Thymus Questions in Gujarati

(A) થાઇમસ ગ્રંથિ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વતા અને વિભેદન માટે જવાબદાર છે. જો શિશુમાં થાઇમસ ગ્રંથિને શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા દૂર કરવામાં આવે,તો શરીર પરિપક્વ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ ઉત્પન્ન કરવામાં નિષ્ફળ જશે,જેના પરિણામે કોષ-મધ્યસ્થી રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ગંભીર ઉણપ સર્જાશે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે. વૃદ્ધત્વના રોગપ્રતિકારક સિદ્ધાંત (immunity theory of ageing) અનુસાર, મનુષ્યમાં મધ્ય વયના અંત સુધીમાં થાઇમસ ગ્રંથિનો ક્ષય અને તે અદ્રશ્ય થવાની પ્રક્રિયા અને વૃદ્ધત્વ વચ્ચે સીધો સંબંધ છે.
થાઇમસ ગ્રંથિ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વતા દ્વારા રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જેમ જેમ ઉંમર વધવાની સાથે થાઇમસ ગ્રંથિનું અધોગતિ થાય છે, તેમ બહારના રોગકારકો સામે શરીરની કુદરતી સંરક્ષણ પ્રણાલી નબળી પડે છે અને શરીરમાં અસામાન્ય $(\text{ક્ષતિગ્રસ્ત})$ કોષોનું નિર્માણ વધે છે, જે વૃદ્ધત્વ સાથે સંકળાયેલ શારીરિક ઘટાડામાં ફાળો આપે છે.

(A) $Thymus$ (થાઇમસ) એ હૃદયની નજીક અને છાતીના હાડકાની નીચે આવેલું એક ખંડિત અંગ છે.
તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
તે પ્રાથમિક લસિકા અંગ તરીકે કાર્ય કરે છે જ્યાં $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ થાય છે.
વધુમાં,$Thymus$ એ $Thymosins$ (થાઇમોસિન) નામના પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,કોષ-આધારિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડે છે અને હ્યુમરલ રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.

(C) $Thymus$ (થાઇમસ) ગ્રંથિ નવજાત શિશુમાં સારી રીતે વિકસિત હોય છે અને તે તરુણાવસ્થા સુધી વધે છે.
તરુણાવસ્થા પછી,તે સંકોચાવવાનું શરૂ કરે છે અને વૃદ્ધાવસ્થામાં તે લગભગ નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે અથવા અદૃશ્ય થઈ જાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(c)$ છે.

(A) $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ એ શ્વેત રુધિરકણોનો એક પ્રકાર છે જે કોષ-આધારિત રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
તેઓ અસ્થિમજ્જામાં રહેલા હેમેટોપોએટિક સ્ટેમ કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે.
ઉત્પન્ન થયા પછી,આ અપરિપક્વ કોષો થાઇમસ ગ્રંથિમાં સ્થળાંતર કરે છે,જ્યાં તેઓ પરિપક્વ થાય છે,વિભેદિત થાય છે અને રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરે છે.
તેથી,થાઇમસ એ $T$-કોષોના વિકાસ અને પરિપક્વતા માટેનું પ્રાથમિક સ્થાન છે.

(C) થાયમસ ગ્રંથિ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જ્યાં $T$-લસિકાકણો પરિપક્વ અને વિભેદિત થાય છે.
જો નવજાત બાળકની થાયમસ ગ્રંથિ દૂર કરવામાં આવે,તો $T$-લસિકાકણોની પરિપક્વતાની પ્રક્રિયા ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થશે,જેના પરિણામે કાર્યક્ષમ $T$-લસિકાકણોનું ઉત્પાદન થઈ શકશે નહીં.
$B$-લસિકાકણો અસ્થિમજ્જામાં પરિપક્વ થાય છે,જ્યારે એકકેન્દ્રીકણો અને બેસોફિલ્સ એ શ્વેતકણોના પ્રકારો છે જે અસ્થિમજ્જામાં ઉત્પન્ન થાય છે અને તેમના વિકાસ માટે થાયમસની જરૂર હોતી નથી.

