Algae (General) Questions in Gujarati

(B) લીલમાં જીવનચક્ર મુખ્યત્વે એકવિધ (haplontic) પ્રકારનું હોય છે.
એકવિધ જીવનચક્રમાં,મુખ્ય,મુક્તજીવી અને પ્રકાશસંશ્લેષી અવસ્થા એકકીય જન્યુજનક છે.
દ્વિકીય બીજાણુજનક અવસ્થા માત્ર એકકોષીય યુગ્મનજ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જે અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,જન્યુજનક એ મુખ્ય અને સક્રિય અવસ્થા છે.

(A) ઘણી લીલના જીવનચક્રમાં,એકકીય જન્યુજનક એ પ્રભાવી,પ્રકાશસંશ્લેષી અને સ્વતંત્ર અવસ્થા છે,જે પ્રાથમિક તબક્કાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
તેનાથી વિપરીત,દ્વિકીય બીજાણુજનક ઘણીવાર અલ્પજીવી હોય છે અથવા એકકોષીય યુગ્મનજ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે વિરામ અવસ્થા તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,લીલમાં એકાંતરજનન દરમિયાન બીજાણુજનકને ગૌણ અને વિરામ અવસ્થા ગણવામાં આવે છે.

(C) આપેલ આકૃતિમાં સર્પાકાર હરિતકણ ધરાવતી તંતુમય લીલી લીલ દર્શાવવામાં આવી છે. આ $Spirogyra$ પ્રજાતિનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
$Volvox$ એ વસાહતી લીલી લીલ છે.
$Chlamydomonas$ એ એકકોષી લીલી લીલ છે.
$Nostoc$ એ તંતુમય ભૂરી-લીલી લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) છે જે શ્લેષ્મી આવરણથી ઘેરાયેલી વસાહતો બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) આપેલ આકૃતિ લીલી લીલનું સંસ્થાનિક સ્વરૂપ દર્શાવે છે,જેને $Volvox$ (વોલ્વોકસ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમાં અસંખ્ય કોષોનું બનેલું ગોળાકાર સંસ્થાન હોય છે,જેમાં વ્યક્તિગત કોષો એક પોલા ગોળામાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
સંસ્થાનની અંદર ઘણીવાર બાળ-સંસ્થાનો (daughter colonies) જોઈ શકાય છે,જે અલિંગી પ્રજનન દ્વારા નિર્માણ પામે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) ભ્રૂણધારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જે તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરે છે. આ જૂથમાં દ્વિઅંગી (Bryophytes),ત્રિઅંગી (Pteridophytes),અનાવૃત્ત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત્ત બીજધારી (Angiosperms) નો સમાવેશ થાય છે. એકાંગી (Thallophytes),જેમાં મુખ્યત્વે લીલનો સમાવેશ થાય છે,તેમાં ફલન પછી ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી. તેથી,એકાંગીને ભ્રૂણધારી નથી તેમ માનવામાં આવે છે.

(A) નિલહરિત લીલ,જેને સાયનોબેક્ટેરિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotes) સજીવો છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નિલહરિત લીલ) નું જાણીતું પ્રજાતિ છે.
$Chlamydomonas$ અને $Spirogyra$ એ લીલી લીલ (Chlorophyceae) છે,જે સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotes) છે.
$Sargassum$ એ બદામી લીલ (Phaeophyceae) છે,જે પણ સુકોષકેન્દ્રી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $Volvox$ એ લીલી લીલ છે જે ગોળાકાર વસાહતો બનાવે છે. દરેક વસાહત જેલેટિનયુક્ત આધારકમાં જડાયેલા કોષોની મોટી સંખ્યા ધરાવે છે. આ વસાહતોને 'સીનોબિયમ' (coenobia) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત,$Ulothrix$ તંતુમય છે,$Spirogyra$ પણ તંતુમય છે,અને $Chlorella$ એ એકકોષીય લીલ છે.

