Class-Aves Questions in Gujarati

(A) ગરમ રુધિરવાળા પ્રાણીઓ,જેને એન્ડોથર્મ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા પ્રાણીઓ છે જે પર્યાવરણના તાપમાનને ધ્યાનમાં લીધા વિના શરીરનું તાપમાન સ્થિર રાખી શકે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પક્ષીઓ $(Aves)$ અને સસ્તન પ્રાણીઓ એન્ડોથર્મિક છે.
માછલીઓ,ઉભયજીવીઓ અને સરીસૃપો ઠંડા રુધિરવાળા ($poikilotherms$ અથવા ectotherms) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરનું તાપમાન પર્યાવરણ સાથે બદલાય છે.
તેથી,પક્ષીઓ એ ગરમ રુધિરવાળા પ્રાણીઓનો સાચો સમૂહ છે.

(D) . સરીસૃપો અસમતાપી (શીત રુધિરવાળા) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરનું તાપમાન પર્યાવરણ સાથે બદલાય છે. તેનાથી વિપરીત,પક્ષીઓ સમતાપી (ઉષ્ણ રુધિરવાળા) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બાહ્ય પર્યાવરણને ધ્યાનમાં લીધા વિના શરીરનું તાપમાન સ્થિર રાખી શકે છે.

(A) કેસોવેરી એ $Casuarius$ પ્રજાતિનું એક મોટું ન ઊડી શકતું પક્ષી છે. તે મુખ્યત્વે ન્યુ ગિની,નજીકના ટાપુઓ અને ઉત્તર-પૂર્વીય ઓસ્ટ્રેલિયાના ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલોમાં જોવા મળે છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી ઓસ્ટ્રેલિયા એ સાચો ભૌગોલિક વિસ્તાર છે જ્યાં તે જોવા મળે છે.

(A) $Aves$ (પક્ષીઓ) વર્ગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા પીંછાંની હાજરી છે અને તેમાંથી મોટાભાગના ઉડી શકે છે,સિવાય કે ન ઉડી શકતા પક્ષીઓ (દા.ત.,શાહમૃગ).
તેમની પાસે ચાંચ હોય છે,જે જડબાનું રૂપાંતરિત સ્વરૂપ છે.
$Aves$ ની સૌથી વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમના જડબામાં દાંતનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે,જે ઉડવા માટે શરીરનું વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

(D) $Aves$ (વિહગ) વર્ગના પક્ષીઓ અનેક વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. પીંછા અને ચાંચની હાજરી (જડબાં દાંત વગરની ચાંચમાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે).
$2$. તેઓ અંડપ્રસવી છે,એટલે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે.
$3$. તેઓ ફેફસાં સાથે જોડાયેલી વાયુકોથળીઓ ધરાવે છે,જે શ્વસનમાં મદદ કરે છે અને ઉડવા માટે શરીરનું વજન ઘટાડે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $Aves$ ના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.

(C) જે પ્રાણીઓ પર્યાવરણના તાપમાનને ધ્યાનમાં લીધા વિના શરીરનું તાપમાન અચળ જાળવી રાખે છે,તેમને સમતાપી (homeothermic) અથવા ગરમ રુધિરવાળા પ્રાણીઓ કહેવામાં આવે છે.
સસ્તન પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ $(Aves)$ બંને આ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,જે તેમને ઊંચું અને અચળ શરીરનું તાપમાન જાળવવામાં મદદ કરે છે.
સરીસૃપ,ઉભયજીવી અને મત્સ્ય એ અસમતાપી (poikilothermic) અથવા ઠંડા રુધિરવાળા પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમના શરીરનું તાપમાન પર્યાવરણ સાથે બદલાય છે.

