Angiosperms Questions in Gujarati

(D) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન જેમ જેમ નિમ્ન કક્ષાની વનસ્પતિઓમાંથી ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓ તરફ જઈએ તેમ જન્યુજનક અવસ્થા વધુ ને વધુ લઘુત્તમ (reduced) થતી જાય છે.
$Bryophytes$ માં,જન્યુજનક એ મુખ્ય અને સ્વતંત્ર અવસ્થા છે.
$Pteridophytes$ માં,જન્યુજનક નાનું હોય છે પરંતુ સ્વતંત્ર હોય છે.
$Gymnosperms$ માં,જન્યુજનક વધુ લઘુત્તમ બને છે અને બીજાણુજનક પર આધારિત હોય છે.
$Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) માં,જન્યુજનક સૌથી વધુ લઘુત્તમ હોય છે,જે માત્ર થોડા કોષોનું બનેલું હોય છે (દા.ત.,પરાગરજ એ નર જન્યુજનક છે અને ભ્રૂણપુટ એ માદા જન્યુજનક છે),અને તે પોષણ તેમજ રક્ષણ માટે સંપૂર્ણપણે બીજાણુજનક પર આધારિત હોય છે.

(B) ‘આવૃત બીજધારી’ (Angiosperm) શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે: 'angio' એટલે 'ઢંકાયેલું' અથવા 'આવૃત' અને 'sperma' એટલે 'બીજ'.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,બીજ અંડાશયની અંદર વિકસે છે જે ફળમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
તેથી,તેમને આવૃત બીજ ધરાવતી સપુષ્પી વનસ્પતિઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) બીજ ઉત્પન્ન કરતી વનસ્પતિઓને સ્પર્મેટોફાઇટ્સ (Spermatophytes) કહેવામાં આવે છે. આ સમૂહમાં અનાવૃત બીજધારી અને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ બીજ ઉત્પન્ન કરે છે. લીલ,દ્વિઅંગી અને ફૂગમાં બીજનું નિર્માણ થતું નથી.

(C) જલવાહકમાં જલવાહિની અને અન્નવાહકમાં સાથીકોષોની હાજરી એ $Angiosperms$ (આવૃત્ત બીજધારી) વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$1$. આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓની જલવાહક પેશી જલવાહિનીકી,જલવાહિની,જલવાહક તંતુઓ અને જલવાહક મૃદુતકની બનેલી હોય છે.
$2$. આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓની અન્નવાહક પેશી ચાલની નલિકા,સાથીકોષો,અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓની બનેલી હોય છે.
$3$. અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં જલવાહિનીનો અભાવ હોય છે (તેમાં જલવાહિનીકી હોય છે) અને અન્નવાહકમાં સાથીકોષોનો અભાવ હોય છે (તેમાં આલ્બ્યુમિનસ કોષો હોય છે).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓનું અન્નવાહક પેશી ચાલની નલિકાના ઘટકો,સાથી કોષો,અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓનું બનેલું હોય છે.
ચાલની નલિકાઓ અને સાથી કોષો એ વિશિષ્ટ કોષો છે જે ફક્ત આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓની અન્નવાહક પેશીમાં જોવા મળે છે.
અનાવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં સાચી ચાલની નલિકાઓ અને સાથી કોષોનો અભાવ હોય છે; તેના બદલે,તેમની પાસે ચાલની કોષો અને આલ્બ્યુમિનસ કોષો હોય છે.
તેથી,ચાલની નલિકાઓ અને સાથી કોષોની હાજરી એ આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.

(A) આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ,જેને પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પુષ્પો,ફળો અને ફળની અંદર બંધાયેલા બીજની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
જોકે મૂળ અને બીજ અન્ય વનસ્પતિ સમૂહોમાં (જેમ કે અનાવૃત્ત બીજધારી) પણ જોવા મળે છે,પરંતુ પુષ્પોની હાજરી એ આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓની વિશિષ્ટ અને મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.

