Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

(C) "ટોડ સ્ટુલ" (toadstool) શબ્દનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ઝેરી અથવા ખાવાલાયક ન હોય તેવા મશરૂમ માટે કરવામાં આવે છે. જોકે ઘણા મશરૂમ ખાદ્ય હોય છે, પરંતુ જે મશરૂમ ઝેરી હોય અથવા મનુષ્યો માટે હાનિકારક હોય તેને સામાન્ય ભાષામાં ટોડ સ્ટુલ કહેવામાં આવે છે. તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ફૂગ એ હરિતદ્રવ્યવિહીન સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેથી,તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી. તેઓ મૃત અને સડતા પદાર્થોમાંથી કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે તેમને વિષમપોષી તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે. ખાસ કરીને,તેઓ મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી હોય છે.

(A) ફૂગની કોષદિવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઈટીન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમો ધરાવતો એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે.
$Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) વનસ્પતિઓની કોષદિવાલનો મુખ્ય ઘટક છે.
$Mucopeptide$ (મ્યુકોપેપ્ટાઈડ) જેને પેપ્ટીડોગ્લાયકેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બેક્ટેરિયાની કોષદિવાલમાં જોવા મળે છે.
$Pseudomurein$ (સ્યુડોમ્યુરીન) અમુક આર્કિયાની કોષદિવાલમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $Fungi$ (ફુગ) સૃષ્ટિના સજીવો વિષમપોષી પોષણ પદ્ધતિ ધરાવે છે. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે ઘણીવાર પાચક ઉત્સેચકોના સ્ત્રાવ દ્વારા થાય છે. આનાથી વિપરીત,$Algae$ (લીલ),$Bryophytes$ (બ્રાયોફાઈટ્સ) અને $Pteridophytes$ (ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ) મુખ્યત્વે સ્વયંપોષી છે,કારણ કે તેઓ ક્લોરોફિલ ધરાવે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા કરે છે.

(D) બેસીડીઓમાયસીટીસ એ ફૂગનો એક સમૂહ છે જેને સામાન્ય રીતે ક્લબ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમાં મશરૂમ,બ્રેકેટ ફૂગ,પફબોલ્સ,ગેરુ (Rusts) અને કાલિમા (Smuts) નો સમાવેશ થાય છે.
આ ફૂગ જમીન પર,લાકડાના ટુકડાઓ પર અને જીવંત વનસ્પતિના શરીરમાં પરોપજીવી તરીકે ઉગે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો બેસીડીઓમાયસીટીસના ઉદાહરણો છે.

(C) જે ફૂગને તેનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે બે અલગ અલગ યજમાનની જરૂર પડે તેને $Heteroecious$ (વિષમાશ્રયી) ફૂગ કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Puccinia$ $graminis$ $tritici$ (ઘઉંનો ગેરુ રોગ ફેલાવતી ફૂગ) તેના જીવનચક્ર માટે ઘઉં અને બારબેરી એમ બે યજમાન પર આધાર રાખે છે.
તેનાથી વિપરીત,જે ફૂગ તેનું જીવનચક્ર એક જ યજમાન પર પૂર્ણ કરે તેને $Autoecious$ (એકાશ્રયી) ફૂગ કહેવાય છે.

(A) જોડાણ ગાદી (appressorium) એ એક વિશિષ્ટ કવકતંતુની રચના છે જેનો ઉપયોગ કેટલીક પરોપજીવી ફૂગ દ્વારા યજમાન વનસ્પતિને સંક્રમિત કરવા માટે થાય છે.
તે યજમાનની સપાટી પર ચોંટી જાય છે અને નોંધપાત્ર યાંત્રિક દાબ ઉત્પન્ન કરે છે.
સાથે સાથે,ફૂગ યજમાન કોષદીવાલને તોડવા માટે ચોક્કસ ઉત્સેચકો (જેમ કે સેલ્યુલેઝ અને પેક્ટિનેઝ)નો સ્ત્રાવ કરે છે.
તેથી,ભેદન એ યાંત્રિક દાબ અને ઉત્સેચકીય ક્રિયાના સંયોજન દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.

