Algae (General) Questions in Gujarati

(D) લીલમાં લિંગીપ્રજનન બે જન્યુઓના જોડાણ દ્વારા થાય છે. આ પ્રક્રિયા સમજન્યુક,અસમજન્યુક અથવા અંડજન્યુક પ્રકારની હોઈ શકે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સંયુગ્મન (Conjugation) એ સ્પાયરોગાયરા જેવી કેટલીક લીલમાં જોવા મળતી લિંગીપ્રજનનની એક વિશિષ્ટ પદ્ધતિ છે,જેમાં બે તંતુઓ સંયુગ્મન નલિકા દ્વારા જનીનિક દ્રવ્યની આપ-લે કરે છે.

(D) લીલ એ સાદા,સુકાયક (thalloid),સ્વયંપોષી સજીવો છે જે મુખ્યત્વે જલજ છે.
તેઓ વિવિધ સ્વરૂપો ધરાવે છે:
$1$. તેઓ એકકોષી (દા.ત.,$Chlamydomonas$),વસાહતી (દા.ત.,$Volvox$) અથવા તંતુમય (દા.ત.,$Ulothrix$ અને $Spirogyra$) હોઈ શકે છે.
$2$. કેટલીક દરિયાઈ લીલ જેમ કે કેલ્પ (kelps) વિશાળ વનસ્પતિ દેહ બનાવે છે.
$3$. બધી જ લીલ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
આમ,$A$ (એકકોષી કે બહુકોષી) અને $C$ (તંતુમય કે વસાહતી) બંને લીલના બાહ્યાકાર સ્વરૂપો દર્શાવતા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) $Chlamydomonas$ (ક્લેમીડોમોનાસ) એ એકકોષી લીલ છે.
$Spirogyra$ (સ્પાયરોગાયરા) એ તંતુમય લીલ છે.
$Sargassum$ (સાર્ગેસમ) એ બહુકોષીય બદામી લીલ છે.
$Oscillatoria$ (ઓસિલેટોરીયા) એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે,જે સુકોષકેન્દ્રીય લીલ નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Chlamydomonas$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. નીલહરિત લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) $ii$. નોસ્ટોક દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે।
$B$. એકકોષી લીલ $iv$. ક્લેમિડોમોનાસ છે।
$C$. તંતુમય લીલ $i$. સ્પાયરોગાયરા છે।
$D$. વસાહતી લીલ $iii$. વોલ્વોક્સ છે।
તેથી, સાચો ક્રમ $A-ii, B-iv, C-i, D-iii$ છે।

(D) લીલ તેમના વર્ગના આધારે પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યોની વિશાળ વિવિધતા દર્શાવે છે.
$1$. ઝેન્થોફિલ એ ક્લોરોફાયસી અને ફિયોફાયસી સહિતના ઘણા લીલના જૂથોમાં જોવા મળતા સામાન્ય સહાયક રંજકદ્રવ્યો છે.
$2$. ફાયકોસાયનીન એ સાયનોફાયસી (નીલ-હરિત લીલ) અને રોડોફાયસી (લાલ લીલ) માં જોવા મળતું લાક્ષણિક ફાયકોબિલિપ્રોટીન રંજકદ્રવ્ય છે.
$3$. ફ્યુકોઝેન્થીન એ ફિયોફાયસી (બદામી લીલ) માં જોવા મળતું વિશિષ્ટ બદામી રંગનું કેરોટીનોઈડ રંજકદ્રવ્ય છે.
આ તમામ રંજકદ્રવ્યો લીલના વિવિધ જૂથોમાં હાજર હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) લીલમાં સંચિત ખોરાક મુખ્યત્વે $Starch$ (સ્ટાર્ચ) સ્વરૂપે હોય છે. જોકે વિવિધ પ્રકારની લીલમાં તેમાં ભિન્નતા જોવા મળે છે (જેમ કે $Rhodophyceae$ માં $Floridean$ $starch$ અથવા $Phaeophyceae$ માં $Mannitol/Laminarin$),પરંતુ સામાન્ય રીતે લીલમાં કાર્બોદિતના સંગ્રહ માટે $Starch$ એ સૌથી સામાન્ય સ્વરૂપ છે.

