Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રી,બહુકોષી સજીવો છે (ઈસ્ટ સિવાય જે એકકોષી છે).
જોકે,તેમાં સાચું પેશી આયોજન હોતું નથી.
તેમનું શરીર તંતુઓના જાળા જેવું હોય છે જેને કવકતંતુઓ (hyphae) કહેવાય છે,જે કવકજાળ (mycelium) બનાવે છે.
વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓથી વિપરીત,ફૂગમાં જટિલ પેશીઓનું વિભેદન જોવા મળતું નથી.

(A) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,તેથી તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને અને પરિણામ સ્વરૂપે મળતા દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું અવશોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જેને અવશોષી પોષણ કહેવામાં આવે છે.

(B) પોષણનો અવશોષી પ્રકાર એ $Fungi$ (ફૂગ) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે।
આ પ્રકારના પોષણમાં, સજીવો તેમના શરીરની બહાર ખોરાકના સ્ત્રોત પર પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે (કોષબાહ્ય પાચન) અને ત્યારબાદ વિઘટિત થયેલા પોષક તત્વોને તેમની કોષદીવાલ દ્વારા શોષી લે છે।
વનસ્પતિઓ મુખ્યત્વે સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી) પોષણ દર્શાવે છે।
પ્રાણીઓ મુખ્યત્વે પ્રાણીસમ (ભક્ષણ) પોષણ દર્શાવે છે।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે।

(C) મોટાભાગની ફૂગની કોષદીવાલ કાઈટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે. જોકે,$Oomycetes$ (જેને સામાન્ય રીતે વોટર મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) એ ફૂગ જેવા સજીવોનો એક સમૂહ છે જેની કોષદીવાલ કાઈટીનને બદલે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Oomycetes$ (વોટર મોલ્ડ) સાચો જવાબ છે. મોલ્ડ (સાચી ફૂગ) માં કાઈટીનયુક્ત દીવાલ હોય છે,પ્રજીવોમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે,અને કોનીફર એ વનસ્પતિ છે (ફૂગ નથી).

(C) જૈવિક આયોજનનું સ્તર સજીવની રચનાની જટિલતા દર્શાવે છે.
$1$. કીટકો એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જેમાં અંગ-તંત્ર સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
$2$. દ્વિઅંગી અને મોસ (જે દ્વિઅંગીનો એક પ્રકાર છે) એ વનસ્પતિઓ છે જેમાં પેશીસ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે.
$3$. યીસ્ટ એ એકકોષીય ફૂગ છે. એકકોષીય સજીવો માત્ર એક જ કોષના બનેલા હોય છે,તેથી તેમાં પેશીસ્તરીય આયોજનનો અભાવ હોય છે,કારણ કે પેશીઓ એ સાથે મળીને કાર્ય કરતા કોષોનો સમૂહ છે.
આથી,યીસ્ટ સાચો જવાબ છે.

(A) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે. તેઓ મુખ્યત્વે બે પ્રકારની પોષણ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે:
$1$. મૃતોપજીવી: તેઓ મૃત અને સડેલા પદાર્થોમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરે છે.
$2$. પરોપજીવી: તેઓ પોષણ મેળવવા માટે જીવંત વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ પર અથવા તેમની અંદર રહે છે.
તેમની પાસે હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,તેથી તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી અને સ્વયંપોષી હોતા નથી.

(C) ફૂગનો દેહ તંતુમય રચનાઓનો બનેલો હોય છે જેને કવકતંતુ (hyphae) કહે છે. આ કવકતંતુઓના જાળાને સામૂહિક રીતે કવકજાળ (mycelium) કહેવામાં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Mucor$ એ ઝાયગોમાયસીટીસ વર્ગની ફૂગ છે,જે તંતુમય કવકજાળ ધરાવે છે. $Spirogyra$ એ લીલ છે,$Oscillatoria$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે અને $Parmelia$ એ લાઈકેન છે.