(B) એ ખોટું વિધાન છે. એલ્જિનિક એસિડ બદામી લીલ (Phaeophyceae) માંથી મેળવવામાં આવે છે,જ્યારે કેરેજીનન લાલ લીલ (Rhodophyceae) માંથી મેળવવામાં આવે છે. તેથી,એલ્જિન લાલ લીલમાંથી અને કેરેજીનન બદામી લીલમાંથી મળે છે તેવું વિધાન ખોટું છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ફિયોફાયસી (બદામી શેવાળ) માં,ખોરાક જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે,જે સામાન્ય રીતે લેમિનારિન અથવા મેનિટોલના સ્વરૂપમાં હોય છે.
રોડોફાયસી (લાલ શેવાળ) માં,ખોરાક ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત થાય છે,જે બંધારણમાં એમાયલોપેક્ટીન અને ગ્લાયકોજન સાથે ખૂબ સમાન છે.
તેથી,એવું વિધાન કે મેનિટોલ એ રોડોફાયસીમાં સંગ્રહિત ખોરાક છે,તે ખોટું છે.

(A) $Ectocarpus$ (એક્ટોકાર્પસ) દ્વિ-કશાધારી જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
$Anabaena$ (એનાબીના) એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે અને તેમાં લિંગી પ્રજનન જોવા મળતું નથી.
$Spirogyra$ (સ્પાયરોગાયરા) સંયુગ્મન દરમિયાન અકશાધારી નર જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં સમગ્ર કોષરસ જન્યુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$Polysiphonia$ (પોલિસાઈફોનિયા) પણ અકશાધારી શુક્રકોષો (spermatia) ઉત્પન્ન કરે છે.

(C) $Chara$ અત્યંત વિકસિત અંડજન્યુ પ્રજનન $(oogamy)$ દર્શાવે છે.
$Chara$ માં,પ્રજનન અંગો જટિલ અને વિશિષ્ટ હોય છે.
નર પ્રજનન રચનાને $globule$ $(antheridium)$ કહેવામાં આવે છે અને માદા પ્રજનન રચનાને $nucule$ $(oogonium)$ કહેવામાં આવે છે.
આ રચનાઓ શાખાઓના ગાંઠો પર જોવા મળે છે.
એક જ વનસ્પતિ પર $nucule$ હંમેશા $globule$ (નીચેની બાજુ) કરતા ઉપરની બાજુએ સ્થિત હોય છે.
તેથી,એવું વિધાન કે ઉપરની રચના $antheridium$ છે અને નીચેની $oogonium$ છે તે ખોટું છે.

(A) : Oomycetes માં,અન્ય અંડજન્યુક (oogamous) સજીવોની જેમ,માદા જન્યુ મોટો અને અચલિત હોય છે,જ્યારે નર જન્યુ નાનો અને ચલિત હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $(a)$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે કારણ કે તે વિરુદ્ધ પરિસ્થિતિનું વર્ણન કરે છે.

