Acids and Bases Questions in Gujarati

(A) કોઈપણ સ્પીસીઝનો સંયુગ્મી એસિડ તેમાં પ્રોટોન $(H^+)$ ઉમેરવાથી બને છે.
$H_2PO_4^-$ સ્પીસીઝ માટે,સંયુગ્મી એસિડ $H^+$ ઉમેરીને મેળવવામાં આવે છે:
$H_2PO_4^- + H^+ \rightarrow H_3PO_4$
તેથી,$H_2PO_4^-$ નો સંયુગ્મી એસિડ $H_3PO_4$ છે.

(D) બેઇઝનો સંયુગ્મી એસિડ બેઇઝમાં પ્રોટોન $(H^+)$ ઉમેરીને બનાવવામાં આવે છે.
બેઇઝ $S_2O_8^{2-}$ માટે,સંયુગ્મી એસિડ એક $H^+$ આયન ઉમેરીને મેળવવામાં આવે છે:
$S_2O_8^{2-} + H^+ \rightarrow HS_2O_8^-$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડની પ્રબળતા અને તેના સંયુગ્મી બેઇઝ વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ હોય છે.
પ્રબળ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ ખૂબ જ નિર્બળ હોય છે,જ્યારે નિર્બળ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ પ્રમાણમાં પ્રબળ હોય છે.
તેથી,નિર્બળ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ પ્રબળ બેઇઝ છે તે વિધાન સાચું છે.

(D) કોઈપણ સ્પીસીઝનો સંયુગ્મી બેઇઝ તેમાંથી પ્રોટોન $(H^{+})$ દૂર કરવાથી બને છે.
$OH^{-}$ માટે,પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $OH^{-} \to O^{2-} + H^{+}$.
તેથી,$OH^{-}$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ $O^{2-}$ છે.

(B) લુઈસ બેઈઝ એટલે એવો પદાર્થ જે ઈલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) નું દાન કરી શકે.
$C_2H_5OH$ (ઈથેનોલ) માં,ઓક્સિજન પરમાણુ પાસે બે અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે તે ઈલેક્ટ્રોન-ન્યૂન સ્પીસીઝ (લુઈસ એસિડ) ને દાન કરી શકે છે.
તેથી,$C_2H_5OH$ લુઈસ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે.

(C) $NH_4OH$ એ નિર્બળ બેઇઝ છે કારણ કે તે જલીય દ્રાવણમાં આંશિક રીતે વિયોજન પામે છે,જે $NaOH$,$KOH$ અને $Ca(OH)_2$ જેવા પ્રબળ બેઇઝની સરખામણીમાં $OH^{-}$ આયનોની ઓછી સાંદ્રતા ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $NH_4OH$ સૌથી નિર્બળ બેઇઝ છે.

(A) આપેલ પ્રક્રિયામાં,$HCl$ એ $HF$ માંથી પ્રોટોન $(H^{+})$ સ્વીકારીને $H_2Cl^{+}$ બનાવે છે.
$HCl$ પ્રોટોન સ્વીકારનાર હોવાથી તે બેઇઝ તરીકે વર્તે છે.
$HF$ એ $HCl$ કરતા પ્રબળ એસિડ હોવાથી,આ માધ્યમમાં $HCl$ નિર્બળ બેઇઝ તરીકે વર્તે છે.

(D) $Br\text{ø}nsted-Lowry$ એસિડ-બેઇઝ સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ જેટલો પ્રબળ હોય,તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ તેટલો જ નિર્બળ હોય છે. પ્રબળ એસિડ પાણીમાં સંપૂર્ણપણે આયનીકરણ પામે છે,જેનો અર્થ છે કે તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ પ્રોટોન મેળવવાની ખૂબ ઓછી વૃત્તિ ધરાવે છે. તેથી,પ્રબળ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ એ નિર્બળ બેઇઝ છે.

(C) પાણીની સ્વયં-આયનીકરણ પ્રક્રિયા $2H_2O \rightleftharpoons H_3O^{+} + OH^{-}$ માં,એક પાણીનો અણુ પ્રોટોન $(H^{+})$ નું દાન કરીને $OH^{-}$ બનાવે છે,તેથી તે બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી એસિડ તરીકે વર્તે છે.
બીજો પાણીનો અણુ પ્રોટોન $(H^{+})$ સ્વીકારીને $H_3O^{+}$ બનાવે છે,તેથી તે બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી બેઇઝ તરીકે વર્તે છે.
આમ,પાણી એમ્ફોટેરિક (ઉભયગુણી) છે અને તે નિર્બળ એસિડ અને નિર્બળ બેઇઝ બંને તરીકે વર્તે છે.

