Extended or long form of periodic table Questions in Gujarati

(D) $IUPAC$ નામ $Unununnium$ એ પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 111$ (Roentgenium,$Rg$) ને અનુરૂપ છે.
પરમાણુ ક્રમાંક $111$ ધરાવતા તત્વો આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $11$ માં આવે છે.

(A) પેલેડિયમ $(Pd)$ $5^{th}$ આવર્તનું તત્વ છે.
ઈરિડિયમ $(Ir)$,ઓસ્મિયમ $(Os)$ અને પ્લેટિનમ $(Pt)$ ત્રણેય $6^{th}$ આવર્તના તત્વો છે.
તેથી,પેલેડિયમ એ તત્વ છે જે બાકીના તત્વો સાથે સમાન આવર્તમાં આવતું નથી.

(B) મુખ્ય સમૂહના તત્વો એટલે $s$-બ્લોક અને $p$-બ્લોકના તત્વો.
$A: [Ne] 3s^1$ એ $s$-બ્લોક તત્વ છે (સમૂહ $1$).
$B: [Ar] 3d^3 4s^2$ એ $d$-બ્લોક તત્વ છે (સંક્રાંતિ તત્વ).
$C: [Kr] 4d^{10} 5s^2 5p^5$ એ $p$-બ્લોક તત્વ છે (સમૂહ $17$).
$D: [Ar] 3d^{10} 4s^1$ એ $d$-બ્લોક તત્વ છે (સંક્રાંતિ તત્વ).
$E: [Rn] 5f^0 6d^2 7s^2$ એ $d$-બ્લોક તત્વ છે (સંક્રાંતિ તત્વ).
તેથી,માત્ર $A$ અને $C$ મુખ્ય સમૂહના તત્વો છે.

(A) પરમાણુ ક્રમાંક $108$ એ $Hassium$ તત્વ દર્શાવે છે.
$IUPAC$ નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,$100$ થી વધુ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો માટે પદ્ધતિસરનું નામ અંકો પરથી મેળવવામાં આવે છે: $1$ (un),$0$ (nil),$8$ (oct).
આથી,પદ્ધતિસરનું નામ $Unniloctium$ $(Uno)$ થાય છે.
જોકે,$108$ નંબરના તત્વ માટે $IUPAC$ દ્વારા આપવામાં આવેલ સત્તાવાર નામ $Hassium$ છે અને તેની સંજ્ઞા $Hs$ છે.

(C) વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે $Li$ અને $Mg$ સમાન આયનીય પોટેન્શિયલને કારણે વિકર્ણ સંબંધ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે $s$ અને $p$-બ્લોક તત્વો (નિષ્ક્રિય વાયુઓ સિવાય) પ્રતિનિધિ તત્વો છે.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે $5^{\text{th}}$ આવર્તમાં $5s, 4d,$ અને $5p$ પેટાકોષો ભરાય છે. $4f$ પેટાકોષ $6^{\text{th}}$ આવર્તમાં (લેન્થેનોઇડ્સ) ભરાય છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે તે $f$-બ્લોક તત્વોની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનીય રચના દર્શાવે છે.

(A) $1$. રૂબિડિયમ $(Rb)$: રૂબિડિયમ સમૂહ $1$ (આલ્કલી ધાતુ) અને આવર્ત $5$ માં છે. આ સાચો જવાબ છે.
$2$. સ્ટ્રોન્શિયમ $(Sr)$: સ્ટ્રોન્શિયમ સમૂહ $2$ (આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ) માં છે,સમૂહ $1$ માં નહીં.
$3$. સીઝિયમ $(Cs)$: સીઝિયમ સમૂહ $1$ માં છે,પરંતુ તે આવર્ત $6$ માં છે,આવર્ત $5$ માં નહીં.
$4$. બેરિયમ $(Ba)$: બેરિયમ સમૂહ $2$ (આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુ) માં છે,સમૂહ $1$ માં નહીં.

(B) $Sc$ $(Z=21)$ થી $Zn$ $(Z=30)$ સુધીના સંક્રાંતિ તત્વો $3d$ શ્રેણીના છે.
આ તત્વો આવર્ત કોષ્ટકના લાંબા સ્વરૂપમાં $4^{th}$ આવર્તમાં આવેલા છે અને સમૂહ $3$ થી સમૂહ $12$ સુધી વિસ્તરેલા છે.