(A) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) આજે ભૂમિ પર સૌથી સફળ અને પ્રભાવી સમૂહ છે. આ પ્રભુત્વ મુખ્યત્વે વિવિધ અને ઘણીવાર પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં અનુકૂલન સાધવાની તેમની અદભૂત ક્ષમતાને કારણે છે. તેમની પાસે વિકસિત વાહક પેશીઓ (જલવાહક અને અન્નવાહક),કાર્યક્ષમ પ્રજનન પદ્ધતિઓ (પુષ્પો અને ફળો) અને ફળોની અંદર સુરક્ષિત બીજ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા હોય છે,જે વિવિધ નિવાસસ્થાનોમાં તેમનું અસ્તિત્વ અને ફેલાવો સુનિશ્ચિત કરે છે.

(C) ઓસ્વાલ્ડ ટીપ્યો $(1942)$ એ વનસ્પતિ સૃષ્ટિનું જાતિવિકાસીય વર્ગીકરણ રજૂ કર્યું હતું.
તેમણે વનસ્પતિ સૃષ્ટિને બે મુખ્ય ઉપસૃષ્ટિમાં વિભાજિત કરી: $Thallophyta$ અને $Embryophyta$.
$Embryophyta$ ને આગળ $Atracheata$ (અવાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ જેવી કે દ્વિઅંગી) અને $Tracheophyta$ (વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓ) માં વિભાજિત કરવામાં આવી હતી.
$Tracheophyta$ માં $Pteridophyta$,$Gymnospermae$ અને $Angiospermae$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓને $Tracheophyta$ સમૂહમાં મૂકવામાં આવી છે.

(C) 'સપુષ્પી વનસ્પતિ' શબ્દ $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) માટે વપરાય છે.
$Angiosperms$ એ વનસ્પતિઓનો એવો સમૂહ છે જે પુષ્પો ઉત્પન્ન કરે છે અને ફળની અંદર સુરક્ષિત બીજ ધરાવે છે.
તેથી,તેઓ પુષ્પધારી અને બીજધારી બંને લક્ષણો ધરાવે છે.

(D) સપુષ્પી વનસ્પતિઓ,જેને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેને તેમના બીજમાં રહેલા બીજપત્રોની સંખ્યાના આધારે મુખ્યત્વે બે જૂથોમાં વહેંચવામાં આવે છે:
$1$. એકદળી વનસ્પતિઓ (Monocots): આ વનસ્પતિઓના બીજમાં માત્ર એક જ બીજપત્ર હોય છે.
$2$. દ્વિદળી વનસ્પતિઓ (Dicots): આ વનસ્પતિઓના બીજમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને તેમના બીજમાં રહેલા બીજપત્રોની સંખ્યાના આધારે બે વર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. દ્વિદળી (Dicotyledonae): આ વનસ્પતિઓના બીજમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
$2$. એકદળી (Monocotyledonae): આ વનસ્પતિઓના બીજમાં માત્ર એક જ બીજપત્ર હોય છે.

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ એ પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ ફળની અંદર સુરક્ષિત હોય છે. તેમને બે વર્ગોમાં વહેંચવામાં આવે છે: $1$. દ્વિદળી (બે બીજપત્રો ધરાવતી) અને $2$. એકદળી (એક બીજપત્ર ધરાવતી). તેથી,આ બંનેનો સમાવેશ આવૃત બીજધારી વિભાગમાં થાય છે.

(B) સૃષ્ટિ $Plantae$ (વનસ્પતિ) સુકોષકેન્દ્રી,બહુકોષીય સજીવોની બનેલી છે જે સ્વયંપોષી છે,એટલે કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે. તેથી,તેમને બહુકોષીય ઉત્પાદકો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
સૃષ્ટિ $Monera$ માં એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
સૃષ્ટિ $Animalia$ (પ્રાણી) બહુકોષીય પરપોષીઓ (ગ્રાહકો) ની બનેલી છે.
સૃષ્ટિ $Fungi$ (ફૂગ) પરપોષી સજીવોની બનેલી છે જે શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે (વિઘટકો/મૃતપજીવીઓ).

