Properties of Phenols Questions in Gujarati

(A) ફિનોલ્સની એસિડિક પ્રબળતા બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપકોની પ્રકૃતિ દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે. ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ્સ $(EWG)$ એસિડિકતા વધારે છે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-રિલીઝિંગ ગ્રુપ્સ $(ERG)$ એસિડિકતા ઘટાડે છે.
$I$ એ ફિનોલ છે.
$II$ એ $p$-ક્રેસોલ છે,જેમાં પેરા સ્થાન પર મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ છે. મિથાઈલ ગ્રુપ $+I$ અસર અને હાયપરકોન્જુગેશનને કારણે ઇલેક્ટ્રોન-રિલીઝિંગ ગ્રુપ છે,જે ફિનોલની તુલનામાં એસિડિકતા ઘટાડે છે.
$III$ એ $p$-મિથોક્સીફિનોલ છે,જેમાં પેરા સ્થાન પર મિથોક્સી ગ્રુપ $(-OCH_3)$ છે. મિથોક્સી ગ્રુપ $+M$ (મેસોમેરિક) અસરને કારણે પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-રિલીઝિંગ ગ્રુપ છે,જે ફિનોલ અને $p$-ક્રેસોલની તુલનામાં એસિડિકતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
તેથી,એસિડિકતાનો સાચો ક્રમ $I > II > III$ છે.

(B) નાઈટ્રોફિનોલ્સની એસિડિકતા $-NO_2$ ગ્રુપની ઇન્ડક્ટિવ અને રેઝોનન્સ અસરો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે.
$o$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ જોવા મળે છે,જે અણુને સ્થિર કરે છે પરંતુ $p$-નાઈટ્રોફિનોલની તુલનામાં પ્રોટોન મુક્ત કરવાનું થોડું મુશ્કેલ બનાવે છે,તેમ છતાં તે ફિનોલ કરતા વધુ એસિડિક છે.
પ્રાયોગિક $p K_a$ મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
$o$-નાઈટ્રોફિનોલ: $7.23$
$m$-નાઈટ્રોફિનોલ: $8.39$
$p$-નાઈટ્રોફિનોલ: $7.15$
તેથી,સાચો સેટ $o$-નાઈટ્રોફિનોલ $7.23$ છે.

(D) પ્રતિક્રિયાની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. ક્યુમિનનું ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ હાઈડ્રોલિસિસ થઈને ફિનોલ $(X)$ બને છે.
$2$. ફિનોલ $NaOH$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,ત્યારબાદ $CO_2$ અને એસિડિફિકેશન (કોલ્બે-શ્મિટ પ્રતિક્રિયા) દ્વારા સેલિસિલિક એસિડ $(Y)$ બને છે,જે $2$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ છે.
$3$. સેલિસિલિક એસિડ એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $(CH_3CO)_2O$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને એસિટાઈલસેલિસિલિક એસિડ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે એસ્પિરિન $(Z)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) જ્યારે ફિનોલ બ્રોમીન પાણી $(Br_2/H_2O)$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,ત્યારે $-OH$ સમૂહની પ્રબળ સક્રિયતાને કારણે તે તમામ ઓર્થો અને પેરા સ્થાનો પર ઇલેક્ટ્રોફિલિક વિસ્થાપન અનુભવે છે,જેના પરિણામે $2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ $(X)$ બને છે.
જ્યારે ફિનોલ સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(Conc. HNO_3)$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,ત્યારે તે નાઈટ્રેશન અનુભવીને $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે પિક્રિક એસિડ $(Y)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) $pK_{a}$ મૂલ્ય એ સંયોજનની એસિડિકતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. ઉચ્ચ $pK_{a}$ મૂલ્ય નિર્બળ એસિડ સૂચવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$-NO_2$ સમૂહ એ પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ $(EWG)$ છે જે $-I$ અને $-M$ અસર દ્વારા એસિડિકતા વધારે છે.
$2-$નાઈટ્રોફિનોલમાં,આંતર-આણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ સંયુગ્મી બેઝને સ્થિર કરે છે,જે એસિડિકતા વધારે છે.
$4-$નાઈટ્રોફિનોલમાં,$-NO_2$ સમૂહ પ્રબળ $-M$ અસર દર્શાવે છે,જે એસિડિકતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
$2, 4-$ડાયનાઈટ્રોફિનોલમાં,બે $-NO_2$ સમૂહો એસિડિકતામાં ઘણો વધારો કરે છે.
$3-$નાઈટ્રોફિનોલમાં,$-NO_2$ સમૂહ મેટા સ્થાન પર છે,જ્યાં તે માત્ર $-I$ અસર દર્શાવે છે (કોઈ રેઝોનન્સ અસર નથી). તેથી,તે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી ઓછો એસિડિક છે,પરિણામે તેનું $pK_{a}$ મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.

