ChemistryQ1–44 of 44 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQTS EAMCET · 2015
જો નિયમિત બહુકોણના વિકર્ણોની સંખ્યા $35$ હોય,તો બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$12$
B
$9$
C
$10$
D
$11$
Solution
(C) $n$ બાજુઓ ધરાવતા બહુકોણમાં વિકર્ણોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $\frac{n(n-3)}{2}$ છે.
આપેલ છે કે વિકર્ણોની સંખ્યા $35$ છે,તેથી:
$\frac{n(n-3)}{2} = 35$
$n(n-3) = 70$
$n^2 - 3n - 70 = 0$
$(n-10)(n+7) = 0$
$n$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,તેથી $n = 10$ લેતા.
આમ,બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા $10$ છે.
આપેલ છે કે વિકર્ણોની સંખ્યા $35$ છે,તેથી:
$\frac{n(n-3)}{2} = 35$
$n(n-3) = 70$
$n^2 - 3n - 70 = 0$
$(n-10)(n+7) = 0$
$n$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ,તેથી $n = 10$ લેતા.
આમ,બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા $10$ છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQTS EAMCET · 2015
$xy+4x-3y-12=0$ અને $xy-3x+4y-12=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી બે જોડી સીધી રેખાઓ દ્વારા રચાયેલા ચોરસના વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ શું છે?
A
$x^2-2xy+y^2+x-y=0$
B
$x^2+2xy+y^2+x+y=0$
C
$x^2-y^2+x+y=0$
D
$x^2-y^2+x-y=0$
Solution
(D) પ્રથમ જોડીની રેખાઓ $xy+4x-3y-12=0$ છે,જેનું અવયવીકરણ $(x-3)(y+4)=0$ થાય છે. આ રેખાઓ $x=3$ અને $y=-4$ દર્શાવે છે.
બીજી જોડીની રેખાઓ $xy-3x+4y-12=0$ છે,જેનું અવયવીકરણ $(x+4)(y-3)=0$ થાય છે. આ રેખાઓ $x=-4$ અને $y=3$ દર્શાવે છે.
ચોરસ બનાવતી ચાર રેખાઓ $x=3, x=-4, y=-4, y=3$ છે.
ચોરસના શિરોબિંદુઓ $(3,3), (3,-4), (-4,-4), (-4,3)$ છે.
વિકર્ણો $(3,3)$ થી $(-4,-4)$ અને $(3,-4)$ થી $(-4,3)$ ને જોડે છે.
$(3,3)$ અને $(-4,-4)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણનું સમીકરણ $x-y=0$ છે.
$(3,-4)$ અને $(-4,3)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણનું સમીકરણ $x+y+1=0$ છે.
તેથી,સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+y+1) = 0$ એટલે કે $x^2-y^2+x-y=0$ છે.
બીજી જોડીની રેખાઓ $xy-3x+4y-12=0$ છે,જેનું અવયવીકરણ $(x+4)(y-3)=0$ થાય છે. આ રેખાઓ $x=-4$ અને $y=3$ દર્શાવે છે.
ચોરસ બનાવતી ચાર રેખાઓ $x=3, x=-4, y=-4, y=3$ છે.
ચોરસના શિરોબિંદુઓ $(3,3), (3,-4), (-4,-4), (-4,3)$ છે.
વિકર્ણો $(3,3)$ થી $(-4,-4)$ અને $(3,-4)$ થી $(-4,3)$ ને જોડે છે.
$(3,3)$ અને $(-4,-4)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણનું સમીકરણ $x-y=0$ છે.
$(3,-4)$ અને $(-4,3)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણનું સમીકરણ $x+y+1=0$ છે.
તેથી,સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+y+1) = 0$ એટલે કે $x^2-y^2+x-y=0$ છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
$ClF_3$,$SF_4$,$BrF_5$ માં અનુક્રમે બંધન ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$3,2 ; 4,2 ; 5,2$
B
$3,1 ; 4,1 ; 5,2$
C
$3,1 ; 4,2 ; 5,1$
D
$3,2 ; 4,1 ; 5,1$
Solution
(D) બંધન ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક અણુના મધ્યસ્થ પરમાણુને જોઈએ છીએ:
$1$. $ClF_3$ માં: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ એ $3$ $F$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બંધન યુગ્મો = $3$) અને $Cl$ પરમાણુ પર $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો છે (અબંધકારક યુગ્મો = $2$).
$2$. $SF_4$ માં: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ એ $4$ $F$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બંધન યુગ્મો = $4$) અને $S$ પરમાણુ પર $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે (અબંધકારક યુગ્મો = $1$).
$3$. $BrF_5$ માં: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ એ $5$ $F$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બંધન યુગ્મો = $5$) અને $Br$ પરમાણુ પર $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે (અબંધકારક યુગ્મો = $1$).
આમ,બંધન યુગ્મો અને અબંધકારક યુગ્મોની સંખ્યા અનુક્રમે $3,2$; $4,1$; અને $5,1$ છે.
$1$. $ClF_3$ માં: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ એ $3$ $F$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બંધન યુગ્મો = $3$) અને $Cl$ પરમાણુ પર $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો છે (અબંધકારક યુગ્મો = $2$).
$2$. $SF_4$ માં: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ એ $4$ $F$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બંધન યુગ્મો = $4$) અને $S$ પરમાણુ પર $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે (અબંધકારક યુગ્મો = $1$).
$3$. $BrF_5$ માં: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ એ $5$ $F$ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે (બંધન યુગ્મો = $5$) અને $Br$ પરમાણુ પર $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે (અબંધકારક યુગ્મો = $1$).
આમ,બંધન યુગ્મો અને અબંધકારક યુગ્મોની સંખ્યા અનુક્રમે $3,2$; $4,1$; અને $5,1$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
$N_2$ નો બંધ ક્રમ (bond order) શું છે?
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
$1$
Solution
(A) $N_2$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \sigma 2p_z^2$ છે.
બંધ ક્રમની ગણતરી: $\text{Bond order} = \frac{N_b - N_a}{2} = \frac{10 - 4}{2} = 3$.
બંધ ક્રમની ગણતરી: $\text{Bond order} = \frac{N_b - N_a}{2} = \frac{10 - 4}{2} = 3$.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
જ્યારે $1 \ mole$ $A$ અને $1 \ mole$ $B$ ને $T \ K$ તાપમાને $1 \ L$ ના ફ્લાસ્કમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન સમયે $A + B \rightleftharpoons C + D$ પ્રક્રિયા માટે $0.5 \ mole$ $C$ બને છે. સંતુલન અચળાંક,$K_C$ કેટલો હશે?
A
$0.25$
B
$0.5$
C
$1$
D
$2$
Solution
(C) પ્રક્રિયા: $A + B \rightleftharpoons C + D$.
આપેલ છે કે સંતુલન સમયે $C$ ના મોલ $x = 0.5 \ mol$ છે.
તેથી,$A$ અને $B$ ના બાકી રહેલા મોલ $(1 - 0.5) = 0.5 \ mol$ છે અને $D$ ના મોલ $0.5 \ mol$ છે.
ફ્લાસ્કનું કદ $1 \ L$ હોવાથી,સાંદ્રતા મોલ જેટલી જ રહેશે.
$K_C = \frac{[C][D]}{[A][B]} = \frac{0.5 \times 0.5}{0.5 \times 0.5} = 1$.
| ઘટક | $A$ | $B$ | $C$ | $D$ |
| શરૂઆતના મોલ | $1$ | $1$ | $0$ | $0$ |
| સંતુલન સમયે મોલ | $(1-x)$ | $(1-x)$ | $x$ | $x$ |
આપેલ છે કે સંતુલન સમયે $C$ ના મોલ $x = 0.5 \ mol$ છે.
તેથી,$A$ અને $B$ ના બાકી રહેલા મોલ $(1 - 0.5) = 0.5 \ mol$ છે અને $D$ ના મોલ $0.5 \ mol$ છે.
ફ્લાસ્કનું કદ $1 \ L$ હોવાથી,સાંદ્રતા મોલ જેટલી જ રહેશે.
$K_C = \frac{[C][D]}{[A][B]} = \frac{0.5 \times 0.5}{0.5 \times 0.5} = 1$.