(D) જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Plantae$ (વનસ્પતિ) સૃષ્ટિ લિંગી પ્રજનન દરમિયાન ભ્રૂણ અવસ્થાની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,તેથી જ તેમને ઘણીવાર $Embryophyta$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Monera$,$Protista$ અને $Fungi$ (ફૂગ) સૃષ્ટિમાં તેમના જીવનચક્ર દરમિયાન બહુકોષીય ભ્રૂણ અવસ્થાનું નિર્માણ થતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Plantae$ (વનસ્પતિ) છે.

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિ $(Plantae)$ માં સુકોષકેન્દ્રિય,બહુકોષીય સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે પ્રકાશસંશ્લેષી હોય છે. આ સજીવો જલજ અને સ્થળજ એમ બંને પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં જોવા મળે છે. તેઓ સેલ્યુલોઝની બનેલી કોષદીવાલ ધરાવે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે હરિતદ્રવ્ય ધરાવે છે.

(D) આવૃત બીજધારી (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) પુષ્પોની હાજરી,ફળની અંદર બીજ અને બેવડા ફલન દ્વારા ઓળખાય છે.
$1$. $A$: આવૃત બીજધારીમાં,એક નર જન્યુનું દ્વિતીય કોષકેન્દ્ર સાથે જોડાણ થઈને પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(PEN)$ બને છે,જે ફલન પછી ભ્રૂણપોષમાં વિકસે છે.
$2$. $B$: બેવડું ફલન (સંયુગ્મન અને ત્રિ-જોડાણ) એ આવૃત બીજધારીઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
$3$. $C$: ફલન પછી,બીજાશય ફળમાં અને અંડકો બીજમાં પરિણમે છે.
$4$. $D$: સત્ય ફળની હાજરી (જે બીજાશયમાંથી વિકસે છે) એ આવૃત બીજધારીઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે. તેથી,'સત્ય ફળનો અભાવ છે' તે વિધાન ખોટું છે અને તે આવૃત બીજધારીનું લક્ષણ નથી.

(C) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,શ્રેણી $Superi$ (વર્ગ $Dicotyledonae$,ઉપવર્ગ $Polypetalae$ હેઠળ) $3$ ગોત્ર ધરાવે છે: $Ranales$,$Parietales$ અને $Polygalinae$.

(D) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,એકદળી (Monocotyledonae) વર્ગને $7$ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે. એકદળી વનસ્પતિઓ ત્રિઅવયવી પુષ્પો (પુષ્પીય ભાગો $3$ ના ગુણાંકમાં હોય છે) અને પર્ણોમાં સમાંતર શિરાવિન્યાસ ધરાવે છે. '$3$ ગોત્ર ધરાવે છે' તે વિધાન એકદળી જૂથ સાથે સંકળાયેલું કોઈ લાક્ષણિક કે પ્રમાણિત વર્ગીકરણ લક્ષણ નથી,તેથી તે સાચો જવાબ છે.

(A) જે વનસ્પતિ સમૂહમાં બીજ ફળની અંદર અને અંડકો બીજાશયની અંદર સુરક્ષિત હોય છે,તેને $Angiosperms$ (આવૃત્ત બીજધારી) કહેવામાં આવે છે.
$Angiosperms$ (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) માં પરાગરજ અને અંડકો પુષ્પ નામની વિશિષ્ટ રચનાઓમાં વિકસે છે.
ફલન પછી બીજાશયનું રૂપાંતર ફળમાં થાય છે,જેની અંદર બીજ સુરક્ષિત રહે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Gymnosperms$ (અનાવૃત્ત બીજધારી) માં બીજ ખુલ્લા હોય છે,જ્યારે $Thallophytes$ અને $Bryophytes$ માં બીજ ઉત્પન્ન થતા નથી.

