Monera (Prokaryotes) Questions in Gujarati

(D) ઢોરમાં થતા પ્લ્યુરોન્યુમોનિયા રોગને સૌપ્રથમ $1898$ માં $Nocard$ અને $Roux$ દ્વારા નોંધવામાં આવ્યો હતો અને તેનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ આ રોગકારક સજીવને અલગ કરવામાં સફળ રહ્યા હતા,જેને પાછળથી $Mycoplasma$ પ્રજાતિ તરીકે ઓળખવામાં આવી હતી. $Mycoplasma$ એ વિશિષ્ટ પ્રકારના બેક્ટેરિયા છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે,જે તેમને ઘણી સામાન્ય એન્ટિબાયોટિક્સ સામે પ્રતિરોધક બનાવે છે.

(B) $Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
તેમની પાસે મજબૂત કોષદીવાલ ન હોવાથી,તેઓ કોષદીવાલ ધરાવતા બેક્ટેરિયાની જેમ આસૃતિના કારણે તૂટી જતા નથી.
ફ્લોએમ (અન્નવાહક) જે ઉચ્ચ દબાણ ધરાવતું વાતાવરણ છે,તેમાં $Mycoplasma$ જીવી શકે છે કારણ કે તેઓ આસૃતિની દ્રષ્ટિએ નિષ્ક્રિય હોય છે અથવા તેઓ તેમના આંતરિક આસૃતિ દબાણને વાતાવરણ મુજબ અનુકૂલિત કરી શકે છે,જેનાથી તેઓ રક્ષણાત્મક કોષદીવાલ વગર પણ અસ્તિત્વ ટકાવી શકે છે.

(C) $Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.
કોષદીવાલના અભાવને કારણે,તેઓ અધોસાંદ્ર (hypotonic) દ્રાવણમાં પોતાનો આકાર જાળવી શકતા નથી અને આસૃતિને કારણે તૂટી જાય છે.
તેથી,તેઓ આસૃતિની દ્રષ્ટિએ નાજુક માનવામાં આવે છે.

(B) માયકોપ્લાઝ્મા એ સૌથી નાના જાણીતા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
માયકોપ્લાઝ્માની કેટલીક જાતિઓ,જેમ કે માયકોપ્લાઝ્મા ન્યુમોની (Mycoplasma pneumoniae),શ્વસનતંત્રના ચેપ માટે જાણીતી છે,પરંતુ તે હૃદય-રુધિરાભિસરણ તંત્રને અસર કરતી જટિલતાઓ જેવી કે માયોકાર્ડિટિસ અથવા પેરીકાર્ડિટિસ પણ પેદા કરી શકે છે.
લીલ અને સાયનોબેક્ટેરિયા સામાન્ય રીતે મનુષ્યોમાં હૃદય-રુધિરાભિસરણ રોગો પેદા કરવા માટે જાણીતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) $Mycoplasma$ ની પ્રજાતિઓ,જેમ કે $Mycoplasma$ $salivarium$,પ્રજનન માર્ગમાં ચેપ લગાડી શકે છે. તેઓ સગર્ભા સ્ત્રીઓમાં વિકાસ પામતા ગર્ભને પોષક તત્વો અને રક્તનો પુરવઠો અટકાવે છે,જેના કારણે ગર્ભપાત થઈ શકે છે.