(D) $\text{દ્વિઅંગી}$ $(Bryophytes)$ માં લિંગી અંગો બહુકોષીય અને રક્ષણાત્મક આવરણ (jacket) ધરાવતા હોય છે. જ્યારે $\text{લીલ}$ $(Algae)$ માં લિંગી અંગો સામાન્ય રીતે એકકોષીય અને રક્ષણાત્મક આવરણ વગરના હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેઓ બાહ્ય પર્યાવરણના સંપર્કમાં એટલે કે ખુલ્લા હોય છે. તેથી, $\text{લીલ}$ ના લિંગી અંગો ખુલ્લા જોવા મળે છે.

(A) એમ. ઓ. પી. આયંગર $(1886-1963)$ ને ભારતમાં આધુનિક લીલ વિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે લીલના અભ્યાસમાં,ખાસ કરીને ભારતીય લીલના વર્ગીકરણ અને બાહ્યાકાર વિદ્યાના ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું હતું. તેમણે મદ્રાસ યુનિવર્સિટીમાં ભારતમાં લીલ વિદ્યાની પ્રથમ શાળાની સ્થાપના કરી હતી.

(A) લીલનો વનસ્પતિદેહ સરળ,અવિભેદિત હોય છે અને તેમાં સાચા મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણોનો અભાવ હોય છે. આવા દેહને $Thallus$ (સુકાય) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જટિલ પેશીઓ અને અંગોના અભાવને કારણે,તેમને સુકાયક (Thallophytes) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) ભ્રુણનિર્માણ એ ભ્રુણધારી (Embryophytes) વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત્ત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
લીલ (Algae) માં,યુગ્મનજ (Zygote) અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે અને તેમાં યુગ્મનજમાંથી વિકસિત થતો કોઈ બહુકોષીય ભ્રુણનો તબક્કો જોવા મળતો નથી.
તેથી,લીલમાં ભ્રુણનિર્માણ જોવા મળતું નથી.

(C) લીલ $Spirogyra$ તેના તંતુમય દેહ બંધારણ માટે જાણીતી છે. તે નળાકાર કોષોની લાંબી,શાખાવિહીન સાંકળ ધરાવે છે જે એકબીજા સાથે છેડાથી જોડાયેલા હોય છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે જે વસાહતો બનાવે છે.
$Chlamydomonas$ એ એકકોષીય,પ્રચલન કરી શકતી લીલ છે.
$Diatoms$ એ સિલિકાની બનેલી કોષદીવાલ ધરાવતા એકકોષીય સજીવો છે.

(C) લીલની કોષદિવાલ સામાન્ય રીતે સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે,સાથે કેટલીક પ્રજાતિઓમાં કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજો પણ જોવા મળે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સેલ્યુલોઝ એ લીલની કોષદિવાલનો મુખ્ય બંધારણીય ઘટક છે.

(C) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,ફલિતાંડ (zygote) માંથી ભ્રૂણનું નિર્માણ થવું એ ભ્રૂણધારી (embryophytes) વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
લીલ સામાન્ય રીતે સુકાયક (thalloid) હોય છે અને તેમાં ફલન પછી ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી; ફલિતાંડ અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,લીલમાં ભ્રૂણનિર્માણ જોવા મળતું નથી.

(A) લીલને વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં સૌથી આદ્ય વનસ્પતિ માનવામાં આવે છે. તે સરળ,સુકાયક,સ્વયંપોષી અને મોટાભાગે જલજ સજીવો છે. તેમાં મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણ જેવી સુવિકસિત શરીર રચનાનો અભાવ હોય છે,જે તેમને વનસ્પતિઓમાં સૌથી આદ્ય સમૂહ તરીકે દર્શાવે છે.

(B) લીલના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસને લીલવિદ્યા (Phycology) કહેવામાં આવે છે.
વનસ્પતિશાસ્ત્ર એ વનસ્પતિઓનો સામાન્ય અભ્યાસ છે.
ફૂગવિદ્યા (Mycology) એ ફૂગનો અભ્યાસ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) લીલનો વનસ્પતિ દેહ સાદો અને અવિભેદિત હોય છે. તે સાચા મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણમાં વિભેદિત હોતો નથી. આવા વનસ્પતિ દેહને $Thallus$ (સૂકાય) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) હિમોગ્લોબિન એ પ્રાણીઓના રુધિરમાં જોવા મળતું શ્વસન રંજકદ્રવ્ય છે,જે મુખ્યત્વે ઓક્સિજનના વહન માટે જવાબદાર છે. તે પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્ય $\text{નથી}$.
લીલમાં વિવિધ પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો જેવા કે ક્લોરોફિલ,કેરોટીનોઈડ્સ (કેરોટીન અને ફ્યુકોઝેન્થિન જેવા ઝેન્થોફિલ્સનો સમાવેશ થાય છે) અને ફાયકોબિલિન્સ (જેમ કે ફાયકોએરિથ્રિન) જોવા મળે છે.
તેથી,હિમોગ્લોબિન સાચો જવાબ છે કારણ કે તે લીલમાં પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં ભાગ લેતું નથી.