(C) પૃષ્ઠવંશીઓમાં,એઓર્ટિક આર્ચ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન નોંધપાત્ર ફેરફારો દર્શાવે છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં,માત્ર ડાબી સિસ્ટમિક (એઓર્ટિક) આર્ચ જળવાઈ રહે છે.
પક્ષીઓમાં $(Aves)$,માત્ર જમણી સિસ્ટમિક (એઓર્ટિક) આર્ચ જળવાઈ રહે છે.
સરીસૃપમાં,ડાબી અને જમણી બંને સિસ્ટમિક આર્ચ હાજર હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Birds$ (પક્ષીઓ) છે.

(C) માદા પક્ષીઓમાં માત્ર ડાબી બાજુનું અંડાશય જ કાર્યશીલ હોય છે,જ્યારે જમણી બાજુનું અંડાશય અવશિષ્ટ અથવા ગેરહાજર હોય છે. આ અનુકૂલન શરીરનું વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે,જે ઉડવા માટે અત્યંત આવશ્યક છે.

(D) ડાઉન પીંછા એ પક્ષીઓના સખત બાહ્ય પીંછાની નીચે જોવા મળતા નરમ અને રૂંવાટીદાર પીંછા છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય પક્ષીની ત્વચાની નજીક હવાનું એક પડ જાળવીને ઉષ્માનું નિયમન (insulation) કરવાનું છે,જે શરીરનું તાપમાન જાળવવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,ડાઉન પીંછાની ગેરહાજરીમાં,કબૂતર શરીરની ગરમીને અસરકારક રીતે જાળવી શકશે નહીં,જેના કારણે તે તેના શરીરને ગરમ રાખવામાં અસમર્થ રહેશે.

(D) વાયુયુક્ત હાડકાં એ પક્ષીઓમાં જોવા મળતા પોલા,હવા ભરેલા હાડકાં છે.
આ હાડકાં પક્ષીના શરીરનું કુલ વજન ઘટાડે છે,જે ઉડવામાં મદદરૂપ થાય છે.
શરીરની ઘનતા ઘટાડીને,આ હાડકાં પક્ષીની ઉપ્લાવકતા (buoyancy) વધારવામાં પણ મદદ કરે છે,ખાસ કરીને જલીય અથવા અર્ધ-જલીય પ્રજાતિઓમાં,અને હવામાં કાર્યક્ષમ હલનચલનને સરળ બનાવે છે.

(C) પક્ષીઓ $Aves$ વર્ગમાં આવે છે.
$Aves$ ના મુખ્ય લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. તેઓ ઉષ્ણરુધિરવાળા (homeothermic) પ્રાણીઓ છે.
$2$. તેઓ દ્વિપાદી છે,એટલે કે તેઓ બે પગ પર ચાલે છે.
$3$. તેમનું શરીર પીંછાથી ઢંકાયેલું હોય છે.
$4$. તેમના અગ્ર ઉપાંગો પાંખોમાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે.
જોકે ઉષ્ણરુધિરવાળા હોવું એ એક લક્ષણ છે,પરંતુ પક્ષીઓને અન્ય પૃષ્ઠવંશીઓથી અલગ પાડતું સૌથી વિશિષ્ટ અને વ્યાખ્યાયિત બાહ્ય લક્ષણ એ છે કે તેઓ દ્વિપાદી છે અને પીંછા ધરાવે છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સૌથી સચોટ લક્ષણ છે.

(D) વાયુયુક્ત હાડકાં એ પોલા, હવા ભરેલા હાડકાં છે જે શરીરનું વજન ઘટાડે છે, જે પક્ષીઓમાં ઉડવા માટે એક આવશ્યક અનુકૂલન છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, કબૂતર $(Columba \text{ livia})$ એ $Aves$ વર્ગમાં આવે છે.
પક્ષીઓમાં ઉડવા માટે અનુકૂળ થવા માટે વાયુયુક્ત હાડકાં હોય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) પક્ષીઓના કરોડરજ્જુના મણકા લાક્ષણિક રીતે $Heterocoelous$ હોય છે.
$Heterocoelous$ મણકામાં સેન્ટ્રમની સપાટી ઘોડાની જીન (saddle) જેવી હોય છે,જેમાં એક બાજુ એક દિશામાં બહિર્ગોળ અને બીજી દિશામાં અંતર્ગોળ હોય છે.
આ રચના પક્ષીઓની ગરદનને વધુ લવચીકતા આપે છે અને તેને સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે,જે પક્ષીઓ માટે એક વિશિષ્ટ અનુકૂલન છે.

