Algae (General) Questions in Gujarati

(B) દ્વિતીયક (diplontic) જીવનચક્રમાં,દ્વિતીયક બીજાણુજનક (sporophyte) એ વનસ્પતિનો પ્રભાવી,પ્રકાશસંશ્લેષી અને સ્વતંત્ર તબક્કો છે.
- જન્યુજનક (gametophyte) તબક્કો એકકોષીય અથવા અલ્પકોષીય એકકીય જન્યુજનક દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
- આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Fucus$ એ એક બદામી લીલ છે જે દ્વિતીયક જીવનચક્ર દર્શાવે છે.
- $Spirogyra$,$Ulothrix$ અને $Polysiphonia$ એ એકકીય (haplontic) અથવા એકકીય-દ્વિતીયક (haplo-diplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે.

(D) $Volvox$ એ લીલી લીલ છે જે કોષોની વસાહત (colony) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
દરેક વસાહત ગોળાકાર હોય છે અને તેમાં જેલેટિનયુક્ત આધારકમાં ગોઠવાયેલા સેંકડોથી હજારો કોષો હોય છે.
આ કોષોમાં કશા (flagella) હોય છે,જે સમગ્ર વસાહતને પાણીમાં હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે,તેથી તે વસાહતી અને પ્રચલનશીલ છે.

(C) કથ્થઈ લીલ (Phaeophyceae) કદ અને સ્વરૂપમાં ખૂબ જ વિવિધતા દર્શાવે છે. તે સાદા શાખિત,તંતુમય સ્વરૂપોથી લઈને પુષ્કળ શાખિત સ્વરૂપો સુધીની હોય છે. તે મુખ્યત્વે દરિયાઈ સજીવો છે અને સમશીતોષ્ણ દરિયાઈ પાણીમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે,જોકે કેટલીક પ્રજાતિઓ ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં પણ જોવા મળી શકે છે.

(D) લાલ લીલ (Rhodophyceae) ખોરાકને ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત કરે છે,જે બંધારણમાં એમાયલોપેક્ટીન અને ગ્લાયકોજન જેવું જ હોય છે.
તેમની અન્ય મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમના જીવનચક્રના કોઈપણ તબક્કે કશા (flagella) જોવા મળતી નથી,તેથી તેઓ અકશાભી (nonflagellate) હોય છે.

(B) Spirogyra માં સંયુગ્મન બે પ્રકારના હોય છે: પાર્શ્વીય (lateral) અને સ્કેલેરિફોર્મ (scalariform).
પાર્શ્વીય સંયુગ્મન એક જ તંતુના પાસપાસેના કોષો વચ્ચે થાય છે,જેના પરિણામે ખાલી કોષો અને ઝાયગોસ્પોર એકાંતરે જોવા મળે છે.
સ્કેલેરિફોર્મ સંયુગ્મન બે અલગ-અલગ તંતુઓના કોષો વચ્ચે થાય છે,જેના પરિણામે એક તંતુમાં ઝાયગોસ્પોર બને છે જ્યારે બીજો તંતુ ખાલી થઈ જાય છે.
પ્રશ્નમાં જણાવ્યા મુજબ,ઝાયગોસ્પોર એક જ તંતુમાં ખાલી કોષો સાથે એકાંતરે ગોઠવાયેલા છે,તેથી આ પાર્શ્વીય સંયુગ્મન છે.
દરેક ઝાયગોસ્પોર અર્ધીકરણ (meiosis) પામીને $4$ એકકીય (haploid) કોષકેન્દ્રો ઉત્પન્ન કરે છે. આ $4$ કોષકેન્દ્રોમાંથી $3$ નાશ પામે છે અને માત્ર $1$ જ સક્રિય રહે છે જે જર્મ ટ્યુબ (germ tube) બનાવે છે,જેમાંથી નવો સંતતિ તંતુ વિકસે છે.
તેથી,$100$ ઝાયગોસ્પોર $100$ નવા સંતતિ તંતુઓ ઉત્પન્ન કરશે.

(D) એલ્જીન એ એક ફાયકોકોલોઇડ (હાઇડ્રોકોલોઇડ) છે જે બદામી લીલ (Phaeophyceae) ની કોષદીવાલમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
બદામી લીલના ઉદાહરણો જે એલ્જીન ઉત્પન્ન કરે છે તેમાં $Macrocystis$,$Fucus$ અને $Laminaria$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Macrocystis$ અને $Fucus$ સાચા પ્રતિનિધિઓ છે.