(D) આવૃત બીજધારી $( \text{પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ} )$ એ પૃથ્વી પરનો સૌથી વૈવિધ્યસભર અને પ્રભાવી વનસ્પતિ સમૂહ છે.
તેમણે પ્રજનન માટે પુષ્પો અને બીજના વિકિરણ માટે ફળો જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓ વિકસાવી છે, જે તેમને વિવિધ પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં અનુકૂલિત થવામાં મદદ કરે છે.
તેઓ વનસ્પતિ સૃષ્ટિનો સૌથી મોટો સમૂહ છે, જેમાં આશરે $ 300,000 $ જેટલી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

(A) એન્જીયોસ્પર્મ (આવૃત બીજધારી) વિભાગને બીજમાં રહેલા બીજપત્રોની સંખ્યાના આધારે મુખ્યત્વે બે શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. દ્વિદળી (Dicotyledonae): બીજમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
$2$. એકદળી (Monocotyledonae): બીજમાં એક બીજપત્ર હોય છે.
તેથી,એન્જીયોસ્પર્મ વિભાગમાં કુલ $2$ શ્રેણીઓનો સમાવેશ થાય છે.

(C) $Wolffia$ (વુલ્ફિયા) એ નવ થી અગિયાર પ્રજાતિઓનો એક સમૂહ છે જેમાં પૃથ્વી પરની સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે. $Wolffia$ $globosa$ સામાન્ય રીતે એશિયન વોટરમીલ તરીકે ઓળખાય છે. તે મૂળવિહીન,પાણી પર તરતી જલીય વનસ્પતિ છે જે $Lemnaceae$ (ડકવીડ કુળ) પરિવારની છે. તે કદમાં સૂક્ષ્મ હોય છે અને ઘણીવાર પાણીની સપાટી પર લીલા ટપકાં જેવી દેખાય છે.

(D) આવૃત બીજધારી $(Angiosperms)$ એ વર્તમાન જીવાવરણમાં વનસ્પતિઓનો સૌથી વૈવિધ્યસભર અને પ્રભાવી સમૂહ છે.
તેઓ પુષ્પ,ફળ અને બીજાશયની અંદર બીજ ધરાવતા હોવાને કારણે ઓળખાય છે.
તેમની અત્યંત વિકસિત વાહક પેશીઓ અને કાર્યક્ષમ પ્રજનન પદ્ધતિઓને કારણે,તેઓએ વિશ્વભરના વિવિધ નિવાસસ્થાનોમાં સફળતાપૂર્વક વસવાટ કર્યો છે,જે તેમને વનસ્પતિ સૃષ્ટિનો સૌથી મોટો સમૂહ બનાવે છે.

(A) જે વનસ્પતિ સમૂહમાં અંડકો બીજાશયની અંદર સુરક્ષિત હોય છે અને ફળની અંદર બીજમાં પરિણમે છે,તેને $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી - પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) કહેવામાં આવે છે.
તેની સરખામણીમાં,$Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) માં બીજ ખુલ્લા હોય છે અને તે બીજાશય દ્વારા આવરિત હોતા નથી.
$Thallophytes$ (સુકાયક) અને $Bryophytes$ (દ્વિઅંગી) માં બીજનું નિર્માણ થતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ,જેને પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે જમીન પરની વનસ્પતિઓનો સૌથી વૈવિધ્યસભર અને વ્યાપક સમૂહ છે.
તેઓ સર્વત્ર (cosmopolitan) વિતરણ દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ લગભગ તમામ પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં જોવા મળે છે,જેમાં સ્થળજ,જલજ,ઉષ્ણકટિબંધીય અને ધ્રુવીય પ્રદેશોનો સમાવેશ થાય છે.
આ વ્યાપક વિતરણનું મુખ્ય કારણ તેમનું અત્યંત વિકસિત વાહક પેશીતંત્ર અને ફળની અંદર બીજ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા છે,જે બીજના રક્ષણ અને ફેલાવામાં મદદ કરે છે.