(C) ન ઉડી શકતા પક્ષીઓ એવા પક્ષીઓ છે જે ઉત્ક્રાંતિના અનુકૂલનને કારણે ઉડવાની ક્ષમતા ધરાવતા નથી.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Emu$ (ઈમુ) એ ન ઉડી શકતું પક્ષી છે.
મોર,બતક અને બગલા ઉડવા માટે સક્ષમ છે.

(B) મોનોકોન્ડિલિક ખોપરી (એક ઓક્સિપિટલ કોન્ડાઇલ) એ સરીસૃપ અને પક્ષીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
ગરમ રુધિરવાળા પ્રાણીઓ (ઉષ્ણરુધિરધારી) એ પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓનું લક્ષણ છે.
શ્વસનમાં મદદ કરવા માટે ફેફસાં સાથે જોડાયેલી વાયુ કોથળીઓ (air sacs) એ પક્ષીઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
તેથી,આ તમામ લક્ષણો પક્ષીઓ (Aves) વર્ગમાં જોવા મળે છે.

(C) $Carpometacarpus$ એ પક્ષીઓની પાંખનું હાડકું છે જે કાર્પલ્સ અને મેટાકાર્પલ્સના જોડાણથી બને છે.
તે જ રીતે,$tarsometatarsus$ એ પક્ષીઓના નીચેના પગનું હાડકું છે જે ટાર્સલ્સ અને મેટાટાર્સલ્સના જોડાણથી બને છે.
આ જોડાયેલા હાડકાં મજબૂતી અને હળવાશ પ્રદાન કરે છે,જે પક્ષીઓ (વર્ગ $Aves$) માં ઉડવા માટે જરૂરી અનુકૂલન છે.
તેથી,આ રચનાઓ પક્ષીઓની લાક્ષણિકતા છે.

(A) પક્ષીઓમાં ઘ્રાણ લોબ્સ (olfactory lobes) ઘટાડો પામેલા હોય છે,પરંતુ ઓપ્ટિક લોબ્સ અને બૃહદ મસ્તિષ્ક (cerebrum) ખૂબ જ વિકસિત હોય છે. આનું કારણ એ છે કે પક્ષીઓ ઉડાન,ખોરાકની શોધ અને દિશા સૂચન માટે તેમની દ્રષ્ટિ શક્તિ પર વધુ આધાર રાખે છે અને અન્ય નીચલા પૃષ્ઠવંશીઓની તુલનામાં તેમની પાસે ઉચ્ચ સ્તરની બુદ્ધિ હોય છે. તેથી,પક્ષીઓમાં ઓપ્ટિક લોબ્સનો વિકાસ મહત્તમ હોય છે.

(D) પક્ષીઓ હોમિયોથર્મિક (ઉષ્ણરુધિરવાળા) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બાહ્ય પર્યાવરણીય તાપમાનને ધ્યાનમાં લીધા વિના તેમના શરીરનું તાપમાન સતત જાળવી રાખે છે. તેથી,જો પક્ષીને $30^oC$ થી $10^oC$ ના વાતાવરણમાં ખસેડવામાં આવે,તો પણ તેના શરીરનું આંતરિક તાપમાન અપરિવર્તિત રહેશે.

(C) $Aptenodytes$ (જેને સામાન્ય રીતે પેંગ્વિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) એ ઉડી ન શકતું પક્ષી છે.
$Passer$ (ચકલી),$Corvus$ (કાગડો),અને $Pavo$ $cristatus$ (મોર) એ ઉડી શકતા પક્ષીઓ છે.