(D) : $Spirogyra$ માં આઈસોગેમી (isogamy) જોવા મળે છે,જેમાં જન્યુઓ કદમાં સમાન અને અફ્લેજેલેટેડ (અચલિત) હોય છે.
$Volvox$ અને $Fucus$ માં ઉગેમી (oogamy) જોવા મળે છે,જેમાં મોટું,અચલિત માદા જન્યુ નાના,ચલિત નર જન્યુ સાથે જોડાય છે.
$Chlamydomonas$ ની પ્રજાતિઓમાં આઈસોગેમી,એનઆઈસોગેમી અથવા ઉગેમી જોવા મળી શકે છે,પરંતુ તેમના જન્યુઓ સામાન્ય રીતે ફ્લેજેલેટેડ (ચલિત) હોય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Chara$ (કારા) એ એકલિંગી (monoecious) વનસ્પતિ છે,જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ વનસ્પતિ પર જોવા મળે છે.
નર પ્રજનન અંગને $antheridium$ (પુજન્યુધાની અથવા $globule$) કહેવામાં આવે છે અને માદા પ્રજનન અંગને $oogonium$ (સ્ત્રીજન્યુધાની અથવા $nucule$) કહેવામાં આવે છે.
$Chara$ માં,આ પ્રજનન રચનાઓ શાખાઓના ગાંઠ (nodes) પર ઉદ્ભવે છે.
$oogonium$ ઉપરની તરફ અને $antheridium$ નીચેની તરફ એક જ વનસ્પતિ પર ગોઠવાયેલા હોય છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
મોટાભાગની સુકોષકેન્દ્રીય લીલની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ અને અન્ય કાર્બોદિતો જેવા કે ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે.
આ રાસાયણિક ઘટકો વિવિધ લીલના સમૂહોમાં અલગ-અલગ હોય છે,જેમાં ઘણીવાર ઝાયલન,આલ્જીનિક એસિડ,સિલિકા,અગર,પેક્ટિન અને કેરેજીનિન જેવા પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,બ્લુ-ગ્રીન લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા,જે આદિકોષકેન્દ્રીય છે) ની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેન્સ (મ્યુરોપેપ્ટાઈડ્સ) ની બનેલી હોય છે,જે સુકોષકેન્દ્રીય લીલની સેલ્યુલોઝયુક્ત કોષદીવાલ કરતા અલગ હોય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Fucus$ (ફ્યુકસ) એ બદામી લીલ છે,જે $Phaeophyceae$ (ફિયોફાઈસી) વર્ગમાં આવે છે.
બદામી લીલમાં સંગ્રહિત ખોરાક જટિલ કાર્બોદિત સ્વરૂપે હોય છે,જે સામાન્ય રીતે લેમિનારિન અથવા મેનિટોલ તરીકે હોય છે.
$Porphyra$ (પોરફાયરા) અને $Gracillaria$ (ગ્રેસીલેરિયા) એ રાતી લીલ ($Rhodophyceae$ - રોડોફાઈસી) છે,જેમાં ખોરાક ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
$Chara$ (કારા) એ લીલી લીલ ($Chlorophyceae$ - ક્લોરોફાઈસી) છે,જેમાં ખોરાક સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.

(D) : શેવાળ એ હરિતદ્રવ્ય ધરાવતા,અવાહક પેશીવિહીન વનસ્પતિઓનો સમૂહ છે જેનું શરીર સુકાયક (thallose) હોય છે. વિવિધ શેવાળમાં કોષમાં અલગ-અલગ રંજકદ્રવ્યો જોવા મળે છે,જેમ કે ક્લોરોફિલ $a, b$,ઝેન્થોફિલ,કેરોટીન વગેરે. આ રંજકદ્રવ્યો શેવાળના વિવિધ જૂથોને અલગ-અલગ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરવા માટેનો મુખ્ય આધાર પૂરો પાડે છે. ઉદાહરણ તરીકે,ક્લોરોફાયસીના સભ્યોમાં ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ હોય છે,ફીઓફાયસીમાં ફ્યુકોઝેન્થિન હોય છે,અને રોડોફાયસીમાં $r$-ફાયકોએરિથ્રિન હોય છે.

(D) : લીલમાં લિંગી પ્રજનન બે જન્યુઓના જોડાણ દ્વારા થાય છે。
$\text{સ્પાયરોગાયરા}$ $(Spirogyra)$ માં, જન્યુઓ કદમાં સમાન (આઈસોગેમી) હોય છે અને તે અફ્લેજેલેટેડ (અચલિત) હોય છે。
$\text{સર્ગાસમ}$ $(Sargassum)$ ઊગેમી (અંડજન્યુક પ્રજનન) દર્શાવે છે。
$\text{એક્ટોકાર્પસ}$ $(Ectocarpus)$ ફ્લેજેલેટેડ (કશાધારી) જન્યુઓ સાથે આઈસોગેમી દર્શાવે છે。
$\text{યુલોથ્રિક્સ}$ $(Ulothrix)$ ફ્લેજેલેટેડ (કશાધારી) જન્યુઓ સાથે આઈસોગેમી દર્શાવે છે。