(A) આવૃત બીજધારી $(A)$ વનસ્પતિઓનો સૌથી વૈવિધ્યસભર સમૂહ છે જે વિવિધ પ્રકારની પારિસ્થિતિક પરિસ્થિતિઓમાં અનુકૂલન સાધવા માટે સક્ષમ છે. તેમાં જલોદ્દભિદ (પાણીમાં ઉગતી વનસ્પતિઓ),શુષ્કોદ્દભિદ (સૂકી પરિસ્થિતિમાં અનુકૂલિત વનસ્પતિઓ),મધ્યોદ્દભિદ (મધ્યમ ભેજવાળી પરિસ્થિતિમાં અનુકૂલિત વનસ્પતિઓ) અને લવણોદ્દભિદ (ક્ષારયુક્ત વાતાવરણમાં અનુકૂલિત વનસ્પતિઓ) નો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રકારના વ્યાપક અનુકૂલનોને કારણે તેઓ લગભગ તમામ સ્થળજ અને જલજ નિવાસસ્થાનોમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

(D) જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકરે તેમના પુસ્તક 'Genera Plantarum' માં બીજધારી વનસ્પતિઓ માટે કુદરતી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી.
તેમણે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને ત્રણ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી: દ્વિદળી,અનાવૃત બીજધારી અને એકદળી.
જોકે,આપેલા વિકલ્પોના સંદર્ભમાં,તેમણે મુખ્યત્વે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને દ્વિદળી અને એકદળી જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી.
તેથી,સાચો જવાબ $(D)$ $(A)$ અને $(B)$ બંને છે.

(A) સૌથી નાની આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ $Wolffia$ (વુલ્ફિયા) છે, જેને સામાન્ય રીતે 'વોટરમીલ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે。
તેનું કદ આશરે $0.1$ મીમી થી $0.5$ મીમી જેટલું હોય છે。
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, તેના સૂક્ષ્મ કદનું સૌથી સચોટ પ્રતિનિધિત્વ $0.1$ મીમી છે。

(A) આવૃત બીજધારી (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) એ વનસ્પતિ સૃષ્ટિનો સૌથી પ્રભાવી અને મોટો વનસ્પતિસમૂહ છે.
તેઓ પુષ્પો,ફળો અને બીજાશયની અંદર બીજ ધરાવતી વિશિષ્ટ રચનાઓના વિકાસને કારણે વિવિધ પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં અનુકૂલન સાધી શક્યા છે.
આ અનુકૂલનો તેમને વિવિધ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા અને અસરકારક રીતે પ્રજનન કરવામાં મદદ કરે છે,જે તેમને પૃથ્વી પરનો સૌથી સફળ વનસ્પતિસમૂહ બનાવે છે.

(D) આવૃત બીજધારી (પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં સૌથી પ્રભાવી અને સફળ જૂથ છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે તેઓએ પરાગનયન,બીજ વિકિરણ અને ફલન માટે અત્યંત કાર્યક્ષમ પદ્ધતિઓ વિકસાવી છે,જે તેમને વિવિધ પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં અનુકૂલિત થવા દે છે. પરિણામે,તેઓ લીલ,દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી અને અનાવૃત બીજધારીઓની તુલનામાં સૌથી વધુ જાતિઓ ધરાવે છે અને વનસ્પતિ જૂથોમાં સૌથી વધુ જૈવવિવિધતા દર્શાવે છે.

(C) $Angiosperms$ શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે: $angeion$ (જેનો અર્થ પાત્ર અથવા કોથળી થાય છે) અને $sperma$ (જેનો અર્થ બીજ થાય છે).
$Angiosperms$ માં,બીજાંડ $Gymnosperms$ ની જેમ ખુલ્લા હોતા નથી; પરંતુ તે બીજાશયની અંદર ઢંકાયેલા હોય છે.
ફલન પછી,બીજાંડ બીજમાં અને બીજાશય ફળમાં વિકસે છે.
તેથી,$Angiosperms$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે બીજ ફળની અંદર (જે બીજાશયમાંથી બને છે) સુરક્ષિત હોય છે.