(A) અંડપ્રસવી પ્રાણીઓ તે છે જે ઈંડા મૂકે છે,જે માતાના શરીરની બહાર સેવાય છે અને તેમાંથી બચ્ચાં બહાર આવે છે.
$A$. કબૂતર એક પક્ષી છે,અને બધા પક્ષીઓ અંડપ્રસવી હોય છે.
$B$. વ્હેલ એક સસ્તન પ્રાણી છે,અને સસ્તન પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે અપત્યપ્રસવી (viviparous) હોય છે (જે સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે).
$C$. ચામાચીડિયું એક સસ્તન પ્રાણી છે,અને સસ્તન પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે અપત્યપ્રસવી હોય છે.
$D$. $Amoeba$ એક કોષીય પ્રોટિસ્ટ છે જે મુખ્યત્વે દ્વિભાજન દ્વારા પ્રજનન કરે છે,પ્રાણીઓના પ્રજનનની દ્રષ્ટિએ તે ઈંડા મૂકતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ કબૂતર છે.

(D) કિંગફિશરના પગ તેની વિશિષ્ટ જીવનશૈલી અને નિવાસસ્થાન માટે અનુકૂલિત હોય છે.
કિંગફિશર સામાન્ય રીતે જળાશયો સાથે સંકળાયેલા હોય છે જ્યાં તેઓ માછલીનો શિકાર કરે છે.
તેમના પગને $Syndactyl$ પ્રકાર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,જે $Anisodactyl$ ગોઠવણીનું એક સ્વરૂપ છે જેમાં ત્રીજી અને ચોથી આંગળીઓ તેમની લંબાઈના અમુક ભાગ માટે જોડાયેલી હોય છે.
જો કે,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,તેમને કાર્યાત્મક રીતે $Wading$ પ્રકારના પગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,કારણ કે તેઓ પાણીની નજીકની ડાળીઓ પર બેસવા અને શિકાર કરવા માટે છીછરા પાણીમાં ચાલવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.

(B) વિશબોન,જેને $furcula$ અથવા $merrythought$ અસ્થિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પક્ષીઓમાં જોવા મળતું $V$-આકારનું અસ્થિ છે. તે બે જત્રુ (clavicles) અને આંતર-જત્રુ (interclavicle) ના જોડાણથી બને છે. આ રચના અગ્ર ઉપાંગ મેખલાનો એક ભાગ છે અને ઉડાન દરમિયાન માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.

(B) પક્ષીઓમાં,ટૂંકી પૂંછડી અથવા યુરોપિજીયમના પાયા પર ત્વચામાં માત્ર એક જ ગ્રંથિ હાજર હોય છે. તેને તેલ ગ્રંથિ અથવા પ્રીન ગ્રંથિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ગ્રંથિ એક તેલી પદાર્થનો સ્ત્રાવ કરે છે,જેને પક્ષીઓ તેમની ચાંચ વડે પીંછા પર ફેલાવે છે જેથી પીંછા જળરોધક અને લવચીક રહે.

(D) $Aves$ (પક્ષી) વર્ગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા પીંછાની હાજરી છે,અને શાહમૃગ કે પેંગ્વિન જેવા ઉડી ન શકતા પક્ષીઓ સિવાયના મોટાભાગના પક્ષીઓ ઉડી શકે છે.
બધા જ પક્ષીઓ મિશ્રાહારી હોતા નથી,અને બધા જ પક્ષીઓ માળા બનાવતા નથી કે સમાન રીતે માવજત કરતા નથી.
જોકે,બધા જ પક્ષીઓ અંડપ્રસવી છે અને તેઓ એવા ઈંડા મૂકે છે જે સખત,કેલ્શિયમયુક્ત કવચ દ્વારા સુરક્ષિત હોય છે.
તેથી,કેલ્શિયમયુક્ત કવચવાળા ઈંડા એ બધા જ પક્ષીઓની સાર્વત્રિક લાક્ષણિકતા છે.