(B) લીલમાં મુખ્યત્વે સંચિત ખોરાક દ્રવ્ય તરીકે સ્ટાર્ચ આવેલ હોય છે. જોકે લીલના વિવિધ સમૂહોમાં ખોરાકનો સંગ્રહ અલગ-અલગ સ્વરૂપે થાય છે (જેમ કે બદામી લીલમાં મેનિટોલ કે લેમિનારિન,અથવા રાતી લીલમાં ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ),પરંતુ મોટાભાગના લીલના સમૂહોમાં કાર્બોદિતના સંગ્રહ માટે સ્ટાર્ચ એ સૌથી સામાન્ય સ્વરૂપ છે.

(D) વિધાન $S$ ખોટું છે કારણ કે ફૂગ પરપોષી સજીવો છે અને તેમને અલગ સૃષ્ટિ,$Kingdom$ $Fungi$ માં મૂકવામાં આવ્યા છે,ન કે આદ્ય વનસ્પતિ તરીકે. વનસ્પતિઓ સ્વયંપોષી હોય છે,જ્યારે ફૂગમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તે શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.
વિધાન $R$ સાચું છે. પ્રોફેસર $M.O.P.$ $Iyengar$ ને ભારતમાં આધુનિક લીલવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે લીલ પર વ્યાપક સંશોધન કર્યું હતું.
તેથી,$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

(D) લીલ એ હરિતદ્રવ્ય ધરાવતા,સાદા,સુકાયક,સ્વયંપોષી અને મોટાભાગે જલજ સજીવો છે. તેઓ મીઠું પાણી,સમુદ્રી પર્યાવરણ,ભેજવાળા પથ્થરો,જમીન અને લાકડા જેવા વિવિધ વસવાટોમાં જોવા મળે છે. જોકે,તેમને તેમના અસ્તિત્વ અને પ્રજનન માટે ભેજની જરૂર હોય છે. રણની જમીન અત્યંત સૂકી હોય છે અને તેમાં લીલના વિકાસ અને અસ્તિત્વ માટે જરૂરી પાણીનો અભાવ હોય છે. તેથી,રણની જમીન લીલ માટે અસંગત વસવાટ છે.

(A) લીલની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે,તેમજ કેટલીક જાતિઓમાં કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજો પણ જોવા મળે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સેલ્યુલોઝ એ લીલની કોષદીવાલમાં જોવા મળતો સાચો ઘટક છે. સુબેરીન એ કોર્ક કોષોમાં જોવા મળે છે,કાઇટીન એ ફૂગની કોષદીવાલમાં જોવા મળે છે,અને પેપ્ટીડોગ્લાયકેન એ બેક્ટેરિયાની કોષદીવાલનો લાક્ષણિક ઘટક છે.

(C) લીલને સૌથી આદિ અને સરળ વનસ્પતિ માનવામાં આવે છે. પૃથ્વી પર ઉદ્વિકાસ પામનાર અને અસ્તિત્વ ધરાવનાર તે પ્રથમ પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવોનું જૂથ હતું. તેઓ મુખ્યત્વે જલીય છે અને તેમાં સુસ્પષ્ટ વનસ્પતિ દેહનો અભાવ હોય છે,જે પ્રારંભિક ઉત્ક્રાંતિના સજીવોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) વનસ્પતિ સૃષ્ટિને ભ્રૂણની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે વિવિધ સમૂહોમાં વહેંચવામાં આવે છે.
જે વનસ્પતિઓમાં ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી તેમને સુકાયક (Thallophytes) કહેવામાં આવે છે.
લીલ એ સુકાયક સમૂહમાં આવે છે,જેમાં સુસ્પષ્ટ વનસ્પતિ દેહનો અભાવ હોય છે અને ફલન પછી ભ્રૂણનું નિર્માણ થતું નથી.
તેની સામે,દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને સામૂહિક રીતે ભ્રૂણધારી (Embryophytes) કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં યુગ્મનજમાંથી ભ્રૂણનો વિકાસ થાય છે.