(C) સૂર્યમુખી $(Helianthus \ annuus)$ એ દ્વિદળી વનસ્પતિ છે,જ્યારે મકાઈ $(Zea \ mays)$ એ એકદળી વનસ્પતિ છે. બંને આવૃત બીજધારી (Angiospermae) વિભાગમાં આવે છે. તેઓ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો હોવાથી,બંનેમાં સુવિકસીત અને પટલમય કોષકેન્દ્ર જોવા મળે છે. તેથી,સમાન લક્ષણ એ છે કે બંને આવૃત બીજધારી છે અને બંનેમાં સુવિકસીત કોષકેન્દ્ર હોય છે. જોકે,વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં,બંને આવૃત બીજધારી છે તે સૌથી મુખ્ય સમાનતા છે.

(A) વાહિનીઓ એ $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) વનસ્પતિઓના જલવાહક પેશીનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
સાથીકોષો એ $Angiosperms$ ની અન્નવાહક પેશીમાં ચાલની નલિકાના ઘટકો સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા વિશિષ્ટ મૃદુતકીય કોષો છે.
$Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) અને $Pteridophytes$ (ત્રિઅંગી) માં સાચી વાહિનીઓ અને સાથીકોષોનો અભાવ હોય છે; તેના બદલે,તેમાં અનુક્રમે જલવાહિનીકીઓ અને આલ્બ્યુમિનસ કોષો જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Angiosperms$ છે.

(A) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ એવી સપુષ્પી વનસ્પતિઓ છે જેમાં બીજ ફળની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અંડકો હંમેશા બીજાશયની અંદર ઢંકાયેલા હોય છે,જે પાછળથી ફળમાં પરિણમે છે.
જાસૂદ એ એક લાક્ષણિક સપુષ્પી વનસ્પતિ (આવૃત બીજધારી) છે જેમાં અંડકો બીજાશયની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(B) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓને તેમના બીજમાં રહેલા બીજપત્રોની સંખ્યાના આધારે મુખ્યત્વે બે વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે:
$1$. દ્વિદળી $(Dicotyledonae)$: આ વનસ્પતિઓના બીજમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
$2$. એકદળી $(Monocotyledonae)$: આ વનસ્પતિઓના બીજમાં માત્ર એક જ બીજપત્ર હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ (બે) છે.

(A) જે સૃષ્ટિના સજીવો સખત કોષદીવાલ (સેલ્યુલોઝની બનેલી) ધરાવે છે અને ભ્રૂણનિર્માણની ક્ષમતા ધરાવે છે,તે સૃષ્ટિ $Plantae$ (વનસ્પતિ સૃષ્ટિ) છે.
વનસ્પતિઓ મુખ્યત્વે સ્વયંપોષી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સૂર્યપ્રકાશ,પાણી અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડનો ઉપયોગ કરીને પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે.
જોકે કેટલીક વનસ્પતિઓ પરપજીવી અથવા મૃતોપજીવી પોષણ પદ્ધતિ દર્શાવી શકે છે (દા.ત.,$Cuscuta$ પરપજીવી તરીકે અથવા $Monotropa$ મૃતોપજીવી તરીકે),પરંતુ સમગ્ર $Plantae$ સૃષ્ટિનું મુખ્ય લક્ષણ તેમની સ્વયંપોષી પ્રકૃતિ છે.

(D) $i.$ સૌથી નાની આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ $Wolffia$ (વુલ્ફિયા) છે,જેનું કદ આશરે $2-5 \ mm$ હોય છે.
$ii.$ સૌથી ઊંચી આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ $Eucalyptus$ (નીલગિરિ) છે. (નોંધ: $Sequoia$ એ અનાવૃત બીજધારી છે).
$iii.$ સૌથી મોટું અને વજનદાર પુષ્પ $Rafflesia$ $arnoldii$ (રેફ્લેસિયા) ધરાવે છે.
$iv.$ સૌથી ઊંચો અને મોટો પુષ્પવિન્યાસ $Agave$ (રામબાણ) ધરાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) દ્વિદળી અને એકદળી બંને $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) સમૂહમાં આવે છે.
$1$. દ્વિદળીમાં બે બીજપત્રો હોય છે,જ્યારે એકદળીમાં એક બીજપત્ર હોય છે.
$2$. દ્વિદળીમાં સામાન્ય રીતે જાલાકાર શિરાવિન્યાસ જોવા મળે છે,જ્યારે એકદળીમાં સમાંતર શિરાવિન્યાસ જોવા મળે છે.
$3$. દ્વિદળીમાં પુષ્પો સામાન્ય રીતે પંચઅવયવી કે ચતુર્થઅવયવી હોય છે,જ્યારે એકદળીમાં પુષ્પો સામાન્ય રીતે ત્રિ-અવયવી હોય છે.
તેથી,બંને વચ્ચેનું સમાન લક્ષણ એ છે કે બંને $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) વનસ્પતિઓ છે.