(D) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન નીચે મુજબની પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે:
$1$. સમજન્યુક (Isogamous): બે બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$2$. વિષમજન્યુક (Anisogamous): બે બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$3$. અંડજન્યુક (Oogamous): એક મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ.
આમ,ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન આ તમામ પદ્ધતિઓ દ્વારા શક્ય છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે તેમનો સંગ્રહિત ખોરાક મુખ્યત્વે ગ્લાયકોજન અને તૈલી બિંદુઓ (oil droplets) સ્વરૂપે સંગ્રહિત કરે છે.
ગ્લાયકોજન એ એક પોલીસેકેરાઈડ છે જે ફૂગમાં પ્રાણીઓની જેમ ઉર્જા સંગ્રહના સ્વરૂપ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તૈલી બિંદુઓ (લિપિડ્સ) પણ ફૂગના કોષોમાં ઉર્જા અનામત તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
સ્ટાર્ચ એ વનસ્પતિઓમાં સંગ્રહિત ખોરાક છે અને સેલ્યુલોઝ એ કોષદીવાલનો બંધારણીય ઘટક છે,સંગ્રહિત ખોરાક નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(i)$ અને $(iii)$ છે.

(A) ફૂગનું શરીર લાંબા,પાતળા,દોરી જેવા બંધારણોનું બનેલું હોય છે જેને કવકસૂત્ર (Hyphae) કહેવામાં આવે છે. આ કવકસૂત્રોના જાળાને કવકજાળ (Mycelium) કહે છે. તેથી,કવકજાળ એ મુખ્યત્વે કવકસૂત્રોનો સમૂહ અથવા જાળું છે.

(C) ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે શોષણ દ્વારા પોષક તત્વો મેળવે છે.
તેઓ મુખ્યત્વે બે પ્રકારનું પોષણ દર્શાવે છે:
$1$. મૃતોપજીવી: તેઓ મૃત સજીવો કે પદાર્થોમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરે છે.
$2$. પરોપજીવી: તેઓ જીવંત વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ પર પરોપજીવી તરીકે રહી શકે છે.
આથી,ફૂગ પરોપજીવી અને મૃતોપજીવી એમ બંને પ્રકારનું પોષણ દર્શાવે છે.

(A) ફૂગમાં અલિંગી પ્રજનન વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓ દ્વારા થાય છે.
$1$. ચલબીજાણુઓ (Zoospores) એ ચલિત બીજાણુઓ છે જે ચલબીજાણુધાનીમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
$2$. કણ્યબિજાણુઓ (Conidia) એ અચલિત બીજાણુઓ છે જે કણ્યબીજાણુધર પર બાહ્ય રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. ધાનીબીજાણુઓ (Sporangiospores) એ અચલિત બીજાણુઓ છે જે ધાનીની અંદર અંતર્જાત રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.
આમ,ફૂગમાં અલિંગી પ્રજનન માટે ચલબીજાણુ અને કણ્યબિજાણુ એ મુખ્ય પદ્ધતિઓ છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્ય અને હરિતકણોનો અભાવ હોય છે. તેઓ કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે. તેની સામે,દ્વિઅંગી,લીલ અને ત્રિઅંગી એ સ્વયંપોષી વનસ્પતિઓ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે હરિતકણો ધરાવે છે.

(C) ફૂગનું વર્ગીકરણ તેમના બાહ્યાકાર અને બીજાણુ નિર્માણની પદ્ધતિના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. મોલ્ડ એ તંતુમય ફૂગ છે જે બહુકોષીય કવકજાળ સ્વરૂપે વૃદ્ધિ પામે છે (દા.ત.,$Mucor$,$Rhizopus$).
$2$. યીસ્ટ એ એકકોષીય ફૂગ છે જે કલિકાસર્જન દ્વારા પ્રજનન કરે છે (દા.ત.,$Saccharomyces$).
$3$. મશરૂમ એ કેટલીક ફૂગના મોટા,માંસલ ફળકાય (fruiting bodies) છે (દા.ત.,$Agaricus$).
પ્રશ્ન મુજબ,કઈ ફૂગ મોલ્ડ પ્રકારની નથી તે શોધવાનું છે. યીસ્ટ અને મશરૂમ બંને મોલ્ડ નથી,પરંતુ સામાન્ય રીતે મશરૂમ એ મોલ્ડ અને યીસ્ટની સરખામણીમાં વધુ સ્પષ્ટ અને મોટા કદની રચના ધરાવે છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી 'મશરૂમ' એ સૌથી યોગ્ય ઉત્તર છે.

