Lymphatic system Questions in Gujarati

(B) યકૃત એ આલ્બ્યુમિન,ફાઈબ્રિનોજન અને વિવિધ ગ્લોબ્યુલિન સહિતના મોટાભાગના પ્લાઝ્મા પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટેનું પ્રાથમિક સ્થાન છે. યકૃત અત્યંત રુધિરવાહિનીયુક્ત અને ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોવાથી,યકૃતમાંથી નીકળતી લસિકામાં અન્ય પેશીઓ અથવા સામાન્ય લસિકા તંત્રની લસિકાની તુલનામાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે. તેથી,યકૃતની લસિકાવાહિનીઓમાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે.

(D) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિર રસ (plasma) જેવી જ હોય છે,પરંતુ તેમાં $R.B.C.s$,ત્રાકકણો અને મોટા પ્લાઝ્મા પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
તેમાં $W.B.C.s$ (ખાસ કરીને લસિકાકણો) નું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,લસિકા અને રુધિર વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત લસિકામાં $R.B.C.s$ ની ગેરહાજરી છે.

(A) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મૂળભૂત રીતે રુધિર પ્લાઝમા છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી બહાર નીકળીને આંતરકોષીય અવકાશમાં પ્રવેશે છે.
તેમાં પ્લાઝમા અને $WBCs$ (મુખ્યત્વે લસિકાકણો) હોય છે,પરંતુ તેમાં $RBCs$,ત્રાકકણો અને મોટા પ્લાઝમા પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
તેથી,લસિકાને ઘણીવાર રુધિર માઈનસ $RBCs$ અને ત્રાકકણો તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

(D) લસિકા એ રંગહીન પ્રવાહી છે જેમાં વિશિષ્ટ લસિકાકણો (lymphocytes) હોય છે જે શરીરની રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાઓ માટે જવાબદાર છે.
લસિકા પોષકતત્વો,અંતઃસ્ત્રાવો વગેરેના વહન માટે પણ મહત્વનું માધ્યમ છે.
રુધિર પ્લાઝ્માની સરખામણીમાં,લસિકામાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ ઘણું ઓછું હોય છે.
તેમાં મોટી સંખ્યામાં લસિકાકણો હોય છે અને તેમાં રક્તકણો (erythrocytes) તથા ત્રાકકણોનો અભાવ હોય છે.

(C) $\gamma - $ગ્લોબ્યુલિન,જેને ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન અથવા એન્ટિબોડીઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્લાઝ્મા કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા વિશિષ્ટ પ્રોટીન છે.
પ્લાઝ્મા કોષો એ વિભેદિત $B-$ લસિકાકોષો ($B$-lymphocytes) છે જે મુખ્યત્વે બરોળ,લસિકાગ્રંથિઓ અને અસ્થિમજ્જા જેવી લસિકા પેશીઓમાં જોવા મળે છે.
તેથી,આ પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ લસિકા અને લસિકા પેશીઓમાં થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
લસિકા ગ્રંથિઓ,જેને લિમ્ફ નોડ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે લસિકા તંત્રના આવશ્યક ભાગો છે.
તેઓ લસિકા પેશીઓથી બનેલા હોય છે અને લિમ્ફોસાઇટ્સ (એક પ્રકારના $WBC$) અને એન્ટિબોડીઝના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર છે,જે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
તેઓ લસિકાને ફિલ્ટર કરીને અને બેક્ટેરિયા તથા અન્ય વિદેશી કણોનો નાશ કરીને સંરક્ષણ અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જો કે,લસિકા ગ્રંથિઓ $RBC$ (રક્તકણો) ના નિર્માણ સાથે સંકળાયેલી નથી; $RBC$ નું ઉત્પાદન મુખ્યત્વે અસ્થિમજ્જામાં થાય છે.

(B) લસિકા તંત્ર થોરાસિક નલિકા અને જમણી લસિકા નલિકા દ્વારા લસિકાને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં ઠાલવે છે. આ નલિકાઓ તેમનું પ્રવાહી સબક્લેવિયન શિરાઓમાં ઠાલવે છે,જે મુખ્ય નલિકાઓ છે અને તે જોડાઈને અગ્ર મહાશિરા (પ્રીકેવલ વેઇન) બનાવે છે. તેથી,લસિકા તંત્ર અને રુધિરાભિસરણ તંત્ર અગ્ર મહાશિરાના પ્રદેશમાં એકબીજાને મળે છે.

