Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

(A) વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,ભ્રૂણનું નિર્માણ એ એમ્બ્રાયોફાઇટા (Embryophyta) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં દ્વિઅંગી (Bryophytes),ત્રિઅંગી (Pteridophytes),અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) અને આવૃત બીજધારી (Angiosperms) વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Mucor$ એ ફૂગ (Fungi) સૃષ્ટિનો સભ્ય છે.
ફૂગ તેમના લિંગીપ્રજનન ચક્ર દરમિયાન ભ્રૂણનું નિર્માણ કરતી નથી.
તેથી,$Mucor$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે ભ્રૂણનિર્માણ દર્શાવતું નથી.

(D) ફૂગસૃષ્ટિમાં વિષમપોષી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે અવશોષી પોષણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
તેઓ જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોનું સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન કરવા માટે તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે ત્યારબાદ ફૂગના કવકતંતુઓ દ્વારા શોષવામાં આવે છે.
મોટાભાગની ફૂગ મૃતોપજીવી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે.
તેથી,ફૂગ અવશોષી અને મૃતોપજીવી એમ બંને પ્રકારની પોષણ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.

(A) $1$. વનસ્પતિસૃષ્ટિના સજીવો સ્વયંપોષી છે અને તેમાં પેશીઓનું આયોજન જોવા મળે છે.
$2$. પ્રાણીસૃષ્ટિના સજીવો પરપોષી છે અને તેમાં પેશીઓનું આયોજન જોવા મળે છે (સછિદ્ર સમુદાય સિવાય).
$3$. ફૂગસૃષ્ટિના સજીવો પરપોષી છે અને તેમાં સાચી પેશીઓનું આયોજન હોતું નથી (તેમાં કવકતંતુઓ જોવા મળે છે).
$4$. તેથી,ફૂગસૃષ્ટિ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે સ્વયંપોષી નથી અને તેમાં સાચી પેશીઓનું આયોજન હોતું નથી.

(C) ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન અવખંડન,કલિકાસર્જન અને ભાજન જેવી વિવિધ પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે.
અવખંડનમાં કવકજાળના ટુકડા થાય છે,જેમાંથી દરેક નવો સજીવ બનવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
કલિકાસર્જન સામાન્ય રીતે એકકોષી ફૂગ જેમ કે યીસ્ટ $(Saccharomyces)$ માં જોવા મળે છે.
તેથી,અવખંડન અને કલિકાસર્જન બંને ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનનની પદ્ધતિઓ છે.

(D) ફૂગમાં લિંગીપ્રજનન નીચે મુજબની પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે:
$1$. સમજન્યુક (Isogamy): બે બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$2$. વિષમજન્યુક (Anisogamy): બે બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$3$. અંડજન્યુક (Oogamy): એક મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ.
આમ,ફૂગમાં લિંગીપ્રજનનના આ તમામ પ્રકારો જોવા મળે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(C) ફૂગમાં લિંગીપ્રજનન ત્રણ અલગ-અલગ તબક્કામાં થાય છે:
$1$. પ્લાઝમોગેમી (Plasmogamy): બે ચલિત અથવા અચલિત જન્યુઓના કોષરસનું જોડાણ.
$2$. કેરિયોગેમી (Karyogamy): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): યુગ્મનજમાં અર્ધીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) વ્હીટેકરે પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી.
તેમણે ફૂગને એક અલગ સૃષ્ટિ,સૃષ્ટિ ફૂગ (Kingdom Fungi) માં મૂકી કારણ કે તેઓ વિષમપોષી,સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જેની કોષદીવાલનું બંધારણ વિશિષ્ટ છે.
પ્રોટિસ્ટા મુખ્યત્વે એકકોષી સુકોષકેન્દ્રી છે,જ્યારે ફૂગ મોટાભાગે બહુકોષી (ઈસ્ટ સિવાય) છે અને તેમનું પોષણ મેળવવાની પદ્ધતિ (મૃતપજીવી/પરપજીવી) અલગ છે.
ફૂગની કોષદીવાલ કાઇટિનની બનેલી હોય છે,જે એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે,જે વનસ્પતિ (સેલ્યુલોઝ) કે પ્રોટિસ્ટાની કોષદીવાલથી અલગ છે.
કોષદીવાલનું વિશિષ્ટ બંધારણ એ ફૂગને પ્રોટિસ્ટા જેવા અન્ય સુકોષકેન્દ્રી સમૂહોથી અલગ પાડવાનું મુખ્ય કારણ હોવાથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) ફૂગ પરપોષી સજીવો છે કારણ કે તેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે જરૂરી રંજકદ્રવ્ય છે.
તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા ન હોવાથી,તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે.
તેથી,વિધાન $Y$ (હરિતદ્રવ્યનો અભાવ) એ વિધાન $X$ (પરપોષી પ્રકૃતિ) માટેનું સીધું જૈવિક કારણ છે.
આમ,બંને વિધાનો સાચાં છે અને $Y$ એ $X$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(A) આપેલ આકૃતિ ફૂગના કવકજાળ (mycelium) ની રચના દર્શાવે છે,ખાસ કરીને રાઈઝોપસ (Rhizopus) જેવી ફૂગ. ફૂગને ફૂગ સૃષ્ટિ (Kingdom Fungi) માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,જે વનસ્પતિ સૃષ્ટિથી અલગ છે. જોકે,જૂની વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓમાં અથવા વ્યાપક જૈવિક સંદર્ભમાં,ફૂગને ઘણીવાર એકાંગી (Thallophyta) સમૂહમાં મૂકવામાં આવતી હતી (જેમાં શરીર મૂળ,પ્રકાંડ અને પર્ણમાં વિભેદિત હોતું નથી). આપેલા વિકલ્પોમાંથી,એકાંગી (Thallophyta) સૌથી યોગ્ય શ્રેણી છે કારણ કે તેમાં સરળ અને અવિભેદિત શરીર ધરાવતા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) આકૃતિમાં ફૂગ દર્શાવવામાં આવી છે,જે ખાસ કરીને રાઈઝોપસ જેવી ફૂગ છે.
ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેની કોષદિવાલ કાઈટીનની બનેલી હોય છે.
કાઈટીન એ એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે.
તેથી,સાચો જવાબ કાઈટીન છે.