(C) સપુષ્પ વનસ્પતિઓને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Angiosperms$ ને તેમના બીજમાં રહેલા બીજપત્રોની સંખ્યાના આધારે બે મુખ્ય વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Dicotyledons$ (દ્વિદળી - બે બીજપત્રો ધરાવતી વનસ્પતિઓ).
$2$. $Monocotyledons$ (એકદળી - એક બીજપત્ર ધરાવતી વનસ્પતિઓ).
તેથી,$Dicotyledons-Monocotyledons$ (દ્વિદળી-એકદળી) જૂથ સપુષ્પ વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણનું યોગ્ય નિરૂપણ કરે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$A$. યુકેલિપ્ટ્સ એ સૌથી ઊંચા વૃક્ષોમાંનું એક છે,જે $90-100 \ m$ ની ઊંચાઈ સુધી પહોંચે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$B$. ઝામિયા પીગ્મિયાને સૌથી નાનું અનાવૃત બીજધારી (gymnosperm) માનવામાં આવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$C$. રેફ્લેશિયા આર્નોલ્ડી વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ ધરાવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$D$. વુલ્ફિયા ગ્લોબોઝા એ સૌથી નાનું આવૃત બીજધારી (angiosperm) છે (તે એક મુક્ત રીતે તરતી જલીય વનસ્પતિ છે),તે ભૂમિગત ગાંઠામૂળી (rhizome) નથી. તેથી,આ જોડ અયોગ્ય છે.

(B) સપુષ્પી વનસ્પતિઓ,જેને $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેને મુખ્યત્વે તેમના બીજમાં રહેલા બીજપત્રોની સંખ્યાના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Monocotyledons$ (એકદળી): જે વનસ્પતિઓના બીજમાં એક જ બીજપત્ર હોય છે.
$2$. $Dicotyledons$ (દ્વિદળી): જે વનસ્પતિઓના બીજમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(A) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ છે જે મુખ્યત્વે બે વર્ગોમાં વિભાજિત છે: $Dicotyledonae$ (દ્વિદળી) અને $Monocotyledonae$ (એકદળી).
$Bryophyta$ (દ્વિઅંગી),$Pteridophyta$ (ત્રિઅંગી) અને $Thallophyta$ (સુકાયક) એ વનસ્પતિ સૃષ્ટિના અલગ વિભાગો છે,આવૃત બીજધારીના વર્ગો નથી.
તેથી,$Dicotyledonae$ એ આવૃત બીજધારીનો સાચો વર્ગ છે.

(C) સપુષ્પી વનસ્પતિઓ (આવૃત બીજધારી) પુષ્પો ધરાવે છે અને તેમના બીજ ફળની અંદર સુરક્ષિત હોય છે.
અપુષ્પી વનસ્પતિઓ (જેમ કે લીલ,દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી અને અનાવૃત બીજધારી) પુષ્પો ઉત્પન્ન કરતી નથી.
તેથી,પુષ્પોની હાજરી કે ગેરહાજરી એ આ બે જૂથો વચ્ચેનો મુખ્ય બાહ્યાકાર તફાવત છે.