(B) એસ્પિરિન (એસીટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ) નું સંશ્લેષણ સેલિસિલિક એસિડના એસીટાઇલેશન દ્વારા થાય છે.
સેલિસિલિક એસિડ $(X)$ એ એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $(Y)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ (એસ્પિરિન) અને એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$\text{સેલિસિલિક એસિડ} + (CH_3CO)_2O \xrightarrow{H^+} \text{એસ્પિરિન} + CH_3COOH$.
આમ,$X$ એ સેલિસિલિક એસિડ છે અને $Y$ એ એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $(CH_3CO)_2O$ છે.

(C) ક્યુમીનનું હવામાં ઓક્સિડેશન કરવાથી ક્યુમીન હાઇડ્રોપેરોક્સાઇડ મળે છે,જે સંયોજન $X$ છે.
$C_6H_5CH(CH_3)_2 + O_2 \rightarrow C_6H_5C(CH_3)_2OOH$ (ક્યુમીન હાઇડ્રોપેરોક્સાઇડ,$X$)
મંદ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી,ક્યુમીન હાઇડ્રોપેરોક્સાઇડનું પુનઃરચના થઈને ફિનોલ $(Y)$ અને એસિટોન $(Z)$ મળે છે.
$C_6H_5C(CH_3)_2OOH \xrightarrow{H^+} C_6H_5OH (Y) + CH_3COCH_3 (Z)$
ફિનોલ $(Y)$ માં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલ એસિડિક હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ હોય છે,જે સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત કરે છે.
$2C_6H_5OH + 2Na \rightarrow 2C_6H_5ONa + H_2 \uparrow$
એસિટોન $(Z)$ એ કીટોન છે અને તેમાં એસિડિક હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતો નથી જે સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે.
તેથી,$Z$ એ એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ છે.

(D) પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. ક્યુમીન (આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન) $O_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્યુમીન હાઈડ્રોપેરોક્સાઈડ બનાવે છે.
$2$. ક્યુમીન હાઈડ્રોપેરોક્સાઈડનું એસિડ-ઉદ્દીપકીય જળવિભાજન ફિનોલ અને એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ આપે છે.
$3$. ફિનોલની $CHCl_3$ જેવા ઓછા ધ્રુવીય દ્રાવકમાં અને નીચા તાપમાને $(273 \ K)$ $Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયા મોનોબ્રોમિનેશન તરફ દોરી જાય છે.
$-OH$ સમૂહની પ્રબળ સક્રિયકારક અસરને કારણે,ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન મુખ્યત્વે ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર થાય છે. ઓર્થો-આઈસોમરની તુલનામાં ઓછી અવકાશી અવરોધને કારણે પેરા-આઈસોમર મુખ્ય નીપજ છે. આમ,મુખ્ય નીપજ $p$-બ્રોમોફિનોલ છે.

(A) Reimer-Tiemann પ્રક્રિયામાં ફિનોલની પ્રક્રિયા ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ સાથે જલીય બેઝ જેમ કે સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે ફિનોલ વલયના ઓર્થો સ્થાન પર ફોર્મિલ ગ્રુપ $(-CHO)$ દાખલ થાય છે,જે મુખ્ય નીપજ તરીકે સેલિસીલાલ્ડિહાઈડ (o-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઈડ) આપે છે.
તેથી,$X$ એ સેલિસીલાલ્ડિહાઈડ છે,$Y$ એ $CHCl_3$ છે,અને $Z$ એ $Aq. NaOH$ છે.

