BiologyQ101–129 of 177 questions
Page 3 of 3 · Gujarati
101
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
ભાજનાવસ્થા (metaphase) દરમિયાન રંગસૂત્રમાં રંગસૂત્રિકાઓની સંખ્યા કેટલી હોય છે?
A
સમભાજન અને અર્ધીકરણ બંનેમાં બે હોય છે.
B
સમભાજનમાં બે અને અર્ધીકરણમાં એક હોય છે.
C
સમભાજનમાં બે અને અર્ધીકરણમાં ચાર હોય છે.
D
સમભાજનમાં એક અને અર્ધીકરણમાં બે હોય છે.
Solution
(A) આંતરાવસ્થાની $S$-તબક્કા દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેના પરિણામે દરેક રંગસૂત્ર સેન્ટ્રોમિયર સાથે જોડાયેલી બે ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) ધરાવે છે.
સમભાજનમાં,રંગસૂત્રો ભાજનાવસ્થા પટ્ટિકા પર ગોઠવાય છે,અને દરેક રંગસૂત્ર હજુ પણ બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
અર્ધીકરણ-$I$ માં,સમજાત રંગસૂત્રોની જોડ બને છે અને તે ભાજનાવસ્થા પટ્ટિકા પર ગોઠવાય છે; દરેક રંગસૂત્ર હજુ પણ બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
તેથી,સમભાજન અને અર્ધીકરણ (ખાસ કરીને ભાજનાવસ્થા-$I$) બંનેમાં,દરેક રંગસૂત્ર બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
સમભાજનમાં,રંગસૂત્રો ભાજનાવસ્થા પટ્ટિકા પર ગોઠવાય છે,અને દરેક રંગસૂત્ર હજુ પણ બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
અર્ધીકરણ-$I$ માં,સમજાત રંગસૂત્રોની જોડ બને છે અને તે ભાજનાવસ્થા પટ્ટિકા પર ગોઠવાય છે; દરેક રંગસૂત્ર હજુ પણ બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
તેથી,સમભાજન અને અર્ધીકરણ (ખાસ કરીને ભાજનાવસ્થા-$I$) બંનેમાં,દરેક રંગસૂત્ર બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
102
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
બિંદુત્સ્વેદન (Guttation) મુખ્યત્વે કોના કારણે થાય છે?
A
મૂળદાબ
B
આસૃતિ
C
બાષ્પોત્સર્જન
D
અંતઃચૂષણ
Solution
(A) બિંદુત્સ્વેદન એ પર્ણની કિનારીઓ પર આવેલા વિશિષ્ટ છિદ્રો જેને જલરંધ્ર (hydathodes) કહે છે,તેના દ્વારા પાણીના ટીપાં સ્વરૂપે બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયા છે.
તે મુખ્યત્વે મૂળદાબ (root pressure) ને કારણે થાય છે,ખાસ કરીને જ્યારે બાષ્પોત્સર્જનનો દર ખૂબ ઓછો હોય,જેમ કે રાત્રિ દરમિયાન અથવા વહેલી સવારે.
જ્યારે જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ વધુ હોય અને મૂળ દ્વારા પાણીનું શોષણ સક્રિય હોય,ત્યારે જલવાહક પેશીમાં પાણીના સંચયને કારણે ધન જલસ્થિતિક દબાણ સર્જાય છે,જેને મૂળદાબ કહે છે. આ દબાણ પાણીને જલરંધ્ર દ્વારા બહાર ધકેલે છે.
તે મુખ્યત્વે મૂળદાબ (root pressure) ને કારણે થાય છે,ખાસ કરીને જ્યારે બાષ્પોત્સર્જનનો દર ખૂબ ઓછો હોય,જેમ કે રાત્રિ દરમિયાન અથવા વહેલી સવારે.
જ્યારે જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ વધુ હોય અને મૂળ દ્વારા પાણીનું શોષણ સક્રિય હોય,ત્યારે જલવાહક પેશીમાં પાણીના સંચયને કારણે ધન જલસ્થિતિક દબાણ સર્જાય છે,જેને મૂળદાબ કહે છે. આ દબાણ પાણીને જલરંધ્ર દ્વારા બહાર ધકેલે છે.
0 likesView Solution
103
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
શેરડીમાં રિંગિંગ (ગર્ડલીંગ) પ્રયોગ કરી શકાતો નથી કારણ કે:
A
તેની અન્નવાહક પેશી જલવાહક પેશીની અંદરની તરફ આવેલી હોય છે.
B
તેના પ્રકાંડની સપાટી મીણના આવરણથી ઢંકાયેલી હોય છે.
C
તેના વાહિપુલો વલયમાં ગોઠવાયેલા હોતા નથી.
D
તેનું પ્રકાંડ ખૂબ પાતળું હોય છે.
Solution
(C) રિંગિંગ અથવા ગર્ડલીંગ પ્રયોગમાં પ્રકાંડમાંથી છાલ (અન્નવાહક) ની એક રીંગ દૂર કરવામાં આવે છે,જેથી સાબિત કરી શકાય કે અન્નવાહક ખોરાકના વહન માટે જવાબદાર છે.
દ્વિદળી પ્રકાંડમાં,વાહિપુલો એક વલયમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જે જલવાહકને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના અન્નવાહકના સ્તરને સરળતાથી દૂર કરવાની મંજૂરી આપે છે.
જો કે,શેરડી જેવી એકદળી વનસ્પતિઓમાં,વાહિપુલો વલયમાં ગોઠવાયેલા હોવાને બદલે સમગ્ર આધારક પેશીમાં વિખરાયેલા હોય છે.
તેથી,જલવાહક અને અન્ય પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના અન્નવાહકની રીંગ દૂર કરવી અશક્ય છે,જેના કારણે આ પ્રયોગ નિષ્ફળ જાય છે.
દ્વિદળી પ્રકાંડમાં,વાહિપુલો એક વલયમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જે જલવાહકને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના અન્નવાહકના સ્તરને સરળતાથી દૂર કરવાની મંજૂરી આપે છે.
જો કે,શેરડી જેવી એકદળી વનસ્પતિઓમાં,વાહિપુલો વલયમાં ગોઠવાયેલા હોવાને બદલે સમગ્ર આધારક પેશીમાં વિખરાયેલા હોય છે.
