Monera (Prokaryotes) Questions in Gujarati

(A) ઉષ્મા-સ્થાયી ઉત્સેચકો એવા સજીવોમાંથી મેળવવામાં આવે છે જે ઊંચા તાપમાન જેવી અત્યંત પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહી શકે છે.
આવા સજીવોને થર્મોફાઈલ્સ (ઉષ્માપ્રેમી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આર્કિબેક્ટેરિયા,ખાસ કરીને થર્મોફિલિક આર્કિયા જૂથના સજીવો,વિશિષ્ટ કોષદીવાલ બંધારણ અને વિશિષ્ટ ઉત્સેચકો ધરાવે છે જે તેમને અત્યંત ઊંચા તાપમાન $(80^{\circ}C - 90^{\circ}C)$ પર પણ કાર્યરત રહેવા દે છે.
તેથી,સાચો જવાબ આર્કિબેક્ટેરિયા છે.

(A) $Nitrosomonas$,$Nitrococcus$ અને $Nitrobacter$ એ નાઈટ્રીફાઈંગ બેક્ટેરિયા છે.
આ બેક્ટેરિયા તેમની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે એમોનિયા અને નાઈટ્રાઈટ જેવા અકાર્બનિક પદાર્થોના ઓક્સિડેશન દ્વારા ઉર્જા મેળવે છે.
તેઓ સૂર્યપ્રકાશને બદલે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓમાંથી મેળવેલી ઉર્જાનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે,તેથી તેમને રસાયણસંશ્લેષી સ્વયંપોષી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન એ ચોક્કસ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો દ્વારા કરવામાં આવતી જૈવિક પ્રક્રિયા છે. આ સજીવોમાં $Rhizobium$,$Azotobacter$ જેવા બેક્ટેરિયા અને $Anabaena$ તથા $Nostoc$ જેવી નીલ-હરિત લીલ (cyanobacteria) નો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ સજીવો સૃષ્ટિ $Monera$ માં આવે છે કારણ કે તેઓ એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.

(A) $Methylophilus$ $methylotrophus$ એ એક પ્રકારના બેક્ટેરિયા છે.
બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic),એકકોષી સજીવો છે જે મોનેરા સૃષ્ટિમાં આવે છે.
આ સજીવો તેમના ઉચ્ચ જૈવભાર ઉત્પાદન અને પ્રોટીન સામગ્રીને કારણે સિંગલ સેલ પ્રોટીન $(SCP)$ ના સ્ત્રોત તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

(C) આપેલ આકૃતિમાં:
$P$ એ દંડાકાર બેક્ટેરિયા (bacilli) દર્શાવે છે.
$Q$ એ ગોળાકાર બેક્ટેરિયા (cocci) દર્શાવે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $P$ દંડાકાર બેક્ટેરિયા તરીકે અને $Q$ ગોળાકાર બેક્ટેરિયા તરીકે છે.

(A) મિથેનોજેન્સ એ આર્કિબેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે અજારક પરિસ્થિતિમાં ચયાપચયની આડપેદાશ તરીકે મિથેન ઉત્પન્ન કરે છે.
$5$ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,આર્કિબેક્ટેરિયાનો સમાવેશ મોનેરા સૃષ્ટિમાં કરવામાં આવે છે.
તેથી,મિથેનોજેન્સને મોનેરા સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) મિથેનોજેન્સ એ સૂક્ષ્મજીવોનો એક સમૂહ છે જે અજારક પરિસ્થિતિમાં ચયાપચયની આડપેદાશ તરીકે મિથેન ઉત્પન્ન કરે છે. તેઓ આર્કિયા (Archaea) પ્રદેશમાં આવે છે અને આર્કિબેક્ટેરિયા સમૂહ હેઠળ વર્ગીકૃત થયેલ છે. આ બેક્ટેરિયા સામાન્ય રીતે ગાય અને ભેંસ જેવા વાગોળતા પ્રાણીઓના પાચનતંત્રમાં જોવા મળે છે,જ્યાં તેઓ સેલ્યુલોઝના પાચનમાં મદદ કરે છે.