(A) $1$. બેન્ઝીન સલ્ફોનિક એસિડની $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિડિફિકેશનથી ફિનોલ $(P = C_6H_5OH)$ મળે છે.
$2$. ફિનોલનું $Na_2Cr_2O_7$ અને $H_2SO_4$ વડે ઓક્સિડેશન કરવાથી $p$-બેન્ઝોક્વિનોન $(Q = C_6H_4O_2)$ મુખ્ય નીપજ તરીકે મળે છે.
$3$. $p$-બેન્ઝોક્વિનોન $(C_6H_4O_2)$ માં $12$ $\sigma$ બંધ અને $4$ $\pi$ બંધ હોય છે.
$4$. તેથી,$\sigma$ બંધ અને $\pi$ બંધનો ગુણોત્તર $12:4 = 3:1$ થાય છે.

(A) પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$A$. ફિનોલ $Zn$ ડસ્ટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીન બનાવે છે: $C_6H_5OH + Zn \rightarrow C_6H_6 + ZnO$ $(II)$.
$B$. ફિનોલનું $Na_2Cr_2O_7/H_2SO_4$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈને બેન્ઝોક્વિનોન $(I)$ બને છે.
$C$. ફિનોલની $CHCl_3/NaOH$ અને ત્યારબાદ $H^+$ સાથેની રાઈમર-ટીમેન પ્રતિક્રિયાથી સેલિસાલ્ડિહાઈડ $(IV)$ મળે છે.
$D$. ફિનોલની $NaOH$ અને ત્યારબાદ $CO_2/H^+$ સાથેની કોલ્બે પ્રતિક્રિયાથી સેલિસિલિક એસિડ $(III)$ મળે છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.

(B) રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયામાં,ફિનોલ જલીય $NaOH$ ની હાજરીમાં $CHCl_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મુખ્ય નીપજ તરીકે સેલિસાલ્ડિહાઈડ બનાવે છે.
કોલ્બે પ્રક્રિયામાં,ફિનોલ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અને એસિડિકરણ દ્વારા મુખ્ય નીપજ તરીકે સેલિસિલિક એસિડ બનાવે છે.

(B) પ્રક્રિયાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. ફિનોલ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ બનાવે છે.
$2$. સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ $CO_2$ સાથે કોલ્બે પ્રક્રિયા કરે છે અને ત્યારબાદ એસિડિફિકેશન $(H_3O^+)$ દ્વારા સેલિસિલિક એસિડ ($2$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ) આપે છે.
$3$. ત્યારબાદ સેલિસિલિક એસિડ એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $((CH_3CO)_2O)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફિનોલિક $-OH$ સમૂહનું એસિટાઈલેશન કરે છે.
$4$. અંતિમ નીપજ $2$-એસીટોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ છે,જેને સામાન્ય રીતે એસ્પિરિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) જ્યારે ફિનોલ્સને ઝિંક ડસ્ટ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ અનુરૂપ એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન બનાવવા માટે રિડક્શન (ડીઓક્સિજનેશન) પામે છે.
સંયોજન $A$ બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ છે,જે $Zn$ ડસ્ટ સાથે ડીઓક્સિજનેશન આપતું નથી.
સંયોજન $B$ એ $o$-ક્રેસોલ ($2$-મિથાઈલફિનોલ) છે,જેમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે અને તેનું રિડક્શન થઈને ટોલ્યુઈન બને છે.
સંયોજન $C$ એ $2$-મિથાઈલબેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ છે,જેમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોતો નથી અને તેથી તે $Zn$ ડસ્ટ સાથે ડીઓક્સિજનેશન પામતું નથી.
સંયોજન $D$ એ સેલિસિલિક એસિડ ($2$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ) છે,જેમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે અને તેનું રિડક્શન થઈને બેન્ઝોઈક એસિડ બને છે.
તેથી,સંયોજન $B$ અને $D$ ને $Zn$ ડસ્ટ સાથે ગરમ કરવાથી ડીઓક્સિજનેશન શક્ય છે.