(D) આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ,અથવા સપુષ્પી વનસ્પતિઓ,પૃથ્વી પરની સૌથી વિવિધતા ધરાવતો વનસ્પતિ સમૂહ છે.
તેઓ વિશ્વભરના વિવિધ પ્રકારના પર્યાવરણમાં અનુકૂલન સાધવા માટે સક્ષમ છે.
$1$. જલોદભિદ્: હાઇડ્રિલા અને કમળ જેવી આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ જલીય પર્યાવરણમાં ઉગે છે.
$2$. શુષ્કોદભિદ્: ઓપન્શિયા (થોર) જેવી આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ રણ કે સૂકી પરિસ્થિતિમાં ટકી રહેવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
$3$. મધ્યોદભિદ્: મોટાભાગની સામાન્ય આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ,જેમ કે વૃક્ષો અને ક્ષુપ,મધ્યમ પાણીની ઉપલબ્ધતા ધરાવતા પર્યાવરણમાં ઉગે છે.
આમ,આવૃતબીજધારી વનસ્પતિઓ આ તમામ નિવાસસ્થાનોમાં જોવા મળે છે.

(C) દ્વિદળી $(Dicotyledonae)$ વર્ગને પરિવૃત (વજ્રચક્ર અને દલચક્ર) ની ગોઠવણીના આધારે પરંપરાગત રીતે ત્રણ ઉપવર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે. આ ઉપવર્ગો નીચે મુજબ છે:
$1$. $Polypetalae$ (મુક્તદલ): દલપત્રો મુક્ત હોય છે.
$2$. $Gamopetalae$ (યુક્તદલ): દલપત્રો જોડાયેલા હોય છે.
$3$. $Monochlamydeae$ (એકવૃત): વજ્રચક્ર અને દલચક્રનો અભાવ હોય છે અથવા તેઓ અલગ પાડી શકાતા નથી.

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ વનસ્પતિ $Rafflesia$ $arnoldii$ છે.
$Rafflesia$ એ એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જે પૃથ્વી પરનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતી છે.
તે સપુષ્પી વનસ્પતિઓના સમૂહમાં આવે છે,જેને આવૃતબીજધારી (Angiosperms) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) આકૃતિમાં $Rafflesia$ (રેફલેસિયા) નું પુષ્પ દર્શાવેલ છે.
$Rafflesia$ વિશ્વનું સૌથી મોટું એકલ પુષ્પ ધરાવતી વનસ્પતિ તરીકે જાણીતી છે.
તે એક પરોપજીવી વનસ્પતિ છે જેમાં દ્રશ્યમાન પર્ણો,પ્રકાંડ કે મૂળનો અભાવ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) આકૃતિમાં સૌથી નાની જાણીતી સપુષ્પી વનસ્પતિ,$Wolffia$ $globosa$ દર્શાવેલ છે. તે $Lemnaceae$ (ડકવીડ) કુળની એક અત્યંત સૂક્ષ્મ જલીય વનસ્પતિ છે. તેનું કદ રેતીના કણ જેટલું હોય છે,જે આપેલી આકૃતિમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે,જ્યાં ઘણી બધી વનસ્પતિઓ માનવ આંગળીઓ પર જોવા મળે છે.

(A) આકૃતિમાં વુલ્ફિયા (Wolffia) દર્શાવવામાં આવ્યું છે,જે અરાસી (Araceae) કુળની મૂળવિહીન જલીય વનસ્પતિઓનું પ્રજાતિ છે. તે પૃથ્વી પરની સૌથી નાની પુષ્પધારી વનસ્પતિ (આવૃતબીજધારી) તરીકે ઓળખાય છે. તેથી,તેની સાચી લાક્ષણિકતા એ છે કે તે સૌથી નાની આવૃતબીજધારી છે.

(B) આકૃતિમાં મકાઈનો છોડ દર્શાવવામાં આવ્યો છે,જે એકદળી વનસ્પતિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
એકદળી વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમના બીજમાં એક જ બીજપત્ર હોય છે,પર્ણોમાં સમાંતર શિરાવિન્યાસ જોવા મળે છે અને તંતુમય મૂળતંત્ર હોય છે.
તેથી,આ વનસ્પતિ એકદળી વર્ગની છે.