(A) આકૃતિમાં ફૂગની રચના દર્શાવવામાં આવી છે,જે ખાસ કરીને રાઈઝોપસ (બ્રેડ મોલ્ડ) જેવી ફૂગ છે.
ફૂગ એ હરિતદ્રવ્યવિહીન સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે ક્લોરોફિલ હોતું નથી અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેથી,તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને તેમની પોષણ પદ્ધતિ પરપોષી પ્રકારની હોય છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે મૃત અને સડતા પદાર્થોમાંથી કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે (મૃતોપજીવી પોષણ).

(D) આકૃતિમાં દર્શાવેલ સજીવ ફૂગ $Rhizopus$ છે,જે $Phycomycetes$ (Zygomycetes) વર્ગમાં આવે છે.
$Rhizopus$ માં અલિંગી પ્રજનન બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા થાય છે.
આ બીજાણુઓ ચલિત (ચલબીજાણુઓ) અથવા અચલિત (અચલબીજાણુઓ) હોઈ શકે છે.
તેથી,આ સજીવમાં અલિંગી પ્રજનન ચલબીજાણુઓ અને અચલબીજાણુઓ બંને દ્વારા થઈ શકે છે.

(A) આ આકૃતિ એગેરિકસ (Agaricus) ની રચના દર્શાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે મશરૂમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે ફૂગ સૃષ્ટિના બેસિડિયોમાયસેટીસ (Basidiomycetes) વર્ગમાં આવે છે. તેની લાક્ષણિકતાઓ માં ઉપરની તરફ ટોપી જેવો ભાગ (pileus) અને નીચે દાંડી (stipe) હોય છે,જેમાં ટોપીની નીચે ઝાલર (gills) જોવા મળે છે.

(C) ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઇટીન) ની બનેલી હોય છે. $Chitin$ એ એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે,જે ખાસ કરીને $N$-એસીટાઈલગ્લુકોસેમાઈનનો પોલીમર છે. ફૂગમાં તેના બંધારણીય કાર્યને કારણે,તેને ઘણીવાર 'ફંગલ સેલ્યુલોઝ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(NONE) લાઇકેન અને ફૂગના અભ્યાસમાં,પ્રજનન રચનાઓને તેમના આકારના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$A$. ફાયકોબાયોન્ટ એ લાઇકેનનો લીલનો ઘટક છે,જે સાચું છે.
$B$. એસ્કોસ્પોર એ એસ્કોમાયસેટીસમાં લિંગી પ્રજનન દરમિયાન એસ્કસમાં ઉત્પન્ન થતો બીજાણુ છે,જે સાચું છે.
$C$. એપોથેસિયમ એ કપ આકારની અથવા રકાબી આકારની ફળકાય (fruiting body) છે,જે સાચું છે.
$D$. પેરિથેસિયમ એ ચંબુ આકારની ફળકાય છે જેમાં ઉપરના ભાગે નાનું છિદ્ર (ostiole) હોય છે. આ તમામ વ્યાખ્યાઓ વૈજ્ઞાનિક રીતે સચોટ છે.