તેથી,જલવાહક અને અન્ય પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના અન્નવાહકની રીંગ દૂર કરવી અશક્ય છે,જેના કારણે આ પ્રયોગ નિષ્ફળ જાય છે.
0 likesView Solution
104
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
જ્યારે રક્ષકકોષોમાં શર્કરાનું રૂપાંતરણ સ્ટાર્ચમાં થાય છે,ત્યારે વાયુરંધ્ર $..........$
A
સંપૂર્ણ બંધ થાય છે
B
અંશતઃ ખૂલે છે
C
પૂર્ણ ખૂલે છે
D
કોઈ ફેરફાર થતો નથી
Solution
(A) સ્ટાર્ચ-શર્કરા આંતરરૂપાંતરણના સિદ્ધાંત મુજબ,વાયુરંધ્રનું ખૂલવું અને બંધ થવું એ રક્ષકકોષોના અભિસરણ દબાણ (osmotic pressure) પર આધાર રાખે છે.
જ્યારે શર્કરાનું રૂપાંતરણ સ્ટાર્ચમાં થાય છે,ત્યારે રક્ષકકોષોનું અભિસરણ દબાણ ઘટે છે.
આના પરિણામે રક્ષકકોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળે છે (બહિઃઆસૃતિ),જેના કારણે કોષો શિથિલ (flaccid) બને છે.
પરિણામે,વાયુરંધ્ર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે.
જ્યારે શર્કરાનું રૂપાંતરણ સ્ટાર્ચમાં થાય છે,ત્યારે રક્ષકકોષોનું અભિસરણ દબાણ ઘટે છે.
આના પરિણામે રક્ષકકોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળે છે (બહિઃઆસૃતિ),જેના કારણે કોષો શિથિલ (flaccid) બને છે.
પરિણામે,વાયુરંધ્ર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે.
0 likesView Solution
105
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
સ્ટાર્ચનું કાર્બનિક એસિડમાં રૂપાંતર ............. માટે જરૂરી છે.
A
પર્ણરંદ્ર બંધ થવા
B
પર્ણરંદ્ર ખૂલવા
C
પર્ણરંદ્રની શરૂઆત
D
પર્ણરંદ્રની વૃદ્ધિ
Solution
(B) સ્ટુઅર્ડ દ્વારા પ્રસ્તાવિત સ્ટાર્ચ-શર્કરા આંતરરૂપાંતરણ સિદ્ધાંત મુજબ,પર્ણરંદ્રનું ખૂલવું અને બંધ થવું એ રક્ષક કોષોમાં શર્કરા અને સ્ટાર્ચની સાંદ્રતા દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
દિવસ દરમિયાન,પ્રકાશસંશ્લેષણ ($CO_2$ નો વપરાશ) ને કારણે રક્ષક કોષોનું $pH$ વધે છે.
આ ઊંચું $pH$ ફોસ્ફોરાયલેઝ ઉત્સેચકને સક્રિય કરે છે,જે સ્ટાર્ચને ગ્લુકોઝ$-1-$ફોસ્ફેટ (એક કાર્બનિક એસિડ/શર્કરાનું વ્યુત્પન્ન) માં રૂપાંતરિત કરે છે.
આનાથી રક્ષક કોષોનું આસૃતિ દબાણ વધે છે,જેના કારણે આસપાસના કોષોમાંથી પાણી અંતઃઆસૃતિ દ્વારા અંદર આવે છે.
પરિણામે સર્જાતા આશૂનતા દબાણને કારણે પર્ણરંદ્ર ખૂલે છે.
તેનાથી વિપરીત,રાત્રે $pH$ ઘટે છે અને ગ્લુકોઝ$-1-$ફોસ્ફેટ ફરીથી સ્ટાર્ચમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે પર્ણરંદ્ર બંધ થવા તરફ દોરી જાય છે.
દિવસ દરમિયાન,પ્રકાશસંશ્લેષણ ($CO_2$ નો વપરાશ) ને કારણે રક્ષક કોષોનું $pH$ વધે છે.
આ ઊંચું $pH$ ફોસ્ફોરાયલેઝ ઉત્સેચકને સક્રિય કરે છે,જે સ્ટાર્ચને ગ્લુકોઝ$-1-$ફોસ્ફેટ (એક કાર્બનિક એસિડ/શર્કરાનું વ્યુત્પન્ન) માં રૂપાંતરિત કરે છે.
આનાથી રક્ષક કોષોનું આસૃતિ દબાણ વધે છે,જેના કારણે આસપાસના કોષોમાંથી પાણી અંતઃઆસૃતિ દ્વારા અંદર આવે છે.
પરિણામે સર્જાતા આશૂનતા દબાણને કારણે પર્ણરંદ્ર ખૂલે છે.
તેનાથી વિપરીત,રાત્રે $pH$ ઘટે છે અને ગ્લુકોઝ$-1-$ફોસ્ફેટ ફરીથી સ્ટાર્ચમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે પર્ણરંદ્ર બંધ થવા તરફ દોરી જાય છે.
0 likesView Solution
106
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
કોષોની વચ્ચે પાણીનું હલનચલન નીચેનામાંથી કોના દ્વારા નક્કી થાય છે?
A
$T.P.$
B
$W.P.$
C
$D.P.D.$
D
અંતઃરસસંકોચન (Plasmolysis)
Solution
(B) કોષોની વચ્ચે પાણીનું હલનચલન જલક્ષમતા ($W.P.$ અથવા $\Psi_w$) ના ઢાળને અનુસરીને થાય છે.
પાણી હંમેશા વધુ જલક્ષમતા ધરાવતા વિસ્તારથી ઓછી જલક્ષમતા ધરાવતા વિસ્તાર તરફ ગતિ કરે છે.
જોકે ઐતિહાસિક રીતે $D.P.D.$ (વિસરણ દબાણની ખામી) નો ઉપયોગ આ હલનચલનને સમજાવવા માટે થતો હતો,પરંતુ આધુનિક વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યામાં કોષો વચ્ચે પાણીની ગતિની દિશા નક્કી કરવા માટે જલક્ષમતા $(\Psi_w)$ ને પ્રમાણભૂત થર્મોડાયનેમિક પરિમાણ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
પાણી હંમેશા વધુ જલક્ષમતા ધરાવતા વિસ્તારથી ઓછી જલક્ષમતા ધરાવતા વિસ્તાર તરફ ગતિ કરે છે.