(D) માયકોપ્લાઝ્મા એ સૌથી નાના કોષદીવાલ વિહીન આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે. તેઓ વનસ્પતિઓમાં વિવિધ રોગો ફેલાવવા માટે જાણીતા છે.
$1$. સાઇટ્રસ ગ્રીનિંગ રોગ કેન્ડિડેટસ લિબેરીબેક્ટર દ્વારા થાય છે,પરંતુ ઐતિહાસિક રીતે તે માયકોપ્લાઝ્મા જેવા સજીવો (MLOs) સાથે સંકળાયેલ છે.
$2$. સેન્ડલ સ્પાઇક રોગ એ ફાયટોપ્લાઝ્મા (માયકોપ્લાઝ્માનો એક પ્રકાર) દ્વારા થતા રોગનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$3$. શેરડીનો ગ્રાસી શૂટ રોગ પણ ફાયટોપ્લાઝ્મા દ્વારા થાય છે.
આ તમામ રોગો માયકોપ્લાઝ્મા અથવા માયકોપ્લાઝ્મા જેવા સજીવો સાથે સંકળાયેલા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(D) $Mycoplasma$ એ એવા સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.
ગ્રામ સ્ટેનિંગ પદ્ધતિ પેપ્ટિડોગ્લાયકેન કોષદીવાલની હાજરી પર આધારિત હોવાથી,જે ક્રિસ્ટલ વાયોલેટ અભિરંજકને જાળવી રાખે છે,તેથી $Mycoplasma$ ને ગ્રામ-પોઝિટિવ કે ગ્રામ-નેગેટિવ તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાતા નથી.
તેથી,તેઓ ગ્રામ-અનિર્ધારિત ગણાય છે અથવા તેમની પાસે આ વર્ગીકરણ માટે જરૂરી કોષદીવાલનું બંધારણ હોતું નથી.

(B) $Mycoplasma \text{ } mycoides$ સજીવને સૌપ્રથમ $1898$ માં નોકાર્ડ અને રુક્સ દ્વારા ગાયોમાં થતા બોવાઈન પ્લ્યુરોન્યુમોનિયા રોગમાંથી અલગ કરવામાં આવ્યો હતો.
ત્યારબાદ, $1929$ માં, નોવાક દ્વારા આ સજીવ માટે $Asterococcus \text{ } mycoides$ નામ સૂચવવામાં આવ્યું હતું.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) માયકોપ્લાઝ્મા એ બેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જેમાં તેમની કોષરસ પટલની આસપાસ કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે. તેવી જ રીતે,$L-$ સ્વરૂપના બેક્ટેરિયા એ બેક્ટેરિયાના એવા પ્રકારો છે જેણે પરિવર્તન અથવા પર્યાવરણીય તણાવને કારણે તેમની કોષદીવાલ ગુમાવી દીધી છે. તેથી,માયકોપ્લાઝ્મા $L-$ સ્વરૂપના બેક્ટેરિયા સાથે ગાઢ રીતે સંબંધિત છે કારણ કે બંનેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.

(C) $Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
તેઓ પોષણની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.
$Mycoplasma$ ની કેટલીક જાતિઓ રોગકારક છે અને પ્રાણીઓ તથા વનસ્પતિઓમાં પરજીવી તરીકે વર્તે છે,જ્યારે અન્ય મૃતોપજીવી છે,જે મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર જીવન ગુજારે છે.

(C) માયકોપ્લાઝમા એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે. અન્ય તમામ જીવંત કોષોની જેમ,તેઓમાં બંને આનુવંશિક દ્રવ્યો હોય છે,પ્રાથમિક આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $DNA$ (ડીઓક્સિરાઈબોન્યુક્લિક એસિડ) અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે $RNA$ (રાઈબોન્યુક્લિક એસિડ). તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે તેમાં $RNA$ અને $DNA$ બંને હોય છે.

(B) વનસ્પતિઓમાં,જેમાં કઠોળનો પણ સમાવેશ થાય છે,'વિચિસ બ્રૂમ' રોગમાં ડાળીઓનો અસામાન્ય વિકાસ થાય છે,જેના કારણે તે સાવરણી જેવું દેખાય છે.
આ સ્થિતિ મુખ્યત્વે $Mycoplasma$ (ખાસ કરીને $Phytoplasma$) દ્વારા થાય છે,જે કોષદીવાલ વિહીન આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે અને યજમાન વનસ્પતિના અન્નવાહક પેશીને ચેપ લગાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) $Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત સજીવો છે જે ઓક્સિજન વગર જીવી શકે છે. તેમને ઘણીવાર વાયરસ અને બેક્ટેરિયા વચ્ચેની કડી માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમની પાસે કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે (વાયરસની જેમ),પરંતુ તેઓ $DNA$ અને $RNA$ બંને ધરાવે છે અને બેક્ટેરિયાની જેમ સ્વતંત્ર રીતે પ્રજનન કરી શકે છે.