(D) લીલને વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં સૌથી આદિ વનસ્પતિઓ માનવામાં આવે છે. તેઓ સરળ,સુકાયક (thalloid),સ્વયંપોષી અને મોટાભાગે જલીય સજીવો છે. તેમાં મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણ જેવી જટિલ પેશીઓનું વિભેદન હોતું નથી,જે તેમને દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી જેવા અન્ય વનસ્પતિ સમૂહોની તુલનામાં આદિ બનાવે છે.

(A) આધુનિક લીલવિદ્યાના પિતા તરીકે $F.E. \text{Fritsch}$ ઓળખાય છે. તેઓ લીલના વર્ગીકરણ અને બંધારણ પરના તેમના વ્યાપક કાર્ય માટે જાણીતા છે। $M.O.P. \text{Iyengar}$ ને ભારતીય લીલવિદ્યાના પિતા માનવામાં આવે છે, જ્યારે $S.R. \text{Kashyap}$ ને ભારતીય દ્વિઅંગી (Bryology) ના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।

(D) લીલ તેમના વર્ગ (ક્લોરોફાયસી,ફિયોફાયસી અને રોડોફાયસી) ના આધારે વિવિધ પ્રકારના પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો ધરાવે છે.
ક્લોરોફિલ (જેમ કે $a, b, c, d$) તમામ લીલમાં જોવા મળે છે.
ઝેન્થોફિલ સામાન્ય સહાયક રંજકદ્રવ્યો છે.
ફાઇકોસાયનીન અને ફાઇકોઇરીથ્રીન એ ફાઇકોબિલિન્સ છે જે લાલ લીલ (રોડોફાયસી) અને કેટલીક સાયનોબેક્ટેરિયામાં જોવા મળે છે.
ફ્યુકોઝેન્થીન એ બદામી લીલ (ફિયોફાયસી) માં જોવા મળતું લાક્ષણિક રંજકદ્રવ્ય છે.
આ તમામ રંજકદ્રવ્યો લીલના વિવિધ જૂથોમાં જોવા મળતા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) લીલમાં મુખ્ય સંચિત ખોરાક તરીકે $Starch$ (સ્ટાર્ચ) હોય છે. જોકે લીલના વિવિધ વર્ગોમાં ખોરાક સંગ્રહના સ્વરૂપો થોડા અલગ હોઈ શકે છે (જેમ કે રાતી લીલમાં $Floridean$ $starch$ અથવા બદામી લીલમાં $Mannitol/Laminarin$),પરંતુ વનસ્પતિ સૃષ્ટિના સંદર્ભમાં સંચિત કાર્બોદિત પદાર્થ તરીકે $Starch$ એ સૌથી સામાન્ય અને સ્વીકૃત જવાબ છે.

(C) લીલમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન મુખ્યત્વે અવખંડન (Fragmentation) ની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે. આ પદ્ધતિમાં,લીલનો સુકાય (thallus) નાના ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે અને દરેક ટુકડો નવા સુકાયમાં વિકસે છે. સંયુગ્મન એ લિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિ છે,જ્યારે બીજાણુનિર્માણ એ અલિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિ છે.

(A) લીલમાં લિંગી પ્રજનન બે જન્યુઓના જોડાણ દ્વારા થાય છે. આ પ્રક્રિયા સમજન્યુક,અસમજન્યુક અથવા અંડજન્યુક પ્રકારની હોઈ શકે છે. સંયુગ્મન એ લીલ (જેમ કે $Spirogyra$) માં જોવા મળતી લિંગી પ્રજનનની એક વિશિષ્ટ પદ્ધતિ છે,જેમાં બે તંતુઓ સંયુગ્મન નલિકા દ્વારા જનીનિક દ્રવ્યની આપ-લે કરે છે. અવખંડન અને ચલિત બીજાણુનિર્માણ એ અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક પ્રજનનની પદ્ધતિઓ છે,લિંગી પ્રજનન નથી.

(B) લીલમાં અલિંગી પ્રજનન સામાન્ય રીતે વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા થાય છે,જેમાં સૌથી સામાન્ય ચલ બીજાણુઓ $(zoospores)$ છે. આ ચલ બીજાણુઓ કશાધારી (પ્રચલનશીલ) હોય છે અને અંકુરણ પામીને નવી વનસ્પતિ ઉત્પન્ન કરે છે. અવખંડન એ લીલમાં વાનસ્પતિક પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે,પરંતુ બીજાણુનિર્માણ એ અલિંગી પ્રજનનની મુખ્ય પદ્ધતિ છે.