જોકે ઐતિહાસિક રીતે $D.P.D.$ (વિસરણ દબાણની ખામી) નો ઉપયોગ આ હલનચલનને સમજાવવા માટે થતો હતો,પરંતુ આધુનિક વનસ્પતિ દેહધર્મવિદ્યામાં કોષો વચ્ચે પાણીની ગતિની દિશા નક્કી કરવા માટે જલક્ષમતા $(\Psi_w)$ ને પ્રમાણભૂત થર્મોડાયનેમિક પરિમાણ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
107
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
$C_4$ વનસ્પતિઓમાં પ્રાથમિક $CO_2$ ગ્રાહક કયો છે?
A
ફૉસ્ફોઇનોલ-પાયરૂવેટ $(PEP)$
B
રિબ્યુલોઝ $1,5$-બાયફૉસ્ફેટ $(RuBP)$
C
ઓક્ઝેલો એસિટિક એસિડ $(OAA)$
D
ફૉસ્ફોગ્લિસરિક એસિડ $(PGA)$
Solution
(A) $C_4$ વનસ્પતિઓમાં,પ્રાથમિક $CO_2$ ગ્રાહક એ $3$-કાર્બન ધરાવતો અણુ છે જેને ફૉસ્ફોઇનોલ-પાયરૂવેટ $(PEP)$ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા મધ્યપર્ણ કોષોમાં $PEP$ કાર્બોક્સિલેઝ $(PEPCase)$ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$CO_2$ એ $PEP$ સાથે જોડાઈને $4$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન ઓક્ઝેલો એસિટિક એસિડ $(OAA)$ બનાવે છે,જે $C_4$ ચક્રની પ્રથમ સ્થાયી નીપજ છે.
આ પ્રક્રિયા મધ્યપર્ણ કોષોમાં $PEP$ કાર્બોક્સિલેઝ $(PEPCase)$ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$CO_2$ એ $PEP$ સાથે જોડાઈને $4$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન ઓક્ઝેલો એસિટિક એસિડ $(OAA)$ બનાવે છે,જે $C_4$ ચક્રની પ્રથમ સ્થાયી નીપજ છે.
0 likesView Solution
108
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
ક્લોરોફિલ $a$ નીચેનામાંથી શેમાં જોવા મળે છે?
A
બધા જ સ્વયંપોષી પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવોમાં
B
બધી જ ઉચ્ચકક્ષાની વનસ્પતિઓમાં
C
બધા જ ઑક્સિજન મુક્ત કરતા પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવોમાં
D
બધી જ વનસ્પતિઓમાં (ફૂગ સિવાય)
Solution
(C) ક્લોરોફિલ $a$ એ તમામ ઑક્સિજન મુક્ત કરતા પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવોમાં જોવા મળતું પ્રાથમિક પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્ય છે.
તે પ્રકાશતંત્ર-$I$ અને પ્રકાશતંત્ર-$II$ બંનેમાં પ્રતિક્રિયા કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે ક્લોરોફિલ $b$,કેરોટીનોઇડ્સ અને ઝેન્થોફિલ્સ જેવા અન્ય રંજકદ્રવ્યો સહાયક રંજકદ્રવ્યો છે,ત્યારે ક્લોરોફિલ $a$ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન પ્રકાશ ઊર્જાને રાસાયણિક ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે આવશ્યક છે.
તે પ્રકાશતંત્ર-$I$ અને પ્રકાશતંત્ર-$II$ બંનેમાં પ્રતિક્રિયા કેન્દ્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે ક્લોરોફિલ $b$,કેરોટીનોઇડ્સ અને ઝેન્થોફિલ્સ જેવા અન્ય રંજકદ્રવ્યો સહાયક રંજકદ્રવ્યો છે,ત્યારે ક્લોરોફિલ $a$ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન પ્રકાશ ઊર્જાને રાસાયણિક ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે આવશ્યક છે.
0 likesView Solution
109
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
$C_4$ વનસ્પતિઓમાં $CO_2$ ના સ્થાપન માટે કયો ઉત્સેચક ઉદ્દીપનનું કાર્ય કરે છે?
A
$RuBP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ
B
$PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ
C
કાર્બોનિક એનહાઇડ્રેઝ
D
કાર્બોક્સિડાયસ્યુઝ
Solution
(B) $C_4$ વનસ્પતિઓમાં,પ્રાથમિક $CO_2$ સ્થાપન પર્ણમધ્ય (mesophyll) કોષોમાં થાય છે.
આ પ્રારંભિક સ્થાપન માટે જવાબદાર ઉત્સેચક $PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ (Phosphoenolpyruvate carboxylase) છે.
આ ઉત્સેચક $CO_2$ અને $PEP$ ($3$-કાર્બન સંયોજન) વચ્ચેની પ્રતિક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરીને ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ બનાવે છે,જે $4$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
$RuBP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ (Rubisco) પુલકંચુક (bundle sheath) કોષોમાં કેલ્વિન ચક્રમાં ભાગ લે છે,પરંતુ $C_4$ વનસ્પતિઓમાં પ્રાથમિક સ્થાપન $PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ દ્વારા થાય છે.
આ પ્રારંભિક સ્થાપન માટે જવાબદાર ઉત્સેચક $PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ (Phosphoenolpyruvate carboxylase) છે.
આ ઉત્સેચક $CO_2$ અને $PEP$ ($3$-કાર્બન સંયોજન) વચ્ચેની પ્રતિક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરીને ઓક્ઝેલોએસેટિક એસિડ $(OAA)$ બનાવે છે,જે $4$-કાર્બન ધરાવતું સંયોજન છે.
$RuBP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ (Rubisco) પુલકંચુક (bundle sheath) કોષોમાં કેલ્વિન ચક્રમાં ભાગ લે છે,પરંતુ $C_4$ વનસ્પતિઓમાં પ્રાથમિક સ્થાપન $PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ દ્વારા થાય છે.
0 likesView Solution
110
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
નીચેનામાંથી કઈ $C_4$ વનસ્પતિ છે?
A
પપૈયા
B
વટાણા
C
બટાટા
D
મકાઈ
Solution
(D) $C_4$ વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જે કાર્બન સ્થાપન માટે $C_4$ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ પથનો ઉપયોગ કરે છે.
$C_4$ વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં મકાઈ,શેરડી,જુવાર અને ક્રૅબગ્રાસનો સમાવેશ થાય છે.