(D) લાલ લીલ (Rhodophyceae) સામાન્ય રીતે $r$-phycoerythrin રંજકદ્રવ્યની હાજરીને કારણે લાલ દેખાય છે. જો કે,કેટલીક પ્રજાતિઓ લાલ રંગ દર્શાવતી નથી. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Batrachospermum$ એ મીઠા પાણીની લાલ લીલ છે જે લાલને બદલે વાદળી-લીલા અથવા જાંબલી-ભૂરા રંગની દેખાય છે. તેથી,તે એક એવી લાલ લીલ છે જે લાલ નથી.

(B) $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) માં કશા વ્હિપલેશ પ્રકારની હોય છે. આ કશા સામાન્ય રીતે સંખ્યામાં સમાન અને અગ્રસ્થ સ્થાન ધરાવે છે.

(A) સી કેલ્પ એ આયોડિન $(I_2)$ અને બ્રોમિન $(Br_2)$ ના સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે. આયોડિન એ થાઇરોઇડ હોર્મોન્સના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી આવશ્યક તત્વ છે,અને તેની ઉણપથી ગોઇટર (ગલગંડ) રોગ થાય છે. તેથી,સી કેલ્પ ગોઇટર મટાડવા માટે ઉપયોગી છે.

(B) $Rhodophyta$ (લાલ લીલ) વિભાગમાં,જીવનચક્ર દરમિયાન કશાધારી અવસ્થાઓનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે. નર અને માદા બંને જન્યુઓ અચલિત હોય છે. નર જન્યુને સ્પર્મેશિયમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે પાણીના પ્રવાહ દ્વારા માદા પ્રજનન અંગ,કાર્પોગોનિયમ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. તેથી,અચલિત જન્યુઓ એ $Rhodophyta$ ની લાક્ષણિકતા છે.

(B) લાલ લીલ (Rhodophyceae) માં,માદા પ્રજનન અંગ એક વિશિષ્ટ રચના છે જેને કાર્પોગોનિયમ કહેવામાં આવે છે. તે ફ્લાસ્ક આકારનું હોય છે અને તેમાં અંડકોષ ધરાવતો ફૂલેલો પાયાનો ભાગ અને ટ્રાયકોગાઈન તરીકે ઓળખાતી લાંબી ગળા જેવી રચના હોય છે,જે નર જન્યુઓ (સ્પર્મેશિયા) ને ગ્રહણ કરે છે.

(B) $Laminaria$ એ ફીઓફાયસી (બદામી લીલ) નો સભ્ય છે.
તેના લાક્ષણિક લક્ષણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
- $c.$ આલ્જીનિક એસિડ (બદામી લીલની કોષદીવાલમાં હાજર).
- $d.$ ટ્રમ્પેટ હાઇફા (મોટી બદામી લીલ જેવી કે $Laminaria$ ના મધ્યભાગમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો).
- $e.$ હેપ્લોડિપ્લોન્ટિક જીવનચક્ર (મોટાભાગની બદામી લીલમાં સામાન્ય).
- $g.$ ફ્યુકોઝેન્થિન (બદામી રંગ માટે જવાબદાર રંજકદ્રવ્ય).
તેથી,સાચો સમૂહ $c, d, e, g$ છે.

(A) થેલોફાઇટ્સ (મુખ્યત્વે લીલ) સાદા,અવિભેદિત વનસ્પતિ દેહ દ્વારા ઓળખાય છે જેને સુકાય (thallus) કહેવામાં આવે છે.
તેમાં વિશિષ્ટ વાહક પેશીઓ ($Xylem$ અને $Phloem$) નો અભાવ હોય છે,તેથી તે અવાહક છે.
તેમાં આર્કિગોનિયા (સ્ત્રી પ્રજનન અંગો જે દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી અને અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે) હોતા નથી,તેથી તે અ-આર્કિગોનિયેટ છે.
તેમાં સાચા મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણનો અભાવ હોય છે,તેથી તે અ-કોર્મોફાઇટિક છે.
કારણ કે કારણ એ વિધાનમાં દર્શાવેલ થેલોફાઇટ્સની લાક્ષણિકતાઓને સચોટ રીતે સમજાવે છે,તેથી બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(B) પાયરેનોઈડ્સ એ પ્રોટીનયુક્ત સંગ્રહક અંગિકાઓ છે જે ઘણી લીલના હરિતકણમાં જોવા મળે છે. તેમાં ઘણીવાર સ્ટાર્ચ હોય છે,જે પ્રોટીન કોરની આસપાસ આવરણ તરીકે હાજર હોઈ શકે છે. ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં,એમાયલોપ્લાસ્ટ નામની વિશિષ્ટ લવકો સ્ટાર્ચના સંગ્રહ માટે જવાબદાર હોય છે,જે લીલમાં પાયરેનોઈડ્સ જેવું જ સંગ્રહનું કાર્ય કરે છે. તેથી,વિધાન અને કારણ બંને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા છે.