(D) મિથેનોજેન્સ એ અજારક બેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે અજારક પરિસ્થિતિમાં ચયાપચયની આડપેદાશ તરીકે મિથેન $(CH_4)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$1$. તેઓ સામાન્ય રીતે ઢોરના આમાશય (જઠરનો એક ભાગ) માં જોવા મળે છે,જ્યાં તેઓ સેલ્યુલોઝના પાચનમાં મદદ કરે છે.
$2$. તેઓ કાદવવાળી જમીનમાં પણ હાજર હોય છે જ્યાં તેઓ કાર્બનિક પદાર્થોનું વિઘટન કરે છે.
$3$. તેઓ આમાશયમાં હાજર હોવાથી,તે ઢોરના છાણમાં પણ જોવા મળે છે,જે આ બેક્ટેરિયાથી ભરપૂર હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(D) સાયનોબેક્ટેરિયા એ સ્વયંપોષી સૂક્ષ્મજીવો છે જે જલીય અને સ્થળજ પર્યાવરણમાં વ્યાપકપણે જોવા મળે છે,જેમાંથી ઘણા વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરી શકે છે.
$Anabaena$ અને $Nostoc$ એ જાણીતા નાઈટ્રોજન સ્થાપક સાયનોબેક્ટેરિયા છે,જેમાં આ હેતુ માટે $heterocysts$ (અભિકોષ) નામની વિશિષ્ટ કોષરચનાઓ હોય છે.
$Oscillatoria$ પણ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જે વિવિધ નિવસનતંત્રોમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપનમાં ફાળો આપે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયાના સાચા ઉદાહરણો છે.

(D) આદિકોષકેન્દ્રીય સજીવોની વિવિધતા ખૂબ જ વિશાળ છે અને તેનો અંદાજ કાઢવો મુશ્કેલ છે,જેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
$1$. આદિકોષકેન્દ્રીય જાતિઓની ચોક્કસ સંખ્યા હજુ અજ્ઞાત છે કારણ કે ઘણી જાતિઓ શોધવાની બાકી છે.
$2$. પરંપરાગત વર્ગીકરણની પદ્ધતિઓ (જે બાહ્યકાર વિદ્યા પર આધારિત છે) સૂક્ષ્મજીવોને ઓળખવા માટે ઘણીવાર અપૂરતી સાબિત થાય છે.
$3$. મોટાભાગની સૂક્ષ્મજીવી જાતિઓને પ્રમાણભૂત પદ્ધતિઓ દ્વારા પ્રયોગશાળામાં ઉછેરી (culture) શકાતી નથી.
$4$. જ્યારે આધુનિક આણ્વિક અથવા જૈવરાસાયણિક માપદંડો (જેમ કે $16S$ $rRNA$ સિક્વન્સિંગ) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેમની વિવિધતા લાખોમાં હોવાનું જણાય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(D) $A.$ ખોટું: કેરી (Mangifera indica) ને 'Sapindales' શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવી છે,'Poales' માં નહીં.
$B.$ સાચું: રસાયણસંશ્લેષી સ્વપોષી બેક્ટેરિયા નાઈટ્રાઈટ અને એમોનિયા જેવા અકાર્બનિક પદાર્થોના ઓક્સિડેશનથી મુક્ત થતી ઊર્જાનો ઉપયોગ $ATP$ સંશ્લેષણ માટે કરે છે.
$C.$ ખોટું: એસ્કોમાયસીટીસના સભ્યો મૃતોપજીવી,વિઘટકો,પરોપજીવી અથવા સહજીવી હોઈ શકે છે.
$D.$ ખોટું: એક સાઇટ્રિક એસિડ ચક્રમાં $3 NADH + H^+$,$1 FADH_2$ અને $1 GTP$ (અથવા $ATP$) નું નિર્માણ થાય છે.
$E.$ ખોટું: આ પ્રક્રિયામાં $NAD^+$ નો ઉપયોગ થાય છે અને $NADH + H^+$ બને છે,આપેલ સમીકરણમાં $NADH$ ને નીપજ તરીકે દર્શાવેલ છે પરંતુ તે સંપૂર્ણ નથી,તેથી તે ખોટું ગણાય છે.
આમ,માત્ર વિધાન $B$ સાચું છે.