પપૈયા,વટાણા અને બટાટા એ $C_3$ વનસ્પતિઓના ઉદાહરણો છે,જે કાર્બન સ્થાપન માટે કેલ્વિન ચક્ર ($C_3$ પથ) નો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,મકાઈ એ સાચો જવાબ છે.
$C_4$ વનસ્પતિઓના ઉદાહરણોમાં મકાઈ,શેરડી,જુવાર અને ક્રૅબગ્રાસનો સમાવેશ થાય છે.
પપૈયા,વટાણા અને બટાટા એ $C_3$ વનસ્પતિઓના ઉદાહરણો છે,જે કાર્બન સ્થાપન માટે કેલ્વિન ચક્ર ($C_3$ પથ) નો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,મકાઈ એ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
111
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
ફોટોસિસ્ટમ-$II$ ક્યાં આવેલી હોય છે?
A
સ્ટ્રોમા
B
સાયટોક્રોમ
C
ગ્રેના
D
કણાભસૂત્રીય સપાટી
Solution
(C) ફોટોસિસ્ટમ-$II$ $(PS-II)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓમાં સામેલ પ્રોટીન સંકુલ છે.
તે હરિતકણના થાઈલેકોઈડ પટલમાં આવેલી હોય છે.
થાઈલેકોઈડ પટલ એકબીજા પર ગોઠવાઈને ગ્રેના નામની રચના બનાવે છે.
તેથી,ફોટોસિસ્ટમ-$II$ હરિતકણના ગ્રેનામાં જોવા મળે છે.
તે હરિતકણના થાઈલેકોઈડ પટલમાં આવેલી હોય છે.
થાઈલેકોઈડ પટલ એકબીજા પર ગોઠવાઈને ગ્રેના નામની રચના બનાવે છે.
તેથી,ફોટોસિસ્ટમ-$II$ હરિતકણના ગ્રેનામાં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
112
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
વનસ્પતિઓમાં પોષકદ્રવ્ય તરીકે કાર્બોદિતનું સ્થળાંતર સામાન્ય રીતે કયા સ્વરૂપે થાય છે?
A
ગ્લુકોઝ
B
માલ્ટોઝ
C
સ્ટાર્ચ
D
સુક્રોઝ
Solution
(D) વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન પર્ણોમાં કાર્બોદિતનું સંશ્લેષણ મુખ્યત્વે ગ્લુકોઝના સ્વરૂપમાં થાય છે.
જોકે,ગ્લુકોઝ ખૂબ જ સક્રિય હોવાથી તેનું અન્નવાહક (phloem) દ્વારા કાર્યક્ષમ રીતે વહન થઈ શકતું નથી.
તેથી,તેનું રૂપાંતર સુક્રોઝમાં કરવામાં આવે છે,જે એક બિન-રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે.
સુક્રોઝ રાસાયણિક રીતે સ્થાયી અને દ્રાવ્ય હોવાથી,તે અન્નવાહક પેશી દ્વારા સ્ત્રોત (પર્ણો) થી સંગ્રહસ્થાન (મૂળ,ફળ,બીજ વગેરે) સુધી વહન પામતી શર્કરાનું મુખ્ય સ્વરૂપ છે.
જોકે,ગ્લુકોઝ ખૂબ જ સક્રિય હોવાથી તેનું અન્નવાહક (phloem) દ્વારા કાર્યક્ષમ રીતે વહન થઈ શકતું નથી.
તેથી,તેનું રૂપાંતર સુક્રોઝમાં કરવામાં આવે છે,જે એક બિન-રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે.
સુક્રોઝ રાસાયણિક રીતે સ્થાયી અને દ્રાવ્ય હોવાથી,તે અન્નવાહક પેશી દ્વારા સ્ત્રોત (પર્ણો) થી સંગ્રહસ્થાન (મૂળ,ફળ,બીજ વગેરે) સુધી વહન પામતી શર્કરાનું મુખ્ય સ્વરૂપ છે.
0 likesView Solution
113
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
પ્રકાશસંશ્લેષણ અને શ્વસનમાં $ATP$ નું નિર્માણ ઑક્સિડેશન પ્રક્રિયાઓ દ્વારા થાય છે. આ પ્રક્રિયા માટે ઊર્જા શેમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે?
A
સાયટોક્રોમ્સ
B
ફેરેડોક્સિન
C
ઇલેક્ટ્રૉન્સ
D
કાર્બન ડાયોક્સાઈડ
Solution
(C) પ્રકાશસંશ્લેષણ (ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન) અને શ્વસન (ઑક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન) બંનેમાં,$ATP$ નું સંશ્લેષણ ઇલેક્ટ્રૉન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન $(ETC)$ દ્વારા ઇલેક્ટ્રૉન્સના વહનથી થાય છે.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રૉન્સ વિવિધ વાહકો (જેમ કે સાયટોક્રોમ્સ અથવા ફેરેડોક્સિન) દ્વારા ઉચ્ચ ઊર્જા સ્તરથી નિમ્ન ઊર્જા સ્તર તરફ ગતિ કરે છે,ત્યારે તેઓ ઊર્જા મુક્ત કરે છે.
આ મુક્ત થયેલી ઊર્જાનો ઉપયોગ પ્રોટોન્સ $(H^+)$ ને પટલની આરપાર પંપ કરવા માટે થાય છે,જેનાથી પ્રોટોન ઢાળ (proton gradient) સર્જાય છે.
આ પ્રોટોન ઢાળનું $ATP$ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા વિસર્જન થવાથી $ADP$ નું $ATP$ માં રૂપાંતર કરવા માટે જરૂરી ઊર્જા મળે છે.
તેથી,$ATP$ સંશ્લેષણ માટેની ઊર્જા ઇલેક્ટ્રૉન્સની ગતિમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રૉન્સ વિવિધ વાહકો (જેમ કે સાયટોક્રોમ્સ અથવા ફેરેડોક્સિન) દ્વારા ઉચ્ચ ઊર્જા સ્તરથી નિમ્ન ઊર્જા સ્તર તરફ ગતિ કરે છે,ત્યારે તેઓ ઊર્જા મુક્ત કરે છે.
આ મુક્ત થયેલી ઊર્જાનો ઉપયોગ પ્રોટોન્સ $(H^+)$ ને પટલની આરપાર પંપ કરવા માટે થાય છે,જેનાથી પ્રોટોન ઢાળ (proton gradient) સર્જાય છે.