(B) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ-બેઇઝ સંયુગ્મી જોડી એક પ્રોટોન $(H^{+})$ દ્વારા અલગ પડે છે.
$HCl + H_2O \rightleftharpoons H_3O^{+} + Cl^{-}$ પ્રક્રિયામાં,$HCl$ એ $H_2O$ ને પ્રોટોન આપીને એસિડ તરીકે વર્તે છે.
પ્રોટોન આપ્યા પછી,$HCl$ એ $Cl^{-}$ માં ફેરવાય છે,જે તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ છે.
તેથી,$Cl^{-}$ એ $HCl$ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ છે.

(C) એસિડ-બેઝ પ્રતિક્રિયાઓના લુઈસ સિદ્ધાંત મુજબ,બેઝ ઇલેક્ટ્રોનની જોડીનું દાન કરે છે અને એસિડ ઇલેક્ટ્રોનની જોડી સ્વીકારે છે.
તેથી,લુઈસ એસિડ એ કોઈપણ પદાર્થ છે,જેમ કે $H^+$ આયન,જે ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક જોડી સ્વીકારી શકે છે.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો,લુઈસ એસિડ એ ઇલેક્ટ્રોન-જોડી સ્વીકારનાર (electron-pair acceptor) છે.

(A) પાણી $(H_2O)$ એસિડ અને બેઇઝ બંને તરીકે વર્તી શકે છે,જેનો અર્થ છે કે તે $OH^-$ બનાવવા માટે પ્રોટોન $(H^+)$ નું દાન કરી શકે છે અથવા $H_3O^+$ બનાવવા માટે પ્રોટોન સ્વીકારી શકે છે.
તેથી,તેને એમ્ફોટેરિક (ઉભયગુણી) પદાર્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) સંયુગ્મી બેઇઝ એ એસિડમાંથી પ્રોટોન $(H^{+})$ દૂર કરવાથી બને છે.
$NH_3$ માટે,એક $H^{+}$ આયન દૂર કરવાથી એમાઇડ આયન $(NH_2^{-})$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $NH_3 \rightleftharpoons NH_2^{-} + H^{+}$
તેથી,$NH_3$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ $NH_2^{-}$ છે.

(A) જે સ્પીસીઝ એસિડ અને સંયુગ્મી બેઇઝ બંને તરીકે વર્તી શકે તેને એમ્ફોટેરિક સ્પીસીઝ કહેવાય છે.
$H_2SO_4$ એસિડ તરીકે વર્તે છે અને નીચે મુજબ વિયોજન પામે છે: $H_2SO_4 \rightleftharpoons H^{+} + HSO_4^-$.
અહીં,$HSO_4^-$ એ $H_2SO_4$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ છે.
જોકે,$HSO_4^-$ પ્રોટોન ગુમાવીને એસિડ તરીકે પણ વર્તી શકે છે: $HSO_4^- \rightleftharpoons H^{+} + SO_4^{2-}$.
તેથી,$HSO_4^-$ એ સંયુગ્મી બેઇઝ ($H_2SO_4$ નો) અને એસિડ ($SO_4^{2-}$ બનાવવા માટે) બંને છે.

(C) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરીના ખ્યાલ મુજબ,એસિડ એ પ્રોટોન $(H^+)$ દાતા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યારે બેઇઝ એવો પદાર્થ છે જે પ્રોટોન $(H^+)$ સ્વીકારનાર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) હાઇડ્રોનિયમ આયન $H_3O^{+}$ સૂત્ર દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
જ્યારે પ્રોટોન $(H^{+})$ પાણીના અણુ $(H_2O)$ સાથે જોડાય છે ત્યારે તે બને છે.
જલીય દ્રાવણોમાં,તેને ઘણીવાર $H_3O^{+}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જોકે તે $H_9O_4^{+}$ જેવા વધુ જટિલ હાઇડ્રેટેડ સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

(D) એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ એ એસિડના અણુમાંથી એક પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર કરવાથી બને છે.
$H_2SO_4$ એસિડ માટે,વિયોજન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$H_2SO_4 \rightleftharpoons H^+ + HSO_4^-$
આમ,$HSO_4^-$ એ $H_2SO_4$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ છે.