(D) આદિકોષકેન્દ્રી $(Prokaryotes)$ એવા સજીવો છે જેમાં પટલમય કોષકેન્દ્ર અને અન્ય પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
$5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ મુજબ,મોનેરા $(Monera)$ સૃષ્ટિમાં તમામ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
માયકોપ્લાઝ્મા અને બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (સાયનોબેક્ટેરિયા) બંને આદિકોષકેન્દ્રીના ઉદાહરણો છે.
યુલોથ્રિક્સ એ સુકોષકેન્દ્રી લીલ છે અને ફૂગ પણ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) $Nostoc$ એ એક સાયનોબેક્ટેરિયા છે. સાયનોબેક્ટેરિયા એ ગ્રામ-નેગેટિવ બેક્ટેરિયા છે જે ત્રણ સ્તરો ધરાવતું જટિલ કોષ આવરણ ધરાવે છે: બાહ્ય પટલ,પેપ્ટિડોગ્લાયકન સ્તર અને આંતરિક પ્લાઝ્મા પટલ.
$Mycoplasma$ માં કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.
$E. coli$ અને $Rhodospirillum$ બેક્ટેરિયા છે,પરંતુ ત્રણ સ્તરો ધરાવતું વિશિષ્ટ કોષ આવરણ એ સાયનોબેક્ટેરિયાની લાક્ષણિકતા છે.

(B) $PPLO$ (પ્લ્યુરો ન્યુમોનિયા-લાઈક ઓર્ગેનિઝમ્સ),જેને $Mycoplasma$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે જાણીતા સૌથી નાના જીવંત કોષો છે. તેમની પાસે કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે અને તેઓ બહુરૂપી હોય છે. તેઓ મુખ્યત્વે ભાજન (બાઈનરી ફિશન) ની પ્રક્રિયા દ્વારા પ્રજનન કરે છે,જે અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં કોષ બે સમાન બાળ કોષોમાં વિભાજિત થાય છે.

(A) માયકોપ્લાઝ્મામાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે,જે તેમને અત્યંત લવચીક બનાવે છે અને તેમને સરળતાથી તેમનો આકાર બદલવાની મંજૂરી આપે છે.
આ કારણોસર,માયકોપ્લાઝ્મા અનિયમિત હોય છે અને તેમના આકારમાં નોંધપાત્ર વિવિધતા દર્શાવે છે.
આ લાક્ષણિકતાને પ્લિયોમોર્ફિઝમ (બહુરૂપતા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) $Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત સજીવો છે જે ઓક્સિજન વગર જીવી શકે છે. તેઓ અજોડ છે કારણ કે તેમની પાસે કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે,જે તેમને પેનિસિલિન જેવી એન્ટિબાયોટિક્સ સામે કુદરતી રીતે પ્રતિરોધક બનાવે છે જે કોષદીવાલના સંશ્લેષણને લક્ષ્ય બનાવે છે. તેઓ આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $DNA$ અને $RNA$ બંને ધરાવે છે અને કોષરસ ધરાવે છે,જે તેમને વાયરસથી અલગ પાડે છે,કારણ કે વાયરસમાં કોષરસનો અભાવ હોય છે અને સામાન્ય રીતે માત્ર એક જ પ્રકારનો ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અથવા $RNA$) હોય છે.

(C) માયકોપ્લાઝ્મા એવા સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.
તેઓ જાણીતા સૌથી નાના જીવંત કોષો છે અને ઓક્સિજન વગર પણ જીવી શકે છે.
કોષદીવાલના અભાવને કારણે,તેમનો કોઈ ચોક્કસ આકાર હોતો નથી અને તેઓ બહુરૂપી (pleomorphic) હોય છે (તેઓ પોતાનો આકાર બદલી શકે છે).
તેઓ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) છે અને તેમાં પટલમય કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.