(A) આપેલ આકૃતિ લીલ $Chara$ (કારા) દર્શાવે છે.
$Chara$ માં,પ્રજનન અંગો બહુકોષીય અને આવરિત હોય છે.
ઉપરની,અંડાકાર રચના માદા પ્રજનન અંગ છે,જેને અંડધાની (oogonium) $(X)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
નીચેની,ગોળાકાર રચના નર પ્રજનન અંગ છે,જેને પુંધાની (antheridium) $(Y)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) લાલ લીલ (Rhodophyceae) સામાન્ય રીતે સૌથી ઊંડા પાણીમાં જોવા મળે છે.
આનું કારણ એ છે કે તેમાં ફાયકોએરિથ્રિન (phycoerythrin) નામનું રંજકદ્રવ્ય હોય છે,જે તેમને વાદળી પ્રકાશને શોષવાની ક્ષમતા આપે છે. વાદળી પ્રકાશ પાણીના સ્તંભમાં સૌથી ઊંડે સુધી પ્રવેશી શકે છે.
લીલી લીલ અને કથ્થઈ લીલ સામાન્ય રીતે છીછરા પાણીમાં જોવા મળે છે જ્યાં લાલ અને પીળો પ્રકાશ વધુ પ્રમાણમાં હોય છે.

(A) ડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્રમાં,દ્વિતીયક બીજાણુજનક (sporophyte) એ વનસ્પતિનો પ્રભાવી,પ્રકાશસંશ્લેષી અને સ્વતંત્ર તબક્કો છે. જન્યુજનક (gametophyte) તબક્કો એક અથવા થોડા કોષો ધરાવતા એકકીય જન્યુજનક દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$1$. $Fucus$ (એક બદામી લીલ) એ ડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવતા સજીવનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$2$. બ્રાયોફાઇટ્સ અને ટેરિડોફાઇટ્સ હેપ્લો-ડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
$3$. $Spirogyra$ હેપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) $Rhodophyceae$ (લાલ લીલ) માં,ખોરાક $Floridean$ $starch$ (ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ) તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
$Floridean$ $starch$ બંધારણમાં $amylopectin$ અને $glycogen$ જેવું જ હોય છે.
$Mannitol$ અને $laminarin$ એ $Phaeophyceae$ (બદામી લીલ) માં સંગ્રહિત ખોરાક છે.
$Glycogen$ એ પ્રાણીઓ અને ફૂગમાં સંગ્રહિત ખોરાક છે.

(A) $Phaeophyceae$ (બદામી લીલ) વર્ગના સભ્યોની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝના અંદરના સ્તર અને આલ્જિન નામના ફાઈકોકોલોઈડ્સના બહારના ચીકણા આવરણની બનેલી હોય છે. $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) ની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ અને પેક્ટોઝની બનેલી હોય છે. $Basidiomycetes$ અને $Ascomycetes$ ફૂગ છે,અને તેમની કોષદીવાલ કાઈટિનની બનેલી હોય છે.

(A) હેપ્લોડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્રમાં બહુકોષીય એકકીય $(n)$ જન્યુજનક અને બહુકોષીય દ્વિકીય $(2n)$ બીજાણુજનક અવસ્થાઓ વચ્ચે એકાંતરણ જોવા મળે છે.
શેવાળમાં,આ પ્રકારનું જીવનચક્ર $Ectocarpus$,$Polysiphonia$ અને કેલ્પ (Kelps) માં જોવા મળે છે.
$Volvox$ અને $Spirogyra$ માં હેપ્લોન્ટિક (એકવિધ) જીવનચક્ર જોવા મળે છે,જેમાં મુખ્ય અવસ્થા એકકીય જન્યુજનક હોય છે અને ફલિતાંડ એ માત્ર એકમાત્ર દ્વિકીય અવસ્થા છે.
$Chlamydomonas$ ની કેટલીક જાતિઓ પણ હેપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
તેથી,$Polysiphonia$ સાચો જવાબ છે.