0 likesView Solution
6
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી દર્શાવવા માટે વપરાતું સમીકરણ કયું છે?
A
$X_{(g)} + e^{-} \longrightarrow X^{-}_{(g)}$
B
$X_{(s)} + e^{-} \longrightarrow X^{-}_{(g)}$
C
$X_{(g)} \longrightarrow X^{+}_{(g)} + e^{-}$
D
$X_{(s)} \longrightarrow X^{+}_{(g)} + e^{-}$
Solution
(A) ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી $\left(\Delta_{eg} H\right)$ એટલે જ્યારે તટસ્થ વાયુરૂપ પરમાણુમાં તેની ધરા-સ્થિતિમાં એક ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરવામાં આવે ત્યારે થતો એન્થાલ્પી ફેરફાર છે.
આ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબના સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $X_{(g)} + e^{-} \longrightarrow X^{-}_{(g)}$.
વિકલ્પ $A$ આ પ્રક્રિયાને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
આ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબના સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $X_{(g)} + e^{-} \longrightarrow X^{-}_{(g)}$.
વિકલ્પ $A$ આ પ્રક્રિયાને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
મ્યુનિસિપલ ગટરના પાણીમાં,$BOD$ નું મૂલ્ય ($ppm$ માં) કેટલું હોય છે?
A
$1-5$
B
$100-4000$
C
$50-90$
D
$20-40$
Solution
(B) પાણીના નમૂનાના ચોક્કસ કદમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોને તોડવા માટે બેક્ટેરિયા દ્વારા જરૂરી ઓક્સિજનના જથ્થાને બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ $(BOD)$ કહેવામાં આવે છે.
પાણીમાં $BOD$ નું પ્રમાણ એ પાણીમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોના જથ્થાનું માપ છે,જે દર્શાવે છે કે તેને જૈવિક રીતે તોડવા માટે કેટલા ઓક્સિજનની જરૂર પડશે.
શુદ્ધ પાણીનું $BOD$ મૂલ્ય $5 \ ppm$ કરતા ઓછું હોય છે,જ્યારે મ્યુનિસિપલ ગટરના પાણી જેવા અત્યંત પ્રદૂષિત પાણીનું $BOD$ મૂલ્ય $100 \ ppm$ કરતા વધારે હોય છે.
પાણીમાં $BOD$ નું પ્રમાણ એ પાણીમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોના જથ્થાનું માપ છે,જે દર્શાવે છે કે તેને જૈવિક રીતે તોડવા માટે કેટલા ઓક્સિજનની જરૂર પડશે.
શુદ્ધ પાણીનું $BOD$ મૂલ્ય $5 \ ppm$ કરતા ઓછું હોય છે,જ્યારે મ્યુનિસિપલ ગટરના પાણી જેવા અત્યંત પ્રદૂષિત પાણીનું $BOD$ મૂલ્ય $100 \ ppm$ કરતા વધારે હોય છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
$CH_3NO_2$ માં બે બંધ $N=O$ અને $N-O$ ની બંધ લંબાઈ સમાન હોવાનું કારણ શું છે?
A
પ્રેરક અસર (inductive effect)
B
અતિસંયુગ્મન (hyperconjugation)
C
ઇલેક્ટ્રોમેરિક અસર (electromeric effect)
D
સંસ્પંદન અસર (resonance effect)
Solution
(D) $CH_3NO_2$ (નાઈટ્રોમિથેન) માં,નાઈટ્રો ગ્રુપ $(NO_2)$ સંસ્પંદન દર્શાવે છે.
નાઈટ્રોજન અને બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ વચ્ચે $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનના વિસ્થાનિકરણને કારણે,બંને $N-O$ બંધ આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા પ્રાપ્ત કરે છે.
પરિણામે,બંને $N-O$ બંધની લંબાઈ સમાન થઈ જાય છે,જે એકલ બંધ અને દ્વિબંધની લંબાઈની વચ્ચેની હોય છે.
આ ઘટનાને સંસ્પંદન અસર કહેવામાં આવે છે.
નાઈટ્રોજન અને બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ વચ્ચે $\pi$-ઇલેક્ટ્રોનના વિસ્થાનિકરણને કારણે,બંને $N-O$ બંધ આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા પ્રાપ્ત કરે છે.
પરિણામે,બંને $N-O$ બંધની લંબાઈ સમાન થઈ જાય છે,જે એકલ બંધ અને દ્વિબંધની લંબાઈની વચ્ચેની હોય છે.
આ ઘટનાને સંસ્પંદન અસર કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
વ્હાઇટ મેટલ એ શેની મિશ્રધાતુ છે?
A
$Na$ અને $Mg$
B
$Na$ અને $Pb$
C
$Li$ અને $Mg$
D
$Li$ અને $Pb$
Solution
(D) વ્હાઇટ મેટલ એ $Li$ અને $Pb$ ની મિશ્રધાતુ છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
વિધાન $(A)$: બ્યુટ$-1-$ઈન ની $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $1-$બ્રોમોબ્યુટેન મળે છે.
કારણ $(R)$: આલ્કીન માં હાઇડ્રોજન હેલાઇડનો ઉમેરો માર્કોવનીકોવના નિયમ અનુસાર થાય છે.
સાચો જવાબ છે
કારણ $(R)$: આલ્કીન માં હાઇડ્રોજન હેલાઇડનો ઉમેરો માર્કોવનીકોવના નિયમ અનુસાર થાય છે.
સાચો જવાબ છે
A
$A$ અને $R$ સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
$A$ અને $R$ સાચા છે પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$A$ સાચું છે પરંતુ $R$ ખોટું છે
D
$A$ ખોટું છે પરંતુ $R$ સાચું છે
Solution
(D) માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ,અસમપ્રમાણ આલ્કીન સાથે $HX$ જેવા પ્રક્રિયકોનો ઉમેરો એવી રીતે થાય છે કે જેથી ઉમેરાતા અણુનો ઋણ ભાગ દ્વિબંધ ધરાવતા તે કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે જેની પાસે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે.
બ્યુટ$-1-$ઈન $(CH_3CH_2CH=CH_2)$ ની $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયામાં,મુખ્ય નીપજ $2-$બ્રોમોબ્યુટેન $(CH_3CH_2CH(Br)CH_3)$ છે,$1-$બ્રોમોબ્યુટેન $(CH_3CH_2CH_2CH_2Br)$ નથી.
તેથી,વિધાન $(A)$ ખોટું છે કારણ કે તે જણાવે છે કે $1-$બ્રોમોબ્યુટેન મુખ્ય નીપજ છે.
કારણ $(R)$ સાચું છે કારણ કે તે આલ્કીન માં હાઇડ્રોજન હેલાઇડના ઉમેરા માટેના નિયમને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
આમ,$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.
બ્યુટ$-1-$ઈન $(CH_3CH_2CH=CH_2)$ ની $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયામાં,મુખ્ય નીપજ $2-$બ્રોમોબ્યુટેન $(CH_3CH_2CH(Br)CH_3)$ છે,$1-$બ્રોમોબ્યુટેન $(CH_3CH_2CH_2CH_2Br)$ નથી.
તેથી,વિધાન $(A)$ ખોટું છે કારણ કે તે જણાવે છે કે $1-$બ્રોમોબ્યુટેન મુખ્ય નીપજ છે.
કારણ $(R)$ સાચું છે કારણ કે તે આલ્કીન માં હાઇડ્રોજન હેલાઇડના ઉમેરા માટેના નિયમને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
આમ,$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
નીચેની પ્રક્રિયામાં નીપજ $(Z)$ શું છે?
A
ક્લોરોબેન્ઝિન
B
ટોલ્યુઈન
C
$2-$ક્લોરોટોલ્યુઈન
D
$1,2-$ડાયક્લોરોબેન્ઝિન
Solution
(B) આપેલ પ્રક્રિયા ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટસ આલ્કાઈલેશન પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયામાં,બેન્ઝિન નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ $(Anhy. AlCl_3)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં મિથાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3Cl)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને નીપજ $(Z)$ તરીકે ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{Anhy. AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$
આમ,નીપજ $(Z)$ ટોલ્યુઈન છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_6 + CH_3Cl \xrightarrow{Anhy. AlCl_3} C_6H_5CH_3 + HCl$
આમ,નીપજ $(Z)$ ટોલ્યુઈન છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિ પાણીની કાયમી કઠિનતા દૂર કરવા માટેની નથી?