(A) $Ascomycetes$ વર્ગના સભ્યોને સામાન્ય રીતે સેક (થેલીસ) ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ મોટે ભાગે બહુકોષીય (દા.ત.,$Penicillium$) અથવા ભાગ્યે જ એકકોષીય (દા.ત.,યીસ્ટ) હોય છે.
તેઓ થેલી જેવી રચનાઓ બનાવે છે જેને $asci$ (એકવચન: $ascus$) કહેવામાં આવે છે,જેમાં લિંગી બીજાણુઓ જેને $ascospores$ કહેવાય છે,તે અંતર્જાત રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ડયુટેરોમાયસીટીસને સામાન્ય રીતે અપૂર્ણ ફૂગ (imperfect fungi) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે આ ફૂગમાં માત્ર અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક અવસ્થાઓ જ જાણીતી છે. જ્યારે આ ફૂગના લિંગી સ્વરૂપો શોધાયા,ત્યારે તેમને જે વર્ગમાં તેઓ યોગ્ય રીતે સંબંધિત હતા,એટલે કે એસ્કોમાયસીટીસ અને બેસીડીઓમાયસીટીસમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. તેથી,ડયુટેરોમાયસીટીસ વર્ગમાં લિંગી પ્રજનન ગેરહાજર માનવામાં આવે છે.

(D) $Microsporum$ એ ફૂગ પ્રજાતિ છે જે મનુષ્યમાં દાદર (ringworm) જેવો ચેપ ફેલાવે છે. ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રીય,પરપોષી સજીવો છે જે ફૂગ સૃષ્ટિ (Kingdom $Fungi$) માં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Rhizopus$ પણ એક પ્રકારની ફૂગ છે (જેને સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ કહેવાય છે) અને તે ફૂગ સૃષ્ટિમાં આવે છે. $Ascaris$,$Taenia$ અને $Wuchereria$ એ કૃમિઓ છે જે પ્રાણી સૃષ્ટિ (Kingdom $Animalia$) માં આવે છે.

(A) $Ascomycetes$ અને $Basidiomycetes$ ફૂગમાં,ડાયકેરયોટીક તબક્કો જોવા મળે છે જેમાં એક જ કોષમાં બે કોષકેન્દ્રો $(n+n)$ હાજર હોય છે. આ અવસ્થાને ડાયકેરયોફેઝ કહેવામાં આવે છે. કારણ કે દરેક કોષકેન્દ્ર એકકીય $(n)$ હોય છે,તેથી બે કોષકેન્દ્રો ધરાવતા કોષને $n+n$ સ્થિતિ માનવામાં આવે છે. આ સ્થિતિ સાચા દ્વિકીય $(2n)$ કોષ કરતા અલગ છે કારણ કે તેમાં કોષકેન્દ્રોનું સંલયન (karyogamy) થયેલું હોતું નથી. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,ડાયકેરયોટીક સ્થિતિ $(n+n)$ માટે સૌથી યોગ્ય વર્ણન એ છે કે તે કોષકેન્દ્રીય સંલયન પહેલા એકકીય કોષકેન્દ્રો ધરાવે છે.

(A) $Claviceps$ ફૂગ સામાન્ય રીતે અર્ગોટ ફૂગ તરીકે ઓળખાય છે.
તે ફૂગ સૃષ્ટિના $Ascomycetes$ (કોથળીમય ફૂગ) વર્ગમાં આવે છે.
$Ascomycetes$ ની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં બીજાણુઓ $ascus$ (ધાની) નામની કોથળી જેવી રચનામાં ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) ફાયકોમાયસેટીસ વર્ગની ફૂગ (જેમ કે $Rhizopus$ અને $Mucor$) ની કવકજાળ પટલવિહીન અને કોએનોસાઇટિક (બહુકોષકેન્દ્રીય) હોય છે.
કોએનોસાઇટિકનો અર્થ એ છે કે કવકતંતુઓમાં આડી દીવાલ (પટલ) હોતી નથી,તેથી કોષરસમાં ઘણા બધા કોષકેન્દ્રો જોવા મળે છે.
$Penicillium$ એ એસ્કોમાયસેટીસ વર્ગની ફૂગ છે,જેમાં પટલયુક્ત અને શાખિત કવકજાળ જોવા મળે છે.

