Monera (Prokaryotes) Questions in Gujarati

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. પ્રકાશસંશ્લેષી બેક્ટેરિયામાં,પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો હરિતકણ જેવા પટલમય અંગિકાઓમાં હોતા નથી. તેના બદલે,તેઓ કોષરસસ્તરના વિશિષ્ટ અંતઃવલનોમાં આવેલા હોય છે જેને $Chromatophores$ (વર્ણકકણ) કહેવામાં આવે છે. આ રચનાઓ પ્રકાશ ગ્રહણ કરવા અને ઉર્જાના રૂપાંતરણ માટે જરૂરી આણ્વિય ઘટકો ધરાવે છે.

(C) $Leptothrix$ એ એક આયર્ન (લોહ) બેક્ટેરિયા છે.
તે ફેરસ આયર્નનું ફેરિક આયર્નમાં ઓક્સિડેશન કરીને ઊર્જા મેળવે છે.
તેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Fe^{2+} (\text{ફેરસ}) \xrightarrow{} Fe^{3+} (\text{ફેરિક}) + \text{રાસાયણિક ઊર્જા}$

(C) લીલા બેક્ટેરિયામાં બેક્ટેરિયોવિરિડિન (જેને ક્લોરોબિયમ ક્લોરોફિલ પણ કહેવાય છે) નામનું લીલું રંજકદ્રવ્ય હોય છે.
આ રંજકદ્રવ્ય લાલ પ્રકાશનું શોષણ કરવામાં સક્ષમ છે અને $650-660 \ nm$ ની તરંગલંબાઇના વિસ્તારમાં મહત્તમ શોષણ દર્શાવે છે.
તેથી,ક્લોરોબિયમ ક્લોરોફિલ-$650$ અને ક્લોરોબિયમ ક્લોરોફિલ-$660$ બંને આ સજીવો સાથે સંકળાયેલા છે.

(A) બેક્ટેરિયલ પ્રકાશસંશ્લેષણ કોષરસ પટલ અથવા કોષરસ પટલના વિશિષ્ટ અંતઃવલનોમાં થાય છે જેને ક્રોમેટોફોર્સ કહેવામાં આવે છે. બેક્ટેરિયા આદિકોષકેન્દ્રીય (prokaryotic) હોવાથી,તેમાં હરિતકણ જેવા પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,આ પ્રક્રિયા કોષરસના ભાગ અથવા પટલની રચનાઓ સાથે સંકળાયેલી છે. બેક્ટેરિયામાં પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે જરૂરી ઉત્સેચકો કોષરસમાં અથવા કોષરસ પટલ સાથે જોડાયેલા હોય છે,તેથી અહીં સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ કોષરસ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જાંબલી અ-સલ્ફર બેક્ટેરિયામાં બેક્ટેરિયોક્લોરોફિલ રંજકદ્રવ્ય હોય છે અને તેઓ કાર્બનિક એસિડ અને આલ્કોહોલ જેવા સરળ કાર્બનિક સંયોજનોની હાજરીમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
આવા બેક્ટેરિયાનું ઉદાહરણ $Rhodospirillum \text{ } rubrum$ છે.
આઇસોપ્રોપાઇલ આલ્કોહોલનું એસિટોનમાં રૂપાંતર કરવાની રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2CH_3CHOHCH_3 + CO_2 \xrightarrow{\text{Sunlight}} (CH_2O) + 2CH_3COCH_3 + H_2O$

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ગ્રીન સલ્ફર બેક્ટેરિયા એનોક્સિજેનિક (ઓક્સિજન મુક્ત ન કરતા) પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,તેઓ $H_2O$ (પાણી) ને બદલે ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે $H_2S$ (હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ) અથવા અન્ય રિડક્શન પામેલા કાર્બનિક અને અકાર્બનિક પદાર્થોનો ઉપયોગ કરે છે.
કારણ કે $H_2O$ નો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે થતો નથી,તેથી આ પ્રક્રિયામાં આણ્વિય ઓક્સિજન $(O_2)$ ઉપ-પેદાશ તરીકે મુક્ત થતો નથી.