(D) થાયમસ ગ્રંથિ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જ્યાં $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ અને વિભેદિત થાય છે.
$T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ કોષીય પ્રતિકારકતા $(CMI)$ માટે જવાબદાર છે.
જો બાળકમાં થાયમસ ગ્રંથિને ઈજા થાય અથવા તેને દૂર કરવામાં આવે,તો $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સની પરિપક્વતા ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થશે.
પરિણામે,શરીરની કોષીય પ્રતિકારક પ્રતિભાવ આપવાની ક્ષમતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જશે,જેનાથી કોષીય પ્રતિકારકતામાં ઘટાડો થશે.

(C) થાયમસ ગ્રંથિ થાયમોસીન નામનો પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરે છે.
થાયમોસીન એ $T$-લિમ્ફોસાઈટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-આધારિત પ્રતિકારકતા (cell-mediated immunity) પૂરી પાડે છે.
આ ઉપરાંત,થાયમોસીન હ્યુમરલ પ્રતિકારકતા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) થાયમસ ગ્રંથિ એ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વતા માટેનું પ્રાથમિક સ્થાન છે. બાળકોમાં,થાયમસ ખૂબ જ સક્રિય હોય છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જો કે,પુખ્ત વયના લોકોમાં,થાયમસ ગ્રંથિનું કદ ઘટે છે (એટ્રોફી) અને તે નોંધપાત્ર રીતે ઓછી સક્રિય બને છે. તેથી,પુખ્ત વયના વ્યક્તિમાં 'થાયમેક્ટોમી' (થાયમસને શસ્ત્રક્રિયા દ્વારા દૂર કરવી) કરવાથી કોઈ નોંધપાત્ર વિપરીત પ્રતિક્રિયા કે રોગપ્રતિકારક શક્તિનો નાશ થતો નથી,કારણ કે રોગપ્રતિકારક તંત્ર પહેલેથી જ સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત હોય છે અને થાયમસ મોટાભાગે નિષ્ક્રિય હોય છે.

(C) $Thymus$ (થાયમસ) ગ્રંથિ એ ફેફસાંની વચ્ચે અને ઉરોસ્થિની પાછળ,મહાધમનીની વક્ષ બાજુએ આવેલી એક ખંડમય રચના છે. તે પ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. જન્મ સમયે $Thymus$ ગ્રંથિનું કદ ઘણું મોટું હોય છે,પરંતુ ઉંમર વધવાની સાથે તેનું કદ ક્રમશઃ ઘટતું જાય છે. પુખ્તાવસ્થા સુધીમાં તે નોંધપાત્ર રીતે ક્ષીણ થઈ જાય છે,જેના કારણે વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે.

(B) $Thymus$ (થાયમસ) ગ્રંથિ એ ફેફસાંની વચ્ચે અને ઉરોસ્થિની પાછળ,મહાધમનીની વક્ષ બાજુએ આવેલી ખંડમય રચના છે.
તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
થાયમસ ગ્રંથિ $Thymosins$ (થાયમોસિન) નામના પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે $T$-લિમ્ફોસાઈટ્સના વિભેદનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-આધારિત પ્રતિકારકતા (cell-mediated immunity) પૂરી પાડે છે.
આ ઉપરાંત,થાયમોસિન હ્યુમરલ પ્રતિકારકતા (humoral immunity) પૂરી પાડવા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.
જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉંમર વધે છે,તેમ તેમ થાયમસ ગ્રંથિનું ક્રમશઃ અધઃપતન (atrophy) થાય છે અને તે ચરબી દ્વારા બદલાઈ જાય છે.
પરિણામે,થાયમોસિનનું ઉત્પાદન ઘટે છે,જેના કારણે વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ નબળો પડે છે,જે તેમને ચેપ સામે વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે.

(B) થાયમસ ગ્રંથિ રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વન અને વિભેદન માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.
આ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ કોષ-માધ્યિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ (cell-mediated immunity) માટે આવશ્યક છે.
તેથી,થાયમસનું કાર્ય મુખ્યત્વે રોગપ્રતિકારક શાસ્ત્ર સાથે સંકળાયેલું છે.