(D) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ દ્વારા થાય છે:
$1$. જીવરસ સંયુગ્મન (Plasmogamy): બે ચલિત કે અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન (Karyogamy): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): યુગ્મનજમાં થતું અર્ધીકરણ,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(i), (iii)$ અને $(iv)$ છે.

(B) મોટાભાગની ફૂગ બહુકોષીય અને તંતુમય (કવકતંતુ) હોય છે. જોકે,$Saccharomyces$ $cerevisiae$,જે સામાન્ય રીતે યીસ્ટ તરીકે ઓળખાય છે,તે એક નોંધપાત્ર અપવાદ છે કારણ કે તે એકકોષીય ફૂગ છે. માઇકોરાઇઝા એ ફૂગ અને વનસ્પતિના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. પેનીસિલિયમ અને મ્યુકર એ બહુકોષીય તંતુમય ફૂગ છે.

(A) હરિતકણોની હાજરી એ પ્રકાશસંશ્લેષી વનસ્પતિઓનું મુખ્ય લક્ષણ છે. ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્ય અને હરિતકણોનો અભાવ હોય છે. તેઓ કાર્બનિક દ્રવ્યોમાંથી શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે. આની સરખામણીમાં,લીલ,દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ સ્વયંપોષી છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે હરિતકણો ધરાવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ (ફૂગ) છે.

(B) ફૂગના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસને $Mycology$ (કવકવિદ્યા) કહેવામાં આવે છે.
$Phycology$ (લીલવિદ્યા) એ લીલનો અભ્યાસ છે.
$Mycelium$ (કવકજાળ) એ ફૂગનો વાનસ્પતિક ભાગ છે,જે તંતુમય રચનાઓ (હાઈફી) નું બનેલું હોય છે.
તેથી,ફૂગના અભ્યાસ માટેનો સાચો શબ્દ $Mycology$ છે.

(B) ફૂગનું શરીર લાંબા,પાતળા,દોરી જેવા બંધારણોનું બનેલું હોય છે જેને $Hyphae$ (કવકસૂત્ર) કહે છે. આ $Hyphae$ ના જાળાને $Mycelium$ (કવકજાળ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,કવકજાળ બનાવતા વ્યક્તિગત દોરી જેવા તાંતણાઓને $Hyphae$ કહેવામાં આવે છે.

(B) ફૂગ તેમના પર્યાવરણ સાથેના આંતરક્રિયાના આધારે પોષણની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.
$1$. પરોપજીવી ફૂગ તેમનું પોષણ સીધું જીવંત યજમાન સજીવોમાંથી મેળવે છે,જે ઘણીવાર તેમાં રોગોનું કારણ બને છે.
$2$. મૃતોપજીવી ફૂગ તેમનું પોષણ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી મેળવે છે.
$3$. સહજીવી ફૂગ અન્ય સજીવો સાથે જોડાણમાં રહે છે (દા.ત.,લાઈકેન અથવા માયકોરાઈઝા) અને પોષક તત્વોની વહેંચણી કરે છે.
$4$. વિઘટકો જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોને સરળ પદાર્થોમાં તોડે છે.
તેથી,જે ફૂગ જીવંત સજીવોમાંથી પોષણ મેળવે છે તેને પરોપજીવી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) જે ફૂગ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોતાનું પોષણ મેળવે છે,તેને મૃતોપજીવી ફૂગ કહેવામાં આવે છે. તેઓ કાર્બનિક પદાર્થો પર પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે જેથી તેનું સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન થાય છે,જે ત્યારબાદ ફૂગના કવકતંતુઓ દ્વારા શોષવામાં આવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન અવખંડન,ભાજન અને કલિકાસર્જન દ્વારા થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કલિકાસર્જન એ વાનસ્પતિક પ્રજનનની એક જાણીતી પદ્ધતિ છે,જે સામાન્ય રીતે ઈસ્ટ (Saccharomyces) માં જોવા મળે છે. ચલ બીજાણુઓ અને અચલ બીજાણુઓ એ અલિંગી બીજાણુઓના પ્રકારો છે,જ્યારે સંયુગ્મન એ લિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિ છે.