(B) $Mycoplasma$ એ એવા સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.
$Penicillin$ એ એક એન્ટિબાયોટિક છે જે બેક્ટેરિયલ કોષદીવાલના મુખ્ય ઘટક એવા પેપ્ટિડોગ્લાયકેનનું સંશ્લેષણ અટકાવીને કાર્ય કરે છે.
$Mycoplasma$ માં કોષદીવાલ હોતી નથી,તેથી $Penicillin$ માટે કોઈ લક્ષ્ય હોતું નથી,જેના કારણે તેઓ આ એન્ટિબાયોટિક પ્રત્યે કુદરતી રીતે પ્રતિરોધક અથવા અસંવેદનશીલ હોય છે.

(A) $Mycoplasma$ એ જાણીતા સૌથી નાના જીવંત કોષો છે અને તેઓ ઓક્સિજન વગર જીવી શકે છે.
તેમની પાસે કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે,જે એક સખત રચના છે જે મોટાભાગના બેક્ટેરિયાને ચોક્કસ આકાર આપે છે.
કોષદીવાલના અભાવને કારણે,$Mycoplasma$ પોતાનો આકાર અને કદ બદલવા માટે સક્ષમ છે,જેને પ્લ્યુઓમોર્ફિઝમ (બહુરૂપતા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) $Mycoplasma$ એ જાણીતા સૌથી નાના જીવંત કોષો છે અને તેમાં કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.
કોષદીવાલના અભાવને કારણે,તેઓ વિવિધ આકાર ધારણ કરી શકે છે (pleomorphic) અને પ્રોટીન સંશ્લેષણને લક્ષ્ય બનાવતી એન્ટિબાયોટિક્સ (જેમ કે ટેટ્રાસાયક્લિન) પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે,પરંતુ તેઓ પેનિસિલિન સામે પ્રતિરોધક છે જે કોષદીવાલના સંશ્લેષણને અટકાવે છે.
$Mycoplasma$ કોષમુક્ત સંવર્ધન માધ્યમમાં જીવી અને વૃદ્ધિ પામી શકે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ફરજિયાત અંતઃકોષીય પરોપજીવી નથી.
તેથી,તે ફરજિયાત અંતઃકોષીય પરોપજીવી છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) $Mycoplasma$ માં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
તેથી,$Mycoplasma$ માં હાજર સૌથી બહારનું સીમાવર્તી સ્તર કોષરસસ્તર છે.

(C) $PPLO$ એટલે પ્લ્યુરોન્યુમોનિયા જેવા સજીવો $(Pleuropneumonia-like \text{ organisms})$.
આ જાણીતા સૌથી નાના જીવંત કોષો છે અને તે $Mycoplasma$ પ્રજાતિના છે.
તેમની પાસે કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે અને તેઓ ઓક્સિજન વગર જીવી શકે છે.
તેથી, $PPLO$ એ $Mycoplasma$ જેવા સજીવો છે.

(C) Incipient nucleus (જેને ન્યુક્લિઓઇડ પણ કહેવાય છે) એ આદિકોષકેન્દ્રીય (prokaryotic) કોષોની લાક્ષણિકતા છે,જેમાં આનુવંશિક દ્રવ્ય કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા ઘેરાયેલું હોતું નથી.
$Myxophyceae$,જેને સામાન્ય રીતે $Cyanobacteria$ અથવા નીલ-હરિત લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Monera$ સૃષ્ટિમાં આવે છે.
$Myxophyceae$ એ આદિકોષકેન્દ્રીય હોવાથી તેમાં incipient nucleus જોવા મળે છે,જ્યારે $Chlorophyceae$,$Rhodophyceae$ અને $Phaeophyceae$ એ સુકોષકેન્દ્રીય (eukaryotic) લીલ છે.