A
ક્લાર્કની પદ્ધતિ
B
કેલ્ગોનની પદ્ધતિ
C
આયન-વિનિમય પદ્ધતિ
D
સિન્થેટિક રેઝિન પદ્ધતિ
Solution
(A) ક્લાર્કની પદ્ધતિનો ઉપયોગ પાણીની કામચલાઉ કઠિનતા દૂર કરવા માટે થાય છે.
આ પદ્ધતિમાં,કઠિન પાણીમાં ચૂનાનું $(Ca(OH)_2)$ ગણતરીપૂર્વકનું પ્રમાણ ઉમેરવામાં આવે છે,જે દ્રાવ્ય બાયકાર્બોનેટ્સને કાર્બોનેટ્સ તરીકે અવક્ષેપિત કરે છે.
કાયમી કઠિનતા કેલ્ગોનની પદ્ધતિ,આયન-વિનિમય પદ્ધતિ અને સિન્થેટિક રેઝિન પદ્ધતિ જેવી પદ્ધતિઓ દ્વારા દૂર કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,કઠિન પાણીમાં ચૂનાનું $(Ca(OH)_2)$ ગણતરીપૂર્વકનું પ્રમાણ ઉમેરવામાં આવે છે,જે દ્રાવ્ય બાયકાર્બોનેટ્સને કાર્બોનેટ્સ તરીકે અવક્ષેપિત કરે છે.
કાયમી કઠિનતા કેલ્ગોનની પદ્ધતિ,આયન-વિનિમય પદ્ધતિ અને સિન્થેટિક રેઝિન પદ્ધતિ જેવી પદ્ધતિઓ દ્વારા દૂર કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
લોહીના $pH$ ને $7.26$ થી $7.42$ ની વચ્ચે જાળવી રાખવામાં મદદ કરતી બફર સિસ્ટમ કઈ છે?
A
$H_2CO_3 / HCO_3^{-}$
B
$NH_4OH / NH_4Cl$
C
$CH_3COOH / CH_3COO^{-}$
D
$CH_3COONH_4$
Solution
(A) $H_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ છે અને નીચે મુજબ વિયોજન પામે છે:
$H_2CO_3{_{\text{(aq)}}} + H_2O_{\text{(l)}} \rightleftharpoons HCO_3^{-}{_{\text{(aq)}}} + H_3O^{+}{_{\text{(aq)}}}$
$H_2CO_3 / HCO_3^{-}$ બફર સિસ્ટમ એ પ્રાથમિક પદ્ધતિ છે જે માનવ રક્તના $pH$ ને $7.26$ થી $7.42$ ની શારીરિક મર્યાદામાં જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
$H_2CO_3{_{\text{(aq)}}} + H_2O_{\text{(l)}} \rightleftharpoons HCO_3^{-}{_{\text{(aq)}}} + H_3O^{+}{_{\text{(aq)}}}$
$H_2CO_3 / HCO_3^{-}$ બફર સિસ્ટમ એ પ્રાથમિક પદ્ધતિ છે જે માનવ રક્તના $pH$ ને $7.26$ થી $7.42$ ની શારીરિક મર્યાદામાં જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
જો પાણીમાં $Ca_3(PO_4)_2$ ની દ્રાવ્યતા $x \ mol \ L^{-1}$ હોય,તો $mol^5 \ L^{-5}$ માં તેનો દ્રાવ્યતા ગુણાકાર કેટલો થાય ($x^5$ માં)?
A
$6$
B
$36$
C
$64$
D
$108$
Solution
(D) $Ca_3(PO_4)_2$ નું વિયોજન નીચે મુજબ થાય છે: $Ca_3(PO_4)_2 \rightleftharpoons 3 Ca^{2+} + 2 PO_4^{3-}$
જો દ્રાવ્યતા $x \ mol \ L^{-1}$ હોય,તો $Ca^{2+}$ ની સાંદ્રતા $3x \ mol \ L^{-1}$ અને $PO_4^{3-}$ ની સાંદ્રતા $2x \ mol \ L^{-1}$ થાય.
દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp}$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $K_{sp} = [Ca^{2+}]^3 [PO_4^{3-}]^2$
કિંમતો મૂકતા: $K_{sp} = (3x)^3 (2x)^2 = (27x^3) (4x^2) = 108x^5$.
જો દ્રાવ્યતા $x \ mol \ L^{-1}$ હોય,તો $Ca^{2+}$ ની સાંદ્રતા $3x \ mol \ L^{-1}$ અને $PO_4^{3-}$ ની સાંદ્રતા $2x \ mol \ L^{-1}$ થાય.
દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp}$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $K_{sp} = [Ca^{2+}]^3 [PO_4^{3-}]^2$
કિંમતો મૂકતા: $K_{sp} = (3x)^3 (2x)^2 = (27x^3) (4x^2) = 108x^5$.
0 likesView Solution
15
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
સહસંયોજક ઘનનું ઉદાહરણ કયું છે?
A
$MgO$
B
$Mg$
C
$SiC$
D
$CaF_2$
Solution
(C) સિલિકોન કાર્બાઇડ $(SiC)$ એ સહસંયોજક ઘન (નેટવર્ક ઘન તરીકે પણ ઓળખાય છે) છે.
આ બંધારણમાં,સિલિકોન અને કાર્બન પરમાણુઓ ત્રિ-પરિમાણીય નેટવર્કમાં સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
$MgO$ એ આયનીય ઘન છે,$Mg$ એ ધાત્વિક ઘન છે,અને $CaF_2$ એ આયનીય ઘન છે.
આ બંધારણમાં,સિલિકોન અને કાર્બન પરમાણુઓ ત્રિ-પરિમાણીય નેટવર્કમાં સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
$MgO$ એ આયનીય ઘન છે,$Mg$ એ ધાત્વિક ઘન છે,અને $CaF_2$ એ આયનીય ઘન છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
એમોનિયા ક્લોરિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને વિસ્ફોટક $NCl_3$ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયા માટે $NH_3$ અને $Cl_2$ નો મોલ ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$8: 3$
B
$1: 1$
C
$1: 3$
D
$10: 1$
Solution
(C) એમોનિયાની ક્લોરિન સાથેની પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$NH_3 + 3Cl_2 \longrightarrow NCl_3 + 3HCl$
સંતુલિત સમીકરણના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \text{ મોલ } NH_3$ એ $3 \text{ મોલ } Cl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$NH_3$ અને $Cl_2$ નો મોલ ગુણોત્તર $1: 3$ છે.
$NH_3 + 3Cl_2 \longrightarrow NCl_3 + 3HCl$
સંતુલિત સમીકરણના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \text{ મોલ } NH_3$ એ $3 \text{ મોલ } Cl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$NH_3$ અને $Cl_2$ નો મોલ ગુણોત્તર $1: 3$ છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કયું તત્વ આયોડિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટ્રાયઆયોડાઇડ બનાવતું નથી?
A
$B$
B
$Tl$
C
$Al$
D
$Ga$
Solution
(B) બોરોન $(B)$ એક અધાતુ છે અને તેના નાના કદ અને ઉચ્ચ આયનીકરણ ઉર્જાને કારણે સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં સ્થાયી ટ્રાયઆયોડાઇડ $(BI_3)$ બનાવતું નથી. જોકે,સમૂહ $13$ ના તત્વો અને નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) ના સંદર્ભમાં,$Tl$ (થેલિયમ) સૌથી અલગ છે. નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસરને કારણે $Tl$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા કરતા $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાને વધુ પસંદ કરે છે,જેના કારણે $TlI_3$ અત્યંત અસ્થાયી છે અને તે સરળતાથી $TlI$ અને $I_2$ માં વિઘટિત થાય છે. આમ,$Tl$ સ્થાયી ટ્રાયઆયોડાઇડ બનાવતું નથી.