(D) થોરાસિક ડક્ટ એ માનવ શરીરમાં સૌથી મોટી લસિકા વાહિની છે. તે એક પૃષ્ઠ લંબવર્તી લસિકા વાહિની છે જે ઉરોદરપટલની નીચેથી શરૂ થાય છે,કરોડરજ્જુની આગળના ભાગમાં ઉપર તરફ જાય છે અને અંતે ગરદનના પાયામાં ડાબી ઇનોમિનેટ વેઇન (જેને ડાબી બ્રેકિયોસેફાલિક શિરા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં લસિકાનો નિકાલ કરે છે.

(C) ઘામાંથી બહાર આવતા પીળા પદાર્થને પરુ (pus) કહેવામાં આવે છે.
તે મુખ્યત્વે $WBC$ (શ્વેતકણો),લસિકા (આંતરકોષીય પ્રવાહી) અને ચેપ સામેની રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાને કારણે મૃત બેક્ટેરિયા અથવા કોષીય અવશેષોનું બનેલું હોય છે.

(D) લસિકા એ એક રંગહીન પ્રવાહી છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી પેશીના અવકાશમાં ગળાઈને બહાર આવે છે.
તે મૂળભૂત રીતે રુધિરરસ છે જેમાં $RBC$ (રક્તકણો),ત્રાકકણો અને મોટા રુધિરરસ પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
જોકે,તેમાં $WBC$ (શ્વેતકણો),ખાસ કરીને લસિકાકણો (lymphocytes) નું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,સાચો તફાવત એ છે કે લસિકામાં $RBC$ હોતા નથી પરંતુ રુધિરની સરખામણીમાં $WBC$ નું પ્રમાણ વધુ હોય છે.

(D) લસિકા તંત્ર વધારાના આંતરકોષીય પ્રવાહીને એકત્રિત કરે છે અને તેને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પાછું લાવે છે. મુખ્ય લસિકા વાહિની,જેને થોરાસિક ડક્ટ (thoracic duct) કહેવાય છે,તે હૃદયની નજીક ડાબી સબક્લેવિયન શિરામાં લસિકાને ઠાલવે છે. જમણી લસિકા વાહિની જમણી સબક્લેવિયન શિરામાં ખુલે છે. આમ,લસિકા પ્રવાહી સબક્લેવિયન શિરાઓ દ્વારા રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પ્રવેશે છે.

(C) લસિકાગ્રંથિઓ એ નાની,વાલના આકારની રચનાઓ છે જે લસિકા પ્રવાહી માટે ગળણી (filter) તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં લસિકાકણો (lymphocytes) અને મેક્રોફેજ જેવા વિશિષ્ટ કોષો હોય છે.
જ્યારે લસિકા લસિકાગ્રંથિઓમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે આ કોષો રોગકારકો (જેમ કે બેક્ટેરિયા અને વાયરસ) અને વિદેશી કણોને પકડીને તેનો નાશ કરે છે.
તેથી,લસિકાગ્રંથિઓનું મુખ્ય કાર્ય લસિકાનું ગાળણ અને રોગકારકો સામે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ આપવાનું છે.

(D) લસિકાના પરિભ્રમણ માટે હૃદય જેવો કોઈ કેન્દ્રીય પંપ હોતો નથી.
તેના બદલે,લસિકાનો પ્રવાહ મુખ્યત્વે આસપાસના કંકાલ સ્નાયુઓના સંકોચન અને નજીકની ધમનીઓના ધબકારા દ્વારા થાય છે.
આ હલનચલન લસિકા વાહિનીઓ પર દબાણ લાવે છે,જે લસિકાને આગળ ધકેલે છે.
લસિકા વાહિનીઓમાં હાજર વાલ્વ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે લસિકા માત્ર એક જ દિશામાં વહે અને પાછું ન ફરે.