(A) $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) માં લિંગી પ્રજનન નોંધપાત્ર વિવિધતા દર્શાવે છે. તે સમાન કદના જન્યુઓના જોડાણ (સમજન્યુક),અસમાન કદના જન્યુઓના જોડાણ (અસમજન્યુક),અથવા મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુના જોડાણ (અંડજન્યુક) દ્વારા થઈ શકે છે. લિંગી કોષોના પ્રકાર અને નિર્માણમાં જોવા મળતી વિવિધતા આ ત્રણ પ્રકારના પ્રજનન દ્વારા સમજાવી શકાય છે,તેથી કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(A) આઈસોગેમી (સમજન્યુકતા) એટલે બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$Spirogyra$ (સ્પાયરોગાયરા) માં,જન્યુઓ અફ્લેજેલેટેડ (અચલિત) અને બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે,જે આઈસોગેમીની સ્થિતિ દર્શાવે છે.
$Volvox$ (વોલવોક્સ) અને $Fucus$ (ફ્યુકસ) માં ઉગેમી (મોટા અચલિત અંડકોષ અને નાના ચલિત શુક્રકોષનું જોડાણ) જોવા મળે છે.
$Chlamydomonas$ (ક્લેમિડોમોનાસ) માં આઈસોગેમી જોવા મળે છે,પરંતુ તેના જન્યુઓ ફ્લેજેલેટેડ (ચલિત) હોય છે.

(C) લીલમાં સૌથી સામાન્ય અલિંગી પ્રજનન રચનાઓ ચલ બીજાણુઓ (zoospores) છે. ચલ બીજાણુઓ સૂક્ષ્મદર્શી,પ્રચલન કરી શકે તેવી રચનાઓ છે જે કશા (flagella) ધરાવે છે,જે તેમને પાણીમાં તરીને અંકુરણ માટે યોગ્ય પરિસ્થિતિ શોધવામાં મદદ કરે છે.

(D) Chara એક લીલી લીલ છે જે જટિલ પ્રજનન રચના દર્શાવે છે।
તે બહુકોષીય અને આવરિત (jacketed) પ્રજનન અંગો ધરાવે છે, જે તેની લાક્ષણિકતા છે।
નર પ્રજનન અંગને ગ્લોબ્યુલ $( male )$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને માદા પ્રજનન અંગને ન્યુક્યુલ $( female )$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।
તેથી, બંને વિધાનો $(b)$ અને $(c)$ સાચા છે।

(A) $Chara$ માં,વનસ્પતિ દેહ એકસદની હોય છે,જેનો અર્થ છે કે નર (પુજન્યુધાની) અને માદા (સ્ત્રીજન્યુધાની) બંને પ્રજનન અંગો એક જ વનસ્પતિ પર હાજર હોય છે.
જોકે,$Chara$ પૂર્વપુંક્વતા (protandry) તરીકે ઓળખાતી સ્થિતિ દર્શાવે છે,જેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુજન્યુધાની) માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીજન્યુધાની) કરતા વહેલા પરિપક્વ થાય છે.
કારણ કે નર જન્યુઓ માદા જન્યુઓ ફલન માટે તૈયાર થાય તે પહેલાં મુક્ત થાય છે,તેથી સ્વ-ફલન અટકે છે અને વનસ્પતિ પર-ફલન કરે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(A) $Fucus$ એ બદામી લીલ (Phaeophyceae) નું એક પ્રજાતિ છે જે અંડજનન (oogamy) દર્શાવે છે.
અંડજનન એ લિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં એક મોટો,અચલિત (અથવા ઓછો ચલિત) માદા જન્યુ (અંડકોષ) નાના,ચલિત નર જન્યુ (શુક્રકોષ) સાથે જોડાય છે.
માદા જન્યુ નર જન્યુની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર રીતે મોટો અને અચલિત હોવાથી,અંડજનનની વ્યાખ્યા સંતોષાય છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે કે શા માટે $Fucus$ અંડજનન દર્શાવે છે.