(A) $Polysiphonia$ એ લાલ લીલ (Rhodophyceae) નું એક પ્રજાતિ છે.
લાલ લીલમાં,ખોરાક ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે,જે બંધારણમાં એમાયલોપેક્ટીન અને ગ્લાયકોજન સાથે ખૂબ જ સમાન છે.

(B) $Ectocarpus$ અને $Dictyota$ એ $Phaeophyceae$ (બદામી લીલ) વર્ગના સભ્યો છે.
$Phaeophyceae$ માં ક્લોરોફિલ $a$,$c$,કેરોટીનોઇડ્સ અને ઝેન્થોફિલ (ખાસ કરીને ફ્યુકોઝેન્થિન) ની હાજરી હોય છે,જે તેમને તેમનો લાક્ષણિક બદામી રંગ આપે છે.
$Phaeophyceae$ ના અન્ય સામાન્ય ઉદાહરણોમાં $Laminaria$,$Sargassum$ અને $Fucus$ નો સમાવેશ થાય છે.

(D) અગર એ કેટલીક દરિયાઈ લાલ લીલમાંથી મેળવવામાં આવતી વ્યાપારી પેદાશ છે.
તેનો ઉપયોગ આઈસ્ક્રીમ અને જેલી બનાવવામાં મોટા પાયે થાય છે.
અગરના બે મુખ્ય સ્ત્રોત લાલ લીલની પ્રજાતિઓ $Gelidium$ અને $Gracilaria$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) ક્લેમિડોમોનાસ (Chlamydomonas) એ એકકોષી લીલનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
તે સૂક્ષ્મદર્શક છે અને સામાન્ય રીતે મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં જોવા મળે છે.
તેની સામે,પોરફાયરા,ફ્યુકસ અને ડિક્ટિયોટા એ બહુકોષીય લીલ છે જે બદામી અથવા લાલ લીલના જૂથમાં આવે છે.

(A) ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) માં સામાન્ય રીતે સેલ્યુલોઝની બનેલી અંદરની દીવાલ અને બહારની તરફ પેક્ટોઝનું સ્તર હોય છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે લીલી લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝના અંદરના સ્તર અને પેક્ટોઝના બહારના સ્તરની બનેલી હોય છે,જે ઘણીવાર જેલેટિનયુક્ત આવરણ બનાવે છે.
વિકલ્પ $B$ અને $D$ એ ફીઓફાયસી (બદામી લીલ) ના લક્ષણો છે,જેમાં મેનિટોલ અને લેમિનારિન સંગ્રહિત ખોરાક તરીકે જોવા મળે છે.
વિકલ્પ $C$ વર્ણનમાં આંશિક રીતે સાચો છે પરંતુ $A$ એ ક્લોરોફાયસીની કોષદીવાલના બંધારણ માટેનું પ્રમાણિત $NCERT$ વર્ણન છે.

(C) ચાલો વિવિધ શેવાળના જૂથોમાં ખોરાક સંગ્રહનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(1)$ રોડોફાયસી (લાલ શેવાળ) ખોરાકનો સંગ્રહ ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ તરીકે કરે છે,પાયરેનોઈડ્સ તરીકે નહીં. પાયરેનોઈડ્સ એ ક્લોરોફાયસીમાં જોવા મળતી પ્રોટીનયુક્ત રચનાઓ છે.
$(2)$ ફીઓફાયસી (બદામી શેવાળ) ખોરાકનો સંગ્રહ લેમિનારિન અથવા મેનિટોલ જેવા જટિલ કાર્બોદિતો તરીકે કરે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(3)$ બ્રાયોફાઈટ્સ એ જમીન પર ઉગતી વનસ્પતિઓ છે,શેવાળ નથી,અને તેઓ મેનિટોલ તરીકે ખોરાકનો સંગ્રહ કરતા નથી. આ વિધાન ખોટું છે.
$(4)$ ક્લોરોફાયસી (લીલી શેવાળ) ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ તરીકે કરે છે,ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ તરીકે નહીં. આ વિધાન ખોટું છે.
તેથી,માત્ર વિધાન $(2)$ સાચું છે.