(C) પ્રતિક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $p$-ક્રેસોલનું $Br_2$ સાથે ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટિટ્યુશન $2$-બ્રોમો-$4$-મિથાઈલફિનોલ આપે છે.
$2$. $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ ક્ષાર બનાવે છે.
$3$. $CH_3I$ સાથે વિલિયમસન ઈથર સંશ્લેષણ $2$-બ્રોમો-$1$-મિથોક્સી-$4$-મિથાઈલબેન્ઝીન આપે છે.
$4$. $Br_2/h\nu$ સાથે મિથાઈલ ગ્રુપનું ફ્રી રેડિકલ બ્રોમિનેશન $2$-બ્રોમો-$1$-મિથોક્સી-$4$-(બ્રોમોમિથાઈલ)બેન્ઝીન આપે છે.
$5$. $KCN$ સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન બેન્ઝિલિક બ્રોમીનને સાયનો ગ્રુપ દ્વારા બદલીને $2$-બ્રોમો-$1$-મિથોક્સી-$4$-(સાયનોમિથાઈલ)બેન્ઝીન બનાવે છે.
$6$. સાયનાઈડ ગ્રુપનું એસિડિક જળવિભાજન $(H_3O^+, \Delta)$ અંતિમ નીપજ,$2$-બ્રોમો-$4$-મિથોક્સીફિનાઈલ એસિટિક એસિડ આપે છે.

(A) પ્રક્રિયાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. ફિનોલની $NaOH$ સાથે,ત્યારબાદ $CO_2$ અને પછી $H^+/H_2O$ સાથેની પ્રક્રિયા કોલ્બે-શ્મિટ પ્રક્રિયા છે,જે સેલિસિલિક એસિડ ($2$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ) આપે છે.
$2$. ત્યારબાદ પિરિડિનની હાજરીમાં $CH_3COCl$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ફિનોલિક $-OH$ સમૂહનું એસીટાઈલેશન છે.
$3$. આ સેલિસિલિક એસિડના $-OH$ સમૂહને એસીટોક્સી સમૂહ $(-OCOCH_3)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે,જેના પરિણામે એસ્પિરિન ($2$-એસીટોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ) બને છે.

(A) રિસોરસીનોલ ($1,3$-ડાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીન) ની $3Br_2$ (બ્રોમીન પાણી) સાથેની પ્રક્રિયા એ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે. $-OH$ સમૂહો પ્રબળ સક્રિયકારક અને ઓર્થો/પેરા નિર્દેશક છે. રિસોરસીનોલમાં,$2, 4,$ અને $6$ સ્થાન બે $-OH$ સમૂહો દ્વારા સક્રિય થાય છે. તેથી,બ્રોમિનેશન ત્રણેય સ્થાનો પર થાય છે અને $2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોરિસોરસીનોલ બનાવે છે.

(D) Reimer-Tiemann પ્રક્રિયામાં,ફિનોલની પ્રક્રિયા જલીય સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ સાથે કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ડાયક્લોરોકાર્બીન $(:CCl_2)$ મધ્યવર્તી સંયોજનના નિર્માણ દ્વારા આગળ વધે છે,જે ફિનોક્સાઈડ આયન પર હુમલો કરીને વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે.
આ મધ્યવર્તી સંયોજનનું ત્યારબાદ જળવિભાજન થઈને સેલિસાલ્ડિહાઈડ બને છે.
તેથી,બનતું મધ્યવર્તી સંયોજન વિસ્થાપિત બેન્ઝલ ક્લોરાઈડ છે.

(B) ફિનોલનું ક્રોમિક એસિડ $(Na_2Cr_2O_7 / H_2SO_4)$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી નીપજ તરીકે $p$-બેન્ઝોક્વિનોન મળે છે.
તેથી,$X$ એ ફિનોલ છે અને $Y$ એ $Na_2Cr_2O_7 / H_2SO_4$ છે.

(B) જ્યારે ફીનોલની પ્રક્રિયા નીચા તાપમાને $(0^{\circ} C)$ $CS_2$ જેવા અધ્રુવીય દ્રાવકની હાજરીમાં $Br_2$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રક્રિયા મોનો-વિસ્થાપિત નીપજો મેળવવા માટે નિયંત્રિત થાય છે.
અધ્રુવીય દ્રાવકમાં,ફીનોલનું અત્યંત સક્રિય ફીનોક્સાઈડ આયનમાં આયનીકરણ દબાઈ જાય છે.
પરિણામે,ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન માત્ર એક જ વાર થાય છે,જેનાથી $o$-બ્રોમોફીનોલ અને $p$-બ્રોમોફીનોલનું મિશ્રણ મળે છે.