(C) હેટરોસિસ્ટ એ કેટલાક તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયામાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે. દરેક હેટરોસિસ્ટ કોષ દીવાલમાં રહેલા સ્પષ્ટ છિદ્રો દ્વારા બંને બાજુએ નજીકના વાનસ્પતિક કોષો સાથે જોડાયેલ હોય છે. આ છિદ્રોમાં ઘણીવાર પ્રકાશીય સાયનોફાયસિયન કણિકાઓ હોય છે જેને ધ્રુવીય નોડ્યુલ્સ (polar nodules) કહેવામાં આવે છે,જે નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે જરૂરી વિશિષ્ટ આંતરિક વાતાવરણ જાળવવામાં મદદ કરે છે.

(C) $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જે મોનિલિફોર્મ કોષોના તંતુઓથી બનેલી વસાહતો તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ વસાહતો સરળ હોઈ શકે છે,જેમાં તંતુઓનું એક સ્તર અથવા સમૂહ હોય છે,અથવા સંયુક્ત હોઈ શકે છે,જ્યાં ઘણી બધી સરળ વસાહતો એક સામાન્ય શ્લેષ્મ (mucilaginous) આધારમાં જડાયેલી હોય છે. તેથી,$Nostoc$ સરળ અને સંયુક્ત બંને પ્રકારની વસાહતો બનાવી શકે છે.

(C) $Nostoc$ પ્રજાતિનું નામ સ્વીડિશ વનસ્પતિશાસ્ત્રી $Vaucher$ દ્વારા $1803$ માં આપવામાં આવ્યું હતું. આ નામ આલ્કેમિસ્ટ $Paracelsus$ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા એક શબ્દ પરથી લેવામાં આવ્યું છે જે જેલેટિનયુક્ત પદાર્થનું વર્ણન કરે છે,પરંતુ વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામકરણના સંદર્ભમાં,આ પ્રજાતિને નામ આપવાનો શ્રેય $Vaucher$ ને જાય છે.

(C) $Nostoc$ ની પ્રજાતિઓ,જેમ કે $Nostoc$ $phycocearum$,આર્કટિક અને આલ્પાઇન ઘાસના મેદાનો જેવા અત્યંત ઠંડા વાતાવરણમાં વિકાસ પામવા માટે જાણીતી છે. બરફ અથવા થીજી ગયેલી સ્થિતિમાં જીવંત રહેવાની અને વૃદ્ધિ પામવાની તેમની ક્ષમતાને કારણે,તેમને ક્રાયોફાઇટિક (cryophytic) લીલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) $Nostoc$ (એક સાયનોબેક્ટેરિયા) ના કોષોમાં, પ્રોટોપ્લાસ્ટ બે ભાગમાં વિભાજિત હોય છે: પરિઘવર્તી વિસ્તાર અને મધ્યસ્થ વિસ્તાર.
પરિઘવર્તી વિસ્તારમાં રંજકદ્રવ્યો આવેલા હોય છે અને તેને $Chromoplasm$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
મધ્યસ્થ વિસ્તાર રંગહીન હોય છે અને તેને $Centroplasm$ અથવા $Central body$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે, જે એક પ્રકારનો આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવ છે。
$1$. સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્રનો અભાવ: તમામ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોની જેમ, $Nostoc$ માં પણ પટલમય કોષકેન્દ્ર અને સુવ્યવસ્થિત અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે。
$2$. નાઇટ્રોજન સ્થાપન કરવાની ક્ષમતા: ઘણા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો, જેમાં વિવિધ બેક્ટેરિયા અને સાયનોબેક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે, તેમની પાસે વાતાવરણીય નાઇટ્રોજનનું સ્થાપન કરવા માટે વિશિષ્ટ ઉત્સેચકો (નાઇટ્રોજનેઝ) હોય છે。
$3$. ભાજન દ્વારા પ્રજનન: દ્વિભાજન એ મોટાભાગના આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં અલિંગી પ્રજનનની મુખ્ય પદ્ધતિ છે。
આ તમામ લક્ષણો આદિકોષકેન્દ્રી કોષોના લાક્ષણિક ગુણધર્મો હોવાથી, સાચો જવાબ $D$ (ઉપરોક્ત તમામ) છે。