(B) કોપર $(Cu)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ છે.
તેમાં $4$ કક્ષા હોવાથી,તે આવર્ત-$4$ માં આવે છે.
તે $11$ માં સમૂહનું સંક્રાંતિ તત્વ છે.

(B) કોપર $(Cu)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ છે.
સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $4s$ કક્ષકમાં દાખલ થતા હોવાથી,તે આવર્ત $4$ માં આવે છે.
તે $d$-વિભાગના સમૂહ $11$ માં આવેલી સંક્રાંતિ ધાતુ છે.

(A) તત્વ $La (Z=57)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 5d^1 6s^2$ છે. તે $\text{Group-}3$ અને $\text{Period-}6$ માં આવે છે.
$Ce (Z=58)$ એ લેન્થેનોઇડ શ્રેણીનું પ્રથમ તત્વ છે જેની રચના $[Xe] 4f^1 5d^1 6s^2$ છે.
આવર્ત કોષ્ટકના લાંબા સ્વરૂપમાં,બધા લેન્થેનોઇડ્સ ($Z=57$ થી $71$) ને $\text{Group-}3$ અને $\text{Period-}6$ માં મૂકવામાં આવ્યા છે.
તેથી,$La$ અને $Ce$ બંને $\text{Group-}3$ અને $\text{Period-}6$ માં આવે છે.

(C) $100$ થી વધુ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો માટે $IUPAC$ નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,કામચલાઉ સંજ્ઞા પરમાણુ ક્રમાંકના અંકો પરથી મેળવવામાં આવે છે:
$1 = un$ $(u)$,$1 = un$ $(u)$,$6 = hex$ $(h)$.
તેથી,$116$ પરમાણુ ક્રમાંક માટે,કામચલાઉ નામ $\text{Ununhexium}$ છે અને કામચલાઉ સંજ્ઞા $Uuh$ છે.

(D) સમૂહ-$2$ ના તત્વો બેરિલિયમ ($Be$,$Z=4$),મેગ્નેશિયમ ($Mg$,$Z=12$),અને કેલ્શિયમ ($Ca$,$Z=20$) છે.
સમૂહ-$2$ નું ત્રીજું તત્વ કેલ્શિયમ $(Ca)$ છે.
કેલ્શિયમનો પરમાણુ ક્રમાંક $20$ છે.
કેલ્શિયમની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 4s^2$ છે.

(A) આપેલ તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$A$. $Z = 112$ (કોપરનિશિયમ): $[Rn] 5f^{14} 6d^{10} 7s^2$. છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $d$-ઓર્બિટલમાં પ્રવેશે છે $(III)$.
$B$. $Z = 116$ (લિવરમોરિયમ): $[Rn] 5f^{14} 6d^{10} 7s^2 7p^4$. છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $p$-ઓર્બિટલમાં પ્રવેશે છે $(II)$.
$C$. $Z = 88$ (રેડિયમ): $[Rn] 7s^2$. છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $s$-ઓર્બિટલમાં પ્રવેશે છે $(I)$.
$D$. $Z = 100$ (ફર્મિયમ): $[Rn] 5f^{12} 7s^2$. છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $f$-ઓર્બિટલમાં પ્રવેશે છે $(IV)$.
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-II, C-I, D-IV$ છે.