(B) આ આકૃતિ સાયનોબેક્ટેરિયા નોસ્ટોક (Nostoc) ના તંતુને દર્શાવે છે.
'$A$' તરીકે દર્શાવેલ રચના હેટરોસિસ્ટ (Heterocyst) છે.
હેટરોસિસ્ટ એ નોસ્ટોક અને એનાબેના જેવા કેટલાક તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયામાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ,જાડી દીવાલવાળા કોષો છે.
આ કોષો નાઈટ્રોજનેઝ ઉત્સેચક માટે યોગ્ય અજારક વાતાવરણ પૂરું પાડે છે,જે વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનના સ્થાપન માટે આવશ્યક છે.
તેથી,હેટરોસિસ્ટ નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે વિશિષ્ટ છે.

(C) રસાયણસંશ્લેષી સ્વયંપોષી બેક્ટેરિયા એવા સજીવો છે જે સૂર્યપ્રકાશને બદલે રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓમાંથી મેળવેલી ઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે.
આ બેક્ટેરિયા નાઈટ્રેટ્સ,નાઈટ્રાઈટ્સ અથવા એમોનિયા જેવા વિવિધ અકાર્બનિક પદાર્થોનું ઓક્સિડેશન કરે છે.
આ અકાર્બનિક સંયોજનોના ઓક્સિડેશન દરમિયાન મુક્ત થતી ઊર્જાનો ઉપયોગ $\text{ATP}$ બનાવવા અને કાર્બન ડાયોક્સાઈડને કાર્બનિક અણુઓમાં સ્થાપિત કરવા માટે થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Nitrosomonas$ ઊર્જા મેળવવા માટે એમોનિયા $(NH_3)$ નું નાઈટ્રાઈટ $(NO_2^-)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,સૃષ્ટિ $Monera$ માં આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો,મુખ્યત્વે બેક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. બેક્ટેરિયાને તેમના આકારના આધારે ચાર શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: ગોલાણુ (ગોળાકાર),દંડાણુ (દંડ આકારના),અલ્પવિરામ આકારના (વિબ્રિયો) અને સર્પિલ આકારના (સ્પાયરિલમ).
$2$. બેક્ટેરિયા રચનામાં સરળ છે પરંતુ જટિલ વર્તણૂક દર્શાવે છે,અને તેઓ તમામ સજીવોમાં સૌથી વધુ ચયાપચયની વિવિધતા ધરાવે છે.
$3$. જોકે કેટલાક બેક્ટેરિયા સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી અથવા રસાયણસંશ્લેષી) હોય છે,પરંતુ મોટાભાગના બેક્ટેરિયા પરપોષી હોય છે,એટલે કે તેઓ ખોરાક માટે અન્ય સજીવો અથવા મૃત કાર્બનિક પદાર્થો પર આધાર રાખે છે.
તેથી,વિધાન કે મોટાભાગના બેક્ટેરિયા સ્વયંપોષી હોય છે તે અસત્ય છે.