(C) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિર અને પેશીના કોષો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે આંતરકોષીય પ્રવાહી (પેશી પ્રવાહી) માંથી બને છે જે રુધિર કેશિકાઓમાંથી બહાર નીકળીને આંતરકોષીય અવકાશમાં જાય છે.
લસિકા તંત્રનું એક મુખ્ય કાર્ય આ વધારાના આંતરકોષીય પ્રવાહીને એકત્રિત કરવાનું અને તેને શિરાયુક્ત રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પાછું લાવવાનું છે,જેનાથી શરીરમાં પ્રવાહીનું સંતુલન જળવાઈ રહે છે.
તેથી,સાચું કાર્ય આંતરકોષીય પ્રવાહીને રુધિરમાં પાછું લાવવાનું છે.

(D) રુધિરનો લાલ રંગ મુખ્યત્વે $RBC$ ($Red$ $Blood$ $Cells$ - રક્તકણો) માં રહેલા હિમોગ્લોબિન રંજકદ્રવ્યને કારણે હોય છે.
લસિકામાં $RBC$ ગેરહાજર હોવાથી તેમાં આ રંજકદ્રવ્ય હોતું નથી,તેથી લસિકા રંગહીન દેખાય છે.

(C) લસિકા વાહિનીઓ જોડાઈને બે મુખ્ય વાહિનીઓ બનાવે છે જેને થોરાસિક નળી (thoracic duct) અને જમણી લસિકા નળી કહેવામાં આવે છે. થોરાસિક નળી એ શરીરની સૌથી મોટી લસિકા વાહિની છે,જે નીચેના અંગો,પેલ્વિક પોલાણ,પેટના પોલાણ અને છાતી,માથા અને ગરદનના ડાબી બાજુના ભાગોમાંથી લસિકા એકત્રિત કરે છે.

(B) $\text{લસિકા}$ $\text{પેશી}$ ($Lymphatic$ $tissue$) રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેમાં બરોળ, થાઇમસ, કાકડા અને લસિકા ગાંઠો જેવા અંગોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં લસિકાકણો $(lymphocytes)$ હોય છે.
આ લસિકાકણો શરીરમાં પ્રવેશતા રોગકારક જીવાણુઓ (જંતુઓ) ને ઓળખવા અને તેનો નાશ કરવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી, તે મુખ્યત્વે જંતુઓ સામે રક્ષણ સાથે સંબંધિત છે.

(B) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મૂળભૂત રીતે ગળાયેલું રુધિરરસ (plasma) છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી આંતરકોષીય અવકાશમાં બહાર આવે છે.
લસિકામાં $WBCs$ (મુખ્યત્વે લસિકાકણો) હોય છે,પરંતુ તેમાં $RBCs$,ત્રાકકણો અને મોટા રુધિર પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
તેથી,લસિકાને $RBCs$,ત્રાકકણો અને અમુક મોટા પ્રોટીન વગરનું રુધિર ગણી શકાય છે.

(C) લસિકા ગ્રંથિઓ એ ગૌણ લસિકા અંગો છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$1$. તે લસિકાકણો (એક પ્રકારના શ્વેતકણો) ના નિર્માણના સ્થળ છે.
$2$. તે પ્લાઝ્મા કોષો દ્વારા એન્ટિબોડીના નિર્માણમાં મદદ કરે છે.
$3$. તે ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે,જે બેક્ટેરિયા જેવા રોગકારકોને પકડીને તેનો નાશ કરે છે.
$4$. રક્તકણોનો સંગ્રહ કરવો એ મુખ્યત્વે બરોળ (spleen) નું કાર્ય છે,લસિકા ગ્રંથિનું નહીં.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(C) $\text{બરોળ}$ (Spleen) એ માનવ શરીરમાં આવેલું સૌથી મોટું લસિકા અંગ છે, જેનો આકાર વાલના દાણા જેવો હોય છે.
તે મુખ્યત્વે રુધિરમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવોને ગાળીને રુધિરના ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં રક્તકણોનો મોટો સંગ્રહ તેમજ મોટી સંખ્યામાં લસિકાકણો (lymphocytes) અને ભક્ષકકોષો (phagocytes) આવેલા હોય છે.
તેથી, સાચો જવાબ $C$ (બરોળ) છે.