(C) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન સમજન્યુક,વિષમજન્યુક અથવા અંડજન્યુક પ્રકારનું હોઈ શકે છે.
$1$. સમજન્યુક: બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$2$. વિષમજન્યુક: બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ.
$3$. અંડજન્યુક: એક મોટા અચલિત માદા જન્યુ (અંડકોષ) અને એક નાના ચલિત નર જન્યુ (પુજન્યુ) નું જોડાણ.
તેથી,અંડજન્યુક પ્રજનનની સાચી વ્યાખ્યા મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ છે.

(A) પેરિથેસિયમ એ ફૂગ અને લાઇકેનમાં જોવા મળતું ચંબુ આકારનું ફળકાય (ascocarp) છે. તેની ટોચ પર એક નાનું છિદ્ર હોય છે જેને $ostiole$ કહેવામાં આવે છે,જેના દ્વારા બીજાણુઓ મુક્ત થાય છે. તેથી,તે ચંબુ આકારનું ફળકાય છે.

(A) $1$. ફૂગમાં જોવા મળતા કુંજા (ફ્લાસ્ક) આકારના ફળકાયને $Perithecium$ (પેરિથેસિયમ) કહેવામાં આવે છે.
$2$. વનસ્પતિ બાહ્યાકાર વિદ્યામાં,પુષ્પાસનના આકારના આધારે પુષ્પોના વર્ગીકરણમાં,કપ આકારનું પુષ્પાસન જેમાં અન્ય પુષ્પીય ભાગો કિનારી પર ગોઠવાયેલા હોય છે,તેને $Calyciflorae$ (કેલિસિફ્લોરી) સમૂહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$3$. તેથી,સાચો જવાબ $Perithecium$ અને $Calyciflorae$ છે.

(B) ફૂગ તેમનો સંગ્રહિત ખોરાક $Glycogen$ (ગ્લાયકોજન) સ્વરૂપે સંગ્રહિત કરે છે.
તેમની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઇટિન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમોથી બનેલો એક જટિલ પૉલિસેકેરાઇડ છે.
તેથી,ફૂગમાં જોવા મળતા પૉલિસેકેરાઇડ $Glycogen$ અને $Chitin$ છે.

(C) કાઇટીન એ એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે,જે મુખ્યત્વે $N$-એસીટાઇલગ્લુકોસેમાઇનનો પોલિમર છે. તે $Fungi$ (ફૂગ) ની કોષદીવાલનો મુખ્ય બંધારણીય ઘટક છે. જોકે યીસ્ટ પણ ફૂગનો એક પ્રકાર છે,પરંતુ $Fungi$ એ વધુ વ્યાપક અને સચોટ વર્ગીકરણ છે. બૅક્ટેરિયાની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેનથી બનેલી હોય છે,જ્યારે લીલની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રી અને પરપોષી સજીવો છે,જે એકકોષી (દા.ત. યીસ્ટ) અથવા બહુકોષી હોઈ શકે છે. ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઈટીન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetyl-$D$-glucosamine નો જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે,સેલ્યુલોઝની નહીં. સેલ્યુલોઝ એ વનસ્પતિઓની કોષદીવાલનો મુખ્ય ઘટક છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. મોટાભાગની ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $chitin$ (કાઈટીન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-એસીટાઈલગ્લુકોસામાઈન એકમોથી બનેલી એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે. $chitin$ ઉપરાંત,ફૂગની કોષદીવાલમાં અન્ય પોલીસેકેરાઈડ્સ,પ્રોટીન,લિપિડ્સ અને અન્ય વિવિધ પદાર્થો પણ હોઈ શકે છે.

(A) : મોરેલ્સ એ એસ્કોમાયસેટીસ છે જે ખાદ્ય એસ્કોકાર્પ્સ ધરાવે છે,જેમાં માંસલ,વાદળી જેવા શંકુ આકારની ટોપી અથવા પાઈલિયસ અને દાંડી જેવો સ્ટાઈપ હોય છે,ઉદાહરણ તરીકે,$Morchella$ $esculenta$.
ટ્રફલ્સ પણ એસ્કોમાયસેટીસના ખાદ્ય સભ્યો છે જે કંદ જેવા ભૂગર્ભ એસ્કોકાર્પ્સ ધરાવે છે,જેને ઘણીવાર તાલીમબદ્ધ કૂતરાઓ અને ડુક્કરની મદદથી ખોદી કાઢવામાં આવે છે,ઉદાહરણ તરીકે,$Tuber$ $aestivum$.
તેથી,મોરેલ્સ અને ટ્રફલ્સ ઝેરી છે તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે તે સ્વાદિષ્ટ ખોરાક તરીકે ગણવામાં આવે છે.