(C) તત્વો અને તેમના અનુરૂપ સમૂહ નંબર નીચે મુજબ છે:
$A$. $Mc$ (મોસ્કોવિયમ,$Z=115$) સમૂહ $15$ $(III)$ માં આવે છે.
$B$. $Lv$ (લિવરમોરિયમ,$Z=116$) સમૂહ $16$ $(I)$ માં આવે છે.
$C$. $Fl$ (ફ્લેરોવિયમ,$Z=114$) સમૂહ $14$ $(IV)$ માં આવે છે.
$D$. $Ts$ (ટેનેસાઇન,$Z=117$) સમૂહ $17$ $(II)$ માં આવે છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(A) $Sb$ (એન્ટિમની) એ આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકના $15$ મા સમૂહ અને $5$ મા આવર્તમાં આવેલ અર્ધધાતુ છે.
આપેલ ઝિગ-ઝેગ ગોઠવણીમાં,$x$ એ $Sb$ ની ડાબી બાજુના સમૂહ ($14$ મો સમૂહ) માં અને સમાન આવર્ત ($5$ મો આવર્ત) માં આવેલું છે. તેથી,$x$ એ $Ge$ (જર્મેનિયમ) છે.
$z$ એ $Sb$ ની જમણી બાજુના સમૂહ ($16$ મો સમૂહ) માં અને પછીના આવર્ત ($6$ મો આવર્ત) માં આવેલું છે. તેથી,$z$ એ $Te$ (ટેલુરિયમ) છે.

(A) તત્વની $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^1$ છે.
તટસ્થ અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોન રચના મેળવવા માટે,આપણે $4s$ કક્ષકમાં બે ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરીએ છીએ,જે $3d$ કક્ષક પહેલા ભરાય છે.
આમ,તટસ્થ અવસ્થાની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^1 4s^2$ છે.
સૌથી બહારની કક્ષાનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n=4$ છે,જે દર્શાવે છે કે તત્વ આવર્ત-$4$ માં છે.
સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $1 (d) + 2 (s) = 3$ છે,જે દર્શાવે છે કે તત્વ સમૂહ-$3$ માં છે.
તેથી,સાચું સ્થાન આવર્ત-$4$,સમૂહ-$3$ છે.

(C) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $[Ar] 3d^5 4s^2$ છે.
$d-$બ્લોક તત્વો માટે,સમૂહ નંબર $(n-1)d$ સબશેલમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન + $ns$ સબશેલમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તરીકે ગણવામાં આવે છે.
અહીં,$n=4$ છે.
$3d$ માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 5$.
$4s$ માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 2$.
સમૂહ નંબર $= 5 + 2 = 7$.
આમ,આ તત્વ આવર્ત કોષ્ટકના $7^{th}$ સમૂહમાં આવે છે.

(A) $Z = 108$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ હાસિયમ $(Hs)$ છે,જેની $IUPAC$ સંજ્ઞા $Hs$ છે.

(B) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $(n-1)d^2 ns^2$ છે,જ્યાં $n=4$ છે.
મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ એ આવર્ત દર્શાવે છે,તેથી તત્વ $4^{\text{th}}$ આવર્તનું છે.
$d$-વિભાગના તત્વો માટે,સમૂહ નંબર $(n-1)d$ અને $ns$ કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનો સરવાળો કરીને મેળવી શકાય છે.
સમૂહ નંબર = $(n-1)d$ માં ઇલેક્ટ્રોન + $ns$ માં ઇલેક્ટ્રોન = $2 + 2 = 4$.
તેથી,તત્વ $4^{\text{th}}$ આવર્ત અને $4^{\text{th}}$ સમૂહનું છે.

(C) $Z > 100$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો માટે,$IUPAC$ નામકરણ અંકો માટે નીચેના મૂળનો ઉપયોગ કરે છે: $1 = un$,$2 = bi$,$3 = tri$।
$123$ પરમાણુ ક્રમાંક માટે:
$1 = un$
$2 = bi$
$3 = tri$
નામ આ મૂળને જોડીને અને પ્રત્યય $-ium$ ઉમેરીને બનાવવામાં આવે છે: $un + bi + tri + ium = \text{Unbitrium}$।
સંજ્ઞા મૂળના પ્રથમ અક્ષરો પરથી મેળવવામાં આવે છે: $U + b + t = Ubt$।

(C) તત્વ $E_2$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $50$ છે,જે $Sn$ (ટીન) છે.
આવર્ત કોષ્ટકમાં,એક સમૂહ ડાબી બાજુ અને એક આવર્ત નીચે જવાથી પરમાણુ ક્રમાંકમાં $18$ નો વધારો થાય છે.
આકૃતિ મુજબ,$Z_1 = 50 - 18 = 32$ અને $Z_2 = 50 + 18 = 68$ (અથવા તાર્કિક રીતે $64$).
$(Z_2 - Z_1) = 64 - 32 = 32$.

