Algae (General) Questions in Gujarati

(B) સમુદ્રી ઘાસ (Seaweeds) એ વિશાળ દરિયાઈ બહુકોષીય લીલ છે જે નરી આંખે જોઈ શકાય છે.
તેમને મુખ્યત્વે તેમના રંજકદ્રવ્યોના આધારે ત્રણ જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. ક્લોરોફાયસી (હરિત લીલ)
$2$. ફીઓફાયસી (બદામી લીલ)
$3$. રોડોફાયસી (લાલ લીલ).
જોકે આ ત્રણેય જૂથોને સમુદ્રી ઘાસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,પરંતુ 'સમુદ્રી ઘાસ' શબ્દ મુખ્યત્વે મોટી બદામી લીલ (ફીઓફાયસી) જેવી કે $Laminaria$ અને $Fucus$ સાથે સંકળાયેલ છે,જે પાણીની અંદર વિશાળ જંગલો બનાવે છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી બદામી લીલ સૌથી યોગ્ય જવાબ છે.

(B) શેવાળનું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના કોષોમાં હાજર રંજકદ્રવ્યો (pigments) ના પ્રકારો (જેમ કે ક્લોરોફિલ $a, b, c, d$,ફ્યુકોઝેન્થિન,ફાયકોએરિથ્રિન વગેરે) પર આધારિત છે. આ રંજકદ્રવ્યો પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા અને શેવાળના ચોક્કસ રંગ માટે જવાબદાર છે,જે તેમને ત્રણ મુખ્ય વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં મદદ કરે છે: ક્લોરોફાયસી (લીલી શેવાળ),ફિયોફાયસી (બદામી શેવાળ) અને રોડોફાયસી (લાલ શેવાળ). તેથી,રંજકદ્રવ્યોના પ્રકાર એ વર્ગીકરણ માટે સૌથી મહત્વનું લક્ષણ છે.

(B) લાલ લીલ (Rhodophyceae) ની કોષદિવાલ સેલ્યુલોઝ,પેક્ટીન અને ફાયકોકોલોઇડ્સની બનેલી હોય છે. આ ફાયકોકોલોઇડ્સમાં અગર,કેરેજીનન અને અન્ય સલ્ફેટેડ પોલિસેકેરાઇડ્સ (પોલિસલ્ફેટ એસ્ટર્સ) અને પોલિયુરોનિક એસિડ જેવા પદાર્થોનો સમાવેશ થાય છે. બદામી લીલ (Phaeophyceae) ની કોષદિવાલમાં સેલ્યુલોઝ અને આલ્જિન હોય છે,પરંતુ તે લાલ લીલમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ બંધારણથી અલગ છે. તેથી,પોલિયુરોનિક એસિડ અને પોલિસલ્ફેટ એસ્ટર્સની હાજરી એ લાલ લીલની લાક્ષણિકતા છે.

(A) ફિઓફાયસી (કથ્થઈ લીલ) માં ખોરાક જટિલ કાર્બોદિત સ્વરૂપે,લેમીનારીન અથવા મેન્નીટોલ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે આ કથ્થઈ લીલના લાક્ષણિક સંગ્રહિત પદાર્થો છે.
સ્ટાર્ચ એ ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) નો સંગ્રહિત પદાર્થ છે,જ્યારે સેલ્યુલોઝ એ કોષદીવાલનો બંધારણીય ઘટક છે.

(A) "ચાનો લાલ ગેરુ" (Red rust of tea) નામનો રોગ $Cephaleuros$ $virescens$ નામની લીલ દ્વારા થાય છે.
આ એક પરોપજીવી લીલ છે જે ચાના છોડના પાંદડા પર ચેપ લગાડે છે, જેના કારણે પાંદડા પર લાલ-કથ્થઈ રંગના ડાઘા જોવા મળે છે.
તેથી, સાચો જવાબ $Algae$ (લીલ) છે.