(C) લીલ એ સાદા,સુકાયક (thalloid),સ્વાવલંબી અને મુખ્યત્વે જલીય સજીવો છે.
તેઓ મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણ જેવું સુવિકસિત વનસ્પતિ શરીર ધરાવતા નથી.
તેના બદલે,તેમના શરીરને 'સુકાય' (thallus) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,તેઓ મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણ ધરાવે છે તે વિધાન અસંગત છે.

(C) $Spirogyra$ એ તંતુમય લીલ છે.
$Chlamydomonas$ એ એકકોષી લીલ છે.
$Volvox$ વસાહતી સ્વરૂપ ધરાવે છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે, રાતી લીલ નથી. રાતી લીલ $Rhodophyceae$ વર્ગમાં આવે છે (દા.ત., $Polysiphonia$, $Porphyra$).
તેથી, $Nostoc - \text{રાતી લીલ}$ જોડકું અસત્ય છે.

(D) લીલમાં જોવા મળતા રંજકદ્રવ્યો તેમના વર્ગની લાક્ષણિકતા છે.
$1$. લીલી લીલ (Chlorophyceae) માં ક્લોરોફિલ-$a$ અને ક્લોરોફિલ-$b$ હોય છે.
$2$. બદામી લીલ (Phaeophyceae) માં ક્લોરોફિલ-$a$,ક્લોરોફિલ-$c$ અને ફ્યુકોઝેન્થિન હોય છે.
$3$. લાલ લીલ (Rhodophyceae) ક્લોરોફિલ-$a$,ક્લોરોફિલ-$d$ અને લાલ રંજકદ્રવ્ય ફાયકોઇરિથ્રિન (r-phycoerythrin) ની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ લાલ લીલ છે.

(B) $Volvox$ એ $Chlorophyceae$ વર્ગની લીલ છે. તે તેના વિશિષ્ટ વસાહતી દેહ બંધારણ માટે જાણીતી છે,જેમાં વ્યક્તિગત કોષો એક ગોળાકાર વસાહત તરીકે ગોઠવાયેલા હોય છે જેને 'સીનોબિયમ' $(coenobium)$ કહેવામાં આવે છે. તેથી,તેને લીલના વસાહતી સ્વરૂપ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) લીલ એ સાદા,સુકાયક અને સ્વયંપોષી સજીવો છે જે મુખ્યત્વે જલજ છે.
તેઓ સ્વયંપોષી છે કારણ કે તેમની પાસે હરિતદ્રવ્ય $a$ અને અન્ય પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો (જેમ કે હરિતદ્રવ્ય $b$,$c$,$d$,કેરોટીનોઈડ્સ અને ઝેન્થોફિલ્સ) હોય છે,જે તેમને પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(C) $Fucus$ (એક બદામી લીલ) માં જીવનચક્ર દ્વિવિધ (diplontic) પ્રકારનું હોય છે.
દ્વિવિધ જીવનચક્રમાં,દ્વિતીય બીજાણુજનક (sporophyte) એ મુખ્ય,પ્રકાશસંશ્લેષી અને સ્વતંત્ર તબક્કો છે.
જન્યુઓ અર્ધીકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,અને યુગ્મનજ એ એકમાત્ર દ્વિતીય તબક્કો છે જે પેઢીના સંક્રમણને દર્શાવે છે.
તેથી,બીજાણુજનક તબક્કો માત્ર યુગ્મનજ પૂરતો મર્યાદિત નથી; વાસ્તવમાં,બહુકોષીય વનસ્પતિ દેહ પોતે જ બીજાણુજનક છે.
આમ,વિધાન $(A)$ સાચું છે,પરંતુ કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે $Fucus$ માં બીજાણુજનક એ મુખ્ય વનસ્પતિ દેહ છે,જે સ્વતંત્ર અને પ્રકાશસંશ્લેષી છે.

$(B)$ સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ નીલહરિત લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) એ $(s)$ નોસ્ટોક દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$(B)$ એકકોષી લીલ એ $(p)$ ક્લેમિડોમોનાસ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$(C)$ તંતુમય લીલ એ $(q)$ સ્પાયરોગાયરા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$(D)$ વસાહતી લીલ એ $(r)$ વોલ્વોક્સ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(A-s), (B-p), (C-q), (D-r)$ છે.