(B) ક્લોરેલા અને સ્પિર્યુલિના એ એકકોષી લીલ છે જે પ્રોટીનથી ભરપૂર હોય છે.
તેમના ઉચ્ચ પોષક મૂલ્ય અને પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઓક્સિજન ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતાને કારણે,તેનો ઉપયોગ અવકાશયાત્રીઓ દ્વારા ખોરાકના પૂરક તરીકે કરવામાં આવે છે.

(B) Chlorophyceae (લીલી લીલ) વર્ગમાં,હરિતકણો વિવિધ આકારો ધરાવે છે. જેમાં તકતી આકાર,પ્લેટ જેવા,જાળીદાર,પ્યાલા આકાર,સર્પાકાર અને પટ્ટી આકારનો સમાવેશ થાય છે. જોકે,'ત્રિકોણ' આકાર એ Chlorophyceae ના હરિતકણ માટે લાક્ષણિક કે નોંધાયેલ આકાર નથી. તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(C) $1$. કેલ્પ એ વિશાળ,બહુકોષીય બદામી લીલ છે,એકકોષી નથી.
$2$. ક્લેમિડોમોનાસ એ એકકોષી લીલ છે,વસાહતી નથી (વોલ્વોક્સ વસાહતી છે).
$3$. યુલોથ્રિક્સ એ તંતુમય લીલ છે,જે સાચી જોડી છે.
$4$. ફ્યુકસમાં અંડજન્યુક પ્રજનન જોવા મળે છે,સમજન્યુક નહીં (એક્ટોકાર્પસ અથવા યુલોથ્રિક્સમાં સમજન્યુક પ્રજનન જોવા મળે છે).
તેથી,સાચી જોડી $C$ છે.

(B) $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) માં નીચે મુજબના લક્ષણો જોવા મળે છે:
$1$. તેમાં પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો તરીકે ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ હોય છે.
$2$. ખોરાક સ્ટાર્ચના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત થાય છે અને સંગ્રહ કરતા અંગિકાઓને પાયરેનોઇડ્સ કહેવામાં આવે છે,જે હરિતકણમાં આવેલા હોય છે.
$3$. વાનસ્પતિક પ્રજનન અવખંડન દ્વારા અથવા વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા થાય છે.
$4$. હરિતકણ વિવિધ આકારો જેવા કે તકતી આકારના,પ્લેટ જેવા,જાળીદાર,કપ આકારના,સર્પાકાર અથવા રિબન જેવા હોઈ શકે છે.
તેથી,'ખોરાક પાયરેનોઇડ્સમાં સંગ્રહિત થાય છે' તે વિધાન સાચું છે.

(D) $Phaeophyceae$ ને સામાન્ય રીતે બદામી લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Sargassum$,$Ectocarpus$,$Dictyota$,$Laminaria$ અને $Fucus$ એ $Phaeophyceae$ ના સામાન્ય ઉદાહરણો છે.
$Polysiphonia$ અને $Gracilaria$ એ $Rhodophyceae$ (લાલ લીલ) માં આવે છે.
$Chara$ એ $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) માં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) આ આકૃતિ $Laminaria$ દર્શાવે છે,જે મોટા બદામી લીલ (Phaeophyceae) નો એક પ્રકાર છે.
તેમાં હોલ્ડફાસ્ટ (holdfast),સ્ટાઈપ (stipe) અને પાંદડા જેવી મોટી ફ્રોન્ડ (frond) જોવા મળે છે.
$Porphyra$ એ લાલ લીલ છે,$Volvox$ એ વસાહતી લીલી લીલ છે,અને $Pinus$ એ અનાવૃત બીજધારી (gymnosperm) વનસ્પતિ છે.