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,ખાસ કરીને લીલના જૂથમાં,અચલિત જન્યુઓની હાજરી એ લાલ લીલ (Rhodophyceae) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
હરિત લીલ (Chlorophyceae) અને બદામી લીલ (Phaeophyceae) થી વિપરીત,જે સામાન્ય રીતે કશાધારી,ચલિત જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,લાલ લીલ અચલિત નર જન્યુઓ (spermatia) અને અચલિત માદા જન્યુઓ (carpogonia) ઉત્પન્ન કરે છે.
નીલ-હરિત લીલ (Cyanobacteria) એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે અને તેમાં સુકોષકેન્દ્રી સજીવોની જેમ જન્યુઓ દ્વારા પ્રજનન થતું નથી; તેઓ ભાજન,અવખંડન અથવા બીજાણુઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ લાલ લીલ છે.

(A) લિંગી પ્રજનનનો ઉદ્દવિકાસ,જે સમજન્યુકતા (isogamy) થી અસમજન્યુકતા (anisogamy) અને અંતે અંડજન્યુકતા (oogamy) સુધીનો છે,તે હરિત લીલ (Chlorophyceae) દ્વારા સૌથી સારી રીતે સમજાવી શકાય છે. આ સમૂહમાં આપણે સ્પષ્ટ ક્રમ જોઈ શકીએ છીએ:
$1$. સમજન્યુકતા: બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ (દા.ત.,$Chlamydomonas$).
$2$. અસમજન્યુકતા: બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ (દા.ત.,$Eudorina$).
$3$. અંડજન્યુકતા: મોટા,અચલિત માદા જન્યુ અને નાના,ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ (દા.ત.,$Volvox$,$Spirogyra$ માં સંયુગ્મન જોવા મળે છે).

(B) કેટલીક મોટી બદામી લીલ,ખાસ કરીને $Laminariales$ ગોત્રના સભ્યો (જેમ કે $Macrocystis$ અને $Nereocystis$),માં ટ્રમ્પેટ હાઈફી (trumpet hyphae) તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ કોષોની રચના જોવા મળે છે. આ કોષો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતે વાહક વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી અન્નવાહિનીની ચાલની નલિકાઓ (sieve tubes) ને સમાન છે,કારણ કે તે પર્ણસદશ ભાગોમાંથી મૂળ જેવા ભાગો (holdfast) સુધી પ્રકાશસંશ્લેષિત નીપજો (શર્કરા) ના લાંબા અંતરના વહનમાં મદદ કરે છે.

(A) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,થેલોફાયટા (જેમાં લીલનો સમાવેશ થાય છે) સાદા,સુકાયક વનસ્પતિકાય દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
આ વનસ્પતિકાય એકકીય $(n)$ હોય છે અને તે જીવનચક્રની જન્યુજનક અવસ્થાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
તેથી,થેલોફાયટામાં મુખ્ય વનસ્પતિકાય જન્યુજનક છે.

(B) લીલનો સૌથી આધુનિક સમૂહ $Chlorophyta$ (લીલી લીલ) ગણાય છે.
આનું કારણ એ છે કે તેઓ જટિલ સંસ્થાકીય બંધારણો અને વિવિધ જીવનચક્રો દર્શાવે છે,અને તેમને ઉચ્ચ કક્ષાની ભૂમિ વનસ્પતિઓ (ભ્રૂણધારી વનસ્પતિઓ) ના ઉત્ક્રાંતિના પૂર્વજો માનવામાં આવે છે.
તેઓ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓ સાથે ઘણી લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે,જેમ કે ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ ની હાજરી,સંગ્રહિત ખોરાક તરીકે સ્ટાર્ચ અને કોષદીવાલમાં સેલ્યુલોઝનું હોવું.

(A) રોડોફાયટાને સામાન્ય રીતે લાલ લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
લાલ લીલમાં ખોરાક $Floridean$ $starch$ (ફલોરીડીયન સ્ટાર્ચ) સ્વરૂપે સંગ્રહિત થાય છે,જે બંધારણમાં $amylopectin$ (એમાયલોપેક્ટીન) અને $glycogen$ (ગ્લાયકોજન) ને ખૂબ જ સમાન છે.
$Mannitol$ (મેન્નીટોલ) એ $Phaeophyceae$ (બદામી લીલ) માં સંગ્રહિત ખોરાક છે,અને $Leucosin$ (લ્યુકોસીન) એ $Chrysophyceae$ (ડાયટમ્સ) માં જોવા મળે છે.