(D) લીલમાં,ફલિતાંડ (zygote) ભ્રૂણ બનાવવા માટે તરત જ સમભાજન પામતું નથી. તેના બદલે,ફલિતાંડ ઘણીવાર એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણ પામે છે. તેથી,ફલિતાંડમાંથી ભ્રૂણનું નિર્માણ એ દ્વિઅંગી (bryophytes) અને ત્રિઅંગી (pteridophytes) વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે,લીલની નહીં. આમ,વિધાન $(A)$ ખોટું છે.
લીલ લિંગી પ્રજનનની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે,જેમાં આઈસોગેમી,એનઆઈસોગેમી અને ઊગેમીનો સમાવેશ થાય છે. સંયુગ્મન એ $Spirogyra$ જેવી કેટલીક લીલમાં જોવા મળતી લિંગી પ્રજનનની એક વિશિષ્ટ પદ્ધતિ છે. આમ,કારણ $(R)$ સાચું છે.

(A) મોટાભાગની લીલમાં,જીવનચક્રનો મુખ્ય તબક્કો એકકીય $(n)$ જન્યુજનક છે.
લીલ સામાન્ય રીતે એકવિધ (haplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં યુગ્મનજ અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે,જે પછી અંકુરિત થઈને એકકીય જન્યુજનક બનાવે છે.
તેથી,જન્યુજનક એ મુખ્ય,મુક્તજીવી અને પ્રકાશસંશ્લેષી તબક્કો છે.

(A) લીલ વિવિધ રંગો જેવા કે લીલો,બદામી અને લાલ રંગમાં જોવા મળે છે.
રંગમાં આ વિવિધતા મુખ્યત્વે તેમના કોષોમાં રહેલા વિવિધ પ્રકારના પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યોને કારણે હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) માં ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ હોય છે,ફીઓફાયસી (બદામી લીલ) માં ક્લોરોફિલ $a$,$c$ અને ફ્યુકોઝેન્થિન હોય છે,અને રોડોફાયસી (લાલ લીલ) માં ક્લોરોફિલ $a$,$d$ અને ફાયકોએરિથ્રિન હોય છે.
તેથી,વિવિધ રંજકદ્રવ્યોની હાજરી એ લીલમાં જોવા મળતા વિવિધ રંગોનું સીધું કારણ છે.
આમ,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(A) લીલને આદ્ય વનસ્પતિ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમની દેહરચના સાદી અને સુકાયક (thalloid) હોય છે,જેમાં સાચાં મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણોનો અભાવ હોય છે. તેઓ મુખ્યત્વે જલજ છે અને વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં પ્રકાશસંશ્લેષી સ્વયંપોષીઓનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ દર્શાવે છે. તેમનું શરીર વિભેદિત ન હોવાથી (સુકાય),તેમને આદ્ય ગણવામાં આવે છે. તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(B) પ્રજાતિ $Fucus$ એ ફીઓફાયસી (Phaeophyceae) એટલે કે બદામી લીલના વર્ગમાં આવે છે.
મોટાભાગની અન્ય લીલ કે જે એકવિધ (Haplontic) અથવા એક-દ્વિવિધ (Haplodiplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,તેનાથી વિપરીત $Fucus$ એ $Diplontic$ (દ્વિવિધ) જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
આ પ્રકારના જીવનચક્રમાં,દ્વિકીય બીજાણુજનક (diploid sporophyte) એ વનસ્પતિનો પ્રભાવી અને પ્રકાશસંશ્લેષી તબક્કો છે.
જન્યુઓ અર્ધીકરણ (meiosis) દ્વારા નિર્માણ પામે છે,અને જીવનચક્રમાં એકમાત્ર એકકીય (haploid) અવસ્થા એ જન્યુ અવસ્થા છે.

(B) લીલના જીવનચક્રમાં,મુખ્ય વનસ્પતિ દેહ એકકીય $(n)$ હોય છે.
આ એકકીય વનસ્પતિ દેહ સમવિભાજન દ્વારા જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જેને જન્યુજનક કહેવામાં આવે છે.
દ્વિકીય તબક્કો $(2n)$ માત્ર યુગ્મનજ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જે અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે.
તેથી,લીલના જીવનચક્રમાં પ્રભાવી,મુક્તજીવી અને પ્રકાશસંશ્લેષી તબક્કો જન્યુજનક છે.