(A) લાલ લીલ,જે $Rhodophyceae$ વર્ગમાં આવે છે,તેમાં લાલ રંજકદ્રવ્ય $r-phycoerythrin$ મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
આ રંજકદ્રવ્ય ક્લોરોફિલ $a$ ના લીલા રંગને ઢાંકી દે છે,જેના કારણે આ લીલ લાલ રંગની દેખાય છે.
તેથી,$r-phycoerythrin$ એ લાલ લીલમાં જોવા મળતું મુખ્ય રંજકદ્રવ્ય છે.

(B) $Chlamydomonas$ એ એકકોષીય લીલનું એક પ્રજાતિ છે. તે $Chlorophyceae$ વર્ગમાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે સ્થિર પાણી,ભેજવાળી જમીન અને મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં જોવા મળે છે. તે તેના કશા (flagella) દ્વારા ઓળખાય છે,જે તેને હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે,અને તેમાં પ્યાલા આકારનો હરિતકણ હોય છે.

(D) $Porphyra$ અને $Laminaria$ બંને અનુક્રમે રોડોફાયસી અને ફીઓફાયસી (દરિયાઈ લીલ) જૂથના સભ્યો છે.
$Porphyra$,$Laminaria$ અને $Sargassum$ જેવી ઘણી દરિયાઈ લીલની જાતિઓ ખોરાક તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતી $70$ દરિયાઈ લીલની જાતિઓમાં સામેલ છે.
તેથી,બંને લીલ છે જેનો ઉપયોગ ખોરાકના સ્ત્રોત તરીકે થાય છે.

(A) $Spirogyra$ એ એક લીલી લીલ છે જે સંયુગ્મન (conjugation) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા લિંગી પ્રજનન કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,જન્યુઓ કશા-વિહીન (અચલિત) હોય છે.
આ જન્યુઓ બાહ્યાકાર રીતે કદ અને આકારમાં સમાન હોય છે,જેને સમજન્યુકતા (isogamy) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$Spirogyra$ માં જન્યુઓ કશા-વિહીન અને કદમાં સમાન હોય છે.

(A) અગર એ એક પોલીસેકેરાઈડ છે જેનો ઉપયોગ સૂક્ષ્મજીવોના ઉછેર માટે કલ્ચર મીડિયામાં અને આઈસ્ક્રીમ તથા જેલી બનાવવામાં થાય છે.
તે વ્યાવસાયિક રીતે દરિયાઈ લાલ લીલ,ખાસ કરીને $Gelidium$ અને $Gracilaria$ માંથી મેળવવામાં આવે છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે,જ્યારે $Chlamydomonas$ અને $Ulothrix$ એ લીલી લીલ છે.

(B) હેપ્લોન્ટિક જીવનચક્રમાં,પ્રભાવી તબક્કો મુક્તજીવી જન્યુજનક $(n)$ હોય છે. યુગ્મનજ $(2n)$ એ એકમાત્ર દ્વિકીય અવસ્થા છે,જે અર્ધીકરણ દ્વારા તરત જ એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે.
સ્પાયરોગાયરા $(Spirogyra)$ એ લીલી લીલ છે જે હેપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
ફ્યુકસ $(Fucus)$ ડિપ્લોન્ટિક (દ્વિવિધ) જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
ઘઉં (આવૃત બીજધારી) ડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
ફ્યુનારિયા $(Funaria)$ (દ્વિઅંગી) હેપ્લો-ડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.

(C) Chlorella એ એકકોષીય લીલી લીલ છે જે પ્રોટીન અને વિટામિન્સથી ભરપૂર હોય છે. તેના ઉચ્ચ પોષક મૂલ્ય અને પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની કાર્યક્ષમતાને કારણે,તેનો ઉપયોગ અવકાશયાત્રીઓ દ્વારા ખોરાક તરીકે કરવામાં આવે છે.