(A) બદામી લીલ (Phaeophyceae) માં અલિંગી પ્રજનન મુખ્યત્વે દ્વિકશીય ચલબીજાણુઓ દ્વારા થાય છે. આ ચલબીજાણુઓ નાસપતી આકારના હોય છે અને તેમાં બે પાર્શ્વિય રીતે જોડાયેલી કશા હોય છે.

(A) ફિઓફાયસી,જે સામાન્ય રીતે બદામી લીલ તરીકે ઓળખાય છે,તે મુખ્યત્વે દરિયાઈ સજીવો છે.
તેમનો વિશિષ્ટ રંગ ફ્યુકોઝેન્થિન નામના ઝેન્થોફિલ રંજકદ્રવ્યની મોટી માત્રાને કારણે હોય છે.
ફ્યુકોઝેન્થિન ઉપરાંત,તેમાં મુખ્ય પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો તરીકે ક્લોરોફિલ $a$ અને ક્લોરોફિલ $c$ જોવા મળે છે.
તેથી,ફિઓફાયસીમાં જોવા મળતા રંજકદ્રવ્યોનું સાચું સંયોજન ક્લોરોફિલ $a, c$ અને ફ્યુકોઝેન્થિન છે.

(D) થેલોફાયટા (મુખ્યત્વે લીલ) ના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. વનસ્પતિકાય સુકાય (thallus) હોય છે,એટલે કે તે મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણમાં વિભેદિત હોતું નથી.
$2$. તેઓ અવાહક વનસ્પતિઓ છે,જેમાં જલવાહક અને અન્નવાહક પેશીઓનો અભાવ હોય છે.
$3$. તેમના પ્રજનન અંગો સામાન્ય રીતે એકકોષીય હોય છે અને તેમાં વંધ્ય કોષોનું રક્ષણાત્મક આવરણ હોતું નથી.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(C) થેલોફાઈટ્સ એવા વનસ્પતિઓ છે જેનું શરીર વિભેદિત હોતું નથી, જેને થેલસ કહેવામાં આવે છે।
આ પૈકી, જે સજીવો સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવા માટે સક્ષમ) હોય છે, તેમને $\text{લીલ}$ (Algae) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે।
$\text{ફૂગ}$ પરપોષી હોય છે, $\text{લાઈકેન્સ}$ એ લીલ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે, અને $\text{સૂક્ષ્મજીવો}$ એ એક વ્યાપક શબ્દ છે જે થેલોફાઈટ્સ માટે વિશિષ્ટ નથી।

(D) લીલ એ સાદા,સુકાયક (thalloid),સ્વયંપોષી અને મુખ્યત્વે જલજ સજીવો છે.
તેમનું વનસ્પતિ શરીર મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણ જેવી રચનાઓમાં વિભેદિત હોતું નથી.
તેના બદલે,તેમના વનસ્પતિ શરીરને $thallus$ (સુકાય) કહેવામાં આવે છે,જેનો અર્થ એ છે કે તે સાચા મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણમાં વિભેદિત નથી.
તેથી,લીલનું શરીર સુકાય (thallus) છે તે વિધાન સાચું છે.

(C) વિષમયુગ્મન (Oogamy) એ લિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં જન્યુઓ બાહ્યાકાર રીતે અલગ (અસમજન્યુક) હોય છે.
વિષમયુગ્મન ફલનમાં,માદા જન્યુ મોટો અને અચલિત (સ્થિર) હોય છે,જ્યારે નર જન્યુ નાનો અને ચલિત હોય છે.
આ પ્રકારનું પ્રજનન સામાન્ય રીતે વિવિધ લીલ જેવી કે $Volvox$ અને $Fucus$ તેમજ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.