(B) પક્ષીઓમાં બે ક્લેવિકલના જોડાણથી બનતા $V$-આકારના હાડકાને $furcula$ અથવા $merrythought$ હાડકું કહેવામાં આવે છે.
તે ઉડાન દરમિયાન ઊર્જા સંગ્રહિત કરવા માટે સ્પ્રિંગ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) જીવંત ઉડી ન શકતા પક્ષીઓ,જેમ કે શાહમૃગ,ઈમુ અને કીવી,$Palaeognathae$ સુપરઓર્ડરમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે.
આ પક્ષીઓની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમનું ઉરોસ્થિ (sternum) સપાટ હોય છે અને તેમાં કીલ (keel) હોતી નથી,તેથી તેઓ ઉડવાને બદલે દોડવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
$Odontognathae$ એ દાંત ધરાવતા લુપ્ત પક્ષીઓનો સમૂહ છે,અને $Archaeornithes$ એ $Archaeopteryx$ જેવા આદિમ પૂર્વજ પક્ષીઓનો સમૂહ છે.

(B) પક્ષીઓ ઉડવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
તેમના અગ્ર ઉપાંગો પાંખોમાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે,જે ઉડવા માટે જરૂરી સપાટી અને વાયુગતિશીલ માળખું પૂરું પાડે છે.
જોકે પીંછા ઉડવા માટે લિફ્ટ પૂરી પાડીને અને અવરોધ ઘટાડીને મદદરૂપ થાય છે,પરંતુ પાંખો એ મુખ્ય શરીરરચનાત્મક અંગો છે જે ઉડવાની ક્રિયાને સરળ બનાવે છે.

(C) પક્ષીઓમાં,$sternum$ (છાતીનું હાડકું) એક મોટી,તકતી જેવી રચનામાં રૂપાંતરિત થાય છે જેને $keel$ (અથવા $carina$) કહેવામાં આવે છે.
આ $keel$ શક્તિશાળી ઉડ્ડયન સ્નાયુઓ,ખાસ કરીને $pectoralis$ અને $supracoracoideus$ સ્નાયુઓના જોડાણ માટે વિશાળ સપાટી પૂરી પાડે છે,જે ઉડતી વખતે પાંખોના ફફડાટ માટે આવશ્યક છે.

(B) . પક્ષીઓ સમતાપી (homoiothermal) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પર્યાવરણના તાપમાનને ધ્યાનમાં લીધા વિના તેમના શરીરનું તાપમાન સતત જાળવી રાખવા માટે સક્ષમ છે.

(A) વર્ગ $Aves$ (વિહગ) પીંછાની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિક છે,જે પક્ષીઓમાં અનન્ય છે અને તે શરીરના તાપમાનના નિયમન અને ઉડવામાં મદદ કરે છે.
આ વર્ગના મોટાભાગના સભ્યો પાસે ઉડવાની શક્તિ હોય છે,જે તેમના અગ્ર ઉપાંગોના પાંખોમાં રૂપાંતરણ અને વાયુકોષ્ઠીય (pneumatic) હાડકાં દ્વારા શક્ય બને છે.
તેથી,પીંછાની હાજરી અને ઉડવાની શક્તિ એ $Aves$ ના મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણો છે.

(C) પક્ષીઓમાં હવાઈ અનુકૂલનો એવા લક્ષણો છે જે ઉડાનમાં મદદ કરે છે.
$1$. વાયુયુક્ત અસ્થિઓ (પોલા હાડકાં) શરીરનું વજન ઘટાડે છે.
$2$. કીલયુક્ત ઉરોસ્થિ ઉડાન સ્નાયુઓના જોડાણ માટે મોટી સપાટી પૂરી પાડે છે.
$3$. એક અંડાશય (પ્રજનન અંગોમાં ઘટાડો) શરીરનું વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
$4$. જઠર (Gizzard) એ પાચનતંત્રનો એક ભાગ છે જે ખોરાકને દળવા માટે વપરાય છે. તે ઘણા પક્ષીઓમાં જોવા મળે છે પરંતુ તે ખાસ કરીને ઉડાન માટેનું અનુકૂલન નથી. તે જમીન પર રહેતા ઘણા પક્ષીઓમાં પણ જોવા મળે છે.