(B) છાણ અથવા મળ ઉપર વૃદ્ધિ પામતી ફૂગને $Coprophilous$ (કોપ્રોફિલસ) ફૂગ કહેવામાં આવે છે.
$Epixylic$ ફૂગ લાકડા પર વૃદ્ધિ પામે છે.
$Keratinophilic$ ફૂગ કેરાટીનયુક્ત પદાર્થો જેવા કે વાળ,નખ અથવા શીંગડા પર વૃદ્ધિ પામે છે.
$Xylophilous$ ફૂગ એવી ફૂગ છે જે લાકડા પર અથવા તેની અંદર રહે છે.

(B) $Deuteromycetes$ (ડયુટેરોમાયસીટીસ) ને સામાન્ય રીતે અપૂર્ણ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં માત્ર અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક અવસ્થાઓ જ જાણીતી છે.
જ્યારે આ ફૂગની જાતીય અવસ્થાઓ શોધાય છે,ત્યારે તેમને તે વર્ગમાં ખસેડવામાં આવે છે જેમાં તેઓ યોગ્ય રીતે સંબંધિત હોય છે,એટલે કે $Ascomycetes$ (એસ્કોમાયસીટીસ) અને $Basidiomycetes$ (બેસીડિઓમાયસીટીસ).
તેથી,$Deuteromycetes$ માં જાતીય ચક્ર ગેરહાજર હોય છે અથવા હજુ સુધી જોવા મળ્યું નથી.

(A) ફાયકોમાયસીટીસ વર્ગના સભ્યો જલજ નિવાસસ્થાનોમાં,ભીના અને ભેજવાળા વિસ્તારોમાં સડેલા લાકડા પર અથવા વનસ્પતિઓ પર અવિકલ્પી પરોપજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
તેમની કવકજાળ પડદવિહીન ($aseptate$ - જેમાં આડી દીવાલનો અભાવ હોય છે) અને બહુકોષકેન્દ્રીય ($coenocytic$ - જેમાં સામાન્ય કોષરસમાં ઘણા બધા કોષકેન્દ્રો આવેલા હોય છે) હોય છે.
તેથી,ફાયકોમાયસીટીસમાં કવકજાળ માટેનું સાચું વર્ણન પડદવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રીય છે.

(D) $Claviceps$ એ એસ્કોમાયસીટીસ વર્ગની ફૂગ છે.
$Morels$ (Morchella) એ ખાવાલાયક ફૂગ છે જે એસ્કોમાયસીટીસ વર્ગમાં આવે છે.
$Agaricus$ (મશરૂમ) એ બેસીડીઓમાયસીટીસ વર્ગની ફૂગ છે.
આમ,આપેલી તમામ જોડીઓ સાચી હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) સાચો જવાબ $Mucor$ (મ્યુકર) છે.
$Mucor$ એ ફૂગ (Zygomycetes) નો એક પ્રકાર છે,અને તમામ ફૂગમાં મુખ્યત્વે કાઈટિનની બનેલી મજબૂત કોષદિવાલ હોય છે.
$Euglena$ એ પ્રજીવ છે જેમાં કોષદિવાલનો અભાવ હોય છે,તેની જગ્યાએ તેમાં પ્રોટીનનું બનેલું આવરણ હોય છે જેને પેલિકલ કહેવાય છે.
$Mycoplasma$ એ બેક્ટેરિયાનો એક પ્રકાર છે જેમાં કોષદિવાલ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે.
$Amoeba$ એ પ્રજીવ છે જેમાં કોષદિવાલ હોતી નથી,જેના કારણે તે પોતાનો આકાર બદલી શકે છે.