(D) ફૂગમાં અલિંગી પ્રજનન વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓ દ્વારા થાય છે.
$1$. ચલ બીજાણું (Zoospores) એ પ્રચલન કરી શકે તેવા,કશાધારી બીજાણુઓ છે.
$2$. અચલ બીજાણું (Aplanospores) એ પ્રચલન ન કરી શકે તેવા બીજાણુઓ છે.
$3$. ચલ બીજાણું અને અચલ બીજાણું બંને ફૂગ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા અલિંગી બીજાણુઓના પ્રકાર હોવાથી,સાચો જવાબ $(A)$ અને $(C)$ બંને છે.

(D) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન નીચેની પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે:
$1$. $Isogamy$ (સમજન્યુક): બે બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$2$. $Anisogamy$ (વિષમજન્યુક): બે બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$3$. $Oogamy$ (અંડજન્યુક): એક મોટા,અચલિત માદા જન્યુનું નાના,ચલિત નર જન્યુ સાથેનું જોડાણ.
$Zoogamy$ એ ફૂગમાં લિંગી પ્રજનનનો કોઈ માન્ય પ્રકાર નથી. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(B) અંડક જન્યુક (Oogamy) એ લિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં માદા જન્યુ મોટું અને અચલિત (અંડકોષ) હોય છે,જ્યારે નર જન્યુ નાનું અને ચલિત (પુજન્યુ અથવા શુક્રકોષ) હોય છે. ફૂગમાં,આ પ્રક્રિયામાં આ વિશિષ્ટ જન્યુઓનું જોડાણ થાય છે,જે લિંગી પ્રજનનનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર દર્શાવે છે.

(A) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓમાં થાય છે:
$1$. જીવરસનું સંયુગ્મન (Plasmogamy): બે ચલિત કે અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. કોષકેન્દ્રનું સંયુગ્મન (Karyogamy): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): યુગ્મનજમાં અર્ધીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.

(D) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે:
$1$. $Plasmogamy$ (જીવરસ સંયુગ્મન): બે ચલિત કે અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. $Karyogamy$ (કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. $Meiosis$ (અર્ધીકરણ): યુગ્મનજમાં થતું ન્યૂનકારી વિભાજન,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
$Isogamy$ (સમજન્યુક) એ જન્યુઓના બાહ્યાકાર સ્વરૂપના આધારે લિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે (જ્યાં જન્યુઓ બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે),તે પ્રજનન પ્રક્રિયાનો કોઈ તબક્કો નથી.

(A) ફૂગ પરપોષી સજીવો છે કારણ કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી.
આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે તેમની પાસે હરિતકણનો અભાવ હોય છે,જે કાર્બનિક સંયોજનોના ઉત્પાદન માટે પ્રકાશ ઉર્જા મેળવવા માટે જરૂરી રંજકદ્રવ્ય છે.
હરિતકણના અભાવને કારણે,તેઓએ બહારના કાર્બનિક સ્ત્રોતોમાંથી પોષક તત્વો મેળવવા પડે છે,જે પરપોષી પોષણ પદ્ધતિને વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
તેથી,હરિતકણનો અભાવ $(R)$ એ સીધું કારણ છે કે ફૂગ પરપોષી પોષણ $(S)$ દર્શાવે છે.