આ પ્રોટોન ઢાળનું $ATP$ સિન્થેઝ ઉત્સેચક દ્વારા વિસર્જન થવાથી $ADP$ નું $ATP$ માં રૂપાંતર કરવા માટે જરૂરી ઊર્જા મળે છે.
તેથી,$ATP$ સંશ્લેષણ માટેની ઊર્જા ઇલેક્ટ્રૉન્સની ગતિમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે.
0 likesView Solution
114
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
શ્વસન શૃંખલામાં કયો અંતિમ સાયટોક્રોમ ઑક્સિજનને ઇલેક્ટ્રોન આપે છે?
A
$Cyt \, b$
B
$Cyt \, c$
C
$Cyt \, a$
D
$Cyt \, a_3$
Solution
(D) જારક શ્વસનની ઇલેક્ટ્રોન પરિવહન શૃંખલા $(ETS)$ માં,અંતિમ સંકુલ એ સંકુલ $IV$ છે,જેને સાયટોક્રોમ $c$ ઓક્સિડેઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ સંકુલમાં સાયટોક્રોમ $a$ અને $a_3$ તેમજ બે કોપર કેન્દ્રો આવેલા હોય છે.
સાયટોક્રોમ $a_3$ એ અંતિમ ઘટક છે જે ઇલેક્ટ્રોનને સીધા જ અંતિમ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહક,એટલે કે ઑક્સિજન $(O_2)$ ને આપે છે,જેથી પાણી $(H_2O)$ બને છે.
આ સંકુલમાં સાયટોક્રોમ $a$ અને $a_3$ તેમજ બે કોપર કેન્દ્રો આવેલા હોય છે.
સાયટોક્રોમ $a_3$ એ અંતિમ ઘટક છે જે ઇલેક્ટ્રોનને સીધા જ અંતિમ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહક,એટલે કે ઑક્સિજન $(O_2)$ ને આપે છે,જેથી પાણી $(H_2O)$ બને છે.
0 likesView Solution
115
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
જ્યારે ગ્લુકોઝનો એક અણુ સંપૂર્ણપણે ઓક્સિડાઇઝ થાય છે,ત્યારે તે શેમાં રૂપાંતરિત થાય છે?
A
$36$ $ADP$ અણુઓ અને $36$ $ATP$ અણુઓ
B
$30$ $ADP$ અણુઓ અને $30$ $ATP$ અણુઓ
C
$38$ $ADP$ અણુઓ અને $38$ $ATP$ અણુઓ
D
$32$ $ADP$ અણુઓ અને $32$ $ATP$ અણુઓ
Solution
(C) જારક શ્વસન દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો એક અણુ $(C_6H_{12}O_6)$ સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન પામીને $CO_2$,$H_2O$ અને $ATP$ સ્વરૂપે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે.
સૈદ્ધાંતિક ગણતરી મુજબ,ગ્લુકોઝના એક અણુના સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશનથી પ્રોકેરિયોટ્સમાં (અથવા મેલેટ-એસ્પાર્ટેટ શટલ દ્વારા કેટલાક યુકેરિયોટિક કોષોમાં) $38$ $ATP$ અણુઓનો ચોખ્ખો લાભ મળે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $38$ $ADP$ અણુઓ અને $38$ અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ અણુઓનું $38$ $ATP$ અણુઓમાં રૂપાંતર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
સૈદ્ધાંતિક ગણતરી મુજબ,ગ્લુકોઝના એક અણુના સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશનથી પ્રોકેરિયોટ્સમાં (અથવા મેલેટ-એસ્પાર્ટેટ શટલ દ્વારા કેટલાક યુકેરિયોટિક કોષોમાં) $38$ $ATP$ અણુઓનો ચોખ્ખો લાભ મળે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $38$ $ADP$ અણુઓ અને $38$ અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ અણુઓનું $38$ $ATP$ અણુઓમાં રૂપાંતર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
116
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
કયા સાધન દ્વારા શ્વસનદર અને શ્વસનાંક $(RQ)$ માપી શકાય છે?
A
ઓક્ઝેનોમીટર
B
પોટોમીટર
C
રેસ્પિરીમીટર
D
મેનોમીટર
Solution
(C) રેસ્પિરીમીટર $(Respirometer)$ એ એક એવું સાધન છે જેનો ઉપયોગ સજીવના શ્વસનદરને માપવા માટે થાય છે,જેમાં ઓક્સિજન અને/અથવા કાર્બન ડાયોક્સાઇડના વિનિમયના દરને માપવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને શ્વસનાંક $(RQ)$ ની ગણતરી કરવા માટે થાય છે,જે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થયેલા $CO_2$ ના કદ અને વપરાયેલા $O_2$ ના કદનો ગુણોત્તર છે.
ઓક્ઝેનોમીટરનો ઉપયોગ વનસ્પતિની વૃદ્ધિ માપવા માટે થાય છે.
પોટોમીટરનો ઉપયોગ બાષ્પોત્સર્જનનો દર માપવા માટે થાય છે.
મેનોમીટર એ દબાણ માપવા માટે વપરાતું સામાન્ય સાધન છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને શ્વસનાંક $(RQ)$ ની ગણતરી કરવા માટે થાય છે,જે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થયેલા $CO_2$ ના કદ અને વપરાયેલા $O_2$ ના કદનો ગુણોત્તર છે.
ઓક્ઝેનોમીટરનો ઉપયોગ વનસ્પતિની વૃદ્ધિ માપવા માટે થાય છે.
પોટોમીટરનો ઉપયોગ બાષ્પોત્સર્જનનો દર માપવા માટે થાય છે.
મેનોમીટર એ દબાણ માપવા માટે વપરાતું સામાન્ય સાધન છે.
0 likesView Solution
117
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
ઑક્સિડેટિવ ફૉસ્ફોરાયલેશન દ્વારા કોનું નિર્માણ થાય છે?