0 likesView Solution
18
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2015
$C$,$H$ અને $O$ ધરાવતા એક કાર્બનિક સંયોજનમાં $13.13 \% H$,$52.14 \% C$ અને $34.73 \% O$ છે. તેનું મોલર દળ $46.068 \ g/mol$ છે. તેના પ્રમાણસૂચક અને આણ્વીય સૂત્રો શું છે?
A
$C_2H_6O, C_4H_{12}O_2$
B
$CH_3O, C_2H_6O_2$
C
$C_2H_6O, C_2H_6O$
D
$C_2H_6O_2, C_3H_9O_4$
Solution
(C) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર નક્કી કરવા માટે,આપણે તત્વોનો મોલર ગુણોત્તર ગણીએ છીએ:
$C: \frac{52.14}{12} = 4.345 \implies \frac{4.345}{2.17} \approx 2$
$H: \frac{13.13}{1} = 13.13 \implies \frac{13.13}{2.17} \approx 6$
$O: \frac{34.73}{16} = 2.17 \implies \frac{2.17}{2.17} = 1$
આમ,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_2H_6O$ છે.
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ $= 2(12) + 6(1) + 1(16) = 24 + 6 + 16 = 46 \ g/mol$.
આપેલ મોલર દળ $= 46.068 \ g/mol$.
$n = \frac{\text{મોલર દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{46.068}{46} \approx 1$.
તેથી,આણ્વીય સૂત્ર $(C_2H_6O)_1 = C_2H_6O$ છે.
$C: \frac{52.14}{12} = 4.345 \implies \frac{4.345}{2.17} \approx 2$
$H: \frac{13.13}{1} = 13.13 \implies \frac{13.13}{2.17} \approx 6$
$O: \frac{34.73}{16} = 2.17 \implies \frac{2.17}{2.17} = 1$
આમ,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_2H_6O$ છે.
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ $= 2(12) + 6(1) + 1(16) = 24 + 6 + 16 = 46 \ g/mol$.
આપેલ મોલર દળ $= 46.068 \ g/mol$.
$n = \frac{\text{મોલર દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{46.068}{46} \approx 1$.
તેથી,આણ્વીય સૂત્ર $(C_2H_6O)_1 = C_2H_6O$ છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
$250 \ mL$ ના $0.2 \ M$ $Na_2CO_3$ (મોલર દળ $= 106$) ના દ્રાવણમાં હાજર $Na_2CO_3$ નું વજન ($g$ માં) કેટલું છે?
A
$0.53$
B
$5.3$
C
$1.06$
D
$10.6$
Solution
(B) મોલારિટીનું સૂત્ર: $M = \frac{\text{દ્રાવ્યનું વજન (g)}}{\text{મોલર દળ (g/mol)}} \times \frac{1000}{\text{દ્રાવણનું કદ (mL)}}$
આપેલ છે: $M = 0.2 \ M$,$\text{મોલર દળ} = 106 \ g/mol$,$\text{કદ} = 250 \ mL$.
કિંમતો મૂકતા: $0.2 = \frac{\text{વજન}}{106} \times \frac{1000}{250}$
$0.2 = \frac{\text{વજન}}{106} \times 4$
$\text{વજન} = \frac{0.2 \times 106}{4} = \frac{21.2}{4} = 5.3 \ g$.
આપેલ છે: $M = 0.2 \ M$,$\text{મોલર દળ} = 106 \ g/mol$,$\text{કદ} = 250 \ mL$.
કિંમતો મૂકતા: $0.2 = \frac{\text{વજન}}{106} \times \frac{1000}{250}$
$0.2 = \frac{\text{વજન}}{106} \times 4$
$\text{વજન} = \frac{0.2 \times 106}{4} = \frac{21.2}{4} = 5.3 \ g$.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
સાર્થક અંકના નિયમ મુજબ,$12.11$,$18.0$ અને $1.012$ નો સરવાળો કરવાથી મળતું પરિણામ છે:
A
$31.12$
B
$31.1$
C
$31$
D
$31.122$
Solution
(B) આપેલ સંખ્યાઓનો સરવાળો $12.11 + 18.0 + 1.012 = 31.122$ થાય છે.
સરવાળા કે બાદબાકીમાં સાર્થક અંકના નિયમ મુજબ,અંતિમ પરિણામમાં દશાંશ ચિહ્ન પછીના અંકોની સંખ્યા તે સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ જેમાં દશાંશ ચિહ્ન પછી સૌથી ઓછા અંકો હોય.
અહીં,$18.0$ માં દશાંશ ચિહ્ન પછી સૌથી ઓછા (એક) અંક છે.
તેથી,પરિણામને એક દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા $31.1$ મળે છે.
સરવાળા કે બાદબાકીમાં સાર્થક અંકના નિયમ મુજબ,અંતિમ પરિણામમાં દશાંશ ચિહ્ન પછીના અંકોની સંખ્યા તે સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ જેમાં દશાંશ ચિહ્ન પછી સૌથી ઓછા અંકો હોય.
અહીં,$18.0$ માં દશાંશ ચિહ્ન પછી સૌથી ઓછા (એક) અંક છે.
તેથી,પરિણામને એક દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા $31.1$ મળે છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
List-$I$ માં આપેલી વસ્તુઓને List-$II$ માં આપેલી યોગ્ય વસ્તુઓ સાથે જોડો:
| List-$I$ | List-$II$ |
|---|---|
| $(A)$ સ્નિગ્ધતા (Viscosity) | $(I)$ ક્રાંતિક તાપમાન (Critical temperature) |
| $(B)$ આદર્શ વાયુ વર્તણૂક (Ideal gas behaviour) | $(II)$ સમદાબ રેખાઓ (Isobars) |
| $(C)$ વાયુઓનું પ્રવાહીકરણ (Liquefaction of gases) | $(III)$ સંકોચનીયતા અવયવ (Compressibility factor) |
| $(D)$ ચાર્લ્સનો નિયમ (Charles' law) | $(IV)$ $kg \ s^{-2}$ |
| $(V)$ $kg \ m^{-1} \ s^{-1}$ |
A
$A-IV, B-III, C-I, D-II$
B
$A-V, B-III, C-I, D-II$
C
$A-V, B-III, C-II, D-I$
D
$A-IV, B-III, C-II, D-I$
Solution
(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ સ્નિગ્ધતા: સ્નિગ્ધતાનો $SI$ એકમ $kg \ m^{-1} \ s^{-1}$ $(V)$ છે.
$(B)$ આદર્શ વાયુ વર્તણૂક: તે સંકોચનીયતા અવયવ $(Z = PV/nRT)$ દ્વારા વર્ણવવામાં આવે છે,જે આદર્શ વાયુઓ માટે $1$ હોય છે $(III)$.
$(C)$ વાયુઓનું પ્રવાહીકરણ: આ વાયુના ક્રાંતિક તાપમાન $(T_c)$ સાથે સંબંધિત છે $(I)$.
$(D)$ ચાર્લ્સનો નિયમ: તે અચળ દબાણે કદ અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે,જે આલેખ પર સમદાબ રેખાઓ (isobars) દ્વારા રજૂ થાય છે $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-V, B-III, C-I, D-II$ છે.
$(A)$ સ્નિગ્ધતા: સ્નિગ્ધતાનો $SI$ એકમ $kg \ m^{-1} \ s^{-1}$ $(V)$ છે.
$(B)$ આદર્શ વાયુ વર્તણૂક: તે સંકોચનીયતા અવયવ $(Z = PV/nRT)$ દ્વારા વર્ણવવામાં આવે છે,જે આદર્શ વાયુઓ માટે $1$ હોય છે $(III)$.
$(C)$ વાયુઓનું પ્રવાહીકરણ: આ વાયુના ક્રાંતિક તાપમાન $(T_c)$ સાથે સંબંધિત છે $(I)$.
$(D)$ ચાર્લ્સનો નિયમ: તે અચળ દબાણે કદ અને તાપમાન વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે,જે આલેખ પર સમદાબ રેખાઓ (isobars) દ્વારા રજૂ થાય છે $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-V, B-III, C-I, D-II$ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
$T \ K$ તાપમાને $O_2$ અણુઓની સૌથી સંભવિત ઝડપ કેટલી છે?