(A) $Syrinx$ એ પક્ષીઓનું વિશિષ્ટ અવાજ ઉત્પન્ન કરતું અંગ છે.
તે શ્વાસનળીના પાયાના ભાગે,જ્યાં શ્વાસનળી બે મુખ્ય શ્વાસવાહિનીઓમાં વિભાજિત થાય છે,તેની નજીક આવેલું હોય છે.

(A) ઉડવા માટે અસમર્થ પક્ષીઓને $Ratites$ તરીકે ઓળખાતા જૂથમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આ પક્ષીઓ $Palaeognathae$ સુપરઓર્ડર હેઠળ આવે છે. મોટાભાગના પક્ષીઓથી વિપરીત,તેમના ઉરોસ્થિ (sternum) પર કીલ (keel) નો અભાવ હોય છે,જે ઉડવા માટેના સ્નાયુઓના જોડાણ માટે જરૂરી છે,તેથી તેઓ ઉડી શકતા નથી.

(D) જે પક્ષીઓ ઉડી શકતા નથી તેમને 'અપક્ષી' (flightless birds) કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તેમનામાં ઉડવા માટે જરૂરી શારીરિક અનુકૂલનોનો અભાવ હોય છે。
$\text{ઈમુ}$, $\text{કીવી}$ અને $\text{શાહમૃગ}$ એ ઉડી ન શકતા પક્ષીઓના જાણીતા ઉદાહરણો છે。
$\text{ઈમુ}$ ઓસ્ટ્રેલિયાનું, $\text{કીવી}$ ન્યુઝીલેન્ડનું અને $\text{શાહમૃગ}$ આફ્રિકાનું મૂળ પક્ષી છે。
તેથી, આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે。

(B) $Aves$ (વિહગ) વર્ગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા પીંછાની હાજરી છે,જે ફક્ત તેમનામાં જ જોવા મળે છે.
તેમનું હૃદય ચાર ખંડનું બનેલું હોય છે.
તેમના હાડકાં વાયુયુક્ત (pneumatic) હોય છે,એટલે કે તેમાં હવા ભરેલી પોલાણ હોય છે,જે ઉડવા માટે શરીરનું વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
આ લક્ષણો પક્ષીઓના છે,જે $Aves$ વર્ગમાં આવે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. પક્ષીઓ,સસ્તન પ્રાણીઓની જેમ,હોમિયોથર્મિક (સમતાપી) અથવા ગરમ રુધિરવાળા પ્રાણીઓ છે. આનો અર્થ એ છે કે તેઓ પર્યાવરણના તાપમાનને ધ્યાનમાં લીધા વિના શરીરનું તાપમાન સ્થિર અને ઊંચું જાળવી રાખવા માટે સક્ષમ છે.