(B) રસાયણસંશ્લેષી સ્વયંપોષી સજીવો,જેમ કે નાઈટ્રિફાઈંગ બેક્ટેરિયા (દા.ત.,$Nitrosomonas$),એમોનિયા $(NH_3)$ અથવા નાઈટ્રાઈટ $(NO_2^-)$ જેવા અકાર્બનિક પદાર્થોના ઓક્સિડેશન દ્વારા ઉર્જા મેળવે છે.
આ ઉર્જાનો ઉપયોગ વાતાવરણીય કાર્બન ડાયોક્સાઈડ $(CO_2)$ ને કાર્બોદિતોમાં સ્થાપિત કરવા માટે થાય છે,જે કેલ્વિન ચક્ર જેવી પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
તેથી,આ બેક્ટેરિયામાં કાર્બોદિત સંશ્લેષણ માટેના કાચા માલ તરીકે $CO_2$ અને $H_2O$ (હાઈડ્રોજનના સ્ત્રોત તરીકે) વપરાય છે,જ્યારે ઉર્જા $NH_3$ અથવા $NO_2^-$ ના ઓક્સિડેશનમાંથી મેળવવામાં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$NH_3$ અને $CO_2$ તેમના ચયાપચયના માર્ગમાં સામેલ આવશ્યક ઘટકો છે.

(D) જે સજીવો રિડ્યુસ્ડ અકાર્બનિક સંયોજનો (જેમ કે $NH_3$,$H_2S$,$Fe^{2+}$,વગેરે) ના ઓક્સિડેશન દ્વારા ઉર્જા મેળવે છે,તેમને કેમો-ઓટોટ્રોપ્સ (રસાયણસ્વયંપોષી) કહેવામાં આવે છે.
આ સજીવો આ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓમાંથી મુક્ત થતી ઉર્જાનો ઉપયોગ $CO_2$ માંથી કાર્બનિક સંયોજનોના સંશ્લેષણ માટે કરે છે.
ફોટોટ્રોપ્સ પ્રકાશમાંથી ઉર્જા મેળવે છે,જ્યારે સેપ્રોઝોઈક સજીવો સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર નભે છે.

(D) અંતઃસ્ત્રાવો એ બહુકોષીય સજીવોમાં અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથીઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રાસાયણિક સંદેશાવાહકો છે જે શારીરિક પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરે છે.
$A$. વાંદરો,$B$. બિલાડી અને $C$. વંદો એ બધા બહુકોષીય પ્રાણીઓ છે જે અંતઃસ્ત્રાવી તંત્ર ધરાવે છે અને અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે.
$D$. બેક્ટેરિયા એ એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
તેમની પાસે ઉચ્ચ કક્ષાના સજીવોની જેમ અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરવા માટે અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથીઓ કે જટિલ અંતઃસ્ત્રાવી તંત્ર હોતું નથી.
તેથી,બેક્ટેરિયામાં અંતઃસ્ત્રાવો ગેરહાજર હોય છે.

(C) બેક્ટેરિયાનું આનુવંશિક દ્રવ્ય એક માત્ર ગોળાકાર $DNA$ અણુનું બનેલું હોય છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોથી વિપરીત,બેક્ટેરિયલ $DNA$ હિસ્ટોન પ્રોટીન દ્વારા ન્યુક્લિયોસોમમાં આયોજિત હોતું નથી.
તેના બદલે,$DNA$ અમુક ચોક્કસ પ્રોટીન દ્વારા પકડાયેલા મોટા લૂપ્સમાં ગોઠવાયેલું હોય છે,જેને ન્યુક્લિયોઇડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,બેક્ટેરિયલ જીનોમમાં હિસ્ટોન પ્રોટીન વગરનું $DNA$ હોય છે.

(C) ઓક્સોટ્રોફ એ એક ઉત્પરિવર્તિત (mutant) સજીવ છે જેણે તેની વૃદ્ધિ માટે જરૂરી એક અથવા વધુ આવશ્યક સંયોજનો, જેમ કે એમિનો એસિડ અથવા વિટામિન્સ, નું સંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા ગુમાવી દીધી છે.
$1944$ માં, બીડલ અને ટાટમે $Neurospora \, crassa$ પર $X$-કિરણોનો મારો ચલાવીને આવા ઘણા પોષક ઉત્પરિવર્તિત સજીવો મેળવ્યા હતા, જેને તેમણે ઓક્સોટ્રોફ નામ આપ્યું હતું.
આ સજીવોને જીવંત રહેવા માટે તેમના પોષણ માધ્યમમાં ચોક્કસ ખૂટતા પોષક તત્વો ઉમેરવાની જરૂર પડે છે.