A
$\sqrt{\frac{R T}{4 \pi}}$
B
$\sqrt{\frac{R T}{16 \pi}}$
C
$\sqrt{\frac{R T}{16}}$
D
$\sqrt{\frac{3 R T}{32}}$
Solution
(C) સૌથી સંભવિત ઝડપ $(v_{mp})$ માટેનું સૂત્ર $v_{mp} = \sqrt{\frac{2 R T}{M}}$ છે.
$O_2$ વાયુ માટે,મોલર દળ $M = 32 \ g \ mol^{-1}$ છે.
સૂત્રમાં $M$ ની કિંમત મૂકતા: $v_{mp} = \sqrt{\frac{2 R T}{32}}$.
આ પદનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $v_{mp} = \sqrt{\frac{R T}{16}}$ મળે છે.
$O_2$ વાયુ માટે,મોલર દળ $M = 32 \ g \ mol^{-1}$ છે.
સૂત્રમાં $M$ ની કિંમત મૂકતા: $v_{mp} = \sqrt{\frac{2 R T}{32}}$.
આ પદનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $v_{mp} = \sqrt{\frac{R T}{16}}$ મળે છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
મહત્તમ આવૃત્તિ ધરાવતું વિકિરણ કયું છે?
A
$X$-કિરણો
B
રેડિયો તરંગો
C
$UV$ કિરણો
D
$IR$ કિરણો
Solution
(A) વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટના આધારે,આવૃત્તિની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
| નામ | આવૃત્તિ ($Hz$ માં) |
| :--- | :--- |
| $X$-કિરણો | $10^{17}$ થી $10^{21}$ |
| રેડિયો તરંગો | $10^{5}$ થી $10^{8}$ |
| $UV$ કિરણો | $10^{15}$ થી $10^{16}$ |
| $IR$ કિરણો | $10^{12}$ થી $10^{13}$ |
આપેલ શ્રેણીઓની તુલના કરતા,$X$-કિરણો સૌથી વધુ આવૃત્તિ ધરાવે છે ($10^{17}$ થી $10^{21} \ Hz$).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
| નામ | આવૃત્તિ ($Hz$ માં) |
| :--- | :--- |
| $X$-કિરણો | $10^{17}$ થી $10^{21}$ |
| રેડિયો તરંગો | $10^{5}$ થી $10^{8}$ |
| $UV$ કિરણો | $10^{15}$ થી $10^{16}$ |
| $IR$ કિરણો | $10^{12}$ થી $10^{13}$ |
આપેલ શ્રેણીઓની તુલના કરતા,$X$-કિરણો સૌથી વધુ આવૃત્તિ ધરાવે છે ($10^{17}$ થી $10^{21} \ Hz$).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
$3p$ કક્ષકમાં રહેલા રેડિયલ નોડ્સની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$
Solution
(B) રેડિયલ નોડ્સની સંખ્યા ગણવાનું સૂત્ર છે: $\text{Radial nodes} = n - l - 1$.
$3p$ કક્ષક માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ અને ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l = 1$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\text{Radial nodes} = 3 - 1 - 1 = 1$.
$3p$ કક્ષક માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ અને ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l = 1$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\text{Radial nodes} = 3 - 1 - 1 = 1$.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
$+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં રહેલા એક તત્વમાં $24$ ઇલેક્ટ્રોન છે. આ તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક અને તેમાં રહેલા અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી છે?
A
$24$ અને $4$
B
$26$ અને $4$
C
$24$ અને $2$
D
$26$ અને $5$
Solution
(B) $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં $Z$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વની ઇલેક્ટ્રોન રચના $Z-2$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા પરમાણુને સમાન હોય છે.
આપેલ છે કે $Z-2 = 24$,તેથી પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 26$. આ તત્વ $Fe$ છે.
$Fe$ $(Z=26)$ ની ધરા અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6 4s^2$ છે.
$Fe^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6$ છે.
$3d^6$ રચનામાં,ઇલેક્ટ્રોન હન્ડના નિયમ મુજબ $d$-પેટાકોષના $5$ કક્ષકોમાં વહેંચાયેલા છે: $d_{xy}^2, d_{yz}^1, d_{zx}^1, d_{x^2-y^2}^1, d_{z^2}^1$.
આમ,તેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
આપેલ છે કે $Z-2 = 24$,તેથી પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 26$. આ તત્વ $Fe$ છે.
$Fe$ $(Z=26)$ ની ધરા અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6 4s^2$ છે.
$Fe^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6$ છે.
$3d^6$ રચનામાં,ઇલેક્ટ્રોન હન્ડના નિયમ મુજબ $d$-પેટાકોષના $5$ કક્ષકોમાં વહેંચાયેલા છે: $d_{xy}^2, d_{yz}^1, d_{zx}^1, d_{x^2-y^2}^1, d_{z^2}^1$.
આમ,તેમાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કયું સ્ટેટ ફંક્શન (અવસ્થા વિધેય) નથી?
A
આંતરિક ઉર્જા
B
કાર્ય
C
એન્ટ્રોપી
D
મુક્ત ઉર્જા
Solution
(B) સ્ટેટ ફંક્શન એ સિસ્ટમનો એવો ગુણધર્મ છે જે માત્ર તેની પ્રારંભિક અને અંતિમ અવસ્થાઓ પર આધાર રાખે છે,તે અવસ્થા સુધી પહોંચવા માટે લીધેલા માર્ગ પર નહીં.
આંતરિક ઉર્જા $(U)$,એન્ટ્રોપી $(S)$ અને મુક્ત ઉર્જા $(G)$ એ સ્ટેટ ફંક્શનના ઉદાહરણો છે.
કાર્ય $(w)$ એ પ્રક્રિયા દરમિયાન સિસ્ટમ દ્વારા અનુસરવામાં આવતા માર્ગ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે પાથ ફંક્શન છે.
આંતરિક ઉર્જા $(U)$,એન્ટ્રોપી $(S)$ અને મુક્ત ઉર્જા $(G)$ એ સ્ટેટ ફંક્શનના ઉદાહરણો છે.
કાર્ય $(w)$ એ પ્રક્રિયા દરમિયાન સિસ્ટમ દ્વારા અનુસરવામાં આવતા માર્ગ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે પાથ ફંક્શન છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કયું સલ્ફાપાયરિડિનનું બંધારણ દર્શાવે છે?
A
B
C
D
Solution
(B) સલ્ફાપાયરિડિન એ એક જાણીતી સલ્ફોનામાઇડ એન્ટિબાયોટિક છે. તેનું રાસાયણિક બંધારણ $p$-એમિનોબેન્ઝીન સલ્ફોનામાઇડ જૂથનું બનેલું છે જે સલ્ફોનામાઇડ જૂથના નાઇટ્રોજન પરમાણુ સાથે પાયરિડિન વલય સાથે જોડાયેલું હોય છે. સાચું બંધારણ વિકલ્પ $B$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
Reimer-Tiemann પ્રક્રિયામાં કયું મધ્યવર્તી સંયોજન બને છે?
A
આલ્ડિહાઈડ
B
કાર્બોકેટાયન
C
કાર્બેનાયન
D
વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ
Solution
(D) Reimer-Tiemann પ્રક્રિયામાં,ફિનોલની પ્રક્રિયા જલીય સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ડાયક્લોરોકાર્બીન $(:CCl_2)$ મધ્યવર્તી સંયોજનના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે,જે ફિનોક્સાઈડ આયન પર હુમલો કરીને વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજનનું ત્યારબાદ જળવિભાજન થઈને સેલિસાલ્ડિહાઈડ બને છે.
તેથી,બનતું મધ્યવર્તી સંયોજન વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ છે.
આ પ્રક્રિયા ડાયક્લોરોકાર્બીન $(:CCl_2)$ મધ્યવર્તી સંયોજનના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે,જે ફિનોક્સાઈડ આયન પર હુમલો કરીને વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજનનું ત્યારબાદ જળવિભાજન થઈને સેલિસાલ્ડિહાઈડ બને છે.
તેથી,બનતું મધ્યવર્તી સંયોજન વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2015
નીચેની રાસાયણિક પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજ $(Z)$ શું છે?