(D) $Alternaria$ એ $Deuteromycetes$ વર્ગની ફૂગ છે, જેને સામાન્ય રીતે 'અપૂર્ણ ફૂગ' (fungi imperfecti) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Deuteromycetes$ માં લિંગી પ્રજનન અવસ્થા ગેરહાજર હોય છે અથવા હજુ સુધી શોધાયેલ નથી, તેથી તેમને અપૂર્ણ ફૂગ કહેવામાં આવે છે.
$Mucor$ એ $Phycomycetes$ (Zygomycetes) માં આવે છે.
$Agaricus$ એ મૃતોપજીવી ફૂગ છે, પરપજીવી નથી.
$Phytophthora$ એ $Phycomycetes$ (Oomycetes) માં આવે છે, $Basidiomycetes$ માં નહીં.

(B) : ફૂગ એ હરિતદ્રવ્યવિહીન,પરપોષી,બીજાણુ સર્જતા,અવાહક,સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે. તેમની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે કાઈટિનની બનેલી હોય છે,જે મજબૂત હોય છે. હરિતદ્રવ્યના અભાવને કારણે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી અને તેથી તેઓ પરપોષી છે,જે શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.

(C) : યીસ્ટ એ એસ્કોમાયસેટીસ વર્ગની એકકોષીય ફૂગનું જૂથ છે.
તેઓ એકકોષીય,જૂથમાં અથવા કોષોની સાંકળ સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
$Saccharomyces$ પ્રજાતિની યીસ્ટ શર્કરાનું આથવણ કરે છે અને તેનો ઉપયોગ બ્રેડ અને બીયર બનાવવા માટે થાય છે.
$Paramecium$ અને $Plasmodium$ એ પ્રોટિસ્ટા છે,જ્યારે $Penicillium$ એ ફૂગ છે.
લાઈકેન એ લીલ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે,પ્રજીવ વચ્ચેનું નહીં.
$Nostoc$ અને $Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (મોનેરા) છે,પ્રોટિસ્ટા નથી.

(B) $Puccinia$ એ ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે જે વનસ્પતિઓમાં રસ્ટ (Rust) રોગ પેદા કરે છે,સ્મટ (Smut) નહીં. સ્મટ રોગ સામાન્ય રીતે $Ustilago$ પ્રજાતિની ફૂગ દ્વારા થાય છે. તેથી,$Puccinia - Smut$ ની જોડ ખોટી રીતે જોડાયેલ છે. મૂળદાબ બિંદુક્ષરણ માટે જવાબદાર છે,મૂળમાં બાહ્ય આદિદારુ જોવા મળે છે,અને $Cassia$ માં વ્યાવૃત પુષ્પદલવિન્યાસ જોવા મળે છે,તેથી અન્ય વિકલ્પો સાચા છે.

(C) : રોગકારક $Microsporum$ એ સૃષ્ટિ $Fungi$ (ફૂગ) નો એક પ્રજાતિ છે જે મનુષ્યો અને કૂતરા,બિલાડી,વાંદરા જેવા પ્રાણીઓમાં ત્વચા અને વાળના રોગોનું કારણ બને છે.
દાદ (ringworm) એ ડર્મેટોફાઇટ ફૂગ દ્વારા થાય છે,જેમાં મુખ્યત્વે $Microsporum$,$Trichophyton$ અને $Epidermophyton$ પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Rhizopus$,જે બ્રેડ મોલ્ડ તરીકે ઓળખાય છે,તે સૃષ્ટિ $Fungi$ ના $Zygomycetes$ સમૂહમાં આવે છે.