(B) લસિકા એ પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે આંતરકોષીય પ્રવાહીમાંથી બને છે. તે મૂળભૂત રીતે રુધિરરસ છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી પેશીના અવકાશમાં બહાર નીકળે છે. લસિકામાં $RBCs$ (રક્તકણો) અને ત્રાકકણોનો અભાવ હોય છે,અને તેમાં રુધિરરસની સરખામણીમાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. જોકે,તે $WBCs$ (શ્વેતકણો),ખાસ કરીને લિમ્ફોસાઇટ્સથી સમૃદ્ધ હોય છે,જે રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી,લસિકાને $RBCs$,ત્રાકકણો અને કેટલાક મોટા પ્લાઝ્મા પ્રોટીન વિનાના રુધિર તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

(C) લસિકા એ આંતરકોષીય પ્રવાહીમાંથી ઉદ્ભવતું પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે. તે મૂળભૂત રીતે રુધિર પ્લાઝ્મા છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી બહાર નીકળીને પેશીના અવકાશમાં જાય છે. લસિકા સામાન્ય રીતે રંગવિહીન અથવા ઝાંખું પીળું પ્રવાહી હોય છે કારણ કે તેમાં રક્તકણો $(RBCs)$ અને હિમોગ્લોબિનનો અભાવ હોય છે,જે રુધિરના લાલ રંગ માટે જવાબદાર છે. તેથી,સાચો જવાબ રંગવિહીન છે.

(A) લસિકા તંત્ર પેશીઓમાંથી આંતરકોષીય પ્રવાહી (લસિકા) એકત્રિત કરે છે અને તેને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પાછું લાવે છે. લસિકાવાહિનીઓ અંતે મોટી શિરાઓમાં,ખાસ કરીને સબક્લેવિયન શિરાઓમાં ખુલે છે,જે હૃદયના જમણા કર્ણકમાં પ્રવેશતા પહેલા અગ્ર મહાશિરા (superior vena cava) સાથે જોડાય છે. તેથી,આ પ્રવાહી હૃદયની નજીક શિરાયુક્ત પરિભ્રમણમાં પાછું ઠાલવવામાં આવે છે.

(B) લસિકાગાંઠો એ નાની,વાલના આકારની રચનાઓ છે જે વિદેશી કણો અને કેન્સરના કોષો માટે ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
માનવ શરીરમાં,લસિકાગાંઠો સમગ્ર લસિકા તંત્રમાં ફેલાયેલી હોય છે.
જો કે,તે ગળા (સર્વાઇકલ લસિકાગાંઠો),બગલ (એક્સિલરી લસિકાગાંઠો) અને સાથળના સાંધા (ઇન્ગ્યુઇનલ લસિકાગાંઠો) માં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ગળાના ભાગમાં લસિકાગાંઠોનો મોટો સમૂહ જોવા મળે છે.

(A) લસીકાનું નિર્માણ આંતરકોષીય પ્રવાહીમાંથી થાય છે જે લસીકા કેશિકાઓમાં પ્રવેશે છે. યકૃતને લસીકા નિર્માણનું સૌથી મહત્વનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે કારણ કે તે ખૂબ જ રુધિરવાહિનીયુક્ત અંગ છે જેમાં મોટી છિદ્રિષ્ઠ કેશિકાઓ (સાઇનુસોઇડ્સ) હોય છે. આ રચના રુધિરરસને આંતરકોષીય અવકાશમાં મોટા પ્રમાણમાં ગાળણ કરવાની મંજૂરી આપે છે, જે પછી લસીકા તરીકે એકત્રિત થાય છે. ઉરસ નલિકા (thoracic duct) દ્વારા વહેતી લસીકાના આશરે $25-50\%$ ભાગનું નિર્માણ યકૃતમાંથી થાય છે.