(D) $Cephaleuros$ એ પરોપજીવી હરિત લીલ (Chlorophyta) નું એક પ્રજાતિ છે.
તે "ચાનો લાલ ગેરુ" નામનો રોગ ફેલાવે છે, જે ચાના છોડના પાંદડાઓને અસર કરે છે.
જોકે તે હરિત લીલ છે, પરંતુ તેના કોષોમાં કેરોટીનોઇડ રંજકદ્રવ્યોની હાજરીને કારણે તે લાલ-નારંગી રંગની દેખાય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) પાયરેનોઈડ્સ એ ઘણી લીલના હરિતકણમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ પ્રોટીનયુક્ત સંગ્રહક રચનાઓ છે.
તે પ્રોટીનનો બનેલો મધ્યભાગ ધરાવે છે,જે RuBisCO ઉત્સેચકનું સ્થાન છે,અને તે સ્ટાર્ચના આવરણથી ઘેરાયેલું હોય છે.
તેઓ કાર્યક્ષમ કાર્બન સ્થાપનની પ્રક્રિયા માટે RuBisCO ઉત્સેચકની આસપાસ $CO_2$ ની સાંદ્રતા વધારવામાં મદદ કરે છે.

(A) $Spirogyra$ (સ્પાયરોગાયરા),જે એક લીલી લીલ છે,તેની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) ની બનેલી હોય છે.
$Cellulose$ એ એક પોલિસેકેરાઈડ છે જે સેંકડોથી હજારો $\beta(1\rightarrow4)$ લિંક્ડ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોની રેખીય શૃંખલા ધરાવે છે.
તે લીલના કોષને બંધારણીય આધાર અને મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.

(B) યુગ્મનજ અર્ધીકરણ એ જીવનચક્રનો એક પ્રકાર છે જેમાં ફલન પછી તરત જ યુગ્મનજ (zygote) અર્ધીકરણ પામે છે અને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે. આ પ્રક્રિયા ઘણી લીલ (દા.ત.,ક્લેમિડોમોનાસ,સ્પાયરોગાયરા) અને કેટલીક ફૂગમાં જોવા મળે છે. તેની સરખામણીમાં,ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં બીજાણુજનક અર્ધીકરણ (sporic meiosis) અને પ્રાણીઓમાં જનનકોષ અર્ધીકરણ (gametic meiosis) જોવા મળે છે. બેક્ટેરિયામાં અર્ધીકરણ થતું નથી કારણ કે તેઓ મુખ્યત્વે ભાજન (binary fission) દ્વારા પ્રજનન કરે છે.

(B) ઉગેમી એ લિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં એક મોટા,અચલિત (સ્થિર) માદા જન્યુ અને એક નાના,ચલિત નર જન્યુ વચ્ચે ફલન થાય છે.
આ પ્રકારનું પ્રજનન સામાન્ય રીતે $Volvox$ અને $Fucus$ જેવી લીલ તેમજ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) સ્પર્મેટીઆ એ લાલ લીલ $(Rhodophyceae)$ માં જોવા મળતા અચલિત,એકકોષીય નર જન્યુઓ છે,જે સ્પર્મેટેન્જિયા નામની વિશિષ્ટ રચનાઓમાં ઉત્પન્ન થાય છે. આ જન્યુઓ પાણીના પ્રવાહ દ્વારા માદા પ્રજનન અંગ સુધી પહોંચે છે,જેને કાર્પોગોનિયમ કહેવામાં આવે છે.

(D) કાર્પોસ્પોર એ લાલ લીલ (Rhodophyceae) ના જીવનચક્રમાં કાર્પોસ્પોરોફાઈટ અવસ્થા દ્વારા ઉત્પન્ન થતા વિશિષ્ટ દ્વિકીય $(2n)$ બીજાણુઓ છે.
આ બીજાણુઓ માદા પ્રજનન અંગ (કાર્પોગોનિયમ) નું નર જન્યુ (સ્પર્મેશિયમ) દ્વારા ફલન થયા પછી બને છે.
તેથી,કાર્પોસ્પોરનું નિર્માણ એ લાલ લીલનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(D) $Ulva$ પ્રજાતિ ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) વર્ગમાં આવે છે. તેને સામાન્ય રીતે 'સમુદ્રી સલાડ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેનો સુકાય (thallus) પાતળો,સપાટ અને પર્ણ જેવો હોય છે,જે સલાડના પાન જેવો દેખાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) $Irish$ moss એ $Chondrus$ $crispus$ નું સામાન્ય નામ છે,જે રાતી લીલ $(Rhodophyceae)$ ની એક જાતિ છે.
તે યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકાના એટલાન્ટિક કિનારાના ખડકાળ ભાગોમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
તેના નામમાં 'મોસ' હોવા છતાં,તે વાસ્તવિક મોસ (બ્રાયોફાઈટ) કે લાઈકેન નથી.