(C) $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (આદિકોષકેન્દ્રી સજીવ) નું એક પ્રજાતિ છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર કે જટિલ સમભાજન તંત્રનો અભાવ હોય છે.
તેથી,તેઓમાં સાદું કોષ વિભાજન થાય છે જેને દ્વિભાજન કહેવામાં આવે છે,જે એક પ્રકારનું અસૂત્રીભાજન છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (સાયનોબેક્ટેરિયા) એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે.
તેમાં પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે,જેમાં પક્ષ્મ (cilia) અને કશા (flagella) નો પણ સમાવેશ થાય છે,જે ઘણા અન્ય સજીવોમાં હલનચલન માટે જવાબદાર હોય છે.
જોકે,બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગીની કેટલીક પ્રજાતિઓ ધીમી,સરકતી ગતિ દર્શાવે છે જેને 'ગ્લાઈડિંગ' (gliding) કહેવામાં આવે છે,જે ઘણીવાર મ્યુસિલેજ (ચીકણા પદાર્થ) ના સ્ત્રાવ સાથે સંકળાયેલ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(D) બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી,જેને સાયનોબેક્ટેરિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે આદિકોષકેન્દ્રી (પ્રોકેરિયોટિક) સજીવો છે.
$1$. તેઓ મુખ્યત્વે પેક્ટિનનું બનેલું ચીકણું આવરણ સ્ત્રાવ કરે છે,જે વસાહતનું રક્ષણ કરે છે.
$2$. તેઓ ક્લોરોફિલ-$a$ અને ફાયકોબિલિપ્રોટીન ધરાવે છે,ખાસ કરીને ફાયકોસાયનિન-$C$,જે પ્રભાવી સહાયક રંજકદ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેમને લાક્ષણિક વાદળી-લીલો રંગ આપે છે.
$3$. આદિકોષકેન્દ્રી હોવાથી,તેમાં પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે,જેમાં રંગકણો (પ્લાસ્ટિડ્સ) નો પણ સમાવેશ થાય છે. તેના બદલે,તેમના પ્રકાશસંશ્લેષી રંજકદ્રવ્યો કોષરસમાં ફેલાયેલા થાઇલેકોઇડ પટલમાં આવેલા હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ લક્ષણો બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગીના લાક્ષણિક ગુણધર્મો છે.

(C) $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) નું એક પ્રજાતિ છે.
$1$. તેમાં પ્રજનન અંગોનો અભાવ હોય છે,કારણ કે સાયનોબેક્ટેરિયામાં લિંગી પ્રજનન જોવા મળતું નથી.
$2$. તેના જીવનચક્રમાં પ્રચલન કરતા કોષો (કશાધારી અવસ્થાઓ) પણ હોતા નથી.
તેથી,$Nostoc$ માં પ્રજનન અંગો અને પ્રચલન કરતા કોષો બંને ગેરહાજર હોય છે.

(C) નીલ-હરિત લીલ,જેને $Cyanobacteria$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે તેમનો પ્રકાશસંશ્લેષિત ખોરાક $Cyanophycean$ સ્ટાર્ચના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત કરે છે.
આ સ્ટાર્ચ બંધારણીય રીતે $Glycogen$ અને $Amylopectin$ ને ખૂબ જ મળતું આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) સાયનોબેક્ટેરિયા,જે આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,તેમાં સંગ્રહ અને ચયાપચયના કાર્યો માટે વિશિષ્ટ રચનાઓ હોય છે.
$1$. પોલિગ્લુકન કણિકાઓ (જેને સાયનોફાયસિયન સ્ટાર્ચ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કાર્બોદિતોના સંગ્રહ માટેના અંગિકાઓ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$2$. કાર્બોક્સિસોમ્સ એ પ્રોટીનયુક્ત સૂક્ષ્મ રચનાઓ છે જેમાં રૂબિસ્કો $(RuBisCO)$ ઉત્સેચક હોય છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બન સ્થાપન માટે આવશ્યક છે.
$3$. વાયુ રસધાનીઓ એ પોલા,નળાકાર બંધારણો છે જે તારકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે,જેનાથી સાયનોબેક્ટેરિયા પ્રકાશના શોષણ માટે યોગ્ય ઊંડાઈએ તરી શકે છે.
આ તમામ રચનાઓ સાયનોબેક્ટેરિયાની લાક્ષણિકતા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) બ્રેડલી અને કાર દ્વારા કરવામાં આવેલા સંશોધન મુજબ,સાયનોબેક્ટેરિયા (જેમ કે એનાબેના) માં નાઈટ્રોજન સ્થાપન ખાસ કરીને અભિકોષો (Heterocysts) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષોમાં થાય છે. અભિકોષો નાઈટ્રોજનેઝ ઉત્સેચકની પ્રવૃત્તિ માટે જરૂરી અજારક વાતાવરણ પૂરું પાડે છે,જે ઓક્સિજન પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે.