(C) બરોળ $(Spleen)$ એ માનવ શરીરમાં આવેલું સૌથી મોટું લસિકા અંગ છે,જેનો આકાર વાલના દાણા જેવો હોય છે.
તે મુખ્યત્વે રક્તકણો $(Erythrocytes)$ માટે સંગ્રહસ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે અને રુધિરને ગાળીને જૂના અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત રક્તકણોને દૂર કરીને રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જોકે યકૃત $(Liver)$ એ શરીરનું સૌથી મોટું આંતરિક અંગ છે,પરંતુ બરોળને વિશિષ્ટ રીતે સૌથી મોટા લસિકા અંગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) લસિકા ગ્રંથિઓ એ ગૌણ લસિકા અંગો છે જે લસિકા પ્રવાહી માટે ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે। તેના મુખ્ય કાર્યો નીચે મુજબ છે:
$1$. $\text{એન્ટિબોડી}$ $\text{નિર્માણ}$: લસિકા ગ્રંથિઓમાં રહેલા $B$-લસિકાકણો પ્લાઝ્મા કોષોમાં વિભેદિત થઈને એન્ટિબોડી ઉત્પન્ન કરે છે।
$2$. $\text{શ્વેતકણોનું}$ $\text{નિર્માણ}$: લસિકા ગ્રંથિઓ લસિકાકણોના પ્રસાર અને પરિપક્વતા માટેના સ્થાન છે।
$3$. $\text{રોગકારકોનો}$ $\text{નાશ}$: લસિકા ગ્રંથિઓમાં હાજર મેક્રોફેજ સૂક્ષ્મજીવો અને કચરાને પકડીને તેનો નાશ કરે છે।
$4$. $\text{રક્તકણોનો}$ $\text{સંગ્રહ}$: આ લસિકા ગ્રંથિનું કાર્ય નથી। બરોળ (Spleen) એ રક્તકણોના સંગ્રહ માટે જવાબદાર પ્રાથમિક અંગ છે અને તેને શરીરની 'બ્લડ બેંક' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।

(C) લસિકા એ રંગહીન પ્રવાહી છે જેમાં વિશિષ્ટ લસિકાકણો (lymphocytes) હોય છે,જે શરીરના રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવો માટે જવાબદાર છે. લસિકા પોષકતત્વો,અંતઃસ્ત્રાવો વગેરેના વહન માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે. રુધિરની જેમ,લસિકામાં પણ ગંઠન કારકો (clotting factors) હોય છે. જોકે,લસિકામાં આ ગંઠન કારકોનું પ્રમાણ રુધિરની તુલનામાં ઘણું ઓછું હોય છે. પરિણામે,લસિકાની ગંઠન પ્રક્રિયા રુધિર કરતા ઘણી ધીમી હોય છે.

(C) લસિકા એ પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિર અને પેશીના કોષો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે. તે આંતરકોષીય પ્રવાહીમાંથી ઉદભવે છે. લસિકા એ મૂળભૂત રીતે રુધિરરસ છે જેમાં રક્તકણો $(RBCs)$ અને મોટા પ્લાઝ્મા પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે. હિમોગ્લોબિન ધરાવતા રક્તકણોના અભાવને કારણે,લસિકા રંગવિહીન અથવા ઝાંખું પીળું દેખાય છે.

(C) લસિકા એ એક પારદર્શક,રંગહીન પ્રવાહી છે જે રુધિર અને પેશીના કોષો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેના મુખ્ય કાર્યો નીચે મુજબ છે:
$1$. તે આંતરકોષીય અવકાશમાંથી વધારાનું આંતરકોષીય પ્રવાહી (પેશીય પ્રવાહી) એકત્રિત કરે છે અને લસિકા વાહિનીઓ દ્વારા તેને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પાછું મોકલે છે.
$2$. તે પાચનમાર્ગ (લેક્ટીયલ્સ) માંથી શોષાયેલા ચરબીના ઘટકોને રુધિરમાં વહન કરે છે.
$3$. તે લસિકા ગાંઠો દ્વારા રોગકારકોને ગાળીને અને લસિકાકણો (lymphocytes) નું વહન કરીને રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે મૂળભૂત રીતે રુધિરરસ છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી આંતરકોષીય અવકાશમાં બહાર નીકળી જાય છે. તેમાં વિશિષ્ટ લસિકાકણો હોય છે પરંતુ તેમાં રક્તકણો $(RBCs)$,ત્રાકકણિકાઓ અને મોટા રુધિરરસ પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે. તેથી,તેને ઘણીવાર રક્તકણો અને ત્રાકકણિકાઓ વગરનું રુધિર તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે.

(B) માનવ શરીરમાં,લસિકાગાંઠો સમગ્ર લસિકા તંત્રમાં ફેલાયેલી હોય છે. જોકે તે ઘણા વિસ્તારોમાં હાજર હોય છે,પરંતુ લસિકાગાંઠોની સૌથી વધુ સાંદ્રતા ગળાના ભાગમાં (ગ્રીવા પ્રદેશ),બગલના ભાગમાં (અક્ષીય પ્રદેશ) અને સાથળના સાંધાના ભાગમાં (ઈન્ગ્યુનલ પ્રદેશ) જોવા મળે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ગળાના ભાગમાં લસિકાગાંઠોનો મોટો સમૂહ હોય છે જે માથા અને ગળાના પ્રદેશમાંથી આવતા લસિકાનું ગાળણ કરે છે.

(D) પગ (નીચલા અંગો) માંથી આવતી લસિકાવાહિનીઓ સૌપ્રથમ લમ્બર ટ્રંક (lumbar trunks) માં ખુલે છે।
આ લમ્બર ટ્રંક ત્યારબાદ $cisterna chyli$ માં ખુલે છે, જે $thoracic duct$ (ઉરસીય લસિકાવાહિની) નો શરૂઆતનો ફૂલેલો ભાગ છે।
ત્યારબાદ $thoracic duct$ ઉરસમાંથી ઉપરની તરફ જાય છે અને અંતે ડાબી સબક્લેવીયન શિરામાં ખુલે છે।
આમ, પગમાંથી આવતી લસિકાવાહિની સૌપ્રથમ $thoracic duct$ માં ખુલે છે।

(A) લસિકા તંત્ર વધારાનું આંતરકોષીય પ્રવાહી એકત્રિત કરે છે અને તેને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પાછું લાવે છે. મુખ્ય લસિકાવાહિનીઓ,ખાસ કરીને ઉરસ લસિકાવાહિની (thoracic duct) અને જમણી લસિકાવાહિની,તેમનું પ્રવાહી શિરાતંત્રમાં ઠાલવે છે. ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તેઓ સબક્લેવિયન શિરાઓમાં (subclavian veins) આંતરિક જ્યુગ્યુલર શિરાઓ સાથેના જોડાણ પાસે પ્રવાહી ઠાલવે છે,જે ત્યારબાદ હૃદયના જમણા કર્ણકમાં પ્રવેશતા પહેલા મહાશિરા (superior vena cava) માં ભળે છે.

(B) લસિકા એ રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે રુધિરમાંથી પોષકતત્વો,અંતઃસ્ત્રાવો અને વાયુઓનું પેશીના કોષો સુધી વહન કરે છે અને પેશીના કોષોમાંથી ચયાપચયની નકામી નીપજોને પાછી રુધિરમાં લાવે છે.
તેથી,તે શરીરમાં વિનિમયના માધ્યમ અથવા મધ્યસ્થી તરીકે સેવા આપે છે.

(C) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જેમાં $RBC$ (રક્તકણો) અને ત્રાકકણોનો અભાવ હોય છે.
તેમાં રુધિરરસની સરખામણીમાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે.
જોકે,લસિકા લસિકાકણો (lymphocytes) થી સમૃદ્ધ હોય છે અને તેમાં પાચનમાર્ગમાંથી શોષાયેલા લિપિડ (ચરબી) નું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે નાના આંતરડાના રસાંકુરોમાં રહેલી પયસ્વિનીઓ (lacteals) દ્વારા વહન પામે છે.
તેથી,રુધિરની સરખામણીમાં લસિકામાં લિપિડનું પ્રમાણ વધુ હોય છે.

(C) લસિકાગાંઠમાં જાલકાર તંતુઓનું જાળું અને તેની સાથે સંકળાયેલા કોષો હોય છે,જેને જાલકાર કોષો (Reticular cells) કહેવામાં આવે છે. આ જાલકાર કોષો સ્વભાવે ભક્ષકકોષો (phagocytic) હોય છે અને વિદેશી કણો તથા રોગકારકોનું ભક્ષણ કરીને લસિકાને શુદ્ધ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(A) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિરરસ (blood plasma) જેવી જ હોય છે,પરંતુ તેમાં $RBCs$,ત્રાકકણો (platelets) અને મોટા પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
તેમાં વિશિષ્ટ લસિકાકણો (lymphocytes) હોય છે,જે એક પ્રકારના $WBC$ છે અને શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે જવાબદાર છે.
લસિકામાં $RBCs$ (રક્તકણો) હોતા નથી,તેથી તે રંગહીન હોય છે.
આથી,રુધિરની સરખામણીમાં લસિકામાં $WBCs$ નું પ્રમાણ વધુ હોય છે અને $RBCs$ નો અભાવ હોય છે અથવા ખૂબ ઓછા હોય છે.

(D) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે મુખ્યત્વે રુધિર પ્લાઝમામાંથી મોટા પ્રોટીન અને $RBCs$ જેવા કોષો દૂર કરવાથી બને છે.
તેમાં લસિકાકણો $(WBCs)$ ની સાંદ્રતા વધુ હોય છે જે રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવોમાં ભાગ લે છે.
રુધિરથી વિપરીત,લસિકામાં $RBCs$ (રક્તકણો) અને ત્રાકકણો હોતા નથી,અને રુધિર પ્લાઝમાની સરખામણીમાં તેમાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે.
તેથી,લસિકામાં વધુ $WBCs$ હોય છે અને $RBCs$ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.

(C) લસિકાગાંઠ એ નાની,વાલના આકારની રચનાઓ છે જે લસિકા તંત્ર માટે ગળણી (filter) તરીકે કાર્ય કરે છે. તે લસિકાવાહિનીઓના માર્ગમાં વિવિધ સ્થાને આવેલી હોય છે. તેમનું મુખ્ય કાર્ય લસિકામાં પ્રવેશતા સૂક્ષ્મજીવો,એન્ટિજેન્સ અને અન્ય વિદેશી કણોને પકડવાનું છે,જ્યાં તેમનો નાશ લસિકાગાંઠમાં રહેલા લિમ્ફોસાઇટ્સ અને મેક્રોફેજ દ્વારા કરવામાં આવે છે.

(B) લસિકાગાંઠો લસિકા પ્રવાહી માટે ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે. જ્યારે રોગકારકો અથવા ઍન્ટિજન લસિકામાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તેઓ લસિકાગાંઠોમાં પકડાઈ જાય છે. આ પકડાયેલ ઍન્ટિજન લસિકાગાંઠોમાં રહેલા લિમ્ફોસાઇટ્સ (ખાસ કરીને $T$-કોષો અને $B$-કોષો) સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે છે,જે ત્યારબાદ રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ શરૂ કરવા માટે સક્રિય થાય છે.

(B) લસિકાગાંઠો એ નાની,વાલના આકારની રચનાઓ છે જે લસિકા તંત્ર માટે ગળણી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેઓ લસિકા અને પેશીયજળમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવો અથવા અન્ય એન્ટિજેન્સને જકડી રાખે છે.
આ રોગકારકોને જકડી રાખીને,લસિકાગાંઠો તેમને રુધિરમાં પ્રવેશતા અને સમગ્ર શરીરમાં ફેલાતા અટકાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (પેશીયજળ અને લસિકા) છે.

(B) બંધ પરિવહનતંત્રમાં રુધિર રુધિરવાહિનીઓના જાળામાં સીમિત રહે છે.
આ વાહિનીઓમાં ધમની,શિરા અને કેશિકાઓનો સમાવેશ થાય છે.
લસિકાવાહિનીઓ એ લસિકાતંત્રનો ભાગ છે,જે લસિકા (શ્વેતકણો ધરાવતું પારદર્શક પ્રવાહી)નું વહન કરે છે,રુધિરનું નહીં.
તેથી,રુધિર લસિકાવાહિનીઓ મારફતે વહન પામતું નથી.