(C) થાયમસ ગ્રંથિ એ રોગપ્રતિકારક તંત્રનું એક વિશિષ્ટ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે.
તે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ (અથવા $T$-કોષો) ના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-મધ્યસ્થી રોગપ્રતિકારકતા માટે આવશ્યક છે.
તેથી,થાયમસ મુખ્યત્વે રોગપ્રતિકારક કાર્યો સાથે સંકળાયેલી છે.

(D) ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ વિવિધ ગર્ભસ્તરોમાંથી ઉદ્દભવે છે.
$1$. પિનિયલ ગ્રંથિ,અગ્ર પિટ્યુટરી અને એડ્રિનલ મજ્જક એ ત્રણેય બાહ્ય ગર્ભસ્તર (Ectoderm) માંથી ઉદ્દભવે છે.
$2$. થાયમસ ગ્રંથિ એ અંતઃગર્ભસ્તર (Endoderm) માંથી (ખાસ કરીને ફેરીન્જિયલ પાઉચમાંથી) ઉદ્દભવે છે.
તેથી,થાયમસ એ બાહ્ય ગર્ભસ્તરીય ઉદ્દભવ ધરાવતી નથી.

(B) $Thymus$ (થાયમસ) ગ્રંથિ એ ફેફસાંની વચ્ચે અને ઉરોસ્થિની પાછળ,મહાધમનીની વક્ષ બાજુએ આવેલી ખંડમય રચના છે.
તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
આ ગ્રંથિ $Thymosins$ (થાયમોસિન) નામના પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$Thymosins$ એ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-આધારિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડે છે.
વધુમાં,$Thymosins$ હ્યુમરલ રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડવા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.
વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં $Thymus$ ગ્રંથિ ક્ષીણ થતી જાય છે,જેના પરિણામે $Thymosins$ નું ઉત્પાદન ઘટે છે,જે વૃદ્ધોમાં નબળી રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયા તરફ દોરી જાય છે.

(B) થાયમસ ગ્રંથિ એ રોગપ્રતિકારક તંત્રનું એક વિશિષ્ટ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે.
ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન તે ત્રીજી ફેરીન્જિયલ કોથળીના અંતઃ ગર્ભસ્તરના સ્તરમાંથી ઉદ્ભવે છે.
તેથી,જે ભ્રૂણીય સ્તરમાંથી થાયમસ ગ્રંથિનો વિકાસ થાય છે તે અંતઃ ગર્ભસ્તર (Endoderm) છે.

(B) હેસલ્સ કોર્પસલ્સ,જેને થાયમિક કોર્પસલ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે થાયમસ ગ્રંથિના મજ્જા (medulla) ભાગમાં જોવા મળતી રચનાઓ છે.
તેઓ અધિચ્છદીય જાળીદાર કોષોના કેન્દ્રિત સ્તરો (concentric layers) ધરાવે છે.
આ રચનાઓ થાયમસની લાક્ષણિકતા છે અને તે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વ થવામાં ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) થાયમસ ગ્રંથિ એ એક પ્રાથમિક લસિકાઅંગ છે જ્યાં $T$-લસિકાકોષો પરિપક્વ થાય છે. જન્મ સમયે તે કદમાં મોટી હોય છે પરંતુ ઉંમર વધવાની સાથે તેનું કદ ઘટતું જાય છે અને પુખ્તાવસ્થા સુધીમાં તે ખૂબ જ નાની થઈ જાય છે. રુધિરમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવોને દૂર કરવાનું કાર્ય બરોળ (spleen) દ્વારા કરવામાં આવે છે,જે રુધિરમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવોને પકડીને રુધિર માટે ગળણી તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ એ થાયમસ ગ્રંથિ સાથે સુસંગત નથી.