(D) બધા જ પક્ષીઓ અંડપ્રસવી (oviparous) હોય છે,એટલે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે. અપત્યપ્રસવી (જીવંત બચ્ચાંને જન્મ આપવો) એ સસ્તન પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,પક્ષીઓનું નહીં. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ પક્ષી અપત્યપ્રસવી નથી.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ઉડી ન શકતા પક્ષીઓ એવા પક્ષીઓ છે જે ઉત્ક્રાંતિના અનુકૂલનને કારણે ઉડવાની ક્ષમતા ધરાવતા નથી. આ સમૂહમાં $Emu$ (ઈમુ),$Penguin$ (પેંગ્વિન),$Rhea$ (રિયા),$Kiwi$ (કીવી),$Moa$ (મોઆ) અને $Cassowary$ (કેસોવરી) જેવી પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ પક્ષીઓમાં સામાન્ય રીતે પાંખો ટૂંકી હોય છે અને ઉરોસ્થિ (sternum) માં 'કીલ' (keel) નો અભાવ હોય છે,જે ઉડવા માટે જરૂરી સ્નાયુઓને આધાર આપતું નથી.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. $Syrinx$ (સિરિન્ક્સ) એ પક્ષીઓમાં અવાજ ઉત્પન્ન કરતું મુખ્ય અંગ છે. તે શ્વાસનળીના પાયાના ભાગે આવેલું હોય છે,જ્યાં તે બે મુખ્ય શ્વાસવાહિનીઓમાં વિભાજિત થાય છે. સસ્તન પ્રાણીઓના $Larynx$ (સ્વરપેટી) થી વિપરીત,જે શ્વાસનળીના ઉપરના ભાગે હોય છે,$Syrinx$ પક્ષીઓને જટિલ અવાજો ઉત્પન્ન કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) પક્ષીની ખોપરી $Monocondylic$ હોય છે કારણ કે તે કરોડસ્તંભ સાથે એક જ ઓક્સિપિટલ કોન્ડાઇલ (occipital condyle) દ્વારા જોડાયેલી હોય છે.
આ સરીસૃપ અને પક્ષીઓ (જેને સામૂહિક રીતે $Sauropsida$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(D) પક્ષીઓના કરોડરજ્જુના મણકા મુખ્યત્વે $Heterocoelous$ (વિષમગર્તી) હોય છે.
$Heterocoelous$ મણકામાં,સેન્ટ્રમની સાંધાવાળી સપાટીઓ ઘોડાની કાઠી (saddle) જેવી હોય છે,જે ગરદનને વ્યાપક હલનચલન કરવાની મંજૂરી આપે છે પરંતુ પરિભ્રમણને અટકાવે છે,જે ઉડવા અને ખોરાક લેવા માટે જરૂરી સ્થિરતા અને લવચીકતા પ્રદાન કરે છે.

(C) ફરક્યુલા,જેને વિશબોન (wishbone) અથવા મેરીથોટ (merrythought) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બે જતૂકાસ્થિ (clavicles) અને આંતરજતૂકાસ્થિ (interclavicle) ના જોડાણથી બનેલું $V$-આકારનું હાડકું છે. આ રચના પક્ષીઓનું એક વિશિષ્ટ લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે ઉડાન દરમિયાન ઉડ્ડયન સ્નાયુઓને માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. પક્ષીઓમાં,અગ્ર ઉપાંગો (Fore limbs) પાંખોમાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે જે ઉડવા માટે મદદરૂપ થાય છે. તેથી,તેમની પાસે અન્ય ચતુષ્પાદ પ્રાણીઓની જેમ સામાન્ય અગ્ર ઉપાંગો હોતા નથી.

(A) ક્લેડોઇક ઈંડા એ સરીસૃપ અને પક્ષીઓના ઈંડા છે જે આલ્બ્યુમિન પટલ અને કવચ દ્વારા પર્યાવરણથી સુરક્ષિત હોય છે.
પક્ષીઓના ઈંડાની આસપાસ હાજર કેલ્કેરિયસ (કેલ્શિયમયુક્ત) કવચ છિદ્રાળુ હોય છે અને તે $O_2$ અને $CO_2$ ના પ્રસરણને મંજૂરી આપે છે,જ્યારે તે ઈંડાને સુકાઈ જવાથી બચાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(D) પક્ષીઓ ઉડ્ડયન (હવાઈ જીવન) માટે અનેક અનુકૂલનો દર્શાવે છે:
$1$. પાંખોની હાજરી: અગ્ર ઉપાંગો પાંખોમાં રૂપાંતરિત થાય છે જે ઉડવા માટે જરૂરી બળ અને ગતિ પૂરી પાડે છે.
$2$. શરીરનું હલકું વજન: તેમના હાડકાં વાયુયુક્ત (પોલા) હોય છે,જે શરીરનું વજન ઘટાડે છે.
$3$. વાયુ કોટરોની હાજરી: હાડકાંમાં હવા ભરેલી પોલાણ (ન્યુમેટિક હાડકાં) હોવાથી ઘનતા ઘટે છે,જે ઉડવાનું સરળ બનાવે છે.
આ તમામ પરિબળો તેમના હવાઈ અનુકૂલનમાં ફાળો આપે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) પક્ષીઓમાં હવાઈ અનુકૂલનો એ ઉત્ક્રાંતિજન્ય ફેરફારો છે જે ઉડાનને સરળ બનાવે છે।
$1$. $\text{વાયુયુક્ત અસ્થિ}$ (પોલા હાડકાં) શરીરનું વજન ઘટાડે છે।
$2$. $\text{કીલયુક્ત ઉરોસ્થિ}$ શક્તિશાળી ઉડાન સ્નાયુઓના જોડાણ માટે વિશાળ સપાટી પૂરી પાડે છે।
$3$. $\text{એક અંડાશય}$ (પ્રજનન અંગોનું ઘટાડો) શરીરનું વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે।
$4$. $\text{જઠર}$ (Gizzard) એ પાચનતંત્રનો એક ભાગ છે જે ખોરાકને દળવા માટે વપરાય છે। તે ઘણા પક્ષીઓમાં જોવા મળે છે પરંતુ તે ખાસ કરીને ઉડાન માટેનું અનુકૂલન નથી; તે પક્ષીઓના પાચન માર્ગની એક સામાન્ય લાક્ષણિકતા છે જે દાંતના અભાવને પૂર્ણ કરે છે।