(D) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 78$ છે.
તત્વની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Xe] \ 4f^{14} \ 5d^9 \ 6s^1$ છે.
સૌથી મોટો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 6$ હોવાથી,તત્વ $x = 6$ માં આવર્તમાં આવેલું છે.
$d$-વિભાગના તત્વો માટે,સમૂહ ક્રમાંક $(n-1)d + ns$ ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા નક્કી થાય છે.
અહીં,સમૂહ ક્રમાંક $y = 9 + 1 = 10$ છે.
તેથી,$(x+y) = 6 + 10 = 16$.

(D) $Z = 56$ એ બેરિયમ $(Ba)$ છે,જે સમૂહ $2$ અને આવર્ત $6$ માં આવે છે $(A-IV)$.
$Z = 50$ એ ટીન $(Sn)$ છે,જે સમૂહ $14$ અને આવર્ત $5$ માં આવે છે $(B-III)$.
$Z = 27$ એ કોબાલ્ટ $(Co)$ છે,જે સમૂહ $9$ અને આવર્ત $4$ માં આવે છે $(C-I)$.
$Z = 58$ એ સીરિયમ $(Ce)$ છે,જે સમૂહ $3$ અને આવર્ત $6$ માં આવે છે $(D-II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(A) $Z=120$ ધરાવતું તત્વ એ એક કાલ્પનિક તત્વ છે જેનું $IUPAC$ નામ $\text{unbinilium}$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Og] 8s^2$ છે,જ્યાં $[Og]$ એ ઓગનેસન $(Z=118)$ ની રચના દર્શાવે છે.
તેની બાહ્યતમ કક્ષામાં બે ઇલેક્ટ્રોન $(8s^2)$ હોવાથી,તે આવર્ત કોષ્ટકના $s$-બ્લોકના સમૂહ $2$ માં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(A)$ સાચો જવાબ છે.

(B) $Z > 100$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો માટે $IUPAC$ પદ્ધતિસરનું નામકરણ અંકો માટેના મૂળનો ઉપયોગ કરે છે: $1 = un$,$0 = nil$,$9 = enn$.
તેથી,સંજ્ઞા $Une$ એ $109$ પરમાણુ ક્રમાંકને અનુરૂપ છે.
$U$ (un) = $1$,$n$ (nil) = $0$,$e$ (enn) = $9$.
આમ,$Une$ એ $109$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વ $Mt$ (Meitnerium) ને દર્શાવે છે.

(A) $Uus$ તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $117$ છે.
અનઅનસેપ્ટિયમ $(Uus)$ એ આવર્ત કોષ્ટકના $7^{th}$ આવર્તનું બીજું સૌથી ભારે જાણીતું તત્વ અને ઉપાંત્ય તત્વ છે.
$Uus$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] 5f^{14} 6d^{10} 7s^2 7p^5$ છે.

(C) $4^{th}$ આવર્ત માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n=4$ છે.
ભરાતી કક્ષકો $4s$,$3d$ અને $4p$ છે.
આ કક્ષકોમાં સમાઈ શકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $2 (4s) + 10 (3d) + 6 (4p) = 18$ છે.
તેથી,$4^{th}$ આવર્તમાં તત્વોની સંખ્યા $18$ છે.

(C) $Z = 12$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^2$ છે.
સંયોજકતા કક્ષા $3$ છે,તેથી આવર્ત $3$ છે.
સંયોજકતા કક્ષામાં $2$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે સમૂહ $II A$ (અથવા આધુનિક આવર્ત કોષ્ટક મુજબ સમૂહ $2$) માં આવે છે.

(C) સમૂહ $15$ ના તત્વો માટે સામાન્ય સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $ns^2 np^3$ છે,જ્યાં $n$ એ આવર્ત ક્રમાંક દર્શાવે છે.
આપેલ છે કે તત્વ ત્રીજા આવર્તમાં છે,તેથી $n = 3$.
$n = 3$ મૂકતા,સંયોજકતા કોષની રચના $3s^2 3p^3$ મળે છે.
તેથી,સંપૂર્ણ ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3$ થશે.