(B) થાયમસ ગ્રંથિ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે પ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જન્મ સમયે,થાયમસ ગ્રંથિ કદમાં પ્રમાણમાં મોટી હોય છે. જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉંમર વધે છે,તેમ થાયમસ ગ્રંથિ 'ઇન્વોલ્યુશન' (involution) નામની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે,જેમાં તે ધીમે ધીમે સંકોચાય છે અને તેની જગ્યાએ મેદયુક્ત પેશીંજર પેશી (adipose tissue) આવી જાય છે. તેથી,તે બાળપણમાં સૌથી મોટી હોય છે અને પુખ્તાવસ્થા સુધી પહોંચતા તે નાની થઈ જાય છે.

(D) $Thymus$ (થાયમસ) એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે $T$-લસિકાકોષોના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જન્મ સમયે તે કદમાં મોટું હોય છે,પરંતુ જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉંમર વધે છે તેમ તેમ તે કદમાં નાનું થતું જાય છે,જેને 'ઇન્વોલ્યુશન' (involution) કહેવામાં આવે છે. તેથી,ઉંમર વધવાની સાથે થાયમસ ગ્રંથિ નાની થતી જાય છે.

(D) $T-$ લસિકાકોષો એ શ્વેતકણોનો એક પ્રકાર છે જે કોષ-માધ્યિત પ્રતિકારકતામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
તેઓ અસ્થિમજ્જામાં રહેલા સ્ટેમ કોષોમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે.
ઉત્પાદન થયા પછી,તેઓ થાઇમસ ગ્રંથિમાં સ્થળાંતર કરે છે,જ્યાં તેઓ પરિપક્વ અને વિભેદિત થાય છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે તેઓ થાઇમસમાં પરિપક્વ બને છે.

(A) થાયમસ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે હૃદયની નજીક અને છાતીના હાડકા (સ્ટર્નમ) ની નીચે આવેલું હોય છે. તે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી,તેનું સાચું સ્થાન છાતીના હાડકાની નીચે છે.

(C) $\text{થાયમસ}$ એ હૃદયની નજીક અને છાતીના અસ્થિ (ઉરોસ્થિ) ની નીચે આવેલું પિંડ જેવું અંગ છે.
તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જ્યાં $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ અને વિભેદિત થાય છે.
જન્મ સમયે $\text{થાયમસ}$ નું કદ ઘણું મોટું હોય છે, પરંતુ ઉંમર વધવાની સાથે તેનું કદ ઘટતું જાય છે અને તરુણાવસ્થા સુધીમાં તે ખૂબ જ નાનું થઈ જાય છે.

(A) $\text{થાયમસ}$ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તે જન્મ સમયે પ્રમાણમાં મોટું હોય છે, પરંતુ જેમ વ્યક્તિ પુખ્તાવસ્થાએ પહોંચે છે તેમ તે ધીમે ધીમે ક્ષીણ (નાનું) થતું જાય છે અને ઉંમર વધવાની સાથે તેનું કદ ઘટતું રહે છે.

(B) $Thymus$ (થાઈમસ) ગ્રંથિ એ હૃદયની નજીક આવેલું પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે. જન્મ સમયે તે કદમાં ઘણી મોટી હોય છે,પરંતુ જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉંમર વધે છે તેમ તેમ તે કદમાં ઘટતી જાય છે,આ પ્રક્રિયાને ઇન્વોલ્યુશન (involution) કહેવામાં આવે છે. પુખ્તાવસ્થા સુધીમાં,તેનું કદ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે અને તે મોટાભાગે મેદસ્વી પેશીઓ (adipose tissue) દ્વારા બદલાઈ જાય છે.

(C) સારકોમા એ કેન્સરનો એક પ્રકાર છે જે મેસેન્કાઇમલ પેશીઓમાંથી ઉદ્ભવે છે,જેમ કે સંયોજક પેશીઓ,હાડકાં,કાસ્થિ,ચરબી,સ્નાયુઓ અથવા રુધિરવાહિનીઓ. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,થાયમસ ગ્રંથિ એ લસિકા અંગ છે જેમાં સંયોજક પેશીના ઘટકો હોય છે અને તે થાયમિક સારકોમા માટેનું સ્થાન બની શકે છે. જોકે ગ્રંથિની પેશીઓમાં કાર્સિનોમા વધુ સામાન્ય છે,સારકોમા ખાસ કરીને આ અંગોની આધારક પેશીઓને અસર કરે છે.

