Salt hydrolysis Questions in Gujarati

(A) $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Fe(OH)_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $Fe^{3+}$ આયનનું જળવિભાજન થાય છે:
$Fe^{3+} + 3H_2O \rightleftharpoons Fe(OH)_3 + 3H^+$.
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે દ્રાવણ એસિડિક બને છે.

(C) $Na_2CO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે જળવિભાજન પામીને બેઝિક દ્રાવણ બનાવે છે:
$Na_2CO_3 + 2H_2O \rightleftharpoons 2NaOH + H_2CO_3$
$NaOH$ પ્રબળ બેઇઝ હોવાથી,પરિણામી દ્રાવણ આલ્કલાઇન પ્રકૃતિ ધરાવે છે.

(C) $NaCN$ એ પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(HCN)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $CN^-$ આયનનું જળવિભાજન થાય છે:
$CN^- + H_2O \rightleftharpoons HCN + OH^-$
$OH^-$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,જલીય દ્રાવણ બેઝિક બને છે.

(B) $Ba(NO_3)_2$ એ પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(Ba(OH)_2)$ નો ક્ષાર છે.
એસિડ અને બેઇઝ બંને પ્રબળ હોવાથી,ક્ષારનું પાણીમાં જળવિભાજન થતું નથી.
તેથી,પરિણામી દ્રાવણ $7$ જેટલી $pH$ સાથે તટસ્થ હોય છે.
જ્યારે $(NH_4)_2SO_4$ એ નિર્બળ બેઇઝ અને પ્રબળ એસિડનો ક્ષાર છે (એસિડિક),
$CrCl_3$ અને $CuSO_4$ એ નિર્બળ બેઇઝ અને પ્રબળ એસિડના ક્ષાર છે (એસિડિક).

(C) . $CuSO_4 \cdot 5H_2O$ નું જલીય દ્રાવણ એસિડિક હોય છે કારણ કે $Cu^{2+}$ આયન પાણીમાં જળવિભાજન પામીને $H^{+}$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે.
પ્રક્રિયા: $Cu^{2+} + 2H_2O \to Cu(OH)_2 + 2H^{+}$.
$H^{+}$ આયનોની હાજરીને કારણે દ્રાવણ એસિડિક બને છે,જે વાદળી લિટમસ પેપરને લાલ બનાવે છે.

(C) $Na_2HPO_4$ પાણીમાં વિયોજન પામીને $2Na^+$ અને $HPO_4^{2-}$ આયનો આપે છે.
$HPO_4^{2-}$ આયનનું જળવિભાજન થાય છે: $HPO_4^{2-} + H_2O \rightleftharpoons H_2PO_4^- + OH^-$.
જળવિભાજન દરમિયાન $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,પરિણામી જલીય દ્રાવણ બેઝિક હોય છે.

(A) $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Fe(OH)_3)$ માંથી બનેલો ક્ષાર છે.
પાણીમાં,તે કેટાયનિક જળવિભાજન (cationic hydrolysis) અનુભવે છે:
$Fe^{3+} + 3H_2O \rightleftharpoons Fe(OH)_3 + 3H^+$.
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,હાઇડ્રોનિયમ આયનોની સાંદ્રતા વધે છે,જે દ્રાવણને એસિડિક $(pH < 7)$ બનાવે છે.

(D) જ્યારે નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝના ક્ષારને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે નિર્બળ એસિડનો ઋણાયન (anion) જળવિભાજન પામીને $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે.
આ દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા વધારે છે,જેનાથી દ્રાવણ આલ્કલાઇન $(pH > 7)$ બને છે.
તેથી,આ ક્ષાર નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝમાંથી બનેલો છે.

(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે.
$Na_2CO_3$ નું જલીય દ્રાવણ આલ્કલાઇન છે કારણ કે તે ક્ષાર જળવિભાજન (salt hydrolysis) અનુભવે છે.
$Na_2CO_3$ એ $2Na^+$ અને $CO_3^{2-}$ માં વિયોજિત થાય છે.
કાર્બોનેટ આયન $(CO_3^{2-})$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરે છે: $CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$.
$OH^-$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે દ્રાવણ આલ્કલાઇન બને છે.

(B) એમોનિયમ કાર્બોનેટ $(NH_4)_2CO_3$ એ નિર્બળ બેઝ $(NH_4OH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો ક્ષાર છે.
જલીય દ્રાવણમાં તેનું જળવિભાજન થાય છે:
$NH_4^+ + H_2O \rightleftharpoons NH_4OH + H^+$
$CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$
$NH_4OH$ નો વિયોજન અચળાંક $(K_b = 1.8 \times 10^{-5})$ એ $HCO_3^-$ ના વિયોજન અચળાંક $(K_a = 5.6 \times 10^{-11})$ કરતા વધારે છે,પરંતુ કાર્બોનેટ આયનનું જળવિભાજન pH નક્કી કરવામાં વધુ મહત્વનું છે.
કાર્બોનેટ આયનના જળવિભાજનથી $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન થાય છે,તેથી દ્રાવણ નિર્બળ બેઝિક હોય છે.

(A) $CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તે પાણીમાં ઓગળે છે,ત્યારે તેનું એનાયોનિક જળવિભાજન થાય છે:
$CH_3COO^- + H_2O \rightleftharpoons CH_3COOH + OH^-$.
$OH^-$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,દ્રાવણ સ્વભાવે બેઝિક બને છે.
તેથી,તે લાલ લિટમસને ભૂરું બનાવશે.

(A) $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Fe(OH)_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું ધન આયનીય જળવિભાજન થાય છે:
$FeCl_3 + 3H_2O ⇌ Fe(OH)_3 + 3HCl$.
$HCl$ એ પ્રબળ એસિડ હોવાથી,પરિણામી દ્રાવણમાં $H^+$ આયનોની સાંદ્રતા વધુ હોય છે,જેના કારણે દ્રાવણ એસિડિક બને છે અને $pH < 7$ થાય છે.

(B) $NaCl$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ ની પ્રક્રિયાથી બનતું ક્ષાર છે.
બંને એસિડ અને બેઇઝ પ્રબળ હોવાથી,ક્ષારનું જળવિભાજન થતું નથી અને દ્રાવણ $7$ ના $pH$ સાથે તટસ્થ રહે છે.
$HCl_{(aq)} + NaOH_{(aq)} \rightarrow NaCl_{(aq)} + H_2O_{(l)}$

(D) $NaOCl$ એ પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(HOCl)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $OCl^-$ આયનનું જળવિભાજન થઈને $OH^-$ આયનો બને છે,જે દ્રાવણને બેઝિક બનાવે છે.
$OCl^- + H_2O \rightleftharpoons HOCl + OH^-$

(A) $Al_2(SO_4)_3$ એ નિર્બળ બેઝ $Al(OH)_3$ અને પ્રબળ એસિડ $H_2SO_4$ નો ક્ષાર છે.
$Al^{3+}$ આયનના જળવિભાજનને કારણે,દ્રાવણ $H^+$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે,જે જલીય દ્રાવણને એસિડિક બનાવે છે.

(A) $AlCl_3$ નું જલીય દ્રાવણ એસિડિક છે કારણ કે $Al^{3+}$ આયન પાણીમાં જળવિભાજન પામે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Al^{3+} (aq) + 3H_2O (l) \rightleftharpoons Al(OH)_3 (s) + 3H^+ (aq)$.
$H^+$ આયનો ઉત્પન્ન થતા હોવાથી દ્રાવણ એસિડિક બને છે.
આ પ્રક્રિયાને કેટાયન જળવિભાજન કહેવામાં આવે છે.

(A) $AlCl_3$ એ નિર્બળ બેઝ $(Al(OH)_3)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું જળવિભાજન થાય છે:
$AlCl_3 + 3H_2O \rightleftharpoons Al(OH)_3 + 3HCl$.
$HCl$ એ પ્રબળ એસિડ હોવાથી,તે સંપૂર્ણપણે વિયોજન પામીને $H^+$ આયનો આપે છે,જે દ્રાવણને એસિડિક બનાવે છે.

(A) $AlCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Al(OH)_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે $AlCl_3$ ને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $Al^{3+}$ આયનનું કેટાયનિક જળવિભાજન થાય છે કારણ કે તે નાનો અને ઉચ્ચ વીજભાર ધરાવતો કેટાયન છે.
પ્રક્રિયા: $Al^{3+} + 6H_2O \rightleftharpoons [Al(H_2O)_6]^{3+}$.
આ જલયુક્ત સંકીર્ણ વધુ $H^+$ આયનો મુક્ત કરે છે: $[Al(H_2O)_6]^{3+} + H_2O \rightleftharpoons [Al(H_2O)_5(OH)]^{2+} + H_3O^+$.
$H_3O^+$ આયનોની હાજરીને કારણે જલીય દ્રાવણ એસિડિક બને છે.

(C) સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ એ પ્રબળ બેઇઝ,સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ,કાર્બોનિક એસિડ $(H_2CO_3)$ ના તટસ્થીકરણથી બનતો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું જળવિભાજન થાય છે:
$Na_2CO_3 + 2H_2O ⇌ 2NaOH + H_2CO_3$.
$NaOH$ એ પ્રબળ બેઇઝ હોવાથી અને $H_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ હોવાથી,પરિણામી દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનોનું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે દ્રાવણને આલ્કલાઇન (બેઝિક) બનાવે છે.

(B) એલ્યુમિનિયમ સલ્ફેટ $(Al_2(SO_4)_3)$ એ નિર્બળ બેઝ $(Al(OH)_3)$ અને પ્રબળ એસિડ $(H_2SO_4)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $Al^{3+}$ આયનોનું જળવિભાજન થાય છે:
$Al^{3+} + 3H_2O ⇌ Al(OH)_3 + 3H^+$
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,દ્રાવણ એસિડિક સ્વભાવ ધરાવે છે.

(C) $NH_4Cl$ એ નિર્બળ બેઝ $(NH_4OH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે.
$NH_4^+$ આયનના જળવિભાજનને કારણે,દ્રાવણમાં $H^+$ આયનો ઉત્પન્ન થાય છે,જે જલીય દ્રાવણને એસિડિક બનાવે છે.

(B) $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Fe(OH)_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $Fe^{3+}$ આયનનું જળવિભાજન થાય છે:
$Fe^{3+} + 3H_2O \rightleftharpoons Fe(OH)_3 + 3H^+$
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,પરિણામી દ્રાવણ એસિડિક બને છે.

(A) $CuSO_4$ એ નિર્બળ બેઝ $Cu(OH)_2$ અને પ્રબળ એસિડ $H_2SO_4$ નો ક્ષાર છે.
$Cu^{2+}$ આયનના જળવિભાજનને કારણે,દ્રાવણમાં $H^+$ આયનો ઉત્પન્ન થાય છે,જે જલીય દ્રાવણને એસિડિક બનાવે છે.

(B) $NH_4Cl$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(NH_4OH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે જળવિભાજન પામીને એસિડિક દ્રાવણ બનાવે છે.
$NH_4Cl + H_2O \rightleftharpoons NH_4OH + HCl$
$NH_4^+ + H_2O \rightleftharpoons NH_4OH + H^+$
$NaCl$,$KCl$,અને $Na_2SO_4$ એ પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષાર છે,તેથી તેમનું જળવિભાજન થતું નથી.

(C) $FeCl_3$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(Fe(OH)_3)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે $Fe^{3+}$ આયનનું જળવિભાજન થાય છે:
$Fe^{3+} + 3H_2O \rightleftharpoons Fe(OH)_3 + 3H^+$.
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે દ્રાવણ એસિડિક બને છે.

(D) મોહર ક્ષાર,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $FeSO_4 \cdot (NH_4)_2SO_4 \cdot 6H_2O$ છે,તે દ્વિક્ષારનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તે ફેરસ સલ્ફેટ અને એમોનિયમ સલ્ફેટ એમ બે સાદા ક્ષારોના $1:1$ મોલર ગુણોત્તરમાં જોડાવાથી બને છે.

(D) સોડિયમ એસિટેટ $(CH_3COONa)$ એ પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ થી બનેલો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું એનાયોનિક જળવિભાજન થાય છે:
$CH_3COO^- + H_2O \rightleftharpoons CH_3COOH + OH^-$
દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,પરિણામી જલીય દ્રાવણ બેઝિક $(pH > 7)$ હોય છે.

(B) $NH_4CN$ એ નિર્બળ એસિડ $(HCN)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(NH_4OH)$ થી બનેલો ક્ષાર છે.
નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝના ક્ષાર માટે,જળવિભાજન અચળાંક $(K_h)$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$K_h = \frac{K_w}{K_a \times K_b}$
જ્યાં $K_w$ એ પાણીનો આયનીય ગુણાકાર છે,$K_a$ એ નિર્બળ એસિડનો વિયોજન અચળાંક છે અને $K_b$ એ નિર્બળ બેઇઝનો વિયોજન અચળાંક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ થી બનેલો ક્ષાર છે.
નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારો પાણીમાં એનાયોનિક જળવિભાજન પામીને બેઝિક દ્રાવણ બનાવે છે.
$KNO_3$,$NaCl$,અને $K_2SO_4$ એ પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારો છે,જેનું જળવિભાજન થતું નથી.

(B) મિશ્ર ક્ષાર એવો ક્ષાર છે જેમાં એક કરતા વધુ પ્રકારના ધન આયન અથવા ઋણ આયન હોય છે.
$Ca(OCl)Cl$ (બ્લીચિંગ પાવડર) એ મિશ્ર ક્ષાર છે કારણ કે તેમાં $Ca^{2+}$ ધન આયન સાથે બે અલગ-અલગ ઋણ આયનો,$Cl^{-}$ અને $OCl^{-}$ જોડાયેલા હોય છે.
$NaHCO_3$ એ એસિડિક ક્ષાર છે.
$K_2SO_4 \cdot Al_2(SO_4)_3 \cdot 24H_2O$ એ દ્વિક ક્ષાર (double salt) છે.
$Mg(OH)Br$ એ બેઝિક ક્ષાર છે.

(A) ક્ષારનું જળવિભાજન ત્યારે થાય છે જ્યારે ક્ષાર નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝ,નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝ,અથવા પ્રબળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝમાંથી બનેલો હોય.
$A$ $(KNO_3)$ એ પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(KOH)$ નો ક્ષાર છે.
પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારોનું જળવિભાજન થતું નથી કારણ કે તેમના ઘટક આયનો પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવણની $pH$ બદલતા નથી.
તેથી,$KNO_3$ નું જળવિભાજન થશે નહીં.

(B) $9$ ની $pH$ સૂચવે છે કે દ્રાવણ બેઝિક છે.
$NH_4NO_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HNO_3)$ અને નિર્બળ બેઝ $(NH_4OH)$ નો ક્ષાર છે,જે એસિડિક દ્રાવણ આપે છે $(pH < 7)$.
$CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે,જેનું જળવિભાજન થતા બેઝિક દ્રાવણ મળે છે $(pH > 7)$.
$CH_3COONH_4$ એ નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઝનો ક્ષાર છે,જે લગભગ તટસ્થ દ્રાવણ આપે છે $(pH \approx 7)$.
$CaCO_3$ પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે.
તેથી,સાચો ક્ષાર $CH_3COONa$ છે.

(B) $CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેનું જળવિભાજન થાય છે,ત્યારે એસિટેટ આયન $(CH_3COO^-)$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે.
$CH_3COO^- + H_2O \rightleftharpoons CH_3COOH + OH^-$.
$OH^-$ આયનોની હાજરીને કારણે,પરિણામી જલીય દ્રાવણ બેઝિક હોય છે.

(D) પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારનું જળવિભાજન થઈ શકતું નથી.
આ કિસ્સામાં,ક્ષારના આયનો પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને $H^+$ અથવા $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરતા નથી,કારણ કે તેઓ પ્રબળ એસિડ/બેઇઝના સંયુગ્મી બેઇઝ/એસિડ છે,જે અત્યંત નિર્બળ હોય છે.
તેથી,સંતુલન સ્થિતિ બદલાતી નથી અને દ્રાવણ તટસ્થ રહે છે.

(B) $CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું એનાયોનિક જળવિભાજન થાય છે:
$CH_3COO^- + H_2O \rightleftharpoons CH_3COOH + OH^-$
દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,$CH_3COONa$ નું જલીય દ્રાવણ આલ્કલાઇન (બેઝિક) સ્વભાવનું હોય છે.

(C) ક્ષારનું જળવિભાજન ત્યારે થાય છે જ્યારે તે નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝ,નિર્બળ બેઇઝ અને પ્રબળ એસિડ,અથવા નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝમાંથી બનેલો હોય.
$CH_3COOK$ એ નિર્બળ એસિડ $(CH_3COOH)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(KOH)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે એસીટેટ આયન $(CH_3COO^-)$ નું જળવિભાજન થઈને $CH_3COOH$ અને $OH^-$ બને છે,જેનાથી દ્રાવણ બેઝિક બને છે.
$KCl$,$NaNO_3$ અને $K_2SO_4$ એ પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષાર છે,જેનું જળવિભાજન થતું નથી.

(C) ક્ષારના દ્રાવણની એસિડિકતા જળવિભાજનની માત્રા પર આધાર રાખે છે,જે કેટાયનની ચાર્જ ડેન્સિટી દ્વારા નક્કી થાય છે.
$Fe^{3+}$ અને $Al^{3+}$ તેમની ઉચ્ચ ચાર્જ ડેન્સિટીને કારણે ખૂબ જ એસિડિક હોય છે.
જોકે,$FeCl_3$ નું જળવિભાજન થઈને $Fe(OH)_3$ અને $HCl$ બને છે.
એસિડિકતાની સરખામણી કરતા,$FeCl_3$ એ $AlCl_3$ કરતા વધુ એસિડિક માનવામાં આવે છે કારણ કે $Fe^{3+}$ નો ચાર્જ-ટુ-સાઇઝ રેશિયો વધુ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(C) $FeCl_3$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Fe(OH)_3)$ નો ક્ષાર છે.
જલીય દ્રાવણમાં,$Fe^{3+}$ આયનોનું જળવિભાજન થાય છે:
$Fe^{3+} + 3H_2O \rightleftharpoons Fe(OH)_3 + 3H^+$.
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે દ્રાવણ એસિડિક બને છે,પરિણામે $pH < 7.0$ થાય છે.

(C) નિર્બળ એસિડ $(HA)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(BOH)$ માંથી બનેલા ક્ષાર માટે,જળવિભાજન પ્રક્રિયા છે: $B^+ + A^- + H_2O \rightleftharpoons BOH + HA$.
આ પ્રક્રિયા માટેનો સંતુલન અચળાંક એ જળવિભાજન અચળાંક $(K_h)$ છે.
તે પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $(K_w)$,એસિડનો વિયોજન અચળાંક $(K_a)$ અને બેઇઝનો વિયોજન અચળાંક $(K_b)$ સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે: $K_h = \frac{K_w}{K_a \times K_b}$.

(A) પ્રબળ બેઇઝ અને નિર્બળ એસિડથી બનેલા ક્ષારનું જળવિભાજન કરવાથી બેઝિક દ્રાવણ મળે છે.
$KCN$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(KOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(HCN)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે $KCN$ નું જળવિભાજન થાય છે,ત્યારે તે $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે,જે દ્રાવણને બેઝિક બનાવે છે:
$CN^- + H_2O \rightleftharpoons HCN + OH^-$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) એમોનિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COONH_4)$ ના ક્ષારના જળવિભાજન માટે,જળવિભાજનની માત્રા $\alpha = 0.25 \% = 0.0025$ આપેલ છે.
સાંદ્રતા $C = 0.5 \, M$.
નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝના ક્ષાર માટે જળવિભાજન અચળાંક $(K_h)$ નું સૂત્ર $K_h = \frac{\alpha^2 C}{1 - \alpha}$ છે.
અહીં $\alpha$ ખૂબ નાનું હોવાથી $(0.0025 \ll 1)$,આપણે $1 - \alpha \approx 1$ લઈ શકીએ.
તેથી,$K_h = \alpha^2 C$.
કિંમતો મૂકતા: $K_h = (0.0025)^2 \times 0.5$.
$K_h = (6.25 \times 10^{-6}) \times 0.5 = 3.125 \times 10^{-6}$.

(A) નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝના ક્ષારના જળવિભાજન માટે,સંતુલન પ્રક્રિયા $A^{-} + H_{2}O \rightleftharpoons HA + OH^{-}$ છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનો સંતુલન અચળાંક એ જળવિભાજન અચળાંક,$K_{h}$ છે.
$K_{h} = \frac{[HA][OH^{-}]}{[A^{-}]}$.
અંશ અને છેદને $[H^{+}]$ વડે ગુણતા,આપણને $K_{h} = \frac{[HA][OH^{-}][H^{+}]}{[A^{-}][H^{+}]}$ મળે છે.
જેમ કે $K_{w} = [H^{+}][OH^{-}]$ અને $K_{a} = \frac{[H^{+}][A^{-}]}{[HA]}$,તેથી $K_{h} = \frac{K_{w}}{K_{a}}$ થાય છે.

(A) પોટેશિયમ સાયનાઈડ $(KCN)$ એ પ્રબળ બેઝ $(KOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(HCN)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું એનાયોનિક જળવિભાજન થાય છે:
$CN^- + H_2O \rightleftharpoons HCN + OH^-$.
$OH^-$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે દ્રાવણમાં હાઈડ્રોક્સાઈડ આયનોની સાંદ્રતા વધે છે.
તેથી,દ્રાવણની $pH$ વધશે,જે તેને બેઝિક બનાવે છે.

(B) સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું એનાયોનિક જળવિભાજન થાય છે:
$CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$
આ પ્રક્રિયા હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનો $(OH^-)$ ઉત્પન્ન કરે છે,જે દ્રાવણમાં $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા વધારે છે.
પરિણામે,દ્રાવણ બેઝિક (આલ્કલાઇન) બને છે,જેનાથી આલ્કલાઇનિટીમાં વધારો થાય છે અને $pH$ નું મૂલ્ય $7$ કરતા વધી જાય છે.

(D) ક્ષારના જલીય દ્રાવણનો $pH$ તેના પિતૃ એસિડ અને બેઝની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
$NaClO$,$NaClO_2$,$NaClO_3$,અને $NaClO_4$ એ પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ અને તેમના સંબંધિત ઓક્સી-એસિડ ($HClO$,$HClO_2$,$HClO_3$,અને $HClO_4$) ના ક્ષાર છે.
જેમ ક્લોરિનનો ઓક્સિડેશન આંક વધે છે,તેમ સંબંધિત ઓક્સી-એસિડની પ્રબળતા વધે છે $(HClO < HClO_2 < HClO_3 < HClO_4)$.
$HClO_4$ એ આમાં સૌથી પ્રબળ એસિડ હોવાથી,તેનો સંયુગ્મી બેઝ $ClO_4^-$ સૌથી નિર્બળ છે,પરિણામે $NaClO_4$ ક્ષારનું જળવિભાજન સૌથી ઓછું થાય છે અને તેનો $pH$ સૌથી ઓછો હોય છે.

(A) પોટેશિયમ સાયનાઇડ $(KCN)$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(KOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(HCN)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું એનાયોનિક જળવિભાજન થાય છે:
$CN^{-} + H_2O \rightleftharpoons HCN + OH^{-}$
$OH^{-}$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,દ્રાવણમાં હાઇડ્રોક્સાઇડ આયનોની સાંદ્રતા વધે છે.
પરિણામે,દ્રાવણની $pH$ વધે છે,જે તેને બેઝિક બનાવે છે.

(D) $CH_3COONa$ એ નિર્બળ એસિડ,$CH_3COOH$ અને પ્રબળ બેઝ,$NaOH$ નો ક્ષાર છે.
તે નિર્બળ એસિડ અને પ્રબળ બેઝનો ક્ષાર હોવાથી,તે એનાયોનિક જળવિભાજન પામીને $OH^-$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે,જે દ્રાવણને બેઝિક બનાવે છે.
$CH_3COO^- + H_2O \rightleftharpoons CH_3COOH + OH^-$.

(A) $MgCl_2$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને નિર્બળ બેઇઝ $(Mg(OH)_2)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું ધન આયનીય જળવિભાજન થાય છે: $Mg^{2+} + 2H_2O ⇌ Mg(OH)_2 + 2H^+$.
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,દ્રાવણ એસિડિક બને છે.
તેથી,દ્રાવણનો $pH$ $< 7$ હોય છે.

(A) $Na_2CO_3$ એ નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે.
ક્ષાર જળવિભાજનને કારણે,$Na_2CO_3$ નું જલીય દ્રાવણ સ્વભાવે બેઝિક હોય છે.
તેથી,દ્રાવણનો $pH$ $7$ કરતા વધારે હોય છે.

(B) $NaCl$ એ પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ અને પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ નો ક્ષાર છે,તેથી તેનું દ્રાવણ તટસ્થ છે $(pH \approx 7)$.
$NH_4Cl$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(NH_4OH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે,તેથી તેનું દ્રાવણ એસિડિક છે $(pH < 7)$.
$NaHCO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો એસિડિક ક્ષાર છે,જે તેના દ્રાવણને નિર્બળ બેઝિક બનાવે છે.
$Na_2CO_3$ એ પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ નો ક્ષાર છે. તે જળવિભાજન પામીને $OH^-$ આયનો બનાવે છે: $CO_3^{2-} + H_2O \rightleftharpoons HCO_3^- + OH^-$. તે પ્રબળ બેઇઝ ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી,આપેલા વિકલ્પોમાં તેનો $pH$ સૌથી વધુ છે.