A
પ્રકાશસંશ્લેષણમાં $ATP$
B
શ્વસનમાં $ATP$
C
પ્રકાશસંશ્લેષણમાં $NADPH$
D
શ્વસનમાં $NADPH$
Solution
(B) ઑક્સિડેટિવ ફૉસ્ફોરાયલેશન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ઇલેક્ટ્રોન વાહકોની શ્રેણી દ્વારા $NADH$ અથવા $FADH_2$ માંથી $O_2$ માં ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણના પરિણામે $ATP$ નું નિર્માણ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા કોષીય શ્વસન દરમિયાન કણાભસૂત્રના અંદરના પટલમાં થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન હરિતકણમાં $ATP$ સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે.
તેથી,ઑક્સિડેટિવ ફૉસ્ફોરાયલેશન ખાસ કરીને શ્વસન દરમિયાન $ATP$ ના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલું છે.
આ પ્રક્રિયા કોષીય શ્વસન દરમિયાન કણાભસૂત્રના અંદરના પટલમાં થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન હરિતકણમાં $ATP$ સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે.
તેથી,ઑક્સિડેટિવ ફૉસ્ફોરાયલેશન ખાસ કરીને શ્વસન દરમિયાન $ATP$ ના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલું છે.
0 likesView Solution
118
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
જ્યારે તાપમાન $35^{\circ}C$ થી વધે ત્યારે શું થાય છે?
A
પ્રકાશસંશ્લેષણનો દર શ્વસન દર કરતા વધુ ઘટે છે.
B
શ્વસન દર પ્રકાશસંશ્લેષણ દર કરતા વધુ ઘટે છે.
C
તેમાં કોઈ ચોક્કસ ભાત જોવા મળતી નથી.
D
બંને દર એકબીજાને સમાંતર થઈ જાય છે.
Solution
(A) પ્રકાશસંશ્લેષણ એ ઉત્સેચકીય પ્રક્રિયા છે અને ઉત્સેચકો તાપમાન પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે. જ્યારે તાપમાન $35^{\circ}C$ થી વધે છે,ત્યારે પ્રકાશસંશ્લેષણમાં સામેલ ઉત્સેચકો (જેમ કે RuBisCO) નિષ્ક્રિય (denature) થવા લાગે છે,જેના પરિણામે પ્રકાશસંશ્લેષણના દરમાં ઝડપથી ઘટાડો થાય છે. તેની સામે,પ્રકાશસંશ્લેષણની તુલનામાં શ્વસન ઊંચા તાપમાન પ્રત્યે ઓછું સંવેદનશીલ હોય છે. તેથી,$35^{\circ}C$ થી વધુ તાપમાને પ્રકાશસંશ્લેષણનો દર શ્વસન દર કરતા વધુ ઝડપથી ઘટે છે.
0 likesView Solution
119
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
ગ્લાયકોલિસીસ,ક્રેબ્સ ચક્ર અને ફેટી ઍસિડની $\beta$-ઑક્સિડેશન/કાર્બોદિત અને ચરબીના ચયાપચય વચ્ચેની કડી ........... છે.
A
ઓક્ઝેલો એસિટિક એસિડ
B
સક્સીનિક એસિડ
C
સાઇટ્રિક એસિડ
D
એસીટાઈલ $CoA$
Solution
(D) ગ્લાયકોલિસીસ ગ્લુકોઝનું પાયરુવેટમાં રૂપાંતર કરે છે,જે ત્યારબાદ લિંક પ્રતિક્રિયા દ્વારા એસીટાઈલ $CoA$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$
$ફેટી ઍસિડ્સ એસીટાઈલ $CoA$ ઉત્પન્ન કરવા માટે $\beta$-ઑક્સિડેશનમાંથી પસાર થાય છે.
$
$એસીટાઈલ $CoA$ સામાન્ય સબસ્ટ્રેટ તરીકે કાર્ય કરે છે જે આગળના ઓક્સિડેશન માટે ક્રેબ્સ ચક્ર ($TCA$ ચક્ર) માં પ્રવેશે છે.
$
$તેથી,એસીટાઈલ $CoA$ એ કાર્બોદિત ચયાપચય (ગ્લાયકોલિસીસ) અને ચરબીના ચયાપચય ($\beta$-ઑક્સિડેશન) તથા ક્રેબ્સ ચક્ર વચ્ચે ચયાપચયની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$
$ફેટી ઍસિડ્સ એસીટાઈલ $CoA$ ઉત્પન્ન કરવા માટે $\beta$-ઑક્સિડેશનમાંથી પસાર થાય છે.
$
$એસીટાઈલ $CoA$ સામાન્ય સબસ્ટ્રેટ તરીકે કાર્ય કરે છે જે આગળના ઓક્સિડેશન માટે ક્રેબ્સ ચક્ર ($TCA$ ચક્ર) માં પ્રવેશે છે.
$
$તેથી,એસીટાઈલ $CoA$ એ કાર્બોદિત ચયાપચય (ગ્લાયકોલિસીસ) અને ચરબીના ચયાપચય ($\beta$-ઑક્સિડેશન) તથા ક્રેબ્સ ચક્ર વચ્ચે ચયાપચયની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
120
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
જારક શ્વસનની અંતિમ નીપજો કઈ છે?
A
શર્કરા અને $O_2$
B
પાણી અને ઊર્જા
C
$CO_2$, પાણી અને ઊર્જા
D
$CO_2$ અને ઊર્જા
Solution
(C) જારક શ્વસન એ ઓક્સિજનની હાજરીમાં ગ્લુકોઝના વિઘટન દ્વારા ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવાની પ્રક્રિયા છે.
જારક શ્વસન માટેનું એકંદર રાસાયણિક સમીકરણ આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{Energy (ATP)}$.
સમીકરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ, અંતિમ નીપજો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$, પાણી $(H_2O)$ અને ઊર્જા ($ATP$ સ્વરૂપે) છે.
જારક શ્વસન માટેનું એકંદર રાસાયણિક સમીકરણ આ મુજબ છે: $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{Energy (ATP)}$.
સમીકરણમાં દર્શાવ્યા મુજબ, અંતિમ નીપજો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$, પાણી $(H_2O)$ અને ઊર્જા ($ATP$ સ્વરૂપે) છે.
0 likesView Solution
121
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
અગ્રીય પ્રભાવિતા (Apical dominance) માટે જવાબદાર અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?
A
$IAA$
B
$GA$
C
$ABA$
D
ફલોરીજેન
Solution
(A) અગ્રીય પ્રભાવિતા એ એવી ઘટના છે જેમાં વનસ્પતિનું મુખ્ય કેન્દ્રીય પ્રકાંડ પાર્શ્વ (બાજુની) કલિકાઓ કરતાં વધુ પ્રભાવી રીતે વૃદ્ધિ પામે છે.
આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $Auxin$ અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે,ખાસ કરીને $Indole-3-Acetic Acid$ $(IAA)$.
$IAA$ અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશીમાં સંશ્લેષિત થાય છે અને નીચેની તરફ વહન પામે છે,જ્યાં તે પાર્શ્વ કલિકાઓની વૃદ્ધિને અવરોધે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $Auxin$ અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે,ખાસ કરીને $Indole-3-Acetic Acid$ $(IAA)$.
$IAA$ અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશીમાં સંશ્લેષિત થાય છે અને નીચેની તરફ વહન પામે છે,જ્યાં તે પાર્શ્વ કલિકાઓની વૃદ્ધિને અવરોધે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
122
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
વનસ્પતિમાં વામનતા (dwarfism) ને નિયંત્રિત કરવા માટે નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે?
A
સાયટોકાઈનીન
B
જીબરેલિક ઍસિડ
C
ઑક્ઝિન
D
ઍન્ટિજીબરેલિન
Solution
(B) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોનો એક સમૂહ છે જે પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે.
જનીનિક રીતે વામન વનસ્પતિઓમાં, $Gibberellic \text{ } acid$ $(GA_3)$ નો ઉપયોગ આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરે છે, જેનાથી વામનતા દૂર થાય છે અને વનસ્પતિ સામાન્ય ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરી શકે છે।
તેથી, વનસ્પતિમાં વામનતાને નિયંત્રિત કરવા અથવા દૂર કરવા માટે $Gibberellic \text{ } acid$ નો ઉપયોગ થાય છે।
જનીનિક રીતે વામન વનસ્પતિઓમાં, $Gibberellic \text{ } acid$ $(GA_3)$ નો ઉપયોગ આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો કરે છે, જેનાથી વામનતા દૂર થાય છે અને વનસ્પતિ સામાન્ય ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરી શકે છે।
તેથી, વનસ્પતિમાં વામનતાને નિયંત્રિત કરવા અથવા દૂર કરવા માટે $Gibberellic \text{ } acid$ નો ઉપયોગ થાય છે।
0 likesView Solution
123
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
કેળાને વધુ પડતાં પાકતા અટકાવવા માટે શું કરી શકાય?
A
તેમને ઓરડાના તાપમાને રાખવાથી
B
રેફ્રિજરેશન (ઠંડકમાં રાખવાથી)
C
એબ્સિસિક એસિડના દ્રાવણમાં ડુબાડવાથી
D
ફ્રીઝરમાં સંગ્રહ કરવાથી
Solution
(B) કેળા જેવા ફળોનું પાકવું એ એક ચયાપચયની પ્રક્રિયા છે જે તાપમાન પર આધારિત છે.
રેફ્રિજરેશન ઉત્સેચકીય પ્રવૃત્તિઓ અને ઇથિલિનના ઉત્પાદનને ધીમું કરે છે,જે ફળ પાકવા માટે જવાબદાર મુખ્ય અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તાપમાન ઘટાડવાથી,શ્વસનનો દર અને પાકવાની પ્રક્રિયા નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે,જેનાથી કેળાને વધુ પડતાં પાકતા અટકાવી શકાય છે.
રેફ્રિજરેશન ઉત્સેચકીય પ્રવૃત્તિઓ અને ઇથિલિનના ઉત્પાદનને ધીમું કરે છે,જે ફળ પાકવા માટે જવાબદાર મુખ્ય અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તાપમાન ઘટાડવાથી,શ્વસનનો દર અને પાકવાની પ્રક્રિયા નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે,જેનાથી કેળાને વધુ પડતાં પાકતા અટકાવી શકાય છે.
0 likesView Solution
124
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
પુષ્પસર્જન નીચી તાપમાનની અસર પર નિર્ભર હોય તેવી ઘટનાને શું કહેવાય છે?
A
ક્રિઓથેરાપી
B
ક્રિઓજેનિક્સ
C
ક્રિઓસ્કોપી
D
વાસંતીકરણ
Solution
(D) વાસંતીકરણ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ચોક્કસ સમયગાળા માટે નીચા તાપમાનના સંપર્કમાં આવવાથી પુષ્પસર્જન પ્રેરાય છે અથવા ઝડપી બને છે. આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે વનસ્પતિઓ માત્ર અનુકૂળ ઋતુમાં જ પુષ્પો ધારણ કરે. તે ઠંડીની સારવાર પ્રત્યેની એક દેહધાર્મિક પ્રતિક્રિયા છે,જે સામાન્ય રીતે ઘઉં,જવ અને રાઈના શિયાળુ પાકોમાં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
125
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
લઘુ દિવસીય વનસ્પતિઓમાં પુષ્પસર્જન કોના દ્વારા પ્રેરાય છે?
A
$12$ કલાક કરતાં ઓછો પ્રકાશાવધિકાળ
B
ચોક્કસ લંબાઈ કરતાં ઓછો પ્રકાશાવધિકાળ અને લાંબી અખંડિત રાત્રિ
C
લાંબી રાત્રિ
D
ટૂંકો પ્રકાશાવધિકાળ અને ખલેલપૂર્ણ લાંબી રાત્રિ
Solution
(B) લઘુ દિવસીય વનસ્પતિઓ $(SDP)$ ને પુષ્પસર્જન માટે ચોક્કસ સમયગાળા કરતાં ટૂંકા પ્રકાશાવધિકાળની જરૂર હોય છે.
વધુમાં,તેમને પુષ્પસર્જનની પ્રતિક્રિયા શરૂ કરવા માટે લાંબી,સતત અને અખંડિત અંધકારમય અવધિ (રાત્રિ) ની જરૂર હોય છે.
જો અંધકારમય અવધિમાં પ્રકાશનો નાનો ઝબકારો પણ કરવામાં આવે,તો પુષ્પસર્જનની પ્રક્રિયા અવરોધાય છે.
તેથી,સાચી સ્થિતિ એ છે કે ચોક્કસ લંબાઈ કરતાં ઓછો પ્રકાશાવધિકાળ અને લાંબી અખંડિત રાત્રિ.