(D) થાઇમસ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જ્યાં $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ અને વિભેદિત થાય છે.
બાળકોમાં,થાઇમસ રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
થાઇમસને નુકસાન થવાથી $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ થઈ શકતા નથી,જે કોષ-મધ્યસ્થ પ્રતિકારકતાને નોંધપાત્ર રીતે નબળી પાડે છે.
આમ,રોગપ્રતિકારક તંત્ર નબળું પડવાથી બાળકની એકંદર પ્રતિકારકતામાં ઘટાડો થાય છે.

(B) $Thymus$ (થાયમસ) ગ્રંથિ રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે ફેફસાંની વચ્ચે અને ઉરોસ્થિની પાછળ,મહાધમનીની વક્ષ બાજુએ આવેલી ખંડમય રચના છે.
તે $Thymosin$ (થાયમોસિન) નામનું પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$Thymosins$ એ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-માધ્યિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ (cell-mediated immunity) પૂરી પાડે છે.
વધુમાં,$Thymosins$ હ્યુમરલ રોગપ્રતિકારક શક્તિ (humoral immunity) પૂરી પાડવા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.

(B) થાઇમસ ગ્રંથિ એ એક વિશિષ્ટ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે $Thymosins$ (થાઇમોસિન) નામના પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવનો સ્ત્રાવ કરે છે.
$Thymosins$ એ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-માધ્યિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ (cell-mediated immunity) પૂરી પાડે છે.
તેઓ હ્યુમરલ રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડવા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) $T-$લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને વિભેદન માટે જવાબદાર ગ્રંથિ થાઇમસ છે.
$T-$લિમ્ફોસાઇટ્સ કોષ-મધ્યસ્થી પ્રતિકારકતા પૂરી પાડે છે.
થાઇમસ એ ફેફસાંની વચ્ચે અને ઉરોસ્થિની પાછળ,મહાધમનીની વક્ષ બાજુએ આવેલી એક ખંડિત રચના છે.
તેથી,સાચો જવાબ બંને ફેફસાંની વચ્ચે આવેલી ગ્રંથિ (થાઇમસ) ના અંતઃસ્ત્રાવો છે.

(B) થાઇમસ એ છાતીના પોલાણના ઉપરના અગ્ર ભાગમાં,સ્ટર્નમની બરાબર પાછળ આવેલું અંગ છે.
થાઇમસ જન્મ અને તરુણાવસ્થા વચ્ચે વધવાનું ચાલુ રાખે છે અને ત્યારબાદ તે ક્ષીણ (atrophy) થવાનું શરૂ કરે છે.
થાઇમસના કદના પ્રમાણમાં,તેની પ્રવૃત્તિ તરુણાવસ્થા પહેલા સૌથી વધુ હોય છે.
ક્ષીણતા પછી,તેનું કદ અને પ્રવૃત્તિ નાટકીય રીતે ઘટી જાય છે અને અંગ મુખ્યત્વે ચરબી દ્વારા બદલાઈ જાય છે.
આ ક્ષીણતા જાતીય હોર્મોન્સના વધતા સ્તરને કારણે થાય છે,અને પુખ્ત વયના વ્યક્તિમાં રાસાયણિક અથવા શારીરિક કાસ્ટ્રેશનને કારણે થાઇમસનું કદ અને પ્રવૃત્તિ વધે છે.
અન્ય વિકલ્પો ખોટા છે: થાયરોઇડની અતિસક્રિયતા હાઇપરથાઇરોઇડિઝમનું કારણ બને છે,ક્રેટીનિઝમ નહીં (જે હાઇપોથાઇરોઇડિઝમને કારણે થાય છે); પેરાથોર્મોન હાડકાંમાંથી કેલ્શિયમ મુક્ત કરીને રુધિરમાં કેલ્શિયમનું સ્તર વધારે છે; અને સ્વાદુપિંડના ડેલ્ટા કોષો સોમેટોસ્ટેટિનનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે ગ્લાયકોલિસિસને ઉત્તેજિત કરતું હોર્મોન નથી.