(C) $Nostoc$ એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા છે. તેના તંતુઓમાં,હેટરોસિસ્ટ એ નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે જવાબદાર વિશિષ્ટ કોષો છે. આ હેટરોસિસ્ટ તંતુના છેડે (અંતસ્થ) અથવા વાનસ્પતિક કોષોની વચ્ચે (આંતરવિષ્ટ) જોવા મળે છે. તેથી,$Nostoc$ માં હેટરોસિસ્ટ અંતસ્થ અને આંતરવિષ્ટ બંને હોઈ શકે છે.

(C) બહુકોણીય કાય,જેને કાર્બોક્સિસોમ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્રોટીનયુક્ત અંગિકાઓ છે જે $Nostoc$ જેવા સાયનોબેક્ટેરિયા સહિત ઘણા સ્વયંપોષી બેક્ટેરિયામાં જોવા મળે છે. આ રચનાઓ કાર્બન ફિક્સેશનમાં સામેલ છે. કારણ કે $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયાનો એક પ્રકાર છે (બેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ),તેથી તે આ બહુકોણીય કાય ધરાવે છે.

(C) $Nostoc$ માં,કોષો સાંકળ જેવી રચનામાં ગોઠવાયેલા હોય છે. જ્યારે કોષોનો આ તંતુ તેની આસપાસના શ્લેષ્મ આવરણ વગર હાજર હોય,ત્યારે તેને ખાસ કરીને $Trichome$ (ટ્રાયકોમ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હાયફી અને માયસેલિયમ એ ફૂગ સાથે સંકળાયેલા શબ્દો છે,જ્યારે વસાહત (Colony) એ તંતુઓના સમગ્ર સમૂહને દર્શાવે છે.

(B) લિંગી પ્રજનન એ સુકોષકેન્દ્રી (Eukaryotic) સજીવોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (આદિકોષકેન્દ્રી) છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં અર્ધીકરણ અને જન્યુઓના જોડાણ દ્વારા થતું સાચું લિંગી પ્રજનન જોવા મળતું નથી.
$Ulothrix$ અને $Volvox$ એ લીલ (સુકોષકેન્દ્રી) છે જે લિંગી પ્રજનન કરે છે.
$Aspergillus$ એ ફૂગ (સુકોષકેન્દ્રી) છે જે લિંગી પ્રજનન દર્શાવે છે.

(C) વાદળી-લીલી લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) અને બેક્ટેરિયા બંને સૃષ્ટિ $Monera$ માં આવે છે.
સૃષ્ટિ $Monera$ ના સભ્યો આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં સુવિકસિત,પટલમય કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
તેથી,વાદળી-લીલી લીલ અને બેક્ટેરિયા વચ્ચેની પાયાની સમાનતા એ છે કે બંનેમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.

(D) સાયનોબેક્ટેરિયા અને બેક્ટેરિયા બંને સૃષ્ટિ $Monera$ (મોનેરા) માં આવે છે અને તેમને આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotes) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પટલમય કોષકેન્દ્ર કે રંજકકણો અને તારાકેન્દ્ર જેવા પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
જોકે,બંને પ્રકારના કોષોમાં આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $DNA$ હોય છે,જે તમામ સજીવો માટે આનુવંશિક માહિતીનો સંગ્રહ અને વહન કરવા માટેની પાયાની જરૂરિયાત છે.