(D) વિધાન $(A)$ સાચું છે: આર્કિબેક્ટેરિયા વિશિષ્ટ કોષદીવાલ બંધારણ ધરાવે છે (પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનો અભાવ),જે તેમને અત્યંત પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.
વિધાન $(B)$ સાચું છે: બેક્ટેરિયા તમામ સજીવોમાં સૌથી વધુ ચયાપચયની વિવિધતા દર્શાવે છે,જે ઉર્જા માટે વિવિધ અકાર્બનિક અને કાર્બનિક સ્ત્રોતોનો ઉપયોગ કરે છે.
વિધાન $(C)$ ખોટું છે: માત્ર પ્રકાશસંશ્લેષી સ્વયંપોષી બેક્ટેરિયા (જેમ કે સાયનોબેક્ટેરિયા) ક્લોરોફિલ '$a$' ધરાવે છે. અન્ય યુબેક્ટેરિયામાં આ રંજકદ્રવ્ય હોતું નથી.
વિધાન $(D)$ સાચું છે: માયકોપ્લાઝ્મા વૈકલ્પિક અજારક છે અને ઓક્સિજન વગર જીવી શકે છે.
તેથી,વિધાનો $(A), (B)$ અને $(D)$ સાચા છે.

(A) $R.H. Whittaker$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત $5$ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,સજીવોને $5$ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે: $Monera$,$Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$.
સૃષ્ટિ $Monera$ એકમાત્ર એવી સૃષ્ટિ છે જેમાં ફક્ત પ્રોકેરિયોટિક (આદિકોષકેન્દ્રી) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેમ કે બેક્ટેરિયા અને સાયનોબેક્ટેરિયા.
$Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$ સૃષ્ટિમાં યુકેરિયોટિક (સુકોષકેન્દ્રી) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,પ્રોકેરિયોટિક સજીવોનો સમાવેશ સૃષ્ટિ $Monera$ માં થાય છે.

(B) ખોટું વિધાન એ છે કે બેક્ટેરિયાનું વર્તન ખૂબ જ સરળ છે. વાસ્તવમાં,બેક્ટેરિયા રચનામાં ખૂબ જ સરળ છે પરંતુ તેઓ ખૂબ જ જટિલ વર્તન દર્શાવે છે. તેઓ તમામ સજીવોમાં સૌથી વધુ ચયાપચયની વિવિધતા દર્શાવે છે. પરપોષી બેક્ટેરિયા ખરેખર પ્રકૃતિમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. બેક્ટેરિયા મુખ્યત્વે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ભાજન દ્વારા પ્રજનન કરે છે. આર્કિબેક્ટેરિયા અન્ય બેક્ટેરિયાથી અલગ છે કારણ કે તેમની કોષદીવાલની રચનામાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનો અભાવ હોય છે,જે તેમને અત્યંત વિષમ પરિસ્થિતિઓમાં જીવિત રહેવા દે છે.

(C) રસાયણસંશ્લેષી સ્વયંપોષી બેક્ટેરિયા એવા સજીવો છે જે નાઈટ્રેટ્સ,નાઈટ્રાઈટ્સ અથવા એમોનિયા જેવા વિવિધ અકાર્બનિક પદાર્થોના ઓક્સિડેશન દ્વારા તેમની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે ઉર્જા મેળવે છે.
આ ઉર્જાનો ઉપયોગ $\text{ATP}$ ના ઉત્પાદન માટે અને $\text{CO}_2$ જેવા અકાર્બનિક કાર્બન સ્ત્રોતોમાંથી કાર્બનિક સંયોજનોના સંશ્લેષણ માટે કરવામાં આવે છે.
પ્રકાશસંશ્લેષી સ્વયંપોષીઓથી વિપરીત,તેઓ પ્રકાશ ઉર્જા પર આધાર રાખતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(C) મિથેનોજેન્સ એ આર્કિબેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે સખત અજારક (anaerobic) હોય છે.
તેઓ ગાય અને ભેંસ જેવા અનેક વાગોળતા પ્રાણીઓના આંતરડામાં જોવા મળે છે.
આ બેક્ટેરિયા આ પ્રાણીઓના છાણમાંથી મિથેન (બાયોગેસ) ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) વિધાન-$I$ સાચું છે કારણ કે બેક્ટેરિયા આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે,અને આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનું મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમાં સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્રપટલનો અભાવ હોય છે.
વિધાન-$II$ સાચું છે કારણ કે મિથેનોજેન્સ એ આર્કિબેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે અજારક વાતાવરણમાં (જેમ કે વાગોળતા પ્રાણીઓના પાચનતંત્રમાં અથવા કાદવ-કીચડવાળા વિસ્તારોમાં) જોવા મળે છે અને તે ચયાપચયની આડપેદાશ તરીકે મિથેન $(CH_4)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,બંને વિધાનો તથ્યની દ્રષ્ટિએ સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) સૃષ્ટિ $Monera$ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો,મુખ્યત્વે બેક્ટેરિયાની બનેલી છે.
આ સજીવો તમામ જીવંત સજીવોમાં સૌથી વધુ ચયાપચયિક વિવિધતા દર્શાવે છે.
તેઓ સ્વપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી અથવા રસાયણસંશ્લેષી) અથવા પરપોષી (મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી) હોઈ શકે છે.
કેટલાક બેક્ટેરિયા ગરમ પાણીના ઝરા,રણ,બરફ અને ઊંડા સમુદ્ર જેવા અત્યંત વાતાવરણમાં ટકી શકે છે,જે તેમની ઊર્જાની જરૂરિયાતો માટે વિવિધ રાસાયણિક પદાર્થોનો ઉપયોગ કરે છે,જે અન્ય સૃષ્ટિઓમાં આટલી હદે જોવા મળતું નથી.