(B) થાઇમસ ગ્રંથિને 'રોગપ્રતિકારક શક્તિનું સિંહાસન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે $T-$લિમ્ફોસાઇટ્સ (અથવા $T-$કોષો) ના પરિપક્વતા અને વિભેદન માટેનું પ્રાથમિક સ્થાન છે.
આ $T-$કોષો કોષ-મધ્યસ્થિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે આવશ્યક છે અને $B-$કોષો દ્વારા એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.

(N/A) થાઈમસ ગ્રંથિ એ ફેફસાંની વચ્ચે, ઉરોસ્થિ $(sternum)$ ની પાછળ અને મહાધમની $(aorta)$ ની વક્ષ બાજુએ આવેલી ખંડમય રચના છે.
થાઈમસ રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
થાઈમસ ગ્રંથિ થાઈમોસિન $(thymosins)$ નામના પેપ્ટાઈડ અંતઃસ્ત્રાવનો સ્ત્રાવ કરે છે.
થાઈમોસિન $T$-લિમ્ફોસાઈટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે, જે કોષ-માધ્યિત પ્રતિકારકતા $(\text{cell-mediated immunity})$ પૂરી પાડે છે.
થાઈમોસિન હ્યુમરલ પ્રતિકારકતા $(\text{humoral immunity})$ પૂરી પાડવા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.
વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં થાઈમસનું અધઃપતન થાય છે, જેના પરિણામે થાઈમોસિનનું ઉત્પાદન ઘટે છે. પરિણામે, વૃદ્ધ વ્યક્તિઓની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી જાય છે.

(B) થાયમોસિન અંતઃસ્ત્રાવ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને વિભેદનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-માધ્યિત પ્રતિકારકતા પૂરી પાડે છે.

(B) થાઇમસ ગ્રંથિ હૃદય અને પૃષ્ઠ મહાધમનીની પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલી હોય છે.
તે $THYMOSIN$ નામનું અંતઃસ્ત્રાવ ઉત્પન્ન કરે છે,જે $T-LYMPHOCYTES$ ના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-માધ્યિત રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડે છે.
વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં,થાઇમસ ગ્રંથિનું ક્રમશઃ અધઃપતન (atrophy) થાય છે.
પરિણામે,$THYMOSIN$ નું ઉત્પાદન ઘટે છે,જેના કારણે વૃદ્ધ લોકોમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે.

(B) થાઈમસ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે.
- થાઈમસ ગ્રંથિમાં,અપરિપક્વ લસિકાકણો (lymphocytes) એન્ટિજન-સંવેદનશીલ લસિકાકણોમાં વિભેદિત થાય છે.
જો કોઈ વ્યક્તિના શરીરમાંથી થાઈમસ ગ્રંથિ દૂર કરવામાં આવે,તો રોગપ્રતિકારક તંત્ર નબળું પડી જાય છે. પરિણામે,વ્યક્તિનું શરીર ચેપી રોગો માટે સંવેદનશીલ બની જાય છે.

(C) થાઇમસ ગ્રંથિ થાઇમોસિન (thymosins) તરીકે ઓળખાતા પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
થાઇમોસિન $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિભેદનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે,જે કોષ-માધ્યિત પ્રતિકારકતા (cell-mediated immunity) પૂરી પાડે છે.
વધુમાં,થાઇમોસિન હ્યુમરલ પ્રતિકારકતા (humoral immunity) પૂરી પાડવા માટે એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદનને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.