વધુમાં,તેમને પુષ્પસર્જનની પ્રતિક્રિયા શરૂ કરવા માટે લાંબી,સતત અને અખંડિત અંધકારમય અવધિ (રાત્રિ) ની જરૂર હોય છે.
જો અંધકારમય અવધિમાં પ્રકાશનો નાનો ઝબકારો પણ કરવામાં આવે,તો પુષ્પસર્જનની પ્રક્રિયા અવરોધાય છે.
તેથી,સાચી સ્થિતિ એ છે કે ચોક્કસ લંબાઈ કરતાં ઓછો પ્રકાશાવધિકાળ અને લાંબી અખંડિત રાત્રિ.
0 likesView Solution
126
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
કેળાના ફળને કૃત્રિમ રીતે પકવવા માટે નીચેનામાંથી શેનો ઉપયોગ કરી શકાય?
A
ઑક્ઝિન
B
કુમેરીન
C
ઇથિલિન
D
સાયટોકાઈનીન
Solution
(C) ઇથિલિન એ વાયુરૂપ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે ફળોના પાકવાની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે ક્લોરોફિલના વિઘટન,કેરોટીનોઇડ્સ અને એન્થોસાયનિનના સંશ્લેષણ અને સ્ટાર્ચનું શર્કરામાં રૂપાંતર કરવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી ફળ નરમ અને મીઠું બને છે.
વ્યાવસાયિક ખેતીમાં,કેળા,કેરી અને ટામેટાં જેવા ક્લાઇમેક્ટેરિક ફળોને બજારમાં પહોંચતા પહેલા સમાન રીતે પકવવા માટે ઇથિલિનનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે.
તે ક્લોરોફિલના વિઘટન,કેરોટીનોઇડ્સ અને એન્થોસાયનિનના સંશ્લેષણ અને સ્ટાર્ચનું શર્કરામાં રૂપાંતર કરવામાં મદદ કરે છે,જેનાથી ફળ નરમ અને મીઠું બને છે.
વ્યાવસાયિક ખેતીમાં,કેળા,કેરી અને ટામેટાં જેવા ક્લાઇમેક્ટેરિક ફળોને બજારમાં પહોંચતા પહેલા સમાન રીતે પકવવા માટે ઇથિલિનનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે.
0 likesView Solution
127
BiologyMediumMCQAIPMT · 1992
સાયટોકાઈનિનનું મુખ્ય કાર્ય શું છે?
A
તે વૃદ્ધત્વ (senescence) ને પ્રોત્સાહન આપે છે.
B
તે પાણીના વહનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
C
તે ક્લોરોફિલના વિઘટનને અટકાવીને વૃદ્ધત્વને વિલંબિત કરવામાં મદદ કરે છે.
D
તે પરિપક્વ પેશીઓમાં કોષ વિભાજનને અવરોધે છે.
Solution
(C) સાયટોકાઈનિન એ એક વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે કોષ વિભાજનને ઉત્તેજિત કરે છે.
તેનું એક મહત્વપૂર્ણ કાર્ય 'રિચમન્ડ-લેંગ અસર' દ્વારા વૃદ્ધત્વ (senescence) ને વિલંબિત કરવાનું છે.
તે ક્લોરોફિલના વિઘટનને અટકાવે છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણને જાળવી રાખે છે,જેનાથી પાંદડા લાંબા સમય સુધી લીલા રહે છે.
તેનું એક મહત્વપૂર્ણ કાર્ય 'રિચમન્ડ-લેંગ અસર' દ્વારા વૃદ્ધત્વ (senescence) ને વિલંબિત કરવાનું છે.
તે ક્લોરોફિલના વિઘટનને અટકાવે છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણને જાળવી રાખે છે,જેનાથી પાંદડા લાંબા સમય સુધી લીલા રહે છે.
0 likesView Solution
128
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
બ્રુનર્સ ગ્રંથિઓ . . . . . . માં જોવા મળે છે.
A
પક્વાશયનું અધઃશ્લેષ્મ સ્તર
B
જઠરનું અધઃશ્લેષ્મ સ્તર
C
અન્નનળીનું અધઃશ્લેષ્મ સ્તર
D
શેષાંત્રનું શ્લેષ્મ સ્તર
Solution
(A) બ્રુનર્સ ગ્રંથિઓ (જેને ડ્યુઓડેનલ ગ્રંથિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પક્વાશય (duodenum) ની લાક્ષણિકતા છે.
આ ગ્રંથિઓ પક્વાશયના અધઃશ્લેષ્મ (submucosa) સ્તરમાં આવેલી હોય છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય આલ્કલાઇન પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે,જે જઠરમાંથી આવતા એસિડિક કાયમ (chyme) સામે પક્વાશયના શ્લેષ્મ સ્તરનું રક્ષણ કરે છે અને સ્વાદુપિંડના ઉત્સેચકોની પ્રક્રિયા માટે યોગ્ય $pH$ પૂરો પાડે છે.
આ ગ્રંથિઓ પક્વાશયના અધઃશ્લેષ્મ (submucosa) સ્તરમાં આવેલી હોય છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય આલ્કલાઇન પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે,જે જઠરમાંથી આવતા એસિડિક કાયમ (chyme) સામે પક્વાશયના શ્લેષ્મ સ્તરનું રક્ષણ કરે છે અને સ્વાદુપિંડના ઉત્સેચકોની પ્રક્રિયા માટે યોગ્ય $pH$ પૂરો પાડે છે.
0 likesView Solution
129
BiologyEasyMCQAIPMT · 1992
ભૂમિના કણો તેમની ........... નક્કી કરે છે.
A
પોત (Texture)
B
ક્ષેત્રક્ષમતા (Field capacity)
C
જળસંગ્રહ ક્ષમતા (Water holding capacity)
D
ભૂમિની વનસ્પતિ પ્રકાર (Type of vegetation)
Solution
(A) કોઈપણ વિસ્તારમાં જમીનનું સ્વરૂપ અને તેના ગુણધર્મો ભૂમિના કણોના કદ દ્વારા નક્કી થાય છે. ભૂમિના કણોનું કદ જમીનનું પોત (Texture) નક્કી કરે છે,જે બદલામાં જમીનની જલધારણ શક્તિ અને પાણીના નિતારણની ક્ષમતાને અસર કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIPMT 1992?
There are 177 Biology questions from the AIPMT 1992 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 1992 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 1992 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIPMT 1992 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.