(A) મોટાભાગની લીલ એકવિધ (haplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં પ્રભાવી તબક્કો એકકીય જન્યુજનક $(n)$ હોય છે.
જોકે,$Fucus$ લીલમાં અપવાદ છે કારણ કે તે દ્વિવિધ (diplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં પ્રભાવી તબક્કો દ્વિકીય બીજાણુજનક $(2n)$ હોય છે.
$Fucus$ માં,જન્યુઓ અર્ધીકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને યુગ્મનજ સમભાજન દ્વારા દ્વિકીય વનસ્પતિ દેહ બનાવે છે.

(B) એકવિધ (haplontic) જીવચક્રમાં,મુખ્ય અવસ્થા એકકીય $(n)$ જન્યુજનક હોય છે.
સજીવ પહેલેથી જ એકકીય હોવાથી,જન્યુઓનું નિર્માણ સમવિભાજન દ્વારા થાય છે.
ફલન પછી,દ્વિકીય $(2n)$ ફલિતાંડ બને છે.
ફલિતાંડ અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે અંકુરિત થઈને નવા એકકીય સજીવો બનાવે છે.
તેથી,જન્યુનિર્માણ દરમિયાન સમવિભાજન થાય છે.

(A) સાચી જોડ $A$ (લીલ - ક્લેમિડોમોનાસ,વોલ્વૉક્સ) છે.
$1$. લીલમાં ક્લેમિડોમોનાસ અને વોલ્વૉક્સ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. નોસ્ટોક એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) છે,ફૂગ નથી. મ્યૂકર એ ફૂગ છે.
$3$. પેનિસિલીયમ એ ફૂગ છે,લાઇકેન નથી.
$4$. ઇક્વીસેટમ એ ત્રિઅંગી (Pteridophyte) વનસ્પતિ છે,દ્વિઅંગી (Bryophyte) નથી.

(D) $Thallophytes$ (મુખ્યત્વે લીલ) નું વનસ્પતિ શરીર મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણમાં વિભેદિત હોતું નથી. તેઓ સરળ,સુકાય (thallus) જેવી રચના ધરાવે છે. તેની સરખામણીમાં,$Pteridophytes$,$Gymnosperms$ અને $Angiosperms$ માં મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણ ધરાવતું સુવિકસિત વનસ્પતિ શરીર જોવા મળે છે.

(D) ભ્રૂણધારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જે તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરે છે. આ સમૂહમાં દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે. થેલોફાયટા,જેમાં લીલનો સમાવેશ થાય છે,તે તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણ ઉત્પન્ન કરતા નથી. તેથી,થેલોફાયટા એ ભ્રૂણધારી વનસ્પતિ નથી.

(A) એકાંગી (Thallophytes) એ વનસ્પતિઓનો એક એવો સમૂહ છે જેનું શરીર સાદું અને અવિભેદિત હોય છે,જેને 'સુકાઈ' (thallus) કહેવામાં આવે છે. તેમાં સાચા મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણોનો અભાવ હોય છે. પરંપરાગત વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં લીલ અને ફૂગને એકાંગી સમૂહમાં સમાવવામાં આવતા હતા. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સાઇઝોફાયટા (જેમાં બેક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે) ને તેની સરળ કોષીય રચનાને કારણે ઐતિહાસિક રીતે એકાંગી સમૂહમાં ગણવામાં આવતા હતા. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) લીલ પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યોની વિશાળ વિવિધતા દર્શાવે છે.
$1$. ફાયકોસાયનીન એ વાદળી રંગનું રંજકદ્રવ્ય છે જે સાયનોબેક્ટેરિયા અને કેટલીક લાલ લીલમાં જોવા મળે છે.
$2$. ફ્યુકોઝેન્થીન એ બદામી રંગનું કેરોટીનોઈડ રંજકદ્રવ્ય છે જે બદામી લીલ (ફિયોફાઈસી) ની લાક્ષણિકતા છે.
$3$. ફાયકોઈરીથીન એ લાલ રંગનું રંજકદ્રવ્ય છે જે લાલ લીલ (રોડોફાઈસી) માં જોવા મળે છે.
આ તમામ રંજકદ્રવ્યો લીલના વિવિધ સમૂહોમાં જોવા મળતા હોવાથી,સાચો જવાબ $(D)$ છે.