(C) $Neurospora$ એ એક એકકીય (haploid) સજીવ છે,જેનો અર્થ છે કે તેની વાનસ્પતિક અવસ્થામાં રંગસૂત્રોનો માત્ર એક જ સેટ હોય છે.
તે એકકીય હોવાથી,દરેક જનીન માત્ર એક જ કારક (allele) દ્વારા રજૂ થાય છે.
દ્વિતીય (diploid) સજીવોમાં,દરેક જનીન માટે બે કારકો હોય છે,જ્યાં એક પ્રભાવી હોઈ શકે છે અને બીજા (પ્રચ્છન્ન) ની અભિવ્યક્તિને છુપાવી શકે છે.
જો કે,$Neurospora$ માં,કોઈપણ જનીન માટે માત્ર એક જ કારક હાજર હોવાથી,તે કારક હંમેશા તેની અભિવ્યક્તિ (phenotype) દર્શાવશે,પછી ભલે તે દ્વિતીય સજીવમાં 'પ્રભાવી' ગણાય કે 'પ્રચ્છન્ન'.

(C) બહુકોષકેન્દ્રી કોષ એટલે એવો કોષ કે જેમાં એક કરતાં વધુ કોષકેન્દ્ર હોય છે.
ફૂગ અને કેટલીક લીલમાં આ સ્થિતિને ખાસ કરીને $Coenocyte$ (સંકોશિકા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પ્રાણીઓમાં,જ્યારે એક જ કોષરસપટલની અંદર અનેક કોષકેન્દ્રો આવેલા હોય,ત્યારે તેને $Syncytium$ (સંકોશક) કહેવામાં આવે છે (દા.ત.,કંકાલ સ્નાયુ તંતુઓ).
જોકે,કોષરસના બહુકોષકેન્દ્રી જથ્થા માટે સામાન્ય જૈવિક પરિભાષામાં $Coenocyte$ શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે.

(B) $Claviceps purpurea$ નામની ફૂગ અનાજના પાકમાં, ખાસ કરીને રાય $(Secale cereale)$ માં ઇર્ગોટ રોગ ફેલાવવા માટે જવાબદાર છે.
આ ફૂગ ઇર્ગોટ આલ્કલોઇડ્સ તરીકે ઓળખાતા ઝેરી પદાર્થો ઉત્પન્ન કરે છે, જે દૂષિત અનાજ ખાવાથી મનુષ્યો અને પ્રાણીઓમાં ઇર્ગોટિઝમ નામનો રોગ પેદા કરી શકે છે.
તેથી, ઇર્ગોટ સાથે સંકળાયેલ સાચી વનસ્પતિ રાય છે.

(B) ફૂગ $Claviceps$ $\text{purpurea}$ અનાજના પાકમાં ઇર્ગોટ રોગ માટે જવાબદાર છે, જે મુખ્યત્વે રાય $(Secale$ $\text{cereale})$ માં જોવા મળે છે।
આ ફૂગ ઇર્ગોટ આલ્કલોઇડ્સ તરીકે ઓળખાતા ઝેરી પદાર્થો ઉત્પન્ન કરે છે, જે મનુષ્યો અને પ્રાણીઓ દ્વારા સેવન કરવામાં આવે તો હાનિકારક છે।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ (રાય) છે।

(C) $Microsporum$ એ ફૂગ પ્રજાતિ છે જે મનુષ્યોમાં દાદર (ringworm) રોગ ફેલાવે છે. ફૂગ એ $Fungi$ સૃષ્ટિનો સભ્ય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Rhizopus$ પણ એક ફૂગ (બ્રેડ મોલ્ડ) છે અને તે $Fungi$ સૃષ્ટિમાં આવે છે. $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ),$Wuchereria$ (ફિલારીઅલ કૃમિ) અને $Ascaris$ (સૂત્રકૃમિ) એ $Animalia$ સૃષ્ટિના સભ્યો છે. તેથી,$Microsporum$ અને $Rhizopus$ બંને એક જ સૃષ્ટિ $(Fungi)$ માં સમાવિષ્ટ છે.