(B) ખોટું વિધાન એ છે કે બેક્ટેરિયલ રચના ખૂબ જ જટિલ છે અને તેમનું વર્તન ખૂબ જ સરળ છે. વાસ્તવમાં,બેક્ટેરિયાની રચના ખૂબ જ સરળ હોય છે પરંતુ તેઓ ખૂબ જ જટિલ વર્તન દર્શાવે છે. પરપોષી બેક્ટેરિયા ખરેખર પ્રકૃતિમાં સૌથી વધુ વિપુલ પ્રમાણમાં હોય છે. બેક્ટેરિયા મુખ્યત્વે ભાજન (fission) દ્વારા પ્રજનન કરે છે. આર્કિબેક્ટેરિયા તેમની વિશિષ્ટ કોષદીવાલની રચનાને કારણે અન્ય બેક્ટેરિયાથી અલગ પડે છે,જે તેમને અત્યંત વાતાવરણમાં ટકી રહેવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

(B) રાઈઝોબિયા એ જમીનમાં રહેલા બેક્ટેરિયા છે જે કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓની મૂળ ગંડિકાઓમાં સ્થાપિત થયા પછી નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરે છે. આકારની દ્રષ્ટિએ,તેઓ $Rod$-આકારના (દંડાણુ) બેક્ટેરિયા તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.

(A) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે $Anabaena$ એ નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે સક્ષમ જાણીતું વિષમકોષી (heterocystous) સાયનોબેક્ટેરિયા છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે $Anabaena$ સામાન્ય રીતે $Azolla$ (જલીય ફર્ન) અને $Cycas$ (અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ) જેવી વનસ્પતિઓ સાથે સહજીવન ધરાવે છે,જ્યારે $Nostoc$ અથવા $Tolypothrix$ જેવા સાયનોબેક્ટેરિયા લાઈકેન સાથે વધુ જોવા મળે છે.

(D) $Aulosira$,$Tolypothrix$ અને $Nostoc$ જેવા સાયનોબેક્ટેરિયામાં,$heterocysts$ (વિશિષ્ટ કોષો) નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે જવાબદાર છે.
આ કોષો જાડી દીવાલ ધરાવે છે અને તેમાં અજારક વાતાવરણ હોય છે,જે $nitrogenase$ ઉત્સેચકને ઓક્સિજનથી સુરક્ષિત રાખે છે,જેથી તે વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનને એમોનિયામાં રૂપાંતરિત કરવામાં અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકે છે.