(C) $Volvox$ એ એક લીલ છે જે અંડજન્યુજનન (oogamy) દર્શાવે છે,જે વિષમજન્યુજનનનો એક પ્રકાર છે જ્યાં નર જન્યુ નાનો અને ચલિત (કશાધારી) હોય છે અને માદા જન્યુ મોટો અને અચલિત હોય છે.
નર જન્યુઓ ચલિત હોવાથી તેઓ તરીને માદા જન્યુ સુધી પહોંચે છે,તેથી અચલિત જન્યુઓ પાણી દ્વારા સ્થળાંતરિત થાય છે તે વિધાન ખોટું છે.
તેથી,વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.

(A) સમુદ્રમાં લીલનું વિતરણ વિવિધ ઊંડાઈએ પ્રકાશના પ્રવેશ પર આધાર રાખે છે.
$1.$ લીલી લીલ (Chlorophyceae) સૌથી ઓછી ઊંડાઈએ જોવા મળે છે કારણ કે તેમને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે ઉચ્ચ પ્રકાશની તીવ્રતાની જરૂર હોય છે.
$2.$ બદામી લીલ (Phaeophyceae) મધ્યમ ઊંડાઈએ જોવા મળે છે.
$3.$ લાલ લીલ (Rhodophyceae) સૌથી વધુ ઊંડાઈએ જોવા મળે છે કારણ કે તેઓ તેમના સહાયક રંજકદ્રવ્યો (ફાયકોએરિથ્રિન) નો ઉપયોગ કરીને ઓછા પ્રકાશમાં પણ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકે છે.
તેથી,સાચી જોડ $a(i), b(ii), c(iii)$ છે.

(C) કેરેજીન એ એક પ્રકારનું ફાયકોકોલોઇડ છે,જે દરિયાઈ શેવાળની કોષદીવાલમાંથી મેળવવામાં આવતો જેલી જેવો પદાર્થ છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,કેરેજીન લાલ શેવાળ (Rhodophyceae) ની કોષદીવાલમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
આ પદાર્થોનો ઉપયોગ ખાદ્ય અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગોમાં ઘટ્ટ કરવાના અને સ્થિરતા લાવનારા એજન્ટ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) લીલમાં સંગ્રહિત ખોરાકનો પ્રકાર તેના વર્ગ મુજબ બદલાય છે:
$1$. Phaeophyceae (બદામી લીલ) માં ખોરાક જટિલ કાર્બોદિત સ્વરૂપે,સામાન્ય રીતે મેનીટોલ અથવા લેમિનારિન તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
$2$. Ectocarpus એ Phaeophyceae વર્ગની લીલ છે.
$3$. Gracilaria એ Rhodophyceae (લાલ લીલ) વર્ગની છે,જે ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ સ્વરૂપે ખોરાકનો સંગ્રહ કરે છે.
$4$. Volvox અને Ulothrix એ Chlorophyceae (લીલી લીલ) વર્ગની છે,જે સ્ટાર્ચ સ્વરૂપે ખોરાકનો સંગ્રહ કરે છે.

(B) હાઈડ્રોકોલોઈડ્સ એ પાણીને જકડી રાખતા પદાર્થો છે.
કેરેજીન એ એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું હાઈડ્રોકોલોઈડ છે જે લાલ લીલની કોષદીવાલમાંથી મેળવવામાં આવે છે,જે $Rhodophyceae$ વર્ગમાં આવે છે.
બદામી લીલ $(Phaeophyceae)$ આલ્જિન ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યારે લાલ લીલ $(Rhodophyceae)$ કેરેજીન ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) $Ullothrix$ એ લીલી લીલ (Chlorophyceae) છે,અને તેનો સંગ્રહિત ખોરાક સ્ટાર્ચ છે,મેનિટોલ નથી. મેનિટોલ એ બદામી લીલ (Phaeophyceae) માં સંગ્રહિત ખોરાક છે.
$Porphyra$ એ લાલ લીલ (Rhodophyceae) છે,અને તેનો સંગ્રહિત ખોરાક ફ્લોરિડિયન સ્ટાર્ચ છે,જે યોગ્ય રીતે જોડાયેલ છે.
$Volvox$ એ લીલી લીલ (Chlorophyceae) છે,અને તેનો સંગ્રહિત ખોરાક સ્ટાર્ચ છે,જે યોગ્ય રીતે જોડાયેલ છે.
$Ectocarpus$ એ બદામી લીલ (Phaeophyceae) છે,અને તેમાં ફ્યુકોઝેન્થિન રંજકદ્રવ્ય હોય છે,જે યોગ્ય રીતે જોડાયેલ છે.
તેથી,ખોટી જોડી $Ullothrix - Mannitol$ છે.