(B) $Bronsted-Lowry$ ના એસિડ અને બેઇઝના સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ એ એક એવો પદાર્થ છે જે પ્રોટોનનું દાન કરે છે.
તેથી,એસિડ એ એક એવું સંયોજન છે જે પ્રોટોન ($H^+$ આયન) આપે છે.

(C) એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ એસિડના અણુમાંથી એક પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર કરવાથી બને છે.
સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માટે,પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$H_2SO_4 \rightarrow H^+ + HSO_4^-$.
તેથી,$H_2SO_4$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ બાયસલ્ફેટ આયન $(HSO_4^-)$ છે.

(B) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ એ પદાર્થ છે જે પ્રોટોન $(H^+)$ નું દાન કરે છે.
$HNO_3$ જલીય દ્રાવણમાં એસિડ તરીકે વર્તે છે અને નીચે મુજબ વિયોજન પામે છે:
$HNO_3(aq) + H_2O(l) \rightarrow H_3O^+(aq) + NO_3^-(aq)$
આમ,દ્રાવણમાં સંયુગ્મી બેઇઝ $NO_3^-$ હાજર હોય છે.

(C) જલીય દ્રાવણમાં,એસિડ $H^{+}$ આયનો મુક્ત કરે છે.
$H^{+}$ આયનો અત્યંત સક્રિય હોવાથી,તેઓ તરત જ પાણીના અણુઓ $(H_2O)$ સાથે જોડાઈને હાઇડ્રોનિયમ આયનો $(H_3O^{+})$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $H^{+} + H_2O \rightarrow H_3O^{+}$.
તેથી,જલીય માધ્યમમાં એસિડિક ગુણધર્મ $H_3O^{+}$ આયનોની હાજરી દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(C) $Br\o nsted-Lowry$ સિદ્ધાંત મુજબ,જ્યારે બેઝ પ્રોટોન $(H^+)$ સ્વીકારે છે ત્યારે સંયુગ્મી એસિડ બને છે.
$NH_3$ (એમોનિયા) બેઝ તરીકે વર્તે છે અને પ્રોટોન સ્વીકારીને એમોનિયમ આયન $(NH_4^+)$ બનાવે છે.
તેથી,$NH_4^+$ એ $NH_3$ બેઝનો સંયુગ્મી એસિડ છે.
તેનું વિયોજન સંતુલન આ મુજબ છે: $NH_4^+ ⇌ NH_3 + H^+$.

(C) $Bronsted-Lowry$ એસિડ એ એવી રાસાયણિક સ્પીસીઝ છે જે પ્રક્રિયામાં એક અથવા વધુ હાઇડ્રોજન આયનો $(H^+)$ નું દાન કરે છે.
$Lewis$ એસિડ એ એવી રાસાયણિક સ્પીસીઝ છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનો સ્વીકાર કરે છે.
$NH_2^{-}$,$O^{2-}$,અને $OH^{-}$ બધા પાસે ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે તેમને $Lewis$ બેઝ બનાવે છે.
$BF_3$ એ $Lewis$ એસિડ તરીકે વર્તે છે કારણ કે બોરોન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ ધરાવે છે અને તેની પાસે ખાલી $p$-ઓર્બિટલ હોય છે,જે તેને ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારવા દે છે.
જો કે,$BF_3$ માં પ્રોટોન તરીકે દાન કરવા માટે કોઈ હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતા નથી; તેથી,તે $Bronsted$ એસિડ તરીકે વર્તી શકતું નથી.

(D) સંયુગ્મી બેઇઝની પ્રબળતા તેના અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$HCl$ એ પ્રબળ એસિડ છે,તેથી તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ $Cl^{-}$ એ ખૂબ જ નિર્બળ બેઇઝ છે.
$H_{2}$,$CH_{4}$,અને $CH_{3}OH$ એ $HCl$ કરતા ઘણા નિર્બળ એસિડ છે,તેથી તેમના સંયુગ્મી બેઇઝ ($H^{-}$,$CH_{3}^{-}$,અને $CH_{3}O^{-}$) એ $Cl^{-}$ કરતા ઘણા પ્રબળ બેઇઝ છે.
આમ,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Cl^{-}$ સૌથી નિર્બળ બેઇઝ છે.