(C) : ઘઉંનો કાળો કાંડ ગેરુ રોગ $Puccinia graminis tritici$ દ્વારા થાય છે. $Puccinia$ પ્રજાતિમાં $700$ જેટલી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે, જે ઘઉં, જવ, ઓટ્સ વગેરે જેવા ઘણા આર્થિક મહત્વના છોડમાં ગેરુ રોગ પ્રેરે છે.
તેને ગેરુ રોગ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેના બીજાણુઓનો રંગ લાલાશ પડતો કથ્થઈ હોય છે, જે મુખ્યત્વે યજમાન વનસ્પતિના પર્ણો અને પ્રકાંડની સપાટી પર જોવા મળે છે.
$P. graminis$ વિષમપોષી (heteroecious) છે, એટલે કે, તેના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે તેને બે યજમાનની જરૂર પડે છે: ઘઉં અને બારબેરી.
બીજાણુઓના પ્રકારોને આધારે, $P. graminis$ નું જીવનચક્ર પાંચ તબક્કામાં વહેંચાયેલું છે.
ટેલ્યુટો (teleuto) તબક્કા દરમિયાન, ટેલિયોસ્પોર (teliospores) ઘઉંના પ્રકાંડ અને પર્ણોની સપાટી પર ઘેરા કથ્થઈથી કાળા રંગના પસ્ટ્યુલ્સ (pustules) ઉત્પન્ન કરે છે, જેના પરિણામે 'ઘઉંનો કાળો કાંડ ગેરુ રોગ' થાય છે.

(D) : બટાટાનો મોડો અંગારીયો (Late blight) રોગ $Phytophthora \text{ } infestans$ દ્વારા થાય છે. તે ફાયકોમાયસેટીસ ફૂગ છે. $Alternaria \text{ } solani$ એ બટાટાના વહેલા અંગારીયા (Early blight) રોગ માટે જવાબદાર સજીવ છે.

(D) $Cyathus$ ને બર્ડ્સ નેસ્ટ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,અને $Lycoperdon$ ને પફબોલ્સ કહેવામાં આવે છે. આ બંને ફૂગ ક્લબ ફૂગ અથવા બેસિડિયોમાયસેટીસ જૂથમાં આવે છે.
આ ફૂગ બેસિડિયમ નામના ક્લબ આકારના ફળકાયની અંદર બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
સામાન્ય રીતે,બેસિડિયમમાં $4$ બેસિડિયોસ્પોર બાહ્ય રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.
$Peziza$,$Morchella$ અને $Claviceps$ એ એસ્કોમાયસેટીસમાં આવે છે (જે એસ્કોકાર્પમાં એસ્કોસ્પોર ઉત્પન્ન કરે છે).
મશરૂમ પણ બેસિડિયોમાયસેટીસ ફૂગ છે,પરંતુ વિકલ્પ $D$ માં આપેલી બંને ફૂગ બેસિડિયોમાયસેટીસ જૂથની છે.

(C) $Mucor$ એ તંતુમય ફૂગ છે જેને સામાન્ય રીતે બ્લેક મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે હ્યુમસયુક્ત જમીન,સડતા ફળો અને શાકભાજીમાં જોવા મળે છે.
શ્રેષ્ઠ વૃદ્ધિ માટે,$Mucor$ ને નીચેની બાબતોની જરૂર હોય છે:
$1$. મધ્યમ તાપમાન,સામાન્ય રીતે $25^{\circ}C$ થી $30^{\circ}C$ ની આસપાસ $(A)$.
$2$. ઉચ્ચ સાપેક્ષ ભેજ,સામાન્ય રીતે $90-95\%$ ની આસપાસ $(D)$.
$3$. ભેજવાળી અને છાયાવાળી જગ્યા $(E)$.
તે નીચા તાપમાને $(5^{\circ}C)$ અથવા ખૂબ જ સૂકી પરિસ્થિતિમાં ($5\%$ ભેજ) સારી રીતે વૃદ્ધિ પામતું નથી,અને તે તેજસ્વી પ્રકાશિત જગ્યા કરતા છાયાવાળી જગ્યા પસંદ કરે છે.
તેથી,સાચી પરિસ્થિતિઓ $A, D$ અને $E$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
એકવિધ (haplontic) જીવનચક્રમાં,બીજાણુજનક (sporophytic) અવસ્થા માત્ર એકકોષીય યુગ્મનજ (zygote) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. તેમાં મુક્તજીવી બીજાણુજનક અવસ્થા હોતી નથી.
$A$,$B$,અને $C$ (Polytrichum,Funaria,અને Wheat) દ્વિવિધ-એકવિધ (diplohaplontic) જીવનચક્ર દર્શાવે છે,જેમાં એકકીય અને દ્વિકીય બંને અવસ્થાઓ બહુકોષીય હોય છે.
$Ustilago$ (એક પ્રકારની ફૂગ) એ Basidiomycetes સમૂહનું સભ્ય છે. ઘણી ફૂગમાં,પ્રભાવી અવસ્થા એકકીય હોય છે અને યુગ્મનજ તરત જ અર્ધીકરણ પામીને એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે એકવિધ જીવનચક્ર દર્શાવે છે.

(C) : મોટાભાગની ફૂગની કોષદીવાલ કાઈટિનની બનેલી હોય છે,પરંતુ $Pythium$ જેવા કેટલાક જૂથોમાં સેલ્યુલોઝ જોવા મળે છે. $Pythium$ માં કવકતંતુની દીવાલમાં સેલ્યુલોઝ હોય છે.
યીસ્ટ $(Saccharomyces)$ માં,કોષદીવાલ કાઈટિન અને અન્ય સંયોજનો જેવા કે ગ્લુકન અને મેનનથી બનેલી હોય છે.
બેક્ટેરિયા જેવા કે $Pseudomonas$ અને $Xanthomonas$ ની કોષદીવાલ પેપ્ટિડોગ્લાયકેન ($N$-એસીટાઈલ ગ્લુકોસેમાઈન અને $N$-એસીટાઈલ મ્યુરામિક એસિડ) ની બનેલી હોય છે.

(B) $Amanita \ muscaria$ એ $Basidiomycetes$ વર્ગની ફૂગ છે.
તે એક ઝેરી મશરૂમ છે અને તેમાં ભ્રામક ગુણધર્મો હોય છે.
તે મસ્કેરીન (muscarine) જેવા ઝેરી આલ્કલોઇડ્સ ઉત્પન્ન કરે છે,જે એસિટિલકોલાઇન (acetylcholine) ની અસરોની નકલ કરે છે અને મસ્કેરીનિક રીસેપ્ટર્સ સાથે જોડાય છે,તેમજ આઇબોટેનિક એસિડ (ibotenic acid) પણ ઉત્પન્ન કરે છે જે અન્ય રીસેપ્ટર્સ સાથે જોડાય છે.
આ પ્રક્રિયાને કારણે આ રીસેપ્ટર્સ ધરાવતા ચેતાકોષો ઉત્તેજિત થાય છે,જેના પરિણામે ભ્રમણા (hallucinations) થાય છે.

(C) ફૂગ પ્રજનનની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.
$1$. વાનસ્પતિક પ્રજનન ખંડન દ્વારા થાય છે,જેમાં કવકજાળ (mycelium) નાના ટુકડાઓમાં તૂટી જાય છે,જેમાંથી દરેક નવો સજીવ બનવા માટે સક્ષમ હોય છે.
$2$. અલિંગી પ્રજનન વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓ જેવા કે કોનિડિયા,સ્પોરેન્જિયોસ્પોર્સ અથવા ઝૂસ્પોર્સના નિર્માણ દ્વારા થાય છે.
$3$. લિંગી પ્રજનનમાં પણ બીજાણુઓનું નિર્માણ થાય છે (દા.ત.,ઊસ્પોર્સ,એસ્કોસ્પોર્સ અને બેસિડિયોસ્પોર્સ).
તેથી,ખંડન અને બીજાણુ નિર્માણ બંને ફૂગમાં પ્રજનનની માન્ય પદ્ધતિઓ છે.

(B) $Albugo$ $candida$ એ એક પરોપજીવી ફૂગ છે જે રાઈના છોડમાં સફેદ ગેરૂ (white rust) રોગ પેદા કરે છે. તે Oomycetes વર્ગમાં આવે છે. Pinus અને Cycas એ અનાવૃત બીજધારી (gymnosperms) વનસ્પતિઓ છે,અને Banana એ આવૃત બીજધારી (angiosperm) વનસ્પતિ છે,જેમાંથી કોઈ પણ રાઈ પર પરોપજીવી નથી.

(C) ઘઉંનો રસ્ટ (ગેરૂ) એ $Puccinia$ પ્રજાતિની ફૂગ દ્વારા થતો વનસ્પતિ રોગ છે.
ખાસ કરીને, $Puccinia$ $\text{graminis}$ એ ઘઉંમાં સ્ટેમ રસ્ટ માટે જવાબદાર સૌથી સામાન્ય પ્રજાતિ છે.
ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે વનસ્પતિઓ પર પરોપજીવી તરીકે રહી શકે છે અને રસ્ટ, સ્મટ અને બ્લાઈટ જેવા વિવિધ રોગોનું કારણ બને છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે。

(C) સૃષ્ટિ $Fungi$ (ફૂગ) માં,ખાસ કરીને $Basidiomycetes$ વર્ગમાં,$Basidiocarp$ એ બહુકોષીય રચના છે જે $Basidiospores$ તરીકે ઓળખાતા લિંગી બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
આ રચનાઓને સામાન્ય રીતે ફૂગના ફળકાય (fruiting bodies) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ પ્લાઝમોગેમી અને કેરિયોગેમીની પ્રક્રિયા પછી રચાય છે,જે બેસિડિયાના વિકાસ તરફ દોરી જાય છે જ્યાં અર્ધીકરણ (meiosis) થાય છે.

(B) Phycomycetes એ ફૂગનો એક વર્ગ છે જેની કવકજાળ પડદા વગરની અને બહુકોષકેન્દ્રીય હોય છે.
તેઓ અલિંગી પ્રજનન ચલિત ઝૂસ્પોર અથવા અચલિત એપ્લેનોસ્પોર દ્વારા કરે છે.
$Albugo$ (રાઈ પરની પરોપજીવી ફૂગ) એ Phycomycetes નો સભ્ય છે.
$Claviceps$ અને $Neurospora$ એ Ascomycetes વર્ગના સભ્યો છે,Phycomycetes ના નહીં. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.

(D) Basidiomycetes ને સામાન્ય રીતે ક્લબ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ વર્ગના સામાન્ય સભ્યોમાં મશરૂમ,બ્રેકેટ ફૂગ અથવા પફબોલ્સનો સમાવેશ થાય છે.
$Agaricus$ (મશરૂમ) અને $Ustilago$ (સ્મટ ફૂગ) એ Basidiomycetes ના જાણીતા ઉદાહરણો છે.
$Aspergillus$,$Rhizopus$,$Mucor$,$Albugo$,$Alternaria$,$Colletotrichum$,અને $Trichoderma$ એ ફૂગના અન્ય વર્ગો (Ascomycetes,Phycomycetes અથવા Deuteromycetes) માં આવે છે.

(B) સીનોસાઇટિક કવકતંતુઓ એ કેટલીક ફૂગની લાક્ષણિકતા છે,જેમ કે ફાયકોમાયસેટીસ વર્ગની ફૂગ (દા.ત.,$Rhizopus$).
આ કવકતંતુઓ સળંગ નલિકાઓ જેવી હોય છે જે પડદા (septa) દ્વારા વિભાજિત હોતી નથી.
પરિણામે,આ નલિકાઓમાં રહેલા કોષરસમાં ઘણા બધા કોષકેન્દ્રો જોવા મળે છે,જેને બહુકોષકેન્દ્રીય અથવા સીનોસાઇટિક સ્થિતિ કહેવામાં આવે છે.

(B) આપેલ ફૂગનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ Puccinia એ Basidiomycetes વર્ગમાં આવે છે (રસ્ટ ફૂગ).
$(2)$ Colletotrichum એ Deuteromycetes વર્ગમાં આવે છે (અપૂર્ણ ફૂગ).
$(3)$ Albugo એ Phycomycetes વર્ગમાં આવે છે (રાઈ પરની પરોપજીવી ફૂગ).
$(4)$ Claviceps એ Ascomycetes વર્ગમાં આવે છે (થેલી જેવી ફૂગ).
$(5)$ Agaricus એ Basidiomycetes વર્ગમાં આવે છે (મશરૂમ).
તેથી,સાચી જોડ છે: $1$ - Basidiomycetes,$2$ - Deuteromycetes,$3$ - Phycomycetes,$4$ - Ascomycetes,$5$ - Basidiomycetes.

(D) સાચી જોડી $D$ (બેસિડિયોમાયસેટીસ - પક્સિનિયા) છે.
$1$. $Deuteromycetes$ ને અપૂર્ણ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે; તેના ઉદાહરણોમાં $Alternaria$,$Colletotrichum$ અને $Trichoderma$ નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. $Ascomycetes$ ને કોથળીમય ફૂગ કહેવાય છે; તેના ઉદાહરણોમાં $Aspergillus$,$Claviceps$ અને $Neurospora$ નો સમાવેશ થાય છે.
$3$. $Phycomycetes$ માં $Mucor$,$Rhizopus$ અને $Albugo$ જેવી ફૂગનો સમાવેશ થાય છે. $Agaricus$ એ $Basidiomycetes$ વર્ગમાં આવે છે.
$4$. $Basidiomycetes$ માં મશરૂમ,બ્રેકેટ ફૂગ અથવા પફબોલ્સનો સમાવેશ થાય છે; તેના ઉદાહરણોમાં $Agaricus$ (મશરૂમ),$Ustilago$ (સ્મટ) અને $Puccinia$ (રસ્ટ ફૂગ) નો સમાવેશ થાય છે.