A
$CH_3-C(OH)(Ph)-CH_2-CH_2-CH_3$
B
$CH_3-C(OH)(Ph)-CH_2-CH_2-CH_2Br$
C
એક ચક્રીય ઈથર જેમાં પાંચ-સભ્યની રીંગ છે,જેમાં એક જ કાર્બન પર ફિનાઈલ ગ્રુપ અને મિથાઈલ ગ્રુપ જોડાયેલા છે.
D
$CH_3-C(=O)-CH_2-CH_2-CH_2-Ph$
Solution
(C) આ પ્રક્રિયામાં $5$-બ્રોમો-$2$-પેન્ટેનોનના કાર્બોનિલ ગ્રુપ પર ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક,$PhMgBr$ નું ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ થાય છે.
$1$. ફિનાઈલ ગ્રુપ $(Ph^-)$ કીટોનના ઈલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરીને મધ્યવર્તી આલ્કોક્સાઈડ,$CH_3-C(OMgBr)(Ph)-CH_2-CH_2-CH_2Br$ (જેને $P$ તરીકે દર્શાવેલ છે) બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ આલ્કોક્સાઈડ ઓક્સિજન બ્રોમીન પરમાણુ ધરાવતા કાર્બન પર આંતર-આણ્વીય ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન $(S_N2)$ કરે છે,જે બ્રોમાઈડ આયનને દૂર કરે છે અને પાંચ-સભ્યની ચક્રીય ઈથર રીંગ બનાવે છે.
$3$. આના પરિણામે મુખ્ય નીપજ $(Z)$ તરીકે $2$-મિથાઈલ-$2$-ફિનાઈલટેટ્રાહાઈડ્રોફ્યુરાન બને છે.
$1$. ફિનાઈલ ગ્રુપ $(Ph^-)$ કીટોનના ઈલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરીને મધ્યવર્તી આલ્કોક્સાઈડ,$CH_3-C(OMgBr)(Ph)-CH_2-CH_2-CH_2Br$ (જેને $P$ તરીકે દર્શાવેલ છે) બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ આલ્કોક્સાઈડ ઓક્સિજન બ્રોમીન પરમાણુ ધરાવતા કાર્બન પર આંતર-આણ્વીય ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન $(S_N2)$ કરે છે,જે બ્રોમાઈડ આયનને દૂર કરે છે અને પાંચ-સભ્યની ચક્રીય ઈથર રીંગ બનાવે છે.
$3$. આના પરિણામે મુખ્ય નીપજ $(Z)$ તરીકે $2$-મિથાઈલ-$2$-ફિનાઈલટેટ્રાહાઈડ્રોફ્યુરાન બને છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
$H_3CCONH_2 + Br_2 + 4NaOH \longrightarrow Y + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
ઉપરની પ્રક્રિયામાં $Y$ શું છે?
ઉપરની પ્રક્રિયામાં $Y$ શું છે?
A
$H_3CCH_2NH_2$
B
$H_3CNH_2$
C
$H_3CCOBr$
D
$HCONH_2$
Solution
(B) આપેલ પ્રક્રિયા હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પ્રાથમિક એમાઇડ $(RCONH_2)$ બ્રોમિન $(Br_2)$ અને પ્રબળ બેઇઝ ($NaOH$ અથવા $KOH$) સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રાથમિક એમાઇન $(RNH_2)$ બનાવે છે,જેમાં મૂળ એમાઇડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો હોય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$H_3CCONH_2 + Br_2 + 4NaOH \longrightarrow CH_3NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
આપેલ પ્રક્રિયા સાથે સરખાવતા,$Y$ એ $CH_3NH_2$ (મિથાઈલ એમાઈન) છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પ્રાથમિક એમાઇડ $(RCONH_2)$ બ્રોમિન $(Br_2)$ અને પ્રબળ બેઇઝ ($NaOH$ અથવા $KOH$) સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રાથમિક એમાઇન $(RNH_2)$ બનાવે છે,જેમાં મૂળ એમાઇડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો હોય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$H_3CCONH_2 + Br_2 + 4NaOH \longrightarrow CH_3NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
આપેલ પ્રક્રિયા સાથે સરખાવતા,$Y$ એ $CH_3NH_2$ (મિથાઈલ એમાઈન) છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
નીચેની પ્રક્રિયામાં $Z$ ને ઓળખો:
A
નાઈટ્રોબેન્ઝીન
B
ક્લોરોબેન્ઝીન
C
આયોડોબેન્ઝીન
D
$2-$આયોડોએનિલીન
Solution
(C) $273-278 \ K$ તાપમાને એનિલીનની $NaNO_2/HCl$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ મળે છે.
જ્યારે બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડની પ્રક્રિયા $KI$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા અંતિમ નીપજ $Z$ તરીકે આયોડોબેન્ઝીન બનાવે છે.
જ્યારે બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડની પ્રક્રિયા $KI$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા અંતિમ નીપજ $Z$ તરીકે આયોડોબેન્ઝીન બનાવે છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી ન્યુક્લિયોસાઇડ ઓળખો:
A
$(a)$
B
$(b)$
C
$(c)$
D
$(d)$
Solution
(A) ન્યુક્લિયોસાઇડ એ પેન્ટોઝ શર્કરાના $1^{\prime}$ સ્થાન પર નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝના જોડાણથી બને છે.
બંધારણ $(a)$ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ સાથે જોડાયેલ પેન્ટોઝ શર્કરા દર્શાવે છે,જે ન્યુક્લિયોસાઇડની વ્યાખ્યા છે.
બંધારણ $(b)$ એ ન્યુક્લિયોટાઇડ (ન્યુક્લિયોસાઇડ + ફોસ્ફેટ ગ્રુપ) દર્શાવે છે.
બંધારણ $(c)$ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (એડેનાઇન) દર્શાવે છે.
બંધારણ $(d)$ એ પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ) દર્શાવે છે.
બંધારણ $(a)$ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ સાથે જોડાયેલ પેન્ટોઝ શર્કરા દર્શાવે છે,જે ન્યુક્લિયોસાઇડની વ્યાખ્યા છે.
બંધારણ $(b)$ એ ન્યુક્લિયોટાઇડ (ન્યુક્લિયોસાઇડ + ફોસ્ફેટ ગ્રુપ) દર્શાવે છે.
બંધારણ $(c)$ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (એડેનાઇન) દર્શાવે છે.
બંધારણ $(d)$ એ પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ) દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2015
$CH_3CH_2COOH$ $\xrightarrow{P_2O_5}$ $X$ $\xrightarrow{H_2O}$ $Y$ $\xrightarrow{SOCl_2}$ $Z$
$X$,$Y$ અને $Z$ ને ઓળખો.
$X$,$Y$ અને $Z$ ને ઓળખો.
A
| $X$ | $Y$ | $Z$ |
|---|---|---|
| $H_2C=CHCO_2H$ | $HOH_2CCHOHCO_2H$ | $HOH_2CCHOHCOCl$ |
B
| $X$ | $Y$ | $Z$ |
|---|---|---|
| $(CH_3CH_2CO)_2O$ | $CH_3CH_2CO_2H$ | $CH_3CH_2COCl$ |
C
| $X$ | $Y$ | $Z$ |
|---|---|---|
| $(CH_3CO)_2O$ | $CH_3CO_2H$ | $ClCH_2COCl$ |
D
| $X$ | $Y$ | $Z$ |
|---|---|---|
| $(CH_3CH_2CO)_2O$ | $CH_3CO_2H$ | $CH_3COCl$ |
Solution
(B) $1$. પ્રોપેનોઈક એસિડ $(CH_3CH_2COOH)$ ની $P_2O_5$ (નિર્જલીકરણ કરતા એજન્ટ) સાથેની પ્રક્રિયાથી પ્રોપેનોઈક એનહાઈડ્રાઈડ બને છે,જે $X = (CH_3CH_2CO)_2O$ છે.
$2$. પ્રોપેનોઈક એનહાઈડ્રાઈડ $(X)$ નું $H_2O$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી પ્રોપેનોઈક એસિડ ફરીથી મળે છે,જે $Y = CH_3CH_2COOH$ છે.