(D) લુઈસ બેઈઝ એ પદાર્થ છે જે ઈલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરી શકે છે.
$NH_3$,$PH_3$,અને $(CH_3)_3N$ બધામાં મધ્યસ્થ પરમાણુ (નાઈટ્રોજન અથવા ફોસ્ફરસ) પર અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે અને તે લુઈસ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે.
$HN_3$ (હાઈડ્રેઝોઈક એસિડ) પાસે અન્યની જેમ દાન કરવા માટે અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ ઉપલબ્ધ હોતું નથી અને તે તેના ઈલેક્ટ્રોન-ઉણપના સ્વભાવને કારણે લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) એસિડની પ્રબળતા તેના $pK_a$ મૂલ્યના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,$pK_a$ નું મૂલ્ય જેટલું નાનું,તેટલો એસિડ વધુ પ્રબળ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$1$ એ સૌથી નાનું મૂલ્ય છે,તેથી તે સૌથી પ્રબળ એસિડ દર્શાવે છે.

(D) સાચો જવાબ છે.
$NH_3$ (એમોનિયા) એ નિર્બળ બેઇઝ છે અને પાણીમાં તેનું આંશિક આયનીકરણ થઈને $NH_4^+$ અને $OH^-$ આયનો બને છે.
જ્યારે $H_2SO_4$,$NaCl$,અને $HNO_3$ એ પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો છે જેનું પાણીમાં સંપૂર્ણ આયનીકરણ થાય છે.

(A) $Br\text{ø}nsted-Lowry$ સિદ્ધાંત મુજબ એસિડ પ્રોટોન $(H^+)$ દાતા છે અને બેઇઝ પ્રોટોન સ્વીકારનાર છે.
$H_2SO_4$ અને $HNO_3$ પ્રોટોન દાતા તરીકે વર્તે છે.
$AlCl_3$ અને $SO_2$ માં પ્રોટોન હોતા નથી,તેથી તેઓ લુઈસ એસિડ (ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારનાર) તરીકે વર્તે છે,જે લુઈસ સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે.

(D) $Br\o nsted-Lowry$ સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ એ પ્રોટોન દાતા છે અને બેઇઝ એ પ્રોટોન સ્વીકારનાર છે.
જ્યારે બેઇઝ પ્રોટોન $(H^+)$ સ્વીકારે છે,ત્યારે તે તેનો સંયુગ્મી એસિડ બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$NH_3 + H^+ \rightarrow NH_4^+$,જ્યાં $NH_4^+$ એ $NH_3$ બેઇઝનો સંયુગ્મી એસિડ છે.

(C) પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $NH_3 + H_2O ⇌ NH_4^+ + OH^-$.
આ પ્રક્રિયામાં,$H_2O$ એ $NH_4^+$ બનાવવા માટે $NH_3$ ને પ્રોટોન $(H^+)$ આપે છે.
$Br\o nsted-Lowry$ સિદ્ધાંત મુજબ,જે પદાર્થ પ્રોટોનનું દાન કરે છે તે એસિડ છે.
તેથી,$H_2O$ એસિડ તરીકે વર્તે છે.

(B) $Br\o nsted-Lowry$ સિદ્ધાંત મુજબ,જ્યારે એસિડ પ્રોટોન $(H^{+})$ નું દાન કરે છે ત્યારે સંયુગ્મી બેઇઝ બને છે.
આપેલ પ્રક્રિયામાં: $H_2SO_4 + H_2O \rightleftharpoons H_3O^{+} + HSO_4^-$
$H_2SO_4$ એસિડ તરીકે વર્તે છે અને $H_2O$ ને પ્રોટોન આપે છે.
પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી,$H_2SO_4$ એ $HSO_4^-$ બને છે.
તેથી,$HSO_4^-$ એ $H_2SO_4$ એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ છે.

(C) એસિડ અને બેઇઝ વચ્ચેની તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા એ એસિડમાંથી $H^{+}$ આયનો અને બેઇઝમાંથી $OH^{-}$ આયનો વચ્ચેની પ્રક્રિયા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે પાણી બનાવે છે.
$NaOH + HCl \rightarrow NaCl + H_2O$
આ પ્રક્રિયામાં,મુખ્ય ઉત્પાદન પાણી $(H_2O)$ છે.