(D) આપેલ આકૃતિ મશરૂમ (ફૂગ) દર્શાવે છે,જે સૃષ્ટિ ફૂગ (Kingdom Fungi) ના સભ્ય છે.
$1$. ફૂગ વિષમપોષી સજીવો છે.
$2$. તેમની કોષદિવાલ કાઇટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે.
$3$. તેઓ પૃથ્વી પર સૌપ્રથમ અસ્તિત્વમાં આવનાર વનસ્પતિ જૂથ નથી.
$4$. તેઓ સૂક્ષ્મદર્શી નથી (તેઓ નરી આંખે જોઈ શકાય તેવા છે).
$5$. ફૂગમાં અલિંગી પ્રજનન કણ્યબીજાણું (conidia),બીજાણુધાની બીજાણુઓ (sporangiospores) અથવા ચલબીજાણું (zoospores) દ્વારા થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ અને $D$ બંને ફૂગના લક્ષણો છે,પરંતુ કોષદિવાલનું બંધારણ એ ફૂગનું મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(A) યીસ્ટ એ $Fungi$ (ફૂગ) સૃષ્ટિમાં આવતી એકકોષી ફૂગ છે.
બધી ફૂગની જેમ,યીસ્ટના કોષો સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર,કાઈટીનથી બનેલી કોષદિવાલ અને કોષરસ હોય છે.
જોકે,ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેથી,તેમાં ક્લોરોફિલનો અભાવ હોય છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે જરૂરી રંજકદ્રવ્ય છે અને તે વનસ્પતિઓ તથા લીલમાં જોવા મળે છે.

(B) ફૂગનો દેહ તંતુમય રચનાઓનો બનેલો હોય છે જેને કવકતંતુઓ (hyphae) કહે છે. આ કવકતંતુઓના જાળાને સામૂહિક રીતે કવકજાળ (mycelium) કહેવામાં આવે છે. તેથી,ફૂગના દેહ માટેનો સાચો શબ્દ કવકજાળ છે.

(A) કવકજાળ એ ફૂગનો વાનસ્પતિક ભાગ છે,જે કવકસૂત્ર (Hyphae) તરીકે ઓળખાતા ઝીણા,સફેદ તંતુઓના જાળાનો બનેલો હોય છે. આ કવકસૂત્ર દોરા જેવી રચનાઓ છે જે પર્યાવરણમાંથી પોષક તત્વો મેળવવા માટે વૃદ્ધિ પામે છે અને શાખાઓમાં વિભાજિત થાય છે. તેથી,કવકજાળ કવકસૂત્રની બનેલી હોય છે.

(C) કવકસૂત્ર એ ફૂગના કવકજાળ (mycelium) બનાવતા દોરી જેવા તંતુઓ છે.
પ્રજાતિના આધારે,કવકસૂત્રને આડા પડદા (septa) ની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.
જો આડા પડદા હાજર હોય,તો તેને $septate$ (પડદાયુક્ત) કવકસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.
જો આડા પડદા ગેરહાજર હોય,તો તેને $aseptate$ (પડદાવિહીન) અથવા $coenocytic$ (બહુકોષકેન્દ્રી) કવકસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$septate$ અને $aseptate$ હોવું એ કવકસૂત્રની એક મૂળભૂત લાક્ષણિકતા છે.

(B) ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઇટીન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમો ધરાવતો એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે.
સેલ્યુલોઝ સામાન્ય રીતે વનસ્પતિની કોષદીવાલમાં જોવા મળે છે.
સુબેરીન અને ક્યુટીન એ વનસ્પતિ પેશીઓમાં રક્ષણ અને પાણી જાળવી રાખવા માટે જોવા મળતા મીણ જેવા પદાર્થો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે દ્રાવ્ય અણુઓના શોષણ દ્વારા તેમનું પોષણ મેળવે છે.
તેઓ મૃતોપજીવી હોઈ શકે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર ખોરાક મેળવે છે.
તેઓ પરોપજીવી પણ હોઈ શકે છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ જીવંત યજમાન પર અથવા તેની અંદર રહે છે અને તેમાંથી પોષક તત્વો મેળવે છે.
તેથી,ફૂગ મૃતોપજીવી અને પરોપજીવી બંને પ્રકારનું પોષણ દર્શાવે છે.