(C) ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) સજીવો છે જે પ્રકૃતિમાં પરપોષી (heterotrophic) હોય છે.
તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.
તેમની પાસે કાઈટિન (chitin) ની બનેલી મજબૂત કોષદીવાલ હોય છે.
તેઓ સુકોષકેન્દ્રી હોવાથી,તેમની પાસે કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા આવરિત સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર હોય છે.
તેથી,તેઓ પરપોષી છે તે વિધાન સાચું છે.

(A) ફૂગની કોષદીવાલ વિશિષ્ટ હોય છે કારણ કે તે કાઈટિનની બનેલી હોય છે,જે એક જટિલ પોલિસેકેરાઈડ ($N$-એસીટાઈલગ્લુકોસેમાઈનનો પોલિમર) છે.
કાઈટિન ઉપરાંત,ફૂગની કોષદીવાલમાં ગ્લુકેન્સ અને મેનનેન્સ જેવા અન્ય પોલિસેકેરાઈડ્સ પણ જોવા મળે છે.
તેથી,સાચી રચના કાઈટિન અને અન્ય પોલિસેકેરાઈડ્સ છે.

(A) $Alternaria$ એ $Deuteromycetes$ વર્ગની ફૂગ છે,જેને સામાન્ય રીતે 'અપૂર્ણ ફૂગ' (fungi imperfecti) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં લિંગી અવસ્થા ગેરહાજર હોય છે અથવા હજુ સુધી શોધાયેલ નથી.
$Mucor$ એ $Phycomycetes$ (Zygomycetes) વર્ગમાં આવે છે,$Ascomycetes$ માં નહીં.
$Agaricus$ એ મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી ફૂગ છે જે $Basidiomycetes$ વર્ગમાં આવે છે,$Ascomycetes$ માં નહીં.
$Phytophthora$ એ પરોપજીવી ફૂગ છે જે $Phycomycetes$ વર્ગમાં આવે છે,$Basidiomycetes$ માં નહીં.
તેથી,સાચી જોડી $Alternaria$ - લિંગી પ્રજનનનો અભાવ - $Deuteromycetes$ છે.

(D) ફૂગનું વર્ગીકરણ તેમની બાહ્યાકાર વિદ્યા,બીજાણુ નિર્માણની પદ્ધતિ અને ફળકાય (fruiting bodies) પર આધારિત છે.
$1$. $Phycomycetes$ (દા.ત.,$Rhizopus$,$Mucor$,$Albugo$) પડદા વિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રીય કવકજાળ ધરાવે છે.
$2$. $Ascomycetes$ (દા.ત.,$Aspergillus$,$Claviceps$,$Neurospora$) ને કોથળીમય ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$3$. $Basidiomycetes$ (દા.ત.,$Agaricus$,$Ustilago$,$Puccinia$) ને ક્લબ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$4$. $Deuteromycetes$ (દા.ત.,$Alternaria$,$Colletotrichum$,$Trichoderma$) ને અપૂર્ણ ફૂગ (fungi imperfecti) કહેવાય છે કારણ કે તેમાં માત્ર અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક અવસ્થાઓ જ જાણીતી છે.
તેથી,સાચી જોડી $Deuteromycetes - Trichoderma$ છે.

(A) ફૂગ સૃષ્ટિને તેમના કવકજાળની રચના,બીજાણુ નિર્માણની પદ્ધતિ અને ફળકાયના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. બેસિડિયોમાયસેટીસમાં મશરૂમ,બ્રેકેટ ફૂગ અથવા પફબોલ્સનો સમાવેશ થાય છે. તેઓ જમીનમાં,લાકડાના ટુકડાઓ પર અને જીવંત વનસ્પતિઓમાં પરોપજીવી તરીકે ઉગે છે,દા.ત.,રસ્ટ અને સ્મટ્સ.
$2$. એગેરિકસ અને પક્સિનિયા બેસિડિયોમાયસેટીસમાં આવે છે,ડ્યુટેરોમાયસેટીસમાં નહીં.
$3$. અલ્ટરનેરિયા અને ટ્રાયકોડર્મા ડ્યુટેરોમાયસેટીસમાં આવે છે,એસ્કોમાયસેટીસમાં નહીં.
$4$. એસ્પરજીલસ અને ક્લેવિસેપ્સ એસ્કોમાયસેટીસમાં આવે છે,ફાયકોમાયસેટીસમાં નહીં.
તેથી,સાચી જોડી રસ્ટ અને સ્મટ્સ છે જે બેસિડિયોમાયસેટીસમાં આવે છે.