(A) કોઈપણ સ્પીસીઝનો સંયુગ્મી એસિડ તેમાં પ્રોટોન $(H^+)$ ઉમેરવાથી મળે છે.
$HPO_4^{2-}$ બેઇઝ માટે,સંયુગ્મી એસિડ એક $H^+$ આયન ઉમેરવાથી મળે છે:
$HPO_4^{2-} + H^+ \rightarrow H_2PO_4^-$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) લુઈસના ખ્યાલ મુજબ,બેઝ એ પદાર્થ છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરી શકે છે.
$OH^{-}$,$H_2O$,અને $NH_3$ બધા પાસે ઇલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) હોય છે જે તેઓ દાન કરી શકે છે.
$Ag^{+}$ એ લુઈસ એસિડ છે કારણ કે તે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતી સ્પીસીઝ (ધન આયન) છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે છે.
તેથી,$Ag^{+}$ એ બેઝ નથી.

(B) બેઇઝનો સંયુગ્મી એસિડ બેઇઝમાં પ્રોટોન $(H^+)$ ઉમેરવાથી બને છે.
$NH_3$ બેઇઝ માટે,સંયુગ્મી એસિડ નીચે મુજબ બને છે:
$NH_3 + H^+ \rightarrow NH_4^+$
તેથી,$NH_3$ નો સંયુગ્મી એસિડ $NH_4^+$ છે.

(A) લુઈસ એસિડ-બેઇઝ સિદ્ધાંત મુજબ,લુઈસ એસિડ એવો પદાર્થ છે જે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોનની એક જોડી (લોન પેર) સ્વીકારી શકે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(B) સંયુગ્મી બેઇઝ આપેલ સ્પીસીઝમાંથી પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર કરવાથી મળે છે.
બાયકાર્બોનેટ આયન $(HCO_3^-)$ માંથી એક $H^+$ આયન દૂર કરવાથી કાર્બોનેટ આયન $(CO_3^{2-})$ મળે છે.
$HCO_3^- \rightarrow H^+ + CO_3^{2-}$
તેથી,$HCO_3^-$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ $CO_3^{2-}$ છે.

(C) $Br\o nsted-Lowry$ ના સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ એ પ્રોટોન દાતા છે અને બેઇઝ એ પ્રોટોન સ્વીકારનાર છે.
પાણી $(H_2O)$ એસિડ અને બેઇઝ બંને તરીકે વર્તી શકે છે (ઉભયગુણી સ્વભાવ).
તે પ્રોટોનનું દાન કરીને $OH^-$ બનાવી શકે છે અને પ્રોટોન સ્વીકારીને $H_3O^+$ બનાવી શકે છે.
તેની સ્વ-આયનીકરણ પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $H_2O + H_2O \rightleftharpoons H_3O^+ + OH^-$.

(A) . $H_2O$ સ્વ-આયનીકરણ પામીને $OH^{-}$ આયનો ઉત્પન્ન કરે છે,જે નીચેની સંતુલન પ્રક્રિયામાં દર્શાવેલ છે:
$H_2O(l) + H_2O(l) \rightleftharpoons H_3O^{+}(aq) + OH^{-}(aq)$

(D) લુઈસ એસિડ એ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારનાર છે.
$BF_3$ અને $AlCl_3$ ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા સંયોજનો છે અને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.
$HCl$ હાઇડ્રોજન પરમાણુ પર ખાલી કક્ષકની હાજરીને કારણે અથવા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારીને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તી શકે છે.
$LiAlH_4$ માં $AlH_4^-$ આયન હોય છે,જે હાઇડ્રાઇડ આયન $(H^-)$ દાન કરી શકે છે,જે ન્યુક્લિયોફાઇલ અથવા લુઈસ બેઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,$LiAlH_4$ એ લુઈસ એસિડ નથી.

(C) જે દ્રાવક પ્રોટોન સ્વીકારતું નથી કે પ્રોટોનનું દાન કરતું નથી તેને $Aprotic$ દ્રાવક કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે $Benzene$ અને $Carbon \ tetrachloride$ $(CCl_4)$.

(B) જલીય દ્રાવણમાં,એસિડ $H^{+}$ આયનો મુક્ત કરે છે. આ $H^{+}$ આયનો અત્યંત સક્રિય હોય છે અને તરત જ પાણીના અણુઓ $(H_2O)$ સાથે જોડાઈને હાઇડ્રોનિયમ આયનો $(H_3O^{+})$ બનાવે છે. તેથી,જલીય માધ્યમમાં એસિડની લાક્ષણિક સ્પીસીઝ $H_3O^{+}$ આયન છે.