(A) ક્લેમ્પ કનેક્શન એ ફૂગની કેટલીક પ્રજાતિઓ દ્વારા નિર્મિત વિશિષ્ટ રચનાઓ છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે કોષ વિભાજન દરમિયાન હાયફાના દરેક કોષને કોષકેન્દ્રનો સમૂહ પ્રાપ્ત થાય.
આ રચનાઓ $Basidiomycetes$ ના ડાયકેરિયોટિક માયસેલિયમની લાક્ષણિકતા છે.
તેઓ $Ascomycetes$ માં જોવા મળતી ક્રોઝિયર રચના જેવું જ કાર્ય કરે છે પરંતુ બાહ્યરૂપમાં અલગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $Aspergillus$ (મુખ્યત્વે $Aspergillus \text{ flavus}$ અને $Aspergillus \text{ parasiticus}$) ફૂગ એફ્લાટોક્સિન (aflatoxins) નામના ઝેરી દ્રવ્યો ઉત્પન્ન કરવા માટે જાણીતી છે.
જ્યારે ધાન્ય પાકો, તેલીબિયાં અને સૂકો મેવો અયોગ્ય પરિસ્થિતિમાં, જેમ કે વધુ ભેજ અને તાપમાનમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ ફૂગ ઝેરી દ્રવ્યોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
એફ્લાટોક્સિન મનુષ્યો અને પ્રાણીઓ માટે અત્યંત ઝેરી અને કેન્સરકારક છે, તેથી ખાદ્ય સંગ્રહમાં $Aspergillus$ એક ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.

(D) "ડોલિપોર સેપ્ટમ" (ઢોલછિદ્રપટલ) એ $Basidiomycetes$ (બેસીડીઓમાયસીટીસ) વર્ગની ફૂગના કવકતંતુઓમાં જોવા મળતો એક વિશિષ્ટ પ્રકારનો પડદો છે।
તે સેપ્ટમના મધ્ય છિદ્રની આસપાસ પીપળાના આકારનો સોજો છે, જે કોષકેન્દ્રના પસાર થવાને અટકાવતી વખતે નજીકના કોષો વચ્ચે કોષરસ અને અંગિકાઓના હલનચલનને મંજૂરી આપે છે।
આ રચના $Basidiomycetes$ જૂથના સભ્યોને ઓળખવા માટે વપરાતું એક નિદાન લક્ષણ છે।

(A) $Puccinia$ એ એક વિષમધારી (heteroecious) ફૂગ છે જેને તેના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે બે અલગ-અલગ યજમાનની જરૂર પડે છે.
$1$. પ્રાથમિક યજમાન ઘઉં ($Triticum$ $aestivum$) છે,જ્યાં તે યુરેડિનિયોસ્પોર અને ટેલિયોસ્પોર ઉત્પન્ન કરે છે.
$2$. ગૌણ અથવા વૈકલ્પિક યજમાન $Berberis$ $vulgaris$ (બેરબેરી) છે.
$3$. $Berberis$ ના પર્ણો પર,ફૂગ પિકનિયોસ્પોર (સ્પર્મેશિયા) અને એસીઓસ્પોર ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,એસીઓસ્પોર ખાસ કરીને $Berberis$ ના પર્ણો પર ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) ભારતીય વૈજ્ઞાનિક $K.C. Mehta$ $Puccinia$ $graminis$ $tritici$ પર તેમના વ્યાપક સંશોધન માટે જાણીતા છે,જે ઘઉંમાં ગેરુ (rust) રોગ ફેલાવે છે.
તેમના કાર્ય દ્વારા ફૂગના જીવનચક્ર અને ભારતમાં ઘઉંના ગેરુ રોગની રોગચાળાની સ્થિતિ વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળી હતી,જે રોગ-પ્રતિકારક ઘઉંની જાતો વિકસાવવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ હતી.