(B) સાયનોબેક્ટેરિયા એ પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે, જેમને તેમની ઓક્સિજનયુક્ત પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા અને રંજકદ્રવ્યોને કારણે ઐતિહાસિક રીતે $Blue-green \text{ } algae$ (નીલ-હરિત લીલ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હતા. આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં, તેમને સૃષ્ટિ $Monera$ માં મૂકવામાં આવ્યા છે કારણ કે તેઓ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.

(C) સાયનોબેક્ટેરિયા એ પ્રકાશસંશ્લેષી આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotes) સજીવો છે,જેમને ઐતિહાસિક રીતે નીલ-હરિત લીલ અથવા મિક્સોફાયસી (Myxophyceae) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવતા હતા.
આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણમાં,'સાયનોબેક્ટેરિયા' શબ્દનો ઉપયોગ આ સજીવો માટે કરવામાં આવે છે,જે જૂના અને વર્ગીકરણની દ્રષ્ટિએ અયોગ્ય એવા 'નીલ-હરિત લીલ' શબ્દનું સ્થાન લે છે.

(C) બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી,જેને સાયનોબેક્ટેરિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવો છે જેમાં પટલ-આવરિત કોષકેન્દ્ર અને અન્ય પટલ-આવરિત અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે. આ કોષીય રચનાને કારણે,તેઓને પ્રોકેરિયોટ્સ (આદિકોષકેન્દ્રી) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તેઓ મોનેરા સૃષ્ટિમાં આવે છે.

(B) વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન એ વાતાવરણીય $N_2$ ને એમોનિયા $(NH_3)$ માં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા છે,જેનો ઉપયોગ વનસ્પતિઓ કરી શકે છે.
$Anabaena$ એ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જે હેટેરોસિસ્ટ્સ (heterocysts) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો ધરાવે છે.
આ હેટેરોસિસ્ટ્સ નાઈટ્રોજનેઝ ઉત્સેચકની કાર્યક્ષમતા માટે જરૂરી અજારક (anaerobic) વાતાવરણ પૂરું પાડે છે,જે સજીવને વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરવામાં મદદ કરે છે.
$Funaria$ એ એક મોસ છે,$Chlamydomonas$ એ લીલી લીલ છે,અને $Fern$ ગેમેટોફાઈટ્સ વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા નથી.

(D) હેટરોસિસ્ટ એ $Nostoc$ જેવા કેટલાક તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયામાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ,જાડી દીવાલવાળા કોષો છે.
$1$. તેઓ સામાન્ય રીતે આંતરવિષ્ટ અથવા અંતિમ સ્થાન પર જોવા મળે છે.
$2$. તેઓ નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટેના પ્રાથમિક સ્થાનો છે કારણ કે તેઓ નાઈટ્રોજનેઝ ઉત્સેચક માટે અજારક વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
$3$. તેમાં ધ્રુવીય નોડ્યુલ્સ હોય છે,જે ધ્રુવો પર પ્લગ જેવી રચનાઓ છે જે આંતરકોષીય સંદેશાવ્યવહારનું નિયમન કરે છે.
$4$. હેટરોસિસ્ટમાં ફોટોસિસ્ટમ $II$ $(PS-II)$ નો અભાવ હોય છે,જે પાણીના પ્રકાશવિઘટન અને ઓક્સિજનના ઉત્સર્જન માટે જરૂરી છે. $CO_2$ સ્થાપન (કેલ્વિન ચક્ર) માટે $ATP$ અને $NADPH$ ની જરૂર હોય છે,અને $PS-II$ ના અભાવને કારણે $NADPH$ નું ઉત્પાદન થઈ શકતું નથી,તેથી હેટરોસિસ્ટ $CO_2$ સ્થાપન કરી શકતા નથી.
તેથી,હેટરોસિસ્ટમાં $CO_2$ સ્થાપન ક્ષમતા હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.