(A) $Syrinx$ એ પક્ષીઓનું સ્વરયંત્ર છે. $Furcula$ (વિશબોન) એ બે કલેવિકલના જોડાણથી બનેલું હાડકું છે,જે ઉડાન દરમિયાન સ્નાયુઓ માટે સ્પ્રિંગ જેવું કાર્ય કરે છે. $Pygostyle$ એ પૂંછડીના અંતિમ જોડાયેલા મણકા છે જે પૂંછડીના પીંછાને આધાર આપે છે. આ રચનાઓ ખાસ કરીને ઉડાન સાથે સંબંધિત અનુકૂલનો છે. તેથી,આ રચનાઓ ઉડાન ન ભરી શકતા પક્ષીઓ (જેમ કે શાહમૃગ,ઈમુ અને કીવી) માં ગેરહાજર હોય છે.

(D) પક્ષીઓમાં પીંછાનું પ્રાથમિક કાર્ય હવાને પકડી રાખીને ઉષ્માનું અવાહક સ્તર (insulation) બનાવવાનું છે,જે શરીરની ગરમીના વ્યયને અટકાવીને શરીરનું તાપમાન જાળવી રાખવામાં (ઉષ્મા નિયંત્રણ) મદદ કરે છે. જોકે પીંછા ઉડવા,જાતીય પ્રદર્શન અને રક્ષણ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે,પરંતુ તેમનું ઉત્ક્રાંતિજન્ય મૂળ અને પ્રાથમિક શારીરિક કાર્ય અંતઃઉષ્મી (endothermic) તાપમાન નિયમન સાથે જોડાયેલું છે.

(D) પક્ષીઓ ઉડવા માટે ઘણા અનુકૂલનો દર્શાવે છે:
$1$. વાયુયુક્ત હાડકાં: તેમના હાડકાં પોલા અને હવા ભરેલા હોય છે,જે શરીરનું વજન ઘટાડે છે.
$2$. કીલ ધરાવતું ઉરોસ્થિ: ઉરોસ્થિ (છાતીનું હાડકું) હોડી આકારની રચનામાં રૂપાંતરિત થાય છે,જેમાં 'કીલ' હોય છે જે શક્તિશાળી ઉડ્ડયન સ્નાયુઓના જોડાણ માટે વિશાળ સપાટી પૂરી પાડે છે.
$3$. અગ્ર ઉપાંગો: અગ્ર ઉપાંગો પાંખોમાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે જે ઉડતી વખતે લિફ્ટ અને ગતિ પૂરી પાડે છે.
આથી,આ તમામ લક્ષણો ઉડવા માટેના અનુકૂલનો છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.