(B) ફૂગના લિંગી પ્રજનન ચક્રમાં ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. જીવરસ સંયુગ્મન: બે ચલિત કે અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન: બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ: ફલિતાંડમાં થતી પ્રક્રિયા જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
સમભાજન એ દૈહિક કોષ વિભાજનની પ્રક્રિયા છે અને તે ફૂગના લિંગી પ્રજનન ચક્રનો વિશિષ્ટ તબક્કો નથી.

(D) ફૂગમાં લિંગીપ્રજનન જન્યુઓના જોડાણ દ્વારા થાય છે. તેની ત્રણ મુખ્ય પદ્ધતિઓ છે:
$1$. $Isogamy$ (સમજન્યુક): બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$2$. $Anisogamy$ (વિષમજન્યુક): બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$3$. $Oogamy$ (અંડજન્યુક): એક મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ.
$Monogamy$ (એકજન્યુક) એ પ્રાણીઓના વર્તનમાં વપરાતો શબ્દ છે જે પ્રજનન પ્રણાલી દર્શાવે છે જેમાં એક સજીવ માત્ર એક જ સાથી ધરાવે છે,તે ફૂગમાં લિંગીપ્રજનનની પદ્ધતિ નથી.

(B) બ્રેડમોલ્ડનું સામાન્ય નામ $Rhizopus$ $stolonifer$ છે. તે ફૂગ સૃષ્ટિના ઝાયગોમાયકોટા સમુદાયમાં આવે છે. તે સામાન્ય રીતે બ્રેડ અને અન્ય સ્ટાર્ચયુક્ત ખોરાક પર ઉગતી જોવા મળે છે.

(D) ફૂગ એ હરિતદ્રવ્યવિહીન સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે હરિતદ્રવ્ય હોતું નથી અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેથી,તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને તેમને પરાવલંબી (Heterotrophic) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. પરાવલંબીઓમાં,તેઓ મુખ્યત્વે મૃત અને સડતા પદાર્થોમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જેને મૃતોપજીવી પોષણ કહેવામાં આવે છે. જોકે કેટલીક ફૂગ પરોપજીવી અથવા સહજીવી હોઈ શકે છે,પરંતુ ફૂગ સૃષ્ટિની મૂળભૂત પોષણ પદ્ધતિ પરાવલંબી છે.

(A) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્ય અને હરિતકણોનો અભાવ હોય છે. વનસ્પતિઓ,લીલ,દ્વિઅંગી અને ત્રિઅંગીઓ સ્વયંપોષી છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે હરિતકણો ધરાવે છે,જ્યારે ફૂગ કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.

(A) પેરિથેસિયમ એ ફૂગના ફળકાય (ascocarp) નો એક પ્રકાર છે જે અમુક એસ્કોમાયસેટીસ (Ascomycetes) ફૂગમાં જોવા મળે છે. તે તેના ચંબુ આકારની રચના માટે જાણીતું છે,જેમાં ઉપરના ભાગે એક નાનું છિદ્ર હોય છે જેને ઓસ્ટિઓલ (ostiole) કહેવામાં આવે છે,જેના દ્વારા એસ્કોસ્પોર મુક્ત થાય છે. તેથી,તેનો સાચો આકાર ચંબુ આકારનો છે.