(B) આ આકૃતિમાં શાખિત કોનિડિયોફોર્સ અને તેની ટોચ પર કોનિડિયાની શૃંખલાઓ દર્શાવેલ છે,જે $Penicillium$ પ્રજાતિનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$Penicillium$ એ એસ્કોમાયસેટીસ વર્ગમાં આવે છે.
$Mucor$ એ ઝાયગોમાયસેટીસ છે જેમાં બીજાણુધાની (sporangia) જોવા મળે છે.
$Agaricus$ એ બેસિડિયોમાયસેટીસ (મશરૂમ) છે.
$Strigula$ એ લાઈકેન બનાવતી ફૂગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) આપેલ આકૃતિ ફૂગ $Rhizopus$ ની રચના દર્શાવે છે.
આ આકૃતિમાં,'$A$' લેબલ એ તાંતણા જેવી રચનાઓના જાળાને નિર્દેશિત કરે છે જેને કવકજાળ (Mycelium) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કવકજાળ એ ક્વકતંતુઓનો સમૂહ છે જે ફૂગનું વાનસ્પતિક શરીર બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) આપેલ આકૃતિ $Penicillium$ દર્શાવે છે,જે ફૂગના વર્ગ $Ascomycetes$ માં આવે છે.
ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા ફળકાય (fruiting bodies) ની હાજરી છે (દા.ત.,$Ascomycetes$ માં એસ્કોકાર્પ),જે બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેઓ ખોરાકનો સંગ્રહ ગ્લાયકોજન અથવા તેલના ટીપાં સ્વરૂપે કરે છે,સ્ટાર્ચ સ્વરૂપે નહીં.
તેમની કોષદીવાલ કાઈટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે,સેલ્યુલોઝની નહીં.
તેઓ સામાન્ય રીતે એકવિધ (haplontic) જીવનચક્ર ધરાવે છે.

(D) આકૃતિમાં મશરૂમ દર્શાવેલ છે,જે ફૂગ સૃષ્ટિ (Kingdom Fungi) (ખાસ કરીને બેસિડિયોમાયસેટીસ) માં આવે છે.
ફૂગ વિષમપોષી સજીવો છે.
ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમની કોષદિવાલ કાઇટીન (chitin) નામના જટિલ પોલીસેકેરાઇડની બનેલી હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચું વિધાન છે.

(C) આપેલ આકૃતિ ફૂગ $Rhizopus$ ની રચના દર્શાવે છે.
આ આકૃતિમાં:
- '$A$' એ કવકજાળ (mycelium) દર્શાવે છે.
- '$B$' એ બીજાણુધાનીને આધાર આપતી દંડ જેવી રચના તરફ નિર્દેશ કરે છે,જેને બીજાણુધાનીધર (sporangiophore) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ '$C$' છે.

(B) આપેલ આકૃતિ ફૂગ $Mucor$ (મ્યુકર) ની રચના દર્શાવે છે.
$Mucor$ એ $Mucoraceae$ કુળની તંતુમય ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે.
આકૃતિમાં,નામનિર્દેશન $A$ એ કવકજાળ (mycelium/hyphae) દર્શાવે છે અને નામનિર્દેશન $B$ એ બીજાણુધાનીધર (sporangiophore) દર્શાવે છે જે બીજાણુધાની (sporangium) ધરાવે છે.
$Penicillium$ માં પીંછી જેવી કોનિડિયોફોર રચના હોય છે,$Mushroom$ એ બેસિડિયોકાર્પ છે,અને $Yeast$ એકકોષીય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) આ આકૃતિ પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો દર્શાવે છે. ઉત્ક્રાંતિના વર્ગીકરણ મુજબ,પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિ એક સામાન્ય પૂર્વજ અથવા કડી તરીકે કાર્ય કરે છે,જેમાંથી વનસ્પતિ સૃષ્ટિ,પ્રાણી સૃષ્ટિ અને ફૂગ સૃષ્ટિનો ઉદ્ભવ થયો છે. તેથી,$''x''$ એ ફૂગ સૃષ્ટિ દર્શાવે છે.

(C) $Aspergillus$ $niger$ એ ફૂગની એક પ્રજાતિ છે. તેનો ઉપયોગ ઉદ્યોગોમાં સાઇટ્રિક એસિડના વ્યાપારી ઉત્પાદન માટે મોટા પાયે કરવામાં આવે છે. તે એક મૃતોપજીવી ફૂગ છે જે સામાન્ય રીતે જમીનમાં અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર જોવા મળે છે.

(B) ફૂગની કોષદીવાલ કાઇટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે,જે એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ ($N$-એસીટાઈલગ્લુકોસેમાઈન પોલીમર) છે.
તેની સામે,વનસ્પતિની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે.
બેક્ટેરિયાની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (મ્યુરીન) ની બનેલી હોય છે.

(B) ફૂગની કોષદીવાલ કાઇટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમોનો બનેલો એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે.
લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે.
બેક્ટેરિયાની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (મ્યુરીન) ની બનેલી હોય છે.
પ્રાણીકોષમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.

(D) મશરૂમ એ ફૂગ છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેઓ સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને અને વિઘટિત પોષક તત્વોનું શોષણ કરીને તેમનું પોષણ મેળવે છે.
પોષણની આ પદ્ધતિને મૃતોપજીવી પોષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,મશરૂમ મૃતોપજીવી છે.

(B) ફૂગની કોષદિવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઈટીન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમો ધરાવતો એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે.
$Chitin$ ફૂગના કોષોને બંધારણીય મજબૂતી અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
$Pectin$ સામાન્ય રીતે વનસ્પતિની કોષદિવાલમાં જોવા મળે છે.
$Cellulose$ એ વનસ્પતિની કોષદિવાલનો મુખ્ય ઘટક છે.
$Amylase$ એ એક ઉત્સેચક છે,કોષદિવાલનો બંધારણીય ઘટક નથી.

(B) યીસ્ટ $(Saccharomyces \text{ } cerevisiae)$ એ એસ્કોમાયસેટીસ વર્ગની એકકોષીય ફૂગ છે.
સ્લાઈમ મોલ્ડ એ પ્રોટિસ્ટ છે જે કોષીય કે અકોષીય હોઈ શકે છે, પરંતુ તેને સામાન્ય રીતે લાક્ષણિક એકકોષીય ફૂગથી અલગ ગણવામાં આવે છે।
મ્યુકર અને મશરૂમ એ બહુકોષીય ફૂગ છે।
તેથી, યીસ્ટ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે જાણીતો એકકોષીય સજીવ છે।

(C) ફૂગની કોષદીવાલ $Chitin$ (કાઇટિન) તરીકે ઓળખાતા જટિલ પોલીસેકેરાઇડની બનેલી હોય છે.
$Chitin$ એ $N$-acetylglucosamine નો પોલીમર છે,જે ફૂગના કવકતંતુઓને માળખાકીય મજબૂતી અને સખતપણું પ્રદાન કરે છે.
વનસ્પતિઓથી વિપરીત,જેમની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે,ફૂગ તેમના મુખ્ય માળખાકીય ઘટક તરીકે $Chitin$ નો ઉપયોગ કરે છે.

(B) ફૂગને તેમની બાહ્યાકાર રચના અને પ્રજનનની પદ્ધતિના આધારે વિવિધ જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Mucor$ એ તંતુમય ફૂગનું જાણીતું પ્રજાતિ છે જેને સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Ganoderma$ એ બ્રેકેટ ફૂગ (બેસિડિયોમાયસેટીસ) છે.
$Yeast$ એ એકકોષીય ફૂગ છે.
$Mushroom$ એ અમુક બેસિડિયોમાયસેટીસના ફળકાય (fruiting body) ને દર્શાવે છે.
તેથી,$Mucor$ એ મોલ્ડનું સાચું ઉદાહરણ છે.

(C) સૃષ્ટિ $Fungi$ (ફૂગ) માં મુખ્યત્વે બહુકોષીય (ઈસ્ટ સિવાય) અને પરપોષી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે તેમને વિઘટકો અથવા મૃતોપજીવીઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે. તેથી,$Fungi$ (ફૂગ) સાચો જવાબ છે.

(C) સૃષ્ટિ $Fungi$ (ફૂગ) એવા સજીવો ધરાવે છે જે મુખ્યત્વે બહુકોષીય (યીસ્ટ સિવાય) અને પરપોષી હોય છે. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક અણુઓનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે તેમને નિવસનતંત્રમાં પ્રાથમિક વિઘટકો બનાવે છે. તેથી,તેમને બહુકોષીય વિઘટક સૃષ્ટિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) ફૂગની કોષદિવાલ કાઈટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે, જેને ફંગલ-સેલ્યુલોઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે। આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Bread \text{ } mold$ (રાઈઝોપસ) એ ફૂગ સૃષ્ટિનો સભ્ય છે। પૅરામિશિયમ એ પ્રજીવ છે, સાયનોબૅક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી બૅક્ટેરિયા છે અને યુગ્લિના એ પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિનો સભ્ય છે। તેથી, સાચો જવાબ $D$ છે।

(D) સૃષ્ટિ ફૂગ વિષમપોષી સજીવોની બનેલી છે જે અવચૂષી પોષણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને પોષક તત્વો મેળવે છે અને પરિણામી કાર્બનિક અણુઓનું શોષણ કરે છે,જે મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી જીવનશૈલીની લાક્ષણિકતા છે.
વિકલ્પ $A$ વનસ્પતિઓનું વર્ણન કરે છે.
વિકલ્પ $B$ આદિકોષકેન્દ્રી (Monera) સજીવોનું વર્ણન કરે છે.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે ફૂગમાં કાઈટિનની બનેલી કોષદિવાલ હોય છે.

(D) ફૂગ બાહ્યકારવિદ્યા અને નિવાસસ્થાનમાં ખૂબ જ વિવિધતા દર્શાવે છે.
$1$. કોથળીમય: ઘણી ફૂગ,જેમ કે એસ્કોમાયસેટીસ વર્ગની ફૂગ,કોથળી જેવી રચનાઓ ઉત્પન્ન કરે છે જેને એસ્કાઈ (asci) કહેવાય છે.
$2$. ગુચ્છાદાર: ઘણી મોલ્ડ અને કવકજાળ ધરાવતી ફૂગ ગુચ્છાદાર અથવા તંતુમય સ્વરૂપે વૃદ્ધિ પામે છે.
$3$. છત્રાકાર: બેસિડિયોમાયસેટીસ,જેમ કે મશરૂમ (એગેરિકસ),સામાન્ય રીતે છત્રાકાર ફળકાય (fruiting body) ધરાવે છે.
આમ,ફૂગ આ તમામ વિવિધ સ્વરૂપોમાં જોવા મળે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રીય સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ ધરાવે છે.
વિકલ્પ $A$ માં આદિકોષકેન્દ્રીય કોષની હાજરી દર્શાવેલ છે,જે ફૂગ માટે ખોટું છે.
ફૂગમાં પેશીય આયોજનનો અભાવ હોય છે,એટલે કે તેઓ વનસ્પતિ કે પ્રાણીઓની જેમ જટિલ પેશીઓ બનાવતા નથી.
તેઓ પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને અવશોષણ દ્વારા (મૃતપજીવી કે પરોપજીવી રીતે) પોષણ મેળવે છે.
તેમની કોષદીવાલ કાઈટિન નામના જટિલ પોલીસેકેરાઈડની બનેલી હોય છે.

(A) $Eukarya$ (યુકેરીયા) ડોમેઈનમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેના કોષોમાં કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ હોય છે.
આ ડોમેઈનમાં,વનસ્પતિઓમાં કોષદિવાલ સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે,જ્યારે ફૂગમાં કોષદિવાલ કાઈટીન (જેને ઘણીવાર ફંગલ-સેલ્યુલોઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) ની બનેલી હોય છે.
બૅક્ટેરિયા અને આર્કીઆમાં કોષદિવાલ અનુક્રમે પેપ્ટીડોગ્લાયકેન અથવા સ્યુડોમ્યુરીનની બનેલી હોય છે,સેલ્યુલોઝની નહીં.
મેટાઝુઆ (પ્રાણીઓ) માં કોષદિવાલનો સંપૂર્ણ અભાવ હોય છે.