(B) આર્હેનિયસ સિદ્ધાંત મુજબ,એસિડ એવો પદાર્થ છે જે પાણીમાં વિયોજન પામીને $H^{+}$ આયનો આપે છે.
વાયુરૂપ અવસ્થામાં,$HCl$ સહસંયોજક અણુ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને આયનોમાં વિયોજન પામતું નથી.
તેથી,વાયુરૂપ $HCl$ આર્હેનિયસ એસિડ તરીકે વર્તતું નથી કારણ કે તે જલીય માધ્યમની ગેરહાજરીમાં $H^{+}$ આયનો આપી શકતું નથી.

(C) સંયુગ્મી બેઇઝની પ્રબળતા તેના અનુરૂપ એસિડની પ્રબળતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
હાઇડ્રોહેલિક એસિડની એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $HI > HBr > HCl > HF$ છે.
તેથી,તેમના સંયુગ્મી બેઇઝની બેઝિક પ્રબળતાનો ક્રમ $F^{-} > Cl^{-} > Br^{-} > I^{-}$ છે.
$F^{-}$ એ સૌથી પ્રબળ સંયુગ્મી બેઇઝ છે કારણ કે ફ્લોરિન પરમાણુની વધુ વિદ્યુતઋણતા અને નાના કદને કારણે $HF$ એ આપેલા હાઇડ્રોહેલિક એસિડમાં સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.
પ્રક્રિયા છે: $H^{+} + F^{-} \to HF$.

(D) . એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ એસિડના અણુમાંથી એક પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર કરવાથી બને છે.
$H_2PO_4^-$ એસિડ માટે,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$H_2PO_4^- \to H^+ + HPO_4^{2-}$
આમ,$H_2PO_4^-$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ $HPO_4^{2-}$ છે.

(A) એસિડનો સંયુગ્મી બેઇઝ એસિડમાંથી પ્રોટોન $(H^+)$ દૂર કરવાથી બને છે.
$HSO_4^-$ એસિડ માટે,પ્રોટોન દૂર થવાથી સલ્ફેટ આયન $(SO_4^{2-})$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $HSO_4^- \to H^+ + SO_4^{2-}$.
તેથી,$HSO_4^-$ નો સંયુગ્મી બેઇઝ $SO_4^{2-}$ છે.

(B) બેકિંગ સોડા એ $NaHCO_3$ (સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ) છે.
તે પ્રબળ બેઝ $(NaOH)$ અને નિર્બળ એસિડ $(H_2CO_3)$ ના આંશિક તટસ્થીકરણ દ્વારા બને છે.
તેમાં એક વિસ્થાપનીય હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોવાથી,તેને એસિડિક ક્ષાર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) $NH_3$ એ લુઈસ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે અને $H_3O^{+}$ આયનને ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરે છે.
$H_3O^{+}$ એ લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે અને $NH_3$ પાસેથી ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $NH_3 + H_3O^{+} \rightarrow NH_4^{+} + H_2O$.
પરિણામે,$H_3O^{+}$ આયનોની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થાય છે.

(C) $HCl$ એ પ્રબળ એસિડ છે જે પાણીમાં સંપૂર્ણ આયનીકરણ પામે છે: $HCl(aq) + H_2O(l) \rightarrow H_3O^+(aq) + Cl^-(aq)$.
તે પ્રબળ એસિડ હોવાથી,તે અન્ય વિકલ્પોની સરખામણીમાં હાઇડ્રોનિયમ આયનો $(H_3O^+)$ ની સૌથી વધુ સાંદ્રતા આપે છે,જે નિર્બળ એસિડ,ક્ષાર અથવા બેઇઝ છે.

(B) $NaHSO_3$ એ એસિડિક ક્ષાર છે કારણ કે તેમાં વિસ્થાપનીય $H^+$ આયન રહેલો છે.
જ્યારે તેને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું આયનીકરણ થાય છે: $NaHSO_3 \rightleftharpoons Na^+ + H^+ + SO_3^{2-}$.
$H^+$ આયનની હાજરીને કારણે દ્રાવણ એસિડિક બને છે.