(B) આપેલ પ્રક્રિયા રાઈમર-ટીમેન પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયામાં,ફિનોલ સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ જેવા જલીય બેઝની હાજરીમાં ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓર્થો-વિસ્થાપિત નીપજ બનાવે છે,જે સેલિસાલ્ડિહાઈડ ($o$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઈડ) છે. આ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિમાં ડાયક્લોરોકાર્બીન $(:CCl_2)$ મધ્યવર્તી તરીકે બને છે,જે ઇલેક્ટ્રોફાઈલ તરીકે વર્તે છે અને ફિનોલ વલય પર હુમલો કરે છે.

(C) $AlCl_3$ જેવા લુઈસ એસિડની હાજરીમાં $O$-એસાયલેટેડ ફિનોલનું $C$-એસાયલેટેડ ફિનોલમાં રૂપાંતર ફ્રાઈસ પુનઃરચના (Fries rearrangement) તરીકે ઓળખાય છે.
આ પ્રતિક્રિયામાં,એસિલ ગ્રુપ $(RCO-)$ ફિનોલિક એસ્ટરના ઓક્સિજન પરમાણુથી બેન્ઝીન રિંગના ઓર્થો અથવા પેરા સ્થાન પર સ્થળાંતર કરે છે.
જેহেতু એક જ અણુમાં રહેલા પરમાણુઓ અથવા જૂથો નવા આઈસોમર બનાવવા માટે પુનઃગોઠવાય છે,તેથી આ પ્રક્રિયાને આણ્વિય પુનઃરચના પ્રતિક્રિયા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) ફિનોલ્સની એસિડિકતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા ફિનોક્સાઇડ આયનની સ્થિરતા દ્વારા નક્કી થાય છે. ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક જૂથો (જેમ કે $-NO_2$) એસિડિકતા વધારે છે (ઓછું $pK_{a}$),જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ જૂથો (જેમ કે $-CH_3$) એસિડિકતા ઘટાડે છે (વધારે $pK_{a}$).
$1$. $p$-નાઇટ્રોફિનોલ પેરા સ્થાન પર $-NO_2$ જૂથ ધરાવે છે,જે મજબૂત $-R$ અને $-I$ અસર દર્શાવે છે,જે તેને સૌથી વધુ એસિડિક બનાવે છે $(pK_{a} = 7.1)$.
$2$. $m$-નાઇટ્રોફિનોલ મેટા સ્થાન પર $-NO_2$ જૂથ ધરાવે છે,જે માત્ર $-I$ અસર દર્શાવે છે,જે તેને $p$-નાઇટ્રોફિનોલ કરતા ઓછું એસિડિક બનાવે છે $(pK_{a} = 8.3)$.
$3$. $p$-ક્રેસોલ પેરા સ્થાન પર $-CH_3$ જૂથ ધરાવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ જૂથ છે,જે તેને સૌથી ઓછું એસિડિક બનાવે છે $(pK_{a} = 10.2)$.
આમ,$X = m$-નાઇટ્રોફિનોલ $(8.3)$,$Y = p$-નાઇટ્રોફિનોલ $(7.1)$,અને $Z = p$-ક્રેસોલ $(10.2)$.

(A) આલ્કોહોલની $SOCl_2$ સાથેની પ્રક્રિયા $-OH$ સમૂહને $-Cl$ વડે બદલવા માટે $S_N2$ અથવા $S_Ni$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે.
ફિનોલમાં,ઓક્સિજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં ભાગ લે છે,જે $C-O$ બંધને આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા આપે છે.
આનાથી $C-O$ બંધ મજબૂત અને ટૂંકો બને છે,જે $-OH$ સમૂહને $-Cl$ વડે બદલવા માટે જરૂરી $C-O$ બંધના વિભાજનને અટકાવે છે.
તેથી,જ્યારે ફિનોલ $SOCl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે ક્લોરોબેન્ઝીન બનતું નથી.
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.