(C) માયસ્થેનિયા ગ્રેવિસ એ એક સ્વયંપ્રતિરક્ષા (autoimmune) વિકાર છે જે ચેતાસ્નાયુ જંકશનને અસર કરે છે. તે ઘણીવાર થાઇમસ ગ્રંથિની અસાધારણતા જેવી કે થાઇમોમા અથવા થાઇમિક હાયપરપ્લાસિયા સાથે સંકળાયેલું છે. થાઇમસ ગ્રંથિ 'થાયમોસિન' નામનો અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરે છે,જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જોકે તેની ચોક્કસ પ્રક્રિયામાં એસિટિલકોલિન રીસેપ્ટર્સ સામે ઓટોએન્ટિબોડીઝનું ઉત્પાદન સામેલ છે,પરંતુ આ સ્થિતિ ક્લિનિકલ અને પેથોલોજીકલ રીતે થાઇમસ ગ્રંથિ અને તેના અંતઃસ્ત્રાવી વાતાવરણ સાથે જોડાયેલી છે.

(D) થાઇમસ ગ્રંથિ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તે થાઇમોસિન,થાઇમિક હ્યુમરલ ફેક્ટર,થાઇમિક ફેક્ટર અને થાઇમોપોએટિન જેવા અંતઃસ્ત્રાવોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો $T$-લસિકાકોષો ($T$-lymphocytes) ના પરિપક્વતા અને વિભેદન માટે આવશ્યક છે.
$T$-લસિકાકોષો કોષ-મધ્યસ્થી રોગપ્રતિકારક શક્તિ $(CMI)$ માટે જવાબદાર છે,જેમાં ચેપગ્રસ્ત કોષો અને રોગકારકોનો સીધો નાશ થાય છે.
તેથી,બાળકમાં થાઇમસને નુકસાન થવાથી $T$-લસિકાકોષોની પરિપક્વતામાં અવરોધ આવે છે,જેના પરિણામે કોષ-મધ્યસ્થી રોગપ્રતિકારક શક્તિનો નાશ થાય છે.

(A) થાઇમસ ગ્રંથિ એ ફેફસાંની વચ્ચે,ઉરોસ્થિ (sternum) ની પાછળ અને મહાધમનીની વક્ષ (ventral) બાજુએ આવેલી એક ખંડિત રચના છે.
તે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિભેદનને પ્રોત્સાહન આપીને રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,સાચું સંયોજન $A$-વક્ષ અને $B$-રોગપ્રતિકારક છે.

(C) થાઈમસ ગ્રંથિ એ $T-$લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વતા માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે,જે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
તેને $T-$લિમ્ફોસાઇટ્સની 'તાલીમ શાળા' (Training School) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જ્યાં તેઓ વિભેદિત થાય છે અને રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરે છે.
તેથી,થાઈમસ મુખ્યત્વે રોગપ્રતિકારક કાર્યો સાથે સંકળાયેલું છે.

(A) થાયમસ ગ્રંથિ હૃદય અને મહાધમનીની પૃષ્ઠ બાજુએ આવેલી હોય છે. તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. તે તરુણાવસ્થા દરમિયાન તેના મહત્તમ કદ સુધી વધે છે અને ત્યારબાદ ઉંમર વધવાની સાથે ધીમે ધીમે ક્ષીણ (degenerates) થતી જાય છે,જેના પરિણામે થાયમોસિનના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થાય છે.

(A) થાઇમસ એ એક વિશિષ્ટ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે.
તે હૃદયની નજીક અને ઉરોસ્થિ (breast bone) ની નીચે આવેલું ખંડિત અંગ છે.
તે $T-lymphocytes$ (અથવા $T-cells$) ના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,સાચું સંયોજન $A-heart$ અને $B-breast bone$ છે.

(A) થાઇમસ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જ્યાં $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સ પરિપક્વ થાય છે.
અસ્થિમજ્જામાં ઉત્પન્ન થતા અપરિપક્વ લસિકા કોષો થાઇમસમાં સ્થળાંતર કરે છે.
થાઇમસમાં,આ કોષો વિભેદિત થઈને કાર્યક્ષમ $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સમાં પરિપક્વ થાય છે,જે કોષ-મધ્યસ્થી પ્રતિકારકતા (cell-mediated immunity) માટે જવાબદાર છે.
તેથી,જો બાળકમાં થાઇમસને નુકસાન થાય,તો $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સની પરિપક્વતામાં અવરોધ આવે છે,જેના પરિણામે કોષ-મધ્યસ્થી પ્રતિકારકતાનો નાશ થાય છે.