(A) બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે જે સામાન્ય રીતે એક જ,વર્તુળાકાર રંગસૂત્ર ધરાવે છે. તેઓ અર્ધીકરણ (meiosis) પ્રક્રિયામાંથી પસાર થતા નથી અને સુકોષકેન્દ્રી સજીવોની જેમ રંગસૂત્રોની સમજાત જોડીઓ ધરાવતા નથી,તેથી તેમનું આનુવંશિક દ્રવ્ય એકકીય (haploid) ગણાય છે. તેથી,બેક્ટેરિયલ જીનોમ એટલે એકકીય રંગસૂત્રોના સેટ પર સ્થિત જનીનોની કુલ સંખ્યા.

(B) જે સજીવો રિડક્શન પામેલા અકાર્બનિક સંયોજનો (જેમ કે એમોનિયા,નાઈટ્રાઈટ્સ અથવા હાઈડ્રોજન સલ્ફાઈડ) ના ઓક્સિડેશન દ્વારા ઉર્જા મેળવે છે,તેમને $Chemoautotrophs$ (રસાયણસ્વયંપોષી) કહેવામાં આવે છે.
આ સજીવો ઉર્જા ઉત્પાદન માટે સૂર્યપ્રકાશ પર આધાર રાખતા નથી,પરંતુ આ રાસાયણિક ઉર્જાનો ઉપયોગ કાર્બન ડાયોક્સાઈડનું કાર્બનિક સંયોજનોમાં સ્થાપન કરવા માટે કરે છે.

(C) $Staphylococcus$ પ્રજાતિનું નામ ગ્રીક શબ્દ '$staphyle$' પરથી આવ્યું છે,જેનો અર્થ 'દ્રાક્ષનો ઝૂમખો' થાય છે અને '$kokkos$' નો અર્થ 'બેરી' થાય છે. આ બેક્ટેરિયા ગ્રામ-પોઝિટિવ ગોળાણુઓ (cocci) છે જે વિવિધ સમતલોમાં વિભાજન પામે છે,જેના પરિણામે દ્રાક્ષના ઝૂમખા જેવા અનિયમિત સમૂહો રચાય છે.

(C) સાયનોબેક્ટેરિયા,જેને બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (નીલ-હરિત લીલ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રીય (prokaryotic) સજીવો છે.
તેમાં ક્લોરોફિલ $a$ અને ફાયકોબિલિપ્રોટીન,જેમ કે ફાયકોસાયનિન હોય છે,જે તેમને તેમનો વિશિષ્ટ વાદળી-લીલો રંગ આપે છે.
તેઓ સ્વયંપોષી સજીવો છે જે ઓક્સિજનયુક્ત પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

(A) $Vibrio$ $cholerae$ એ વક્ર,દંડાણુ આકારના બેક્ટેરિયા છે જે એક ધ્રુવીય કશા ધરાવે છે.
જે બેક્ટેરિયા એક છેડે એક જ કશા ધરાવે છે તેને $Monotrichous$ (એકકશાધારી) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$Vibrio$ $cholerae$ એ $Monotrichous$ જૂથમાં આવે છે.

(C) માયકોપ્લાઝ્મા એવા બેક્ટેરિયા છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે,જે તેમને પેનિસિલિન જેવી કોષદીવાલના સંશ્લેષણને લક્ષ્ય બનાવતી એન્ટિબાયોટિક્સ સામે કુદરતી રીતે પ્રતિરોધક બનાવે છે.
$Tetracycline$ એ બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે જે $30S$ રાઈબોસોમલ સબયુનિટ સાથે જોડાઈને પ્રોટીન સંશ્લેષણને અટકાવે છે.
માયકોપ્લાઝ્મા વૃદ્ધિ અને અસ્તિત્વ માટે પ્રોટીન સંશ્લેષણ પર આધાર રાખતા હોવાથી,$Tetracycline$ તેમની વૃદ્ધિને રોકવામાં અત્યંત અસરકારક છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $Tetracycline$ સૌથી અસરકારક પસંદગી છે.

(A) ઓક્સિજનિક પ્રકાશસંશ્લેષણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં $H_2O$ નો ઉપયોગ ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે થાય છે,જેના પરિણામે આડપેદાશ તરીકે $O_2$ મુક્ત થાય છે.
સાયનોબેક્ટેરિયા,જેમ કે $Oscillatoria$,એકમાત્ર આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે લીલી વનસ્પતિઓની જેમ ઓક્સિજનિક પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે.
$Rhodospirillum$,$Chlorobium$ અને $Chromatium$ એ એનોક્સિજનિક પ્રકાશસંશ્લેષી બેક્ટેરિયાના ઉદાહરણો છે જે ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે $H_2O$ ને બદલે $H_2S$ જેવા સંયોજનોનો ઉપયોગ કરે છે,તેથી તેઓ $O_2$ મુક્ત કરતા નથી.