(D) બેક્ટેરિયાના આકારને તેમની બાહ્ય રચના (morphology) ના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $A$. કોકસ: આ ગોળાકાર બેક્ટેરિયા છે.
$2$. $B$. બેસિલસ: આ દંડાકાર (rod-shaped) બેક્ટેરિયા છે.
$3$. $C$. વિબ્રિયો: આ અલ્પવિરામ (comma-shaped) આકારના બેક્ટેરિયા છે.
$4$. $D$. સ્પાયરિલમ: આ સર્પાકાર (spiral-shaped) બેક્ટેરિયા છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-iii, B-i, C-iv, D-ii$ છે.

(B) સાચો જવાબ $Mycoplasma$ છે.
$Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત કોષો છે અને તે વિશિષ્ટ છે કારણ કે તેમાં કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે,જે તેમને પેનિસિલિન જેવા એન્ટિબાયોટિક્સ સામે કુદરતી રીતે પ્રતિરોધક બનાવે છે જે કોષદીવાલના સંશ્લેષણને લક્ષ્ય બનાવે છે.

(C) $Mycoplasma$ એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત કોષો છે.
તેમની પાસે કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે,જે તેમને કોષદીવાલના સંશ્લેષણને લક્ષ્ય બનાવતી એન્ટિબાયોટિક્સ સામે કુદરતી રીતે પ્રતિરોધક બનાવે છે.
તેઓ અજારક પરિસ્થિતિમાં પણ જીવી શકે છે,એટલે કે તેઓ ઓક્સિજન વગર જીવી શકે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સાચું વર્ણન છે.

(A) $Mycoplasmas$ (માયકોપ્લાઝ્મા) એ સૌથી નાના જાણીતા જીવંત કોષો છે અને તેમાં કોષદીવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.
તેઓ બહુરૂપી (pleomorphic) છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પોતાનો આકાર બદલી શકે છે.
ઘણા $Mycoplasmas$ પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓમાં રોગકારક હોય છે.
તેઓ વૈકલ્પિક અજારક (facultative anaerobes) છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ઓક્સિજનની ગેરહાજરીમાં પણ જીવી અને વૃદ્ધિ પામી શકે છે.

(D) સાચો જવાબ છે.
$Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયાનું એક પ્રજાતિ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી,સ્વયંપોષી અને તંતુમય છે.
જોકે,તે મેક્રોસ્કોપિક (નરી આંખે જોઈ શકાય તેવું) નથી.
તે વસાહતો બનાવે છે જે જેલી જેવા સમૂહ તરીકે દેખાય છે,પરંતુ આ સમૂહ કોષોના સૂક્ષ્મ તંતુઓથી બનેલા હોય છે.
તેથી,$Nostoc$ પોતે સૂક્ષ્મદર્શી (microscopic) જ રહે છે.

(D) એન્ડોસ્પોર (બીજાણુ).
એન્ડોસ્પોર એ અત્યંત પ્રતિરોધક અને સુષુપ્ત રચનાઓ છે જે અમુક બેક્ટેરિયા દ્વારા પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં બનાવવામાં આવે છે.
આ રચનાઓ અતિશય ગરમી,વિકિરણ,સૂકાપણું અને ઝેરી રસાયણો સામે ટકી રહેવા સક્ષમ છે.
તેઓ બેક્ટેરિયલ $DNA$ અને આવશ્યક કોષીય ઘટકોને ત્યાં સુધી સુરક્ષિત રાખે છે જ્યાં સુધી અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પાછી ન આવે,જે બેક્ટેરિયાને અંકુરિત થવા અને સામાન્ય પ્રવૃત્તિ ફરી શરૂ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
વાદળી-લીલી શેવાળ (સાયનોબેક્ટેરિયા) એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે.
તેમની પાસે સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર અને પટલમય કોષીય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે,જે સુકોષકેન્દ્રી કોષોની લાક્ષણિકતાઓ છે.
તેની સામે,લીલી શેવાળ,ગોલ્ડન બ્રાઉન શેવાળ અને લાલ શેવાળ એ તમામ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.