(D) નવજાત શિશુમાં થાઇમસ ગ્રંથિને સર્જિકલ રીતે દૂર કરવાથી $T-lymphocytes$ નું ઉત્પાદન થતું અટકી જાય છે.
થાઇમસ એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે $T-lymphocytes$ ના વિકાસ,વિભેદન અને પરિપક્વતા માટે જરૂરી સૂક્ષ્મ-પર્યાવરણ પૂરું પાડે છે.

(N/A) થાઇમસ એ હૃદયની નજીક અને છાતીના હાડકા (સ્ટર્નમ) ની નીચે આવેલું ખંડિત અંગ છે.
જન્મ સમયે થાઇમસનું કદ ઘણું મોટું હોય છે,પરંતુ ઉંમર વધવાની સાથે તેનું કદ ઘટતું જાય છે અને પ્યુબર્ટી (પુખ્તાવસ્થા) સુધી પહોંચતા તે ખૂબ જ નાનું થઈ જાય છે.
અસ્થિમજ્જા અને થાઇમસ બંને $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને પરિપક્વતા માટે સૂક્ષ્મ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
અસ્થિમજ્જાના સ્ટેમ કોષો,જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સને જન્મ આપે છે,તેઓ સંપૂર્ણ કાર્યક્ષમ બને તે પહેલાં થાઇમસ ગ્રંથિના પેશીઓમાંથી પસાર થવું પડે છે.
થાઇમસમાં તેઓ થાઇમોસાઇટ્સ નામના કોષોમાં વિકસે છે. કેટલાક થાઇમોસાઇટ્સ પરિપક્વ થઈને $T$-કોષોમાં ફેરવાય છે.
આ $T$-કોષો થાઇમસ ગ્રંથિ છોડીને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પ્રવેશ કરે છે. કેટલાક રુધિરમાં રહે છે અને કેટલાક પેશીય પ્રવાહી,લસિકા ગાંઠો અને બરોળ જેવા અન્ય અંગોમાં સ્થળાંતર કરે છે.

(A) થાયમસ ગ્રંથિ પ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના પરિપક્વન અને વિભેદન માટેનું પ્રાથમિક સ્થાન છે,જે કોષ-આધારિત પ્રતિકારકતા માટે આવશ્યક છે.
જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉંમર વધે છે,તેમ થાયમસ ગ્રંથિ ધીમે ધીમે ક્ષીણ થતી જાય છે,જેના કારણે વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં પ્રતિકારક પ્રતિભાવો નબળા પડે છે.

(D) થાયમસ $(Thymus)$ ગ્રંથિ એ હૃદય અને મહાધમનીની નજીક આવેલું એક ખંડિત અંગ છે. તે રોગપ્રતિકારક તંત્રના વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. જન્મ સમયે થાયમસ ગ્રંથિનું કદ ઘણું મોટું હોય છે,પરંતુ જેમ જેમ વ્યક્તિની ઉંમર વધે છે તેમ તેમ તેનું કદ ઘટતું જાય છે,જેને ઇન્વોલ્યુશન (involution) કહેવામાં આવે છે. પુખ્તાવસ્થા સુધીમાં તે નોંધપાત્ર રીતે નાની થઈ જાય છે અને વૃદ્ધાવસ્થામાં તે મોટાભાગે મેદસ્વી પેશી પેશીઓ (adipose tissue) દ્વારા બદલાઈ જાય છે.

(B) $Thymus$ (થાયમસ) એ પ્રાથમિક લસિકા અંગ છે જે $T$-લિમ્ફોસાઇટ્સના વિકાસ અને પરિપક્વતામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જન્મ સમયે તેનું કદ ઘણું મોટું હોય છે,પરંતુ જેમ જેમ વ્યક્તિ પુખ્તાવસ્થા તરફ આગળ વધે છે,તેમ તેમ તે કદમાં ઘટતું જાય છે (એટ્રોફી).