$3$. પ્રોપેનોઈક એસિડ $(Y)$ ની $SOCl_2$ (થાયોનાઈલ ક્લોરાઈડ) સાથેની પ્રક્રિયાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહનું એસિડ ક્લોરાઈડમાં રૂપાંતર થાય છે,જેના પરિણામે પ્રોપેનોઈલ ક્લોરાઈડ મળે છે,જે $Z = CH_3CH_2COCl$ છે.
$4$. તેથી,સાચો ક્રમ $X = (CH_3CH_2CO)_2O$,$Y = CH_3CH_2COOH$,અને $Z = CH_3CH_2COCl$ છે.
$2$. પ્રોપેનોઈક એનહાઈડ્રાઈડ $(X)$ નું $H_2O$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી પ્રોપેનોઈક એસિડ ફરીથી મળે છે,જે $Y = CH_3CH_2COOH$ છે.
$3$. પ્રોપેનોઈક એસિડ $(Y)$ ની $SOCl_2$ (થાયોનાઈલ ક્લોરાઈડ) સાથેની પ્રક્રિયાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહનું એસિડ ક્લોરાઈડમાં રૂપાંતર થાય છે,જેના પરિણામે પ્રોપેનોઈલ ક્લોરાઈડ મળે છે,જે $Z = CH_3CH_2COCl$ છે.
$4$. તેથી,સાચો ક્રમ $X = (CH_3CH_2CO)_2O$,$Y = CH_3CH_2COOH$,અને $Z = CH_3CH_2COCl$ છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
પ્રક્રિયા$5Br^-{_{\text{(aq)}}} + BrO_3^-{_{\text{(aq)}}} + 6H^+{_{\text{(aq)}}} \rightarrow 3Br_{2\text{(aq)}} + 3H_2O_{\text{(l)}}$ માટે,જો $-\frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = 0.05 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$ હોય,તો $-\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t}$ નું મૂલ્ય $mol \ L^{-1} \ min^{-1}$ માં કેટલું થાય?
A
$0.005$
B
$0.05$
C
$0.5$
D
$0.01$
Solution
(D) આપેલી પ્રક્રિયા માટે: $5Br^-{_{\text{(aq)}}} + BrO_3^-{_{\text{(aq)}}} + 6H^+{_{\text{(aq)}}} \rightarrow 3Br_{2\text{(aq)}} + 3H_2O_{\text{(l)}}$
પ્રક્રિયાનો વેગ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$Rate = -\frac{1}{5} \frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = -\frac{1}{6} \frac{\Delta[H^{+}]}{\Delta t} = \frac{1}{3} \frac{\Delta[Br_2]}{\Delta t}$
આપેલ છે કે $-\frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = 0.05 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.
વેગને સરખાવતા:
$-\frac{1}{5} \frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t}$
આપેલ કિંમત મૂકતા:
$-\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = \frac{1}{5} \times 0.05 = 0.01 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.
પ્રક્રિયાનો વેગ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$Rate = -\frac{1}{5} \frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = -\frac{1}{6} \frac{\Delta[H^{+}]}{\Delta t} = \frac{1}{3} \frac{\Delta[Br_2]}{\Delta t}$
આપેલ છે કે $-\frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = 0.05 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.
વેગને સરખાવતા:
$-\frac{1}{5} \frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t}$
આપેલ કિંમત મૂકતા:
$-\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = \frac{1}{5} \times 0.05 = 0.01 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.
0 likesView Solution
35
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કયું સલ્ફાપાયરિડિનનું સાચું બંધારણ છે?
A
B
C
D
Solution
(B) સલ્ફાપાયરિડિન એ સલ્ફોનામાઇડ એન્ટિબાયોટિક છે. તેનું રાસાયણિક બંધારણ પેરા સ્થાન પર એમિનો ગ્રુપ $(-NH_2)$ અને પાયરિડિન રિંગ સાથે જોડાયેલ સલ્ફોનામાઇડ ગ્રુપ $(-SO_2NH-)$ ધરાવતી બેન્ઝીન રિંગનું બનેલું છે. સાચું બંધારણ વિકલ્પ $B$ માં દર્શાવેલ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
લિગાન્ડ્સની ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ કયો છે?
A
$Cl^{-} < H_2O < NH_3 < CO < CN^{-}$
B
$Cl^{-} < H_2O < NH_3 < CN^{-} < CO$
C
$Cl^{-} < CO < CN^{-} < H_2O < NH_3$
D
$CN^{-} < CO < NH_3 < Cl^{-} < H_2O$
Solution
(B) લિગાન્ડ્સની ક્ષેત્ર પ્રબળતા સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી મુજબ,આપેલા લિગાન્ડ્સ માટે ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ આ મુજબ છે:
$Cl^{-} < H_2O < NH_3 < CN^{-} < CO$.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી મુજબ,આપેલા લિગાન્ડ્સ માટે ક્ષેત્ર પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ આ મુજબ છે:
$Cl^{-} < H_2O < NH_3 < CN^{-} < CO$.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
જર્મન સિલ્વરમાં નીચેનામાંથી કઈ ધાતુઓ હોય છે?
A
$Cu, Zn$
B
$Fe, Zn$
C
$Zn, Fe, Ni$
D
$Cu, Zn, Ni$
Solution
(D) જર્મન સિલ્વર (નિકલ સિલ્વર) એ કોપર,ઝિંક અને નિકલની મિશ્રધાતુ છે,જે સામાન્ય રીતે $5:2:2$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેનો ઉપયોગ સસ્તા ઘરેણાં અને કટલરી બનાવવામાં થાય છે.
તેનો ઉપયોગ સસ્તા ઘરેણાં અને કટલરી બનાવવામાં થાય છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કયો લેન્થેનાઇડ આયન પેરામેગ્નેટિઝમ (અનુચુંબકીય ગુણધર્મ) દર્શાવતો નથી?
A
$Lu^{3+}$
B
$Ce^{3+}$
C
$Eu^{3+}$
D
$Yb^{3+}$
Solution
(A) સામાન્ય રીતે,લેન્થેનાઇડ આયનો પેરામેગ્નેટિઝમ દર્શાવે છે. પેરામેગ્નેટિઝમ $f$-ઓર્બિટલમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે ઉદ્ભવે છે.
$Lu^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^{14}$ છે.
$4f$ સબશેલમાં બધા $14$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,$Lu^{3+}$ માં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી.
તેથી,તે ડાયામેગ્નેટિક છે અને પેરામેગ્નેટિઝમ દર્શાવતું નથી.
$Lu^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^{14}$ છે.
$4f$ સબશેલમાં બધા $14$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી,$Lu^{3+}$ માં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોતા નથી.
તેથી,તે ડાયામેગ્નેટિક છે અને પેરામેગ્નેટિઝમ દર્શાવતું નથી.
0 likesView Solution
39
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2015
$A$ લેડ સ્ટોરેજ બેટરી ડિસ્ચાર્જ થયેલી છે. આ બેટરીના ચાર્જિંગ દરમિયાન,એનોડ પર થતી પ્રક્રિયા કઈ છે?
A
$PbSO_{4(s)} + 2e^- \rightarrow Pb_{(s)} + SO_{4(aq)}^{2-}$
B
$PbSO_{4(s)} + 2H_2O_{(l)} \rightarrow PbO_{2(s)} + SO_{4(aq)}^{2-} + 4H_{(aq)}^+ + 2e^-$
C
$PbSO_{4(s)} \rightarrow Pb_{(aq)}^{2+} + SO_{4(aq)}^{2-}$
D
$PbSO_{4(s)} + 2H_2O_{(l)} + 2e^- \rightarrow PbO_{2(s)} + SO_{4(aq)}^{2-} + 2H_{(aq)}^+$
Solution
(B) લેડ સ્ટોરેજ બેટરીના ચાર્જિંગ દરમિયાન,કોષ ઇલેક્ટ્રોલિટીક કોષ તરીકે કાર્ય કરે છે.
થતી પ્રક્રિયાઓ ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન થતી પ્રક્રિયાઓથી ઉલટી હોય છે.