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,$Thallophyta$ (જેમ કે લીલ) ના પ્રજનન અંગો સામાન્ય રીતે એકકોષીય હોય છે,અથવા જો તે બહુકોષીય હોય તો પણ તેમાં જન્યુઓની આસપાસ અફળદ્રુપ કોષોનું રક્ષણાત્મક આવરણ હોતું નથી. આનાથી વિપરીત,દ્વિઅંગી (Bryophytes),ત્રિઅંગી (Pteridophytes),અનાવૃત્ત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત્ત બીજધારી (Angiosperms) વનસ્પતિઓમાં બહુકોષીય પ્રજનન અંગો હોય છે જે અફળદ્રુપ કોષોના આવરણ (jacket) થી ઘેરાયેલા હોય છે.

(A) $Acetabularia$ એ એકકોષીય લીલી લીલ (green algae) નું એક પ્રજાતિ છે.
તે તેના વિશાળ કદ અને જટિલ રચના માટે જાણીતી છે,તેમ છતાં તે એકકોષીય છે.
તે ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) વર્ગમાં આવે છે,જે ક્લોરોફાયટા વિભાગ હેઠળ આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) આકૃતિમાં એક તંતુમય લીલી લીલ દર્શાવવામાં આવી છે જેમાં લાક્ષણિક સર્પાકાર આકારના હરિતકણ (chloroplast) જોવા મળે છે. આ $Spirogyra$ પ્રજાતિનું મુખ્ય લક્ષણ છે. સર્પાકાર હરિતકણમાં પાયરેનોઇડ્સ હોય છે,જે સ્ટાર્ચના સંગ્રહ માટેના અંગિકાઓ છે. અન્ય વિકલ્પો જેવા કે $Nostoc$,$Oscillatoria$ અને $Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે અને તેમાં આવા સર્પાકાર હરિતકણ હોતા નથી.

(C) આ આકૃતિ એકકોષી,કશાધારી લીલ દર્શાવે છે.
તેના બાહ્યકાર લક્ષણો જેવા કે નાસપતી આકારનું શરીર,અગ્ર ભાગે બે કશાની હાજરી અને પ્યાલા આકારના હરિતકણના આધારે,આ સજીવ $Chlamydomonas$ (ક્લેમિડોમોનાસ) તરીકે ઓળખાય છે.
$Nostoc$ (નોસ્ટોક) એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા છે.
$Spirogyra$ (સ્પાયરોગાયરા) એ તંતુમય લીલ છે.
$Volvox$ (વોલ્વોક્સ) એ વસાહતી લીલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) આકૃતિ લાલ લીલ $Batrachospermum$ ની બાહ્યાકાર રચના દર્શાવે છે.
તે મીઠા પાણીની લીલ છે જે તેના શાખિત,તંતુમય સુકાય દ્વારા ઓળખાય છે,જે ગાંઠો પર શાખાઓના ચક્રની હાજરીને કારણે મણકા જેવું દેખાય છે.
$Chara$ એ લીલી લીલ છે,$Fucus$ એ બદામી લીલ છે,અને $Ectocarpus$ પણ બદામી લીલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ લીલ $Spirogyra$ છે,જે તેના સર્પાકાર હરિતકણ માટે જાણીતી છે. $Spirogyra$ માં લિંગીપ્રજનન 'સંયુગ્મન' (Conjugation) નામની પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે. સંયુગ્મન દરમિયાન,બે તંતુઓ એકબીજાની નજીક આવે છે અને એક કોષનો જીવરસ જન્યુ તરીકે વર્તે છે અને સંયુગ્મન નલિકા દ્વારા બીજા કોષમાં પ્રવેશીને યુગ્મનજ (Zygospore) બનાવે છે.

(B) આ આકૃતિ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) દર્શાવે છે જેમાં વિશિષ્ટ કોષો હોય છે જેને હેટરોસિસ્ટ કહેવામાં આવે છે.
હેટરોસિસ્ટ એ મોટા,જાડી દીવાલવાળા કોષો છે જે નાઈટ્રોજનના સ્થાપન માટે વિશિષ્ટ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Anabaena$ એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જે હેટરોસિસ્ટ ધરાવે છે.
$Oscillatoria$ એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા છે પરંતુ તેમાં હેટરોસિસ્ટનો અભાવ હોય છે.
$Batrachospermum$ એ લાલ લીલ છે,અને $Spirogyra$ એ લીલી લીલ છે,જેમાંથી કોઈ પણ આકૃતિમાં દર્શાવેલ રચના સાથે મેળ ખાતું નથી.