(B) નીલહરિતલીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,જેમાં હરિતકણ જેવી પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
આ સજીવોમાં,પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો લેમિલીઝોમ અથવા થાઈલેકોઈડ પટલ જેવી વિશિષ્ટ પટલમય રચનાઓમાં આવેલા હોય છે,જે કોષરસસ્તરના વિસ્તરણ છે.
તેથી,પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા લેમિલીઝોમમાં થાય છે.

(B) મોનેરા સૃષ્ટિમાં આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં પટલમય કોષકેન્દ્ર અને અન્ય પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
સુયોજિત કોષકેન્દ્રને બદલે,તેઓમાં $nucleoid$ નામનો વિસ્તાર હોય છે જ્યાં તેમનું જનીન દ્રવ્ય (વર્તુળાકાર $DNA$) આવેલું હોય છે.
પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ અને વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેઓ સુયોજિત કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે.

(C) મોનેરા સૃષ્ટિમાં તમામ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
સાયનોબૅક્ટેરિયા (જેને નીલ-હરિત લીલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,તેથી તેઓ મોનેરા સૃષ્ટિમાં આવે છે.
યુગ્લિના એ પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિનું સજીવ છે.
અમીબા એ પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિનું સજીવ છે.
યીસ્ટ એ એકકોષી ફૂગ છે જે ફૂગ (Fungi) સૃષ્ટિમાં આવે છે.

(A) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં $Monera$ (મોનેરા) એકમાત્ર એવી સૃષ્ટિ છે જેમાં આદિકોષકેન્દ્રિય (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. $Protista$ (પ્રોટીસ્ટા),$Fungi$ (ફૂગ),$Plantae$ (વનસ્પતિ) અને $Animalia$ (પ્રાણીસૃષ્ટિ) એ તમામ સુકોષકેન્દ્રિય (eukaryotic) સૃષ્ટિઓ છે.

(C) આદિકોષકેન્દ્રીય સજીવોમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
$1$. યીસ્ટ એ એકકોષી ફૂગ છે (સુકોષકેન્દ્રી).
$2$. સારગેસમ એ બદામી લીલ છે (સુકોષકેન્દ્રી).
$3$. નીલ-હરિત લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
$4$. સ્પાયરોગાયરા એ લીલી લીલ છે (સુકોષકેન્દ્રી).
તેથી,સાચો જવાબ નીલ-હરિત લીલ છે.

(B) $Bacteria$ (બૅક્ટેરિયા) ડોમેઇનમાં આવતા સજીવોની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (જેને મ્યુરીન પણ કહેવાય છે) ની બનેલી હોય છે.
તેની સામે,$Archaea$ (આર્કિયા) ની કોષદીવાલ સ્યુડોપેપ્ટીડોગ્લાયકેન અથવા અન્ય પોલીસેકેરાઇડ્સ અને પ્રોટીનની બનેલી હોય છે,તેમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનો અભાવ હોય છે.
$Eukarya$ (યુકેરિયા) ડોમેઇનના સજીવોમાં કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ (વનસ્પતિ),કાઇટિન (ફૂગ) ની બનેલી હોય છે અથવા કોષદીવાલનો અભાવ (પ્રાણીઓ) હોય છે.

(C) $Archaea$ એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો એક સમૂહ છે જે અત્યંત પ્રતિકૂળ પર્યાવરણમાં જીવી શકે છે.
$1$. મિથેનોજેન્સ કાદવવાળા વિસ્તારોમાં અને વાગોળતા પ્રાણીઓના પાચનમાર્ગમાં જોવા મળે છે.
$2$. હેલોફિલ્સ અત્યંત ક્ષારયુક્ત વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
$3$. થર્મોઍસિડોફિલ્સ ગરમ પાણીના ઝરામાં જોવા મળે છે જ્યાં તાપમાન ખૂબ ઊંચું હોય છે અને પર્યાવરણ એસિડિક હોય છે.
$4$. સ્પાઈરોકીટ્સ એ ગ્રામ-નેગેટિવ બેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે,આર્કીઆ નથી.
તેથી,સાચો જવાબ થર્મોઍસિડોફિલ્સ છે.