(B) આપેલી આકૃતિ બદામી લીલ (Brown Algae) $Dictyota$ નો સુકાય (thallus) દર્શાવે છે.
$Dictyota$ એ દરિયાઈ બદામી લીલનું એક પ્રજાતિ છે જે તેના દ્વિભાજી શાખાઓવાળા,સપાટ અને રિબન જેવા સુકાય દ્વારા ઓળખાય છે.
તેની સામે,$Pinus$ એ અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperm) વનસ્પતિ છે,$Fucus$ એ અલગ બાહ્ય રચના ધરાવતી બદામી લીલ છે,અને $Porphyra$ એ પર્ણ જેવો સુકાય ધરાવતી લાલ લીલ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Dictyota$ છે.

(D) $Porphyra$ અને $Laminaria$ બંને દરિયાઈ લીલ છે,જે અનુક્રમે રોડોફાઈસી (લાલ લીલ) અને ફીઓફાઈસી (બદામી લીલ) જૂથની સભ્ય છે.
ઘણી દરિયાઈ લીલની જાતિઓ,જેમ કે $Porphyra$,$Laminaria$ અને $Sargassum$ નો ઉપયોગ ઘણા દેશોમાં ખોરાક તરીકે કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે બંને લીલ છે જેનો ઉપયોગ ખોરાક તરીકે થાય છે.

(A) ક્લોરોફિલ $a$,ક્લોરોફિલ $d$ અને સહાયક રંજકદ્રવ્ય ફાયકોએરિથ્રિનની હાજરી એ રોડોફાયસી (લાલ શેવાળ) વર્ગની લાક્ષણિકતા છે.
ફાયકોએરિથ્રિન આ શેવાળના લાક્ષણિક લાલ રંગ માટે જવાબદાર છે.
ક્લોરોફિલ $d$ ખાસ કરીને લાલ શેવાળમાં જોવા મળે છે,જે તેમને અન્ય શેવાળના જૂથોથી અલગ પાડે છે.
તેથી,આ શેવાળ રોડોફાયસી વર્ગની છે.

(C) $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેનન્સ અને કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.

(C) લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેનન્સ અને કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે.
આ પોલીસેકેરાઈડ્સ બંધારણીય ઘટકો છે જે લીલની કોષદીવાલને મજબૂતી અને આધાર આપે છે.
તેનાથી વિપરીત,ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે કાઈટિનની બનેલી હોય છે અને વનસ્પતિની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનની બનેલી હોય છે.

(A) $Spirogyra$ માં લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન દ્વારા થાય છે,જેમાં બે તંતુઓ જોડાઈને દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મનજ (zygote) બનાવે છે. આ યુગ્મનજ જાડી દીવાલ ધરાવતો વિશ્રામી બીજાણુ બનાવે છે જેને $Zygospore$ કહેવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે,$Chlamydomonas$ માં જન્યુઓના જોડાણ (ફલન) થી દ્વિકીય યુગ્મનજ બને છે,જે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે $Zygospore$ માં ફેરવાય છે. તેથી,આ પ્રક્રિયાઓની નીપજ $Zygospore$ છે.

(C) $\text{ક્લેમીડોમોનાસ}$ માં જીવનચક્ર એકવિધ (haplontic) પ્રકારનું હોય છે।
એકવિધ જીવનચક્રમાં, મુખ્ય પ્રકાશસંશ્લેષી અવસ્થા મુક્તજીવી જન્યુજનક $(n)$ હોય છે।
બીજાણુજનક અવસ્થા $(2n)$ માત્ર એકકોષી ફલિતાંડ દ્વારા જ દર્શાવવામાં આવે છે, જે અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે।
$\text{પાઇનસ}$ (અનાવૃત બીજધારી), $\text{સેલાજીનેલા}$ (ત્રિઅંગી) અને $\text{ડ્રાયોપ્ટેરીસ}$ (ત્રિઅંગી) માં દ્વિવિધ અથવા એક-દ્વિવિધ જીવનચક્ર જોવા મળે છે, જેમાં બીજાણુજનક અવસ્થા પ્રભાવી અને બહુકોષી હોય છે।