એનોડ પર,ઓક્સિડેશન થાય છે જ્યાં લેડ સલ્ફેટ $(PbSO_4)$ ફરીથી લેડ ડાયોક્સાઇડ $(PbO_2)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
એનોડ પ્રક્રિયા છે:
$PbSO_{4(s)} + 2H_2O_{(l)} \rightarrow PbO_{2(s)} + SO_{4(aq)}^{2-} + 4H_{(aq)}^+ + 2e^-$
થતી પ્રક્રિયાઓ ડિસ્ચાર્જ દરમિયાન થતી પ્રક્રિયાઓથી ઉલટી હોય છે.
એનોડ પર,ઓક્સિડેશન થાય છે જ્યાં લેડ સલ્ફેટ $(PbSO_4)$ ફરીથી લેડ ડાયોક્સાઇડ $(PbO_2)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
એનોડ પ્રક્રિયા છે:
$PbSO_{4(s)} + 2H_2O_{(l)} \rightarrow PbO_{2(s)} + SO_{4(aq)}^{2-} + 4H_{(aq)}^+ + 2e^-$
0 likesView Solution
40
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કયું એસિટલ (acetal) છે?
A
$R-CH(OR')_2$
B
$R-CH(OH)(OR')$
C
$R_2C(OH)(OR')$
D
$R-CH(OH)(OR')$
Solution
(A) એસિટલ એ એક કાર્બનિક સંયોજન છે જે એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં આલ્ડિહાઈડની આલ્કોહોલના બે અણુઓ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે. એસિટલનું સામાન્ય બંધારણ $R-CH(OR')_2$ છે,જેમાં એક કાર્બન પરમાણુ બે આલ્કોક્સી સમૂહો $(-OR')$,એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને એક આલ્કાઇલ સમૂહ $(R)$ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
સંપર્ક પ્રક્રિયા (contact process) દ્વારા $H_2SO_4$ ના ઉત્પાદનમાં મુખ્ય તબક્કો કયો છે?
A
$SO_3$ નું $H_2SO_4$ માં શોષણ કરીને ઓલિયમ મેળવવું
B
ઓલિયમનું પાણી સાથે મંદન
C
$SO_2$ ઉત્પન્ન કરવા માટે હવામાં સલ્ફરનું દહન
D
$SO_3$ મેળવવા માટે $O_2$ સાથે $SO_2$ નું ઉદ્દીપકીય ઓક્સિડેશન
Solution
(D) સંપર્ક પ્રક્રિયા દ્વારા સલ્ફ્યુરિક એસિડના ઉત્પાદનમાં $SO_3$ મેળવવા માટે $O_2$ સાથે $SO_2$ નું ઉદ્દીપકીય ઓક્સિડેશન એ મુખ્ય તબક્કો છે.
$2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \xrightarrow{V_2O_5} 2SO_{3(g)};$
$\Delta_{r}H^{\circ} = -196 \ kJ \ mol^{-1}$
$2SO_{2(g)} + O_{2(g)} \xrightarrow{V_2O_5} 2SO_{3(g)};$
$\Delta_{r}H^{\circ} = -196 \ kJ \ mol^{-1}$
0 likesView Solution
42
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
નીચેનામાંથી કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર ઓળખો:
A
બેકેલાઇટ: $[-CH_2-C_6H_3(OH)-CH_2-C_6H_3(OH)-]_n$
B
ટેરીલીન: $[-O-CH_2-CH_2-O-CO-C_6H_4-CO-]_n$
C
નાયલોન-$6$: $[-CO-(CH_2)_5-NH-]_n$
D
નાયલોન-$6,6$: $[-NH-(CH_2)_6-NH-CO-(CH_2)_4-CO-]_n$
Solution
(C) કન્ડેન્સેશન પોલિમર બે અલગ-અલગ દ્વિ-કાર્યાત્મક અથવા ત્રિ-કાર્યાત્મક મોનોમર એકમો વચ્ચે પુનરાવર્તિત કન્ડેન્સેશન પ્રતિક્રિયા દ્વારા રચાય છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
$1$. બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડમાંથી બનતો ક્રોસ-લિંક્ડ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે.
$2$. ટેરીલીન એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
$3$. નાયલોન-$6$ એ કેપ્રોલેક્ટમના રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે,જેમાં હાઇડ્રોલિસિસના પ્રારંભિક તબક્કે પાણી દૂર થાય છે,અને તે હોમોપોલિમર છે કારણ કે તે એક જ પ્રકારના મોનોમર (કેપ્રોલેક્ટમ) માંથી બને છે.
$4$. નાયલોન-$6,6$ એ હેક્ઝામિથિલિન ડાયમાઇન અને એડિપિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
તેથી,નાયલોન-$6$ એ સાચો કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે.
$1$. બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડમાંથી બનતો ક્રોસ-લિંક્ડ કન્ડેન્સેશન પોલિમર છે.
$2$. ટેરીલીન એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
$3$. નાયલોન-$6$ એ કેપ્રોલેક્ટમના રિંગ-ઓપનિંગ પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે,જેમાં હાઇડ્રોલિસિસના પ્રારંભિક તબક્કે પાણી દૂર થાય છે,અને તે હોમોપોલિમર છે કારણ કે તે એક જ પ્રકારના મોનોમર (કેપ્રોલેક્ટમ) માંથી બને છે.
$4$. નાયલોન-$6,6$ એ હેક્ઝામિથિલિન ડાયમાઇન અને એડિપિક એસિડમાંથી બનતો કન્ડેન્સેશન કોપોલિમર છે.
તેથી,નાયલોન-$6$ એ સાચો કન્ડેન્સેશન હોમોપોલિમર છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2015
અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતું જલીય મંદ દ્રાવણ $100.52^{\circ} C$ તાપમાને ઉકળે છે. દ્રાવણની મોલાલિટી ($m$ માં) કેટલી હશે? ($K_b = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$,પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ $= 100^{\circ} C$)
A
$0.1$
B
$0.01$
C
$0.001$
D
$1.0$
Solution
(D) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર: $\Delta T_b = K_b \cdot m$.
અહીં,$\Delta T_b = T_b - T_b^{\circ}$.
આપેલ છે: $T_b = 100.52^{\circ} C$,$T_b^{\circ} = 100^{\circ} C$,અને $K_b = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
ઉન્નયનની ગણતરી: $\Delta T_b = 100.52 - 100 = 0.52 \ K$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $0.52 = 0.52 \times m$.
તેથી,$m = \frac{0.52}{0.52} = 1.0 \ m$.
અહીં,$\Delta T_b = T_b - T_b^{\circ}$.
આપેલ છે: $T_b = 100.52^{\circ} C$,$T_b^{\circ} = 100^{\circ} C$,અને $K_b = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
ઉન્નયનની ગણતરી: $\Delta T_b = 100.52 - 100 = 0.52 \ K$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $0.52 = 0.52 \times m$.
તેથી,$m = \frac{0.52}{0.52} = 1.0 \ m$.
0 likesView Solution
44
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2015
ચામડાને કઠણ કરવા માટે નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ થાય છે?
A
જિલેટીનમાં પ્રકાશ સંવેદનશીલ સિલ્વર બ્રોમાઇડ
B
સોડિયમ લોરીલ સલ્ફેટ
C
ફટકડી
D
ટેનિન
Solution
(D) પ્રાણીઓનું ચામડું સ્વભાવે કલૉઇડલ હોય છે અને તેમાં ધન વીજભારિત કણો હોય છે.
જ્યારે તેને ટેનિનમાં પલાળવામાં આવે છે,જે એક ઋણ વીજભારિત કલૉઇડ છે,ત્યારે પરસ્પર સ્કંદન (coagulation) થાય છે.
આ પ્રક્રિયાને કારણે ચામડું કઠણ બને છે,જેને ટેનિંગ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે તેને ટેનિનમાં પલાળવામાં આવે છે,જે એક ઋણ વીજભારિત કલૉઇડ છે,ત્યારે પરસ્પર સ્કંદન (coagulation) થાય છે.
આ પ્રક્રિયાને કારણે ચામડું કઠણ બને છે,જેને ટેનિંગ કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real TS EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in TS EAMCET 2015?
There are 44 Chemistry questions from the TS EAMCET 2015 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are TS EAMCET 2015 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice TS EAMCET 2015 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from TS EAMCET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick TS EAMCET 2015 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.