(A) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે પોષણની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.
પરોપજીવી ફૂગ અન્ય જીવંત સજીવો (યજમાન) પર અથવા તેની અંદર રહીને પોષણ મેળવે છે,જેનાથી તેમને નુકસાન થાય છે.
મૃતોપજીવી ફૂગ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે.
આમ,પરોપજીવી અને મૃતોપજીવી પોષણની વ્યાખ્યા ફૂગના પોષણના પ્રકારોને સંપૂર્ણ રીતે સમજાવે છે,તેથી $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(D) વિધાન $(A)$ ખોટું છે કારણ કે યીસ્ટ ($Saccharomyces$ $cerevisiae$) એ એકકોષીય ફૂગ છે,બહુકોષીય નથી.
કારણ $(R)$ સાચું છે કારણ કે ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે પોષણ મેળવવા માટે મૃતોપજીવી (વિઘટક) અથવા પરોપજીવી તરીકે વર્તે છે.
આથી,$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

(A) ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતા નથી. તેઓ તેમના કવકજાળ (mycelium) દ્વારા પર્યાવરણમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું અવશોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જેને અવશોષી પોષણ (absorptive nutrition) કહેવામાં આવે છે.

(A) $Mucor$ એ ફૂગના વર્ગ Zygomycetes માં આવતી એક ફૂગ છે.
ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રી,હરિતદ્રવ્યવિહીન સજીવો છે જે પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી,તેથી તેઓ પરપોષી છે.
$Mucor$ માં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોવાથી,તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતું નથી અને કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે,જે સાબિત કરે છે કે તે પરપોષી છે.
આથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(A) કોથળીમય ફૂગ (Ascomycetes) એ પરપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,તેથી તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતી નથી.
તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જેને અવશોષી પોષણ (absorptive nutrition) કહેવામાં આવે છે.
તેઓ પરપોષી હોવાથી ખોરાક માટે બાહ્ય કાર્બનિક સ્ત્રોતો પર આધાર રાખે છે,અને આપેલું કારણ એ સમજાવે છે કે તેઓ શા માટે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતા નથી.
તેથી,$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(D) ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રીય,પરપોષી સજીવો છે જે બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા પ્રજનન કરે છે. તેઓ અવાહક (non-vascular) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે પાણી અને પોષક તત્વોના વહન માટે જલવાહક અને અન્નવાહક જેવી વિશિષ્ટ પેશીઓનો અભાવ હોય છે. ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ વાહકપેશી ધરાવે છે. અનાવૃત બીજધારી અને એકદળી વનસ્પતિઓ બીજ ઉત્પન્ન કરતી વનસ્પતિઓ છે જે વાહકપેશી પણ ધરાવે છે. તેથી,સાચો જવાબ ફૂગ છે.

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે: બ્રેડ મોલ્ડ $(Rhizopus)$ ફૂગ સૃષ્ટિમાં આવે છે. ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન દરમિયાન જન્યુઓના જોડાણથી યુગ્મનજ $(Zygote)$ બને છે,જે અર્ધીકરણ પામીને બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે. ફૂગના જીવનચક્રમાં ભ્રૂણ અવસ્થા જોવા મળતી નથી.
કારણ $(R)$ ખોટું છે: વાદળીઓ પ્રાણી સૃષ્ટિમાં આવે છે. પ્રાણીઓમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે. તેથી,વાદળીમાં સેલ્યુલોઝની બનેલી કોષદીવાલ હોય છે તે વિધાન ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: $A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે:
$1$. જીવરસ સંયુગ્મન (Plasmogamy): બે ચલિત કે અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન (Karyogamy): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): યુગ્મનજમાં થતું ન્યૂનકરણ વિભાજન,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ જીવરસ સંયુગ્મન $\rightarrow$ કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન $\rightarrow$ અર્ધીકરણ છે.

(B) આપેલ આકૃતિ અર્ન્સ્ટ હેકેલ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રણ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે. આ પદ્ધતિમાં, હેકેલે અગાઉની બે સૃષ્ટિઓ, વનસ્પતિસૃષ્ટિ (Plantae) અને પ્રાણીસૃષ્ટિ (Animalia) માં પ્રોટિસ્ટા (Protista) સૃષ્ટિનો ઉમેરો કર્યો હતો. તેથી, "x" એ ફૂગ (Fungi) સૃષ્ટિ દર્શાવે છે, જેને પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં વનસ્પતિસૃષ્ટિથી અલગ કરવામાં આવી હતી.