(B) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે મૂળભૂત રીતે રુધિર પ્લાઝમા છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી બહાર નીકળીને આંતરકોષીય અવકાશમાં જાય છે.
તેમાં પ્લાઝમા અને $WBCs$ (મુખ્યત્વે લસિકાકણો) હોય છે પરંતુ તેમાં $RBCs$,ત્રાકકણો અને મોટા પ્લાઝમા પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
રુધિરની સરખામણીમાં,લસિકામાં $WBCs$ નું પ્રમાણ વધારે હોય છે અને તેમાં $RBCs$ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) લસિકા એ રંગહીન પ્રવાહી છે જેમાં વિશિષ્ટ લસિકાકણો (lymphocytes) હોય છે,જે શરીરની રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાઓ માટે જવાબદાર છે.
લસિકા એ પોષકતત્વો અને અંતઃસ્ત્રાવો માટેનું એક મહત્વનું વાહક છે.
ચરબીનું શોષણ આંતરડાના રસાંકુરોમાં રહેલી લસિકાવાહિનીઓ (lacteals) દ્વારા લસિકા મારફતે થાય છે.
લસિકામાં $RBCs$ કે ત્રાકકણો (thrombocytes) હોતા નથી.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચું વિધાન છે.

(A) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્ર અને પદાર્થોના વહનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે પોષક દ્રવ્યો (જેમ કે આંતરડામાંથી શોષાયેલી ચરબી),અંતઃસ્ત્રાવો અને ખનીજ આયનોના વહનમાં મદદ કરે છે.
જોકે,લસિકા મુખ્યત્વે ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો (જેમ કે યુરિયા અથવા ક્રિએટિનાઇન જેવા ચયાપચયના નકામા પદાર્થો) ના વહન સાથે સંકળાયેલ નથી,જેનું વહન મુખ્યત્વે રુધિર દ્વારા થાય છે અને ત્યારબાદ મૂત્રપિંડ દ્વારા તેનો નિકાલ કરવામાં આવે છે.

(C) લસિકા એ એક પ્રવાહી સંયોજક પેશી છે જે રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મૂળભૂત રીતે ગળાયેલું રુધિરરસ છે જે રુધિરકેશિકાઓમાંથી બહાર આવે છે.
રુધિરથી વિપરીત,લસિકામાં રક્તકણો $(RBCs)$,ત્રાકકણો અને મોટા રુધિરરસના પ્રોટીનનો અભાવ હોય છે.
જો કે,તેમાં લસિકાકણો (શ્વેતકણનો એક પ્રકાર) ની સાંદ્રતા વધુ હોય છે,જે રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,રુધિરની સરખામણીમાં લસિકામાં વધુ શ્વેતકણો હોય છે અને રક્તકણોનો અભાવ હોય છે.

(C) લસિકા એ એક પારદર્શક,રંગહીન પ્રવાહી છે જે રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય આંતરકોષીય અવકાશમાંથી આંત્રીય પ્રવાહી (પેશીય પ્રવાહી) ને એકત્રિત કરવાનું અને લસિકા વાહિનીઓ દ્વારા તેને રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં પાછું લાવવાનું છે.
તે લસિકાકણો અને એન્ટિબોડીઝનું વહન કરીને રોગપ્રતિકારક તંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,તેમજ પાચન માર્ગમાંથી ચરબીના શોષણમાં પણ મદદ કરે છે.

(C) લસિકા ગ્રંથિઓ એ ગૌણ લસિકા અંગો છે જે લસિકા પ્રવાહી માટે ગાળણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમના મુખ્ય કાર્યોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. લસિકામાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવો (જેમ કે બેક્ટેરિયા) અને એન્ટિજેન્સને પકડવા.
$2$. લસિકાકણો (શ્વેતકણો) ના સક્રિયકરણ અને પ્રસારણ માટે સ્થાન પૂરું પાડવું.
$3$. સક્રિય થયેલા $B$-લસિકાકણો દ્વારા એન્ટિબૉડીનું નિર્માણ કરવું.
રક્તકણોનું ઉત્પાદન અસ્થિમજ્જામાં થાય છે,લસિકા ગ્રંથિઓમાં નહીં. તેથી,રક્તકણોનું ઉત્પાદન કરવું એ લસિકા ગ્રંથિઓનું કાર્ય નથી.