(D) લીલ એ હરિતદ્રવ્ય ધરાવતા,સાદા,સુકાયક,સ્વયંપોષી અને મુખ્યત્વે જલજ સજીવો છે.
તેઓ વિવિધ પ્રકારના વસવાટોમાં જોવા મળે છે:
$1$. તેઓ ભેજવાળા પથ્થરો,જમીન અને લાકડા પર જોવા મળે છે.
$2$. કેટલીક લીલ ફૂગ સાથે સહજીવન (દા.ત.,લાઈકેન) અને પ્રાણીઓ સાથે (દા.ત.,સ્લોથ રીંછ પર) સહજીવન ધરાવે છે.
$3$. તેઓ દરિયાઈ અને મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં પણ જોવા મળે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો લીલના વસવાટ અથવા સહજીવનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(B) લીલ એ હરિતદ્રવ્ય ધરાવતા,સાદા,સુકાયક (thalloid),સ્વયંપોષી અને મહદઅંશે જલજ સજીવો છે.
તેઓ સાચા મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણ ધરાવતા નથી; તેના બદલે,તેમનું વનસ્પતિ શરીર સુકાય (thallus) સ્વરૂપે હોય છે.
તેથી,'મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણ ધરાવતા' તેવું વિધાન અસંગત છે.

(D) સાચું જોડકું લીલના દેહના સ્વરૂપ પર આધારિત છે:
$P$. એકકોષી: ક્લેમિડોમોનાસ એ એકકોષી લીલ છે $(P-II)$.
$Q$. વસાહતી: વોલ્વોક્સ ગોળાકાર વસાહતો બનાવે છે $(Q-I)$.
$R$. તંતુમય: યુલોથ્રિકસ અને સ્પાયરોગાયરા તંતુમય દેહરચના ધરાવે છે $(R-III)$.
$S$. વિરાટ વનસ્પતિદેહ: કેલ્પ એ વિશાળ કદની બદામી લીલ છે $(S-IV)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(P-II), (Q-I), (R-III), (S-IV)$ છે.

(D) લીલમાં અલિંગી પ્રજનન સામાન્ય રીતે વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા થાય છે,જેમાં સૌથી સામાન્ય 'ઝૂસ્પોર' (ચલ બીજાણુ) છે. આ કશાધારી (પ્રચલન કરી શકે તેવા) હોય છે અને અંકુરણ પામીને નવા છોડને જન્મ આપે છે. અવખંડન એ લીલમાં વાનસ્પતિક પ્રજનનની એક સામાન્ય પદ્ધતિ છે,જેમાં સુકાય (thallus) ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે અને દરેક ટુકડો નવા સજીવ તરીકે વિકસે છે. જન્યુઓનું જોડાણ એ લિંગી પ્રજનનની લાક્ષણિકતા છે,અલિંગી પ્રજનનની નહીં. તેથી,અવખંડન અને બીજાણુ નિર્માણ બંને લીલમાં અલિંગી/વાનસ્પતિક પ્રજનનની રીતો છે.

(B) લીલમાં લિંગી પ્રજનન બે જન્યુઓના જોડાણ દ્વારા થાય છે. જો જન્યુઓ કદમાં સમાન હોય,તો તેને સમજન્યુક (Isogamous) કહેવાય છે (દા.ત.,સ્પાયરોગાયરા,કલેમિડોમોનાસ).
અસમજન્યુક (Anisogamous) પ્રજનનમાં કદમાં અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ થાય છે,જે કલેમિડોમોનાસની કેટલીક જાતિઓમાં જોવા મળે છે.
અંડજન્યુક (Oogamous) પ્રજનનમાં એક મોટો,અચલિત માદા જન્યુ અને નાનો,ચલિત નર જન્યુ જોડાય છે,જે વોલ્વોકસ અને ફ્યુકસમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચી જોડ $P-II, Q-III, R-I$ છે.

(A) લીલ એ પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવો છે જે નિવસનતંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$1$. લીલ પૃથ્વી પર થતા કુલ કાર્બન ડાયોક્સાઈડના સ્થાપનમાંથી ઓછામાં ઓછું $50\%$ સ્થાપન પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા કરે છે,$20\%$ નહીં. તેથી,વિકલ્પ $A$ અસંગત છે.
$2$. પ્રકાશસંશ્લેષી હોવાથી,તેઓ પાણીમાં ઓક્સિજન મુક્ત કરે છે,જેનાથી તેમના આસપાસના પર્યાવરણમાં દ્રાવ્ય ઓક્સિજનનું પ્રમાણ વધે છે.
$3$. તેઓ પ્રાથમિક ઉત્પાદકો તરીકે કાર્ય કરે છે અને તમામ જલીય પ્રાણીઓની આહારશૃંખલાનો આધાર બનાવે છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ માં આપેલ વિધાન તથ્યની દ્રષ્ટિએ ખોટું છે.

(B) હાઈડ્રોકોલોઈડ્સ એ પાણી ધારણ કરતા પદાર્થો છે.
લાલ લીલ (Rhodophyceae) કેરાજીન ઉત્પન્ન કરે છે.
બદામી લીલ (Phaeophyceae) આલ્જિન ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ લાલ લીલમાંથી કેરાજીન અને બદામી લીલમાંથી આલ્જિન છે.

(D) અગર એ દરિયાઈ લાલ લીલમાંથી મેળવવામાં આવતી એક વ્યાપારી પેદાશ છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,લાલ લીલ $Gelidium$ (જેલિડિયમ) અને $Gracilaria$ (ગ્રેસીલારિયા) એ અગર મેળવવા માટેના મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
અગરનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળાઓમાં સૂક્ષ્મ જીવાણુઓની વૃદ્ધિ માટે સંવર્ધન માધ્યમ તરીકે અને ખાદ્ય ઉદ્યોગમાં આઈસ્ક્રીમ તથા જેલી બનાવવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.
તેથી,$Gelidium$ અને $Gracilaria$ બંને સાચા સ્ત્રોત છે.

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિના વર્ગીકરણમાં,'-phyceae' પ્રત્યયનો ઉપયોગ $Class$ (વર્ગ) દર્શાવવા માટે થાય છે.
કલોરોફાયસી (લીલી લીલ),ફીઓફાયસી (બદામી લીલ) અને રોડોફાયસી (લાલ લીલ) એ થેલોફાયટા (લીલ) વિભાગ હેઠળના ત્રણ મુખ્ય વર્ગો છે.
તેથી,આ વર્ગીકરણ કક્ષા $Class$ (વર્ગ) ના ઉદાહરણો છે.

(A) લીલનું વર્ગીકરણ તેમના રંજકદ્રવ્યો અને સંગ્રહિત ખોરાકને આધારે કરવામાં આવે છે:
$1$. ફીઓફાયસીને સામાન્ય રીતે બદામી લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં ફ્યુકોઝેન્થિન હોય છે.
$2$. કલોરોફાયસીને સામાન્ય રીતે લીલી લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં કલોરોફિલ $a$ અને $b$ ની પ્રભુતા હોય છે.
$3$. રોડોફાયસીને સામાન્ય રીતે લાલ લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં ફાયકોએરિથ્રિન હોય છે.
તેથી, સાચી જોડ છે: $P-II, Q-III, R-I$.

(B) ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) ના સભ્યોમાં મુખ્ય રંજકદ્રવ્ય તરીકે ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ જોવા મળે છે. વિકલ્પ $B$ માં ક્લોરોફિલ $c$ નો ઉલ્લેખ છે,જે ખોટું છે કારણ કે ક્લોરોફિલ $c$ ફીઓફાયસી (બદામી લીલ) માં જોવા મળે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટું વિધાન છે.

(D) પાયરેનોઇડ્સ એ ઘણી લીલના હરિતકણમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ સંગ્રહકારી અંગિકાઓ છે.
તેઓ પ્રોટીનના બનેલા કેન્દ્ર અને તેની આસપાસ આવેલા સ્ટાર્ચના પડના બનેલા હોય છે.
તેથી,તેનું સાચું સ્થાન હરિતકણ છે અને બંધારણ પ્રોટીન અને સ્ટાર્ચ છે.

(A) ક્લોરોફાયસી (લીલી લીલ) ના સભ્યોમાં મજબૂત કોષદિવાલ જોવા મળે છે.
આ કોષદિવાલ અંદરના સેલ્યુલોઝના સ્તર અને બહારના પેકટોઝના સ્તરની બનેલી હોય છે.
સેલ્યુલોઝ બંધારણીય મજબૂતી આપે છે,જ્યારે બહારનું પેકટોઝનું સ્તર જેલી જેવું (gelatinous) હોય છે.

(D) ડાબી બાજુની આકૃતિમાં લીલી લીલનું સંસ્થાનિક સ્વરૂપ દર્શાવેલ છે,જેને $Volvox$ (વોલ્વોક્સ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે અસંખ્ય કોષોની બનેલી ગોળાકાર વસાહત છે.
જમણી બાજુની આકૃતિમાં લીલી લીલનું તંતુમય સ્વરૂપ દર્શાવેલ છે,જેને $Ulothrix$ (યુલોથ્રિકસ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $Volvox$ અને $Ulothrix$ છે.

(B) કશાના લક્ષણોના આધારે લીલનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. ક્લોરોફાયસી $(P)$: તેઓમાં $2-8$ સમાન કશા હોય છે જે અગ્રસ્થ સ્થાને હોય છે. તેથી, $P-III$.
$2$. ફીઓફાયસી $(Q)$: તેઓમાં $2$ અસમાન કશા હોય છે જે પાશ્વીય સ્થાને હોય છે. તેથી, $Q-I$.
$3$. રોડોફાયસી $(R)$: તેઓના જીવનચક્રમાં કશા સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે. તેથી, $R-II$.
તેથી, સાચી જોડ $(P-III), (Q-I), (R-II)$ છે.

(C) આપેલ તમામ સજીવો લીલ છે.
$Laminaria$,$Fucus$ અને $Dictyota$ એ $Phaeophyceae$ (બદામી લીલ) વર્ગના સભ્યો છે.
$Chara$ એ $Chlorophyceae$ (લીલી લીલ) વર્ગનો સભ્ય છે.
તેથી,$Chara$ એ અસંગત વિકલ્પ છે.

(B) બદામી લીલ (Phaeophyceae) નીચે મુજબના લક્ષણો ધરાવે છે:
$(I)$ તેઓ ક્લોરોફિલ $a$,$c$,કેરોટીનોઈડ્સ અને ઝેન્થોફિલ્સ (મુખ્યત્વે ફ્યુકોઝેન્થિન) ધરાવે છે. વિધાન $(I)$ ખોટું છે કારણ કે તેમાં ક્લોરોફિલ $c$ ને બદલે $d$ નો ઉલ્લેખ છે.
$(II)$ તેઓમાં રહેલા ફ્યુકોઝેન્થિન રંજકદ્રવ્યના પ્રમાણને આધારે તેઓ ઓલિવ લીલાથી લઈને બદામી રંગની વિવિધ છાયાઓ ધરાવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(III)$ ખોરાકનો સંગ્રહ જટિલ કાર્બોદિતો તરીકે થાય છે,જે લેમિનારિન અથવા મેનિટોલના સ્વરૂપમાં હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(IV)$ કોષદિવાલ સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે અને તેની બહારની બાજુએ આલ્જિનનું જિલેટીનયુક્ત આવરણ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(V)$ કોષદિવાલની બહારની બાજુએ આલ્જિનનું જિલેટીનયુક્ત આવરણ આવેલું હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $(II), (III), (IV)$ અને $(V)$ સાચા છે.

(D) લીલ (ખાસ કરીને બદામી લીલ) ના શરીરના ત્રણ મુખ્ય ભાગો હોય છે:
$1$. હોલ્ડફાસ્ટ (Holdfast): આ ભાગ લીલને ખડક અથવા અન્ય આધાર સાથે ચોંટાડી રાખવાનું કાર્ય કરે છે.
$2$. સ્ટાઇપ (Stipe): આ એક દાંડી જેવો ભાગ છે જે હોલ્ડફાસ્ટ અને ફ્રોન્ડને જોડે છે.
$3$. ફ્રોન્ડ (Frond): આ પર્ણ જેવો પ્રકાશસંશ્લેષી અંગ છે જે ખોરાક બનાવવાનું કાર્ય કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(C) બદામી લીલ (Phaeophyceae) નાસપતિ આકારના (pyriform) જન્યુઓ ધરાવે છે.
આ જન્યુઓ સામાન્ય રીતે બે પાર્શ્વિય રીતે જોડાયેલી કશા ધરાવે છે.
તેની સરખામણીમાં,લીલી લીલ અને રાતી લીલ સામાન્ય રીતે તેમના જન્યુઓ માટે આ પ્રકારની વિશિષ્ટ નાસપતિ આકારની રચના દર્શાવતી નથી.

(C) આપેલ આકૃતિમાં $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તકમાં વર્ણવ્યા મુજબ ત્રણ પ્રકારની બદામી લીલ (Phaeophyceae) દર્શાવવામાં આવી છે:
$1$. ડાબી બાજુની પ્રથમ આકૃતિ $Laminaria$ (લેમિનારિયા) છે.
$2$. વચ્ચેની આકૃતિ $Fucus$ (ફ્યુકસ) છે.
$3$. જમણી બાજુની ત્રીજી આકૃતિ $Dictyota$ (ડિક્ટીઓટા) છે.
તેથી,સાચો ક્રમ લેમિનારિયા,ફ્યુકસ,ડિક્ટીઓટા છે.

(D) રોડોફાયસી,જેને સામાન્ય રીતે લાલ લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો તરીકે ક્લોરોફિલ $a$ અને $d$ હોય છે. જોકે,તેમનો લાક્ષણિક લાલ રંગ પાણીમાં દ્રાવ્ય એવા લાલ રંજકદ્રવ્ય $r$-ફાયકોઈરીથ્રીનની પ્રબળતાને કારણે હોય છે. આ રંજકદ્રવ્ય ક્લોરોફિલના લીલા રંગને ઢાંકી દે છે,જેનાથી લીલને તેનો વિશિષ્ટ લાલ દેખાવ મળે છે.

(C) મહાસાગરોમાં લીલી અને બદામી લીલની સરખામણીએ લાલ લીલ (Rhodophyceae) વધુ ઊંડાઈએ જોવા મળે છે.
આનું કારણ એ છે કે લાલ લીલમાં ફાયકોએરિથ્રિન (phycoerythrin) નામનું રંજકદ્રવ્ય હોય છે,જે વાદળી પ્રકાશનું શોષણ કરી શકે છે જે પાણીના સ્તંભમાં ઊંડે સુધી પહોંચે છે.
લીલી અને બદામી લીલ સામાન્ય રીતે છીછરા પાણીમાં જોવા મળે છે જ્યાં પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે વધુ સૂર્યપ્રકાશ ઉપલબ્ધ હોય છે.

(D) લીલનું વર્ગીકરણ તેમના રંજકદ્રવ્યો અને સંગ્રહિત ખોરાકના આધારે કરવામાં આવે છે:
$1$. લીલી લીલ (Chlorophyceae) માં $Ulothrix$ અને $Spirogyra$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,$P-I$.
$2$. લાલ લીલ (Rhodophyceae) માં $Gracilaria$ અને $Gelidium$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,$Q-II$.
$3$. બદામી લીલ (Phaeophyceae) માં $Ectocarpus$ અને $Sargassum$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,$R-III$.
આમ,સાચી જોડ $(P-I), (Q-II), (R-III)$ છે.

(B) વનસ્પતિ સૃષ્ટિ $(Plantae)$ માં,ખાસ કરીને લીલના જૂથમાં,$Rhodophyceae$ (લાલ લીલ) ના સભ્યો તેમના જીવનચક્રમાં કશાધારી અથવા ચલિત અવસ્થાઓના અભાવ માટે જાણીતા છે.
તેઓ અચલિત જન્યુઓ દ્વારા લિંગી પ્રજનન કરે છે.
તેની સામે,લીલી લીલ $(Chlorophyceae)$ અને બદામી લીલ $(Phaeophyceae)$ સામાન્ય રીતે ચલિત (કશાધારી) જન્યુઓ અથવા ચલ બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.