(D) આ આકૃતિ $Volvox$ દર્શાવે છે,જે એક લીલી લીલ છે. $Volvox$ એ લીલનું વસાહતી સ્વરૂપ છે,જેમાં વ્યક્તિગત કોષો જેલેટિનયુક્ત આધારક દ્વારા એકસાથે જોડાઈને ગોળાકાર વસાહત બનાવે છે. તેથી,તેને વસાહતી લીલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) આકૃતિમાં $Chara$ (કારા) ની રચના દર્શાવવામાં આવી છે,જે હરિત લીલ (Chlorophyceae) નું એક પ્રજાતિ છે.
$Chara$ એ બહુકોષીય,શાખિત અને નરી આંખે જોઈ શકાય તેવી હરિત લીલ છે જે સામાન્ય રીતે મીઠા પાણીના વસવાટોમાં જોવા મળે છે.
તે ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિ જેવી જટિલ શરીર રચના ધરાવે છે જેમાં ગાંઠો અને આંતરગાંઠો જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) આકૃતિમાં $Chara$ (કારા) નામની લીલ દર્શાવેલ છે.
$Chara$ એ લીલી લીલ છે જે એકવિધ (Haplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
એકવિધ જીવનચક્રમાં,મુખ્ય અવસ્થા એકકીય જન્યુજનક (gametophyte) હોય છે અને બીજાણુજનક (sporophyte) પેઢી માત્ર યુગ્મનજ (zygote) પૂરતી મર્યાદિત હોય છે,જે અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.

(B) આપેલ આકૃતિ $Spirogyra$ પ્રજાતિમાં જોવા મળતા સર્પાકાર,પટ્ટી જેવા હરિતકણ દર્શાવે છે.
$Spirogyra$ એ $Chlorophyceae$ વર્ગની તંતુમય લીલી લીલ છે.
તેથી,આ સજીવ તંતુમય છે અને તે લીલી લીલનો એક પ્રકાર છે.

(C) આપેલ ચાર્ટ વનસ્પતિ સૃષ્ટિને અપુષ્પી (Cryptogamae) અને સપુષ્પી (Phanerogamae) વનસ્પતિઓમાં વર્ગીકૃત કરે છે.
અપુષ્પી વનસ્પતિઓમાં,'એકાંગી' (Thallophyta) શ્રેણીમાં એવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે જેનું શરીર સરળ અને અવિભેદિત હોય છે.
એકાંગી હેઠળ દર્શાવેલ જૂથોમાં સાઈઝોફાયટા (બેક્ટેરિયા),$Y$,ફૂગ અને લાઈકેનનો સમાવેશ થાય છે.
આ સંદર્ભમાં,$Y$ એ લીલ (Algae) દર્શાવે છે,જે એકાંગી વનસ્પતિઓનું મુખ્ય જૂથ છે.

(B) આકૃતિમાં દર્શાવેલ લીલ $Fucus$ (ફ્યુકસ) છે,જે એક બદામી લીલ છે.
$Fucus$ એ બદામી લીલનું એક પ્રજાતિ છે જે ખડકાળ દરિયાકિનારાના આંતર-ભરતી વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
આકૃતિમાં દેખાતી લાક્ષણિકતાઓ દ્વિભાજી શાખિત સુકાય અને વાયુ કોથળીઓ (air bladders) ની હાજરી છે,જે તેને તરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) આ આકૃતિ લીલી લીલનું ગોળાકાર,વસાહતી સ્વરૂપ દર્શાવે છે.
આ વિશિષ્ટ રચના,જે નાની બાળ વસાહતો ધરાવતી મોટી વસાહત દ્વારા લાક્ષણિક છે,તે $Volvox$ (વોલ્વોક્સ) ની લાક્ષણિકતા છે.
$Chlamydomonas$ (ક્લેમિડોમોનાસ) એકકોષીય છે,જ્યારે $Nostoc$ (નોસ્ટોક) અને $Anabaena$ (એનાબીના) એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે જે આવી ગોળાકાર વસાહતો બનાવતા નથી.