(B) મિથેનોજેન્સ એ આર્કિયાનો એક વિશિષ્ટ સમૂહ છે જે અજારક પરિસ્થિતિઓમાં ચયાપચયની આડપેદાશ તરીકે મિથેન $(CH_4)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે ગાય અને ભેંસ જેવા વાગોળતા પ્રાણીઓના પાચનતંત્રમાં જોવા મળે છે,જ્યાં તેઓ સેલ્યુલોઝના પાચનમાં મદદ કરે છે.
તેઓ કાદવવાળા વિસ્તારોમાં પણ હાજર હોય છે,તેથી જ મિથેનને ઘણીવાર માર્શ ગેસ (marsh gas) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રણ-ડોમેઇન વર્ગીકરણ પદ્ધતિ અનુસાર,તમામ સજીવોને ત્રણ ડોમેઇનમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે: $Archaea$,$Bacteria$ અને $Eukarya$.
યુબૅક્ટેરિયા (સાચા બૅક્ટેરિયા) એ $Bacteria$ ડોમેઇનનો ભાગ છે.
$Archaea$ માં આદિ બૅક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે,અને $Eukarya$ માં તમામ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(B) બૅક્ટેરિયા ડોમેઇન (જેને $Eubacteria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) માં મોટાભાગના જાણીતા રોગકારક સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે મનુષ્યો,પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓમાં રોગો ફેલાવે છે. જોકે કેટલાક આર્કીઆ સજીવો અતિશય વાતાવરણમાં જોવા મળે છે,પરંતુ તેઓ સામાન્ય રીતે મનુષ્યો માટે રોગકારક હોવાનું જાણીતું નથી. યુકેરિયા ડોમેઇનમાં પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં પણ રોગકારક સજીવો હોઈ શકે છે,પરંતુ બૅક્ટેરિયા ડોમેઇન એ જાણીતા રોગકારક આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો માટે સૌથી વધુ જાણીતું છે.

(B) આર્કીઆ $(Archaea)$ ડોમેઈન એવા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો ધરાવે છે જે બેક્ટેરિયા $(Bacteria)$ કરતા અલગ પડે છે.
તેમની વચ્ચેનો એક મુખ્ય જૈવરાસાયણિક તફાવત એ છે કે આર્કીઆની કોષદિવાલમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનો અભાવ હોય છે,જે બેક્ટેરિયલ કોષદિવાલનું લાક્ષણિક ઘટક છે.
તેના બદલે,આર્કીઆની કોષદિવાલ વિવિધ પ્રોટીન,પોલીસેકેરાઈડ્સ અથવા સ્યુડોમ્યુરીનથી બનેલી હોય છે.
તેથી,સાચું લક્ષણ એ છે કે તેમની કોષદિવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેનની બનેલી હોતી નથી.

(B) સ્પાઈરોકીટ એ ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયાનો એક સમુદાય છે જે લાંબા,કુંતલાકાર (helical) કોષો ધરાવે છે. તેઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમની અંદરની અને બહારની પટલની વચ્ચે અક્ષીય તંતુઓ (endoflagella) આવેલા હોય છે,જે તેમને કોર્કસ્ક્રૂ જેવી ગતિ કરવામાં મદદ કરે છે. તેથી,તેમને ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) આર્કિબૅક્ટેરિયા એ બૅક્ટેરિયાનો એક વિશિષ્ટ સમૂહ છે જે અત્યંત પ્રતિકૂળ નિવાસસ્થાનોમાં જોવા મળે છે.
હેલોફિલ્સ એ આર્કિબૅક્ટેરિયાનો એક પ્રકાર છે જે ખાસ કરીને અતિશય ક્ષારયુક્ત વિસ્તારોમાં (હેલોફિલિક પર્યાવરણ) વિકાસ પામે છે.
મિથેનોજેન્સ કાદવવાળા વિસ્તારોમાં અને વાગોળતા પ્રાણીઓના પાચનમાર્ગમાં જોવા મળે છે.
થર્મોઍસિડોફિલ્સ ગરમ પાણીના ઝરામાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (મ્યુરીન) એ મોટાભાગના બેક્ટેરિયાની કોષદીવાલનો લાક્ષણિક ઘટક છે.
$A$,$C$,અને $D$ ત્રણેય બેક્ટેરિયા ડોમેઈનના સભ્યો છે અને તેમની કોષદીવાલમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેન હોય છે.
$B$ (હેલોફિલ્સ) એ આર્કિયા (Archaea) ડોમેઈનનો સભ્ય છે.
આર્કિયાની કોષદીવાલ સ્યુડોપેપ્ટીડોગ્લાયકેન,પ્રોટીન અથવા પોલીસેકેરાઈડ્સની બનેલી હોય છે,પરંતુ તેમાં સાચું પેપ્ટીડોગ્લાયકેન હોતું નથી.
તેથી,હેલોફિલ્સની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેનની બનેલી હોતી નથી.

(A) $Archaea$ (આર્કીઆ) ડોમેઇનમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેમને 'એક્સટ્રીમોફાઇલ્સ' (extremophiles) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સજીવો અત્યંત ગરમ તાપમાન,વધુ ક્ષારતા અને અત્યંત $pH$ સ્તર જેવી કઠિન પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવી શકે છે,જ્યાં અન્ય સજીવો જીવી શકતા નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત વર્ગીકરણની ત્રણ-ડોમેઈન પદ્ધતિમાં,તમામ સજીવોને ત્રણ ડોમેઈનમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે: $Bacteria$,$Archaea$ અને $Eukarya$.
$1$. $Bacteria$ (અથવા $Eubacteria$) એ એક ડોમેઈન છે જેમાં સાચા બૅક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. $Spirochetes$ એ ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયાનો એક સમુદાય છે જે લાંબા,કુંતલાકાર કોષો ધરાવે છે.
$3$. $Methanogens$ એ $Archaea$ ડોમેઈનમાં આવે છે.
$4$. $Molds$ એ ફૂગ છે,જે $Eukarya$ ડોમેઈનમાં આવે છે.
$5$. $Worms$ એ પ્રાણીઓ છે,જે $Eukarya$ ડોમેઈનમાં આવે છે.
તેથી,$Spirochetes$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે $Bacteria$ ડોમેઈનનો એક ભાગ છે.

(A) પૃથ્વી પરના સૌપ્રથમ જીવંત સ્વરૂપો સરળ,એકકોષીય,આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો હોવાનું માનવામાં આવે છે. $5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,આ સજીવોને $Monera$ સૃષ્ટિમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. તેમની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે. તેથી,$Monera$ એ જીવંત સજીવોનો સૌથી આદિમ અને પ્રથમ સમૂહ છે.

(C) યુબૅક્ટેરિયા (સાચા બૅક્ટેરિયા) ની કોષદીવાલ $peptidoglycan$ (જેને $murein$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ની બનેલી હોય છે.
સાયનોબૅક્ટેરિયા એ પ્રકાશસંશ્લેષી યુબૅક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે,તેથી તેમની પાસે પણ $peptidoglycan$ ની કોષદીવાલ હોય છે.
આર્કિબૅક્ટેરિયાની કોષદીવાલનું બંધારણ વિશિષ્ટ હોય છે જેમાં $peptidoglycan$ નો અભાવ હોય છે,તેમાં ઘણીવાર સ્યુડોમ્યુરીન અથવા અન્ય પ્રોટીન/પોલિસેકેરાઈડ્સ હોય છે.
આમ,યુબૅક્ટેરિયા અને સાયનોબૅક્ટેરિયા બંનેમાં $peptidoglycan$ ની કોષદીવાલ જોવા મળે છે.

(B) મોનેરા સૃષ્ટિમાં તમામ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
આર્કિબૅક્ટેરિયા એ પ્રાચીન બૅક્ટેરિયા છે જે અત્યંત વિષમ પરિસ્થિતિઓમાં જીવે છે.
યુબૅક્ટેરિયા એ 'સાચા બૅક્ટેરિયા' છે જે સખત કોષદીવાલ ધરાવે છે.
સાયનોબૅક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) એ પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
આ તમામ જૂથો આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોના બનેલા હોવાથી,તેઓ બધાને મોનેરા સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) સૃષ્ટિ $Monera$ (મોનેરા) આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો ધરાવે છે.
આ સજીવો પોષણની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.
મોનેરાના કેટલાક સભ્યો (જેમ કે સાયનોબેક્ટેરિયા) સ્વપોષી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકે છે.
અન્ય સભ્યો પરપોષી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ખોરાક માટે અન્ય સજીવો પર આધાર રાખે છે.
તેથી,સૃષ્ટિ $Monera$ માં સ્વપોષી અને પરપોષી બંને પ્રકારના સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(D) સાયનોબૅક્ટેરિયા એ સૃષ્ટિ મોનેરામાં આવતા આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જનીનદ્રવ્ય કોઈ કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા આવરિત હોતું નથી.
આ ખુલ્લો,વર્તુળાકાર,દ્વિ-શૃંખલામય $DNA$ અણુ,જે હિસ્ટોન પ્રોટીન સાથે જોડાયેલો હોતો નથી,તે કોષરસના એક ચોક્કસ વિસ્તારમાં સ્થિત હોય છે જેને ન્યુક્લિઓઇડ (અથવા જનીનધારક) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાયનોબૅક્ટેરિયાનું જનીનદ્રવ્ય ન્યુક્લિઓઇડ તરીકે ઓળખાય છે.

(D) સુયોજિત કોષકેન્દ્ર એ સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) કોષોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) કોષો,જેમ કે સૃષ્ટિ $Monera$ ના સભ્યો,તેમાં પટલમય કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
$Anabaena$ એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) નું એક પ્રજાતિ છે,જે આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
તેથી,$Anabaena$ માં સુયોજિત કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે,જ્યારે લાઇકેન,ફૂગ અને લીલી લીલ એ તમામ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે સુયોજિત કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે.

(A) મિથેનોઝેન્સ અને હેલોફિલ્સ બંને $Archaea$ (આર્કિબૅક્ટેરિયા) સમૂહના સભ્યો છે.
આર્કિબૅક્ટેરિયા અન્ય બૅક્ટેરિયાથી અલગ પડે છે કારણ કે તેમની કોષદીવાલની રચના વિશિષ્ટ હોય છે,જે તેમને અત્યંત પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.
મિથેનોઝેન્સ કાદવવાળા વિસ્તારોમાં અને વાગોળતા પ્રાણીઓના પાચનમાર્ગમાં જોવા મળે છે,જ્યારે હેલોફિલ્સ અત્યંત ક્ષારયુક્ત વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે.
તેથી,તેમની વચ્ચેનું સમાન લક્ષણ એ છે કે તેઓ બંને આર્કિબૅક્ટેરિયા જૂથમાં આવે છે.

(D) ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયા પાતળા પેપ્ટિડોગ્લાયકન સ્તર અને બાહ્ય પટલ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$Spirochaetes$ (સ્પાઇરાકિટ) એ ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયાનો એક સમુદાય છે જે લાંબા,કુંતલાકાર કોષો ધરાવે છે.
$Firmicutes$ (ફર્મીક્યુટ્‌સ) સામાન્ય રીતે ગ્રામ-પોઝિટિવ હોય છે (કેટલાક અપવાદો સાથે).
$Halophiles$ (હેલોફિલ્સ) એ આર્કિયા છે,બૅક્ટેરિયા નથી.
$Eubacteria$ (યુબૅક્ટેરિયા) એ એક વિશાળ શ્રેણી છે જેમાં ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બંને પ્રકારોનો સમાવેશ થાય છે,પરંતુ $Spirochaetes$ ખાસ કરીને ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયાના જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(C) પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (જેને મ્યુરીન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ શર્કરા અને એમિનો એસિડનો બનેલો એક પોલિમર છે,જે મોટાભાગના બૅક્ટેરિયાના કોષરસ પટલની બહાર જાળી જેવું સ્તર બનાવે છે,જેને કોષદીવાલ કહેવાય છે.
ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બંને પ્રકારના બૅક્ટેરિયામાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેન ધરાવતી કોષદીવાલ હોય છે.
ગ્રામ-પોઝિટિવ બૅક્ટેરિયામાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનું સ્તર જાડું હોય છે,જ્યારે ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયામાં તે પ્રમાણમાં પાતળું હોય છે.
તેથી,પેપ્ટીડોગ્લાયકેન બંને પ્રકારના બૅક્ટેરિયામાં હાજર હોય છે.

(C) સાયનોબૅક્ટેરિયા,જેને બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (નીલ-હરિત લીલ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બૅક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાની ઊર્જા મેળવે છે. તેઓ ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયા છે જે ક્લોરોફિલ-$a$ ધરાવે છે અને ઓક્સિજનયુક્ત પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવામાં સક્ષમ છે. તેથી,તેઓ મુખ્યત્વે પ્રકાશસંશ્લેષી બૅક્ટેરિયા છે.

(D) $Eubacteria$ (સાચા બેક્ટેરિયા) ની કોષદીવાલ $peptidoglycan$ (જેને $murein$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ની બનેલી હોય છે.
તેની સામે,$Archaebacteria$ ની કોષદીવાલમાં $peptidoglycan$ નો અભાવ હોય છે; તેના બદલે,તે પ્રોટીન,પોલીસેકેરાઈડ્સ અથવા સ્યુડોમ્યુરીન (pseudomurein) ની બનેલી હોય છે.
તેથી,કોષદીવાલમાં $peptidoglycan$ ની હાજરી એ $Eubacteria$ નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(D) બૅક્ટેરિયા એ સૃષ્ટિ $Monera$ ના એકમાત્ર સભ્યો છે.
તેઓ સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતા સૂક્ષ્મજીવો છે.
તેમના પોષણના પ્રકારને આધારે,બૅક્ટેરિયા સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી અથવા રસાયણસંશ્લેષી) અથવા પરપોષી (મૃતપજીવી અથવા પરોપજીવી) હોઈ શકે છે.
જોકે,મોટા ભાગના બૅક્ટેરિયા પરપોષી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ખોરાક માટે અન્ય સજીવો અથવા મૃત કાર્બનિક પદાર્થો પર આધાર રાખે છે.
તેથી,'મોટા ભાગના બૅક્ટેરિયા પરપોષી અને કેટલાક સ્વયંપોષી છે' તે વિધાન સાચું છે.

(B) ગ્રામ-પોઝિટિવ બૅક્ટેરિયાની લાક્ષણિકતા તેમની જાડી પેપ્ટીડોગ્લાયકેન કોષદીવાલ છે,જે ગ્રામ અભિરંજક પદ્ધતિ દરમિયાન ક્રિસ્ટલ વાયોલેટ અભિરંજકને જાળવી રાખે છે.
$Firmicutes$ (ફર્મીક્યુટ્સ) એ બૅક્ટેરિયાનો એક સમુદાય છે,જેમાંથી મોટાભાગના ગ્રામ-પોઝિટિવ કોષદીવાલનું બંધારણ ધરાવે છે.
$Halophiles$ (હેલોફિલ્સ) એ આર્કિયા છે જે વધુ ક્ષારયુક્ત વાતાવરણમાં વિકાસ પામે છે.
$Spirochaetes$ (સ્પાઈરોકીટ્સ) એ ગ્રામ-નેગેટિવ બૅક્ટેરિયાનો એક સમુદાય છે જે વિશિષ્ટ કુંતલાકાર આકાર ધરાવે છે.
$Methanogens$ (મીથેનોઝેન્સ) એ આર્કિયા છે જે અજારક પરિસ્થિતિમાં ચયાપચયની આડપેદાશ તરીકે મીથેન ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) થર્મોએસિડોફિલ્સ એ આર્કિબેક્ટેરિયા (Archaebacteria) સમૂહના સભ્યો છે.
તેઓ ખાસ કરીને અત્યંત પ્રતિકૂળ પર્યાવરણમાં જીવવા માટે અનુકૂલિત હોય છે,જે ઊંચા તાપમાન અને એસિડિક $pH$ દ્વારા લાક્ષણિક છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષી નથી.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે અત્યંત ક્ષારયુક્ત વસવાટમાં રહેતા સજીવોને હેલોફિલ્સ (halophiles) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,તેમની સાચી લાક્ષણિકતા એ છે કે તેઓ ઊંચા તાપમાને જીવંત રહી શકે છે.

(C) બૅક્ટેરિયાની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Peptidoglycan$ (જેને $Murein$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ની બનેલી હોય છે.
$Peptidoglycan$ એ શર્કરા અને એમિનો એસિડનો બનેલો પોલિમર છે,જે મોટાભાગના બૅક્ટેરિયાના કોષરસ પટલની બહાર જાળી જેવું સ્તર બનાવે છે,જે બંધારણીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
$Cellulose$ વનસ્પતિની કોષદીવાલમાં જોવા મળે છે,$Chitin$ ફૂગની કોષદીવાલમાં જોવા મળે છે,અને $Lipids$ એ કોષરસ પટલના મુખ્ય ઘટકો છે.

(A) $S$ સાચું છે કારણ કે થર્મોઍસિડોફાઇલ્સ એ આર્કીઆનો એક સમૂહ છે જે ખાસ કરીને ઓછા $pH$ (એસિડિક) અને ઊંચા તાપમાનવાળા વાતાવરણમાં જીવવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
$R$ સાચું છે કારણ કે આર્કીબેક્ટેરિયા (આર્કીઆ) પાસે વિશિષ્ટ કોષદીવાલ બંધારણ (પેપ્ટિડોગ્લાયકેનનો અભાવ) અને કોષરસસ્તરના લિપિડ્સ હોય છે,જે તેમને ગરમ પાણીના ઝરા,ક્ષારયુક્ત વિસ્તારો અને એસિડિક વાતાવરણ જેવી અત્યંત પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રાખવામાં મદદ કરે છે.
આમ,થર્મોઍસિડોફાઇલ્સની આ પરિસ્થિતિઓમાં જીવવાની ક્ષમતા એ તેમના આર્કીઆ હોવાનું સીધું પરિણામ છે,તેથી $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.