(C) $Chlamydomonas$ એ એકકોષીય કશાધારી લીલ (લીલી લીલ) છે. તે વનસ્પતિ સૃષ્ટિના $Chlorophyceae$ વર્ગમાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે સ્થિર પાણી,ભેજવાળી જમીન અને મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં જોવા મળે છે.

(D) લીલની કોષદિવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેનોસ અને કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે. પેક્ટિન એ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓની કોષદિવાલનો મુખ્ય ઘટક છે,લીલનો નહીં. તેથી,પેક્ટિન એ લીલની કોષદિવાલનો લાક્ષણિક ઘટક નથી.

(B) લીલની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે. આ ઉપરાંત,કેટલીક વિશિષ્ટ લીલ જેવી કે $Rhodophyceae$ (લાલ લીલ) અને અમુક $Charophytes$ ની કોષદીવાલમાં કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ જેવા ખનીજ તત્વો જમા થયેલા જોવા મળે છે.

(B) લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેનન્સ અને કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે. તેની સામે,ફૂગની કોષદીવાલ કાઈટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે અને જીવાણુ (બેક્ટેરિયા) ની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (peptidoglycan) ની બનેલી હોય છે. પ્રાણીકોષમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે. તેથી,સાચો જવાબ $B$ (લીલ) છે.

(D) લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેનોન્સ અને કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં ત્રણેય દ્રવ્યો લીલની કોષદીવાલના ઘટકો હોવાથી,સાચો જવાબ $(D)$ છે.

(A) એકકોષી સજીવ એટલે એવો સજીવ જે માત્ર એક જ કોષનો બનેલો હોય છે.
$Chlamydomonas$ એ એકકોષી લીલ (લીલી લીલ) છે,જેને વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Yeast$ એ એકકોષી ફૂગ છે. ઐતિહાસિક રીતે ફૂગને વનસ્પતિમાં ગણવામાં આવતી હતી,પરંતુ આધુનિક $5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તેને અલગ સૃષ્ટિ $Fungi$ માં મૂકવામાં આવી છે.
$Amoeba$ એ એકકોષી પ્રજીવ છે,જે સૃષ્ટિ $Protista$ માં આવે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Chlamydomonas$ એ એકકોષી વનસ્પતિનું સૌથી સચોટ ઉદાહરણ છે.

(D) $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેકટન્સ,મેનોસ અને કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે.
તેથી,સાચા ઘટકો $(1)$ સેલ્યુલોઝ,$(3)$ ગેલેકટન્સ,$(4)$ મેનોસ અને $(8)$ કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ છે.
સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) અગર-અગર એ રાતી લીલ (Rhodophyceae) ની કેટલીક જાતિઓ જેવી કે $Gelidium$ અને $Gracilaria$ માંથી મેળવવામાં આવતો જેલી જેવો પદાર્થ છે. તેનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળાઓમાં સૂક્ષ્મજીવોના ઉછેર માટે સંવર્ધન માધ્યમ તરીકે અને ખાદ્ય ઉદ્યોગમાં ઘટ્ટ કરવાના પદાર્થ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,ભ્રૂણનું નિર્માણ એ ભ્રૂણધારી (Embryophytes) વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત્ત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
લીલને સુકાયક (Thallophytes) ગણવામાં આવે છે અને તેમાં ફલન પછી ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી.
લીલમાં,યુગ્મનજ અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે,જ્યારે અન્ય જૂથોમાં યુગ્મનજ વિકાસ પામીને ભ્રૂણ બનાવે છે.

(C) વનસ્પતિ સૃષ્ટિને ભ્રૂણની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. લીલને 'સુકાઈ' (thalloid) ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેમનું વનસ્પતિ શરીર સાચા મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણમાં વિભેદિત હોતું નથી અને તેમાં ફલન પછી ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી.
$2$. દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને સામૂહિક રીતે 'ભ્રૂણધારી' (Embryophyta) કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,લીલ એ સાચો જવાબ છે જેમાં ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી.