Gujarati

Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Biological Classification · Fungi (Multicellular decomposers)

511+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 511 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનનની પદ્ધતિ છે?
A
ચલ બીજાણુ સર્જન
B
અચલ બીજાણુ સર્જન
C
કલિકાસર્જન
D
સંયુગ્મન

Solution

(C) ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન અવખંડન,ભાજન અને કલિકાસર્જન જેવી પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે.
કલિકાસર્જન એ યીસ્ટ $(Saccharomyces)$ જેવી એકકોષી ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પિતૃ કોષ પર એક નાનો ઉપસેલો ભાગ વિકસે છે જેને કલિકા કહેવાય છે,જે અંતે અલગ થઈને નવા સજીવ તરીકે વિકાસ પામે છે.
ચલ બીજાણુ અને અચલ બીજાણુ સર્જન એ અલિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિઓ છે,જ્યારે સંયુગ્મન એ લિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિ છે.
152
EasyMCQ
ફૂગમાં સંચિત ખોરાક તરીકે શું હોય છે?
A
સ્ટાર્ચ
B
ગ્લાયકોજન અને તૈલીબિંદુઓ
C
પ્રોટીન
D
સેલ્યુલોઝ

Solution

(B) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે શોષણ દ્વારા પોષક તત્વો મેળવે છે. તેઓ તેમનો સંગ્રહિત ખોરાક ગ્લાયકોજન અને તૈલીબિંદુઓના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત કરે છે. સ્ટાર્ચ એ વનસ્પતિઓમાં સંગ્રહિત પોલિસેકેરાઇડ છે,જ્યારે સેલ્યુલોઝ એ વનસ્પતિઓ અને કેટલાક પ્રોટિસ્ટની કોષદીવાલમાં જોવા મળતું બંધારણીય પોલિસેકેરાઇડ છે.
153
EasyMCQ
ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન કઈ પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે?
A
કલિકાસર્જન
B
અચલ બીજાણુઓ
C
ચલ બીજાણુઓ
D
સંયુગ્મન

Solution

(A) ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન અવખંડન,ભાજન અને કલિકાસર્જન જેવી વિવિધ પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$ (કલિકાસર્જન) એ યીસ્ટ $(Saccharomyces)$ જેવી ફૂગમાં જોવા મળતી વાનસ્પતિક પ્રજનનની જાણીતી પદ્ધતિ છે. અવખંડન અને ભાજન પણ સામાન્ય છે,પરંતુ અહીં વિકલ્પ તરીકે કલિકાસર્જન આપવામાં આવ્યું છે.
154
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ એકકોષી ફૂગ છે?
A
યીસ્ટ
B
પેનિસિલિયમ
C
બ્રેડ મોલ્ડ
D
મશરૂમ

Solution

(A) મોટાભાગની ફૂગ બહુકોષીય અને તંતુમય હોય છે,પરંતુ $Yeast$ ($Saccharomyces$ $cerevisiae$) એક નોંધપાત્ર અપવાદ છે કારણ કે તે એકકોષી ફૂગ છે.
$Penicillium$,$Bread$ $mold$ $(Rhizopus)$ અને $Mushroom$ $(Agaricus)$ એ બધા બહુકોષીય સજીવો છે.
155
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા સજીવોના કોષોમાં હરિતકણનો અભાવ હોય છે?
A
ફૂગ
B
દ્વિઅંગી
C
લીલ
D
ત્રિઅંગી

Solution

(A) હરિતકણનો અભાવ ધરાવતા સજીવો $\text{ફૂગ}$ છે।
$\text{ફૂગ}$ પરપોષી સજીવો છે જે કાર્બનિક દ્રવ્યોમાંથી પોષણ મેળવે છે, કારણ કે તેમની પાસે હરિતકણ હોતા નથી અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી।
તેની સામે, $\text{લીલ}$, $\text{દ્વિઅંગી}$ અને $\text{ત્રિઅંગી}$ સ્વયંપોષી સજીવો છે જે હરિતકણ ધરાવે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા કરે છે।
156
MediumMCQ
કવકસૂત્ર (Hyphae) ની એક લાક્ષણિકતા કઈ છે?
A
સ્વાવલંબી અને પરપોષી
B
એકકોષી અને બહુકોષી
C
પડદાયુક્ત (Septate) અને પડદાવિહીન (Aseptate)
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) કવકસૂત્ર એ લાંબા,દોરી જેવા તંતુઓ છે જે ફૂગના કવકજાળ (Mycelium) બનાવે છે.
પડદા (Septa) ની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે,કવકસૂત્રને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. પડદાયુક્ત (Septate) કવકસૂત્ર: તેમાં આડા પડદા હોય છે જે કવકસૂત્રને અલગ કોષોમાં વિભાજિત કરે છે.
$2$. પડદાવિહીન (Aseptate/Coenocytic) કવકસૂત્ર: તેમાં આડા પડદા હોતા નથી અને તે એક સતત નળી જેવું દેખાય છે જેમાં ઘણા બધા કોષકેન્દ્રો હોય છે.
તેથી,પડદાયુક્ત અને પડદાવિહીન હોવું એ કવકસૂત્રની એક મૂળભૂત રચનાત્મક લાક્ષણિકતા છે.
157
EasyMCQ
બધી ફૂગમાં પોષણની પદ્ધતિ કઈ છે?
A
સ્વાવલંબી
B
પરોપજીવી
C
મૃતોપજીવી
D
પરાવલંબી

Solution

(D) ફૂગ એ હરિતદ્રવ્યવિહીન સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે હરિતદ્રવ્ય હોતું નથી અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેથી,તેઓ પરાવલંબી (Heterotrophic) છે. પરાવલંબીઓમાં,તેઓ મુખ્યત્વે મૃતોપજીવી પોષણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે,જેમાં તેઓ બાહ્ય ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને મૃત પદાર્થોમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરે છે. જોકે કેટલીક ફૂગ પરોપજીવી અથવા સહજીવી હોઈ શકે છે,પરંતુ ફૂગ સૃષ્ટિની લાક્ષણિક પોષણ પદ્ધતિ પરાવલંબી છે,જેમાં મૃતોપજીવી પોષણ સૌથી સામાન્ય છે.
158
EasyMCQ
ફૂગની કોષદીવાલ શાની બનેલી હોય છે?
A
સેલ્યુલોઝ
B
કાઇટીન
C
સુબેરીન
D
ક્યુટીન

Solution

(B) ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઇટીન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમો ધરાવતો એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે. $Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) સામાન્ય રીતે વનસ્પતિની કોષદીવાલમાં જોવા મળે છે,જ્યારે $Suberin$ (સુબેરીન) અને $Cutin$ (ક્યુટીન) એ વનસ્પતિ પેશીઓમાં રક્ષણ અને પાણી જાળવી રાખવા માટે જોવા મળતા મીણ જેવા પદાર્થો છે.
159
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ લાક્ષણિકતા પેશીસ્તરીય આયોજનનો અભાવ દર્શાવે છે?
A
દ્વિઅંગી (Bryophytes)
B
કીટક
C
યીસ્ટ
D
મોસ

Solution

(C) જૈવિક આયોજનનું સ્તર સજીવના બંધારણની જટિલતા દર્શાવે છે.
$1$. કીટકો એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જે અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$2$. દ્વિઅંગીઓ અને મોસ એ અવાહક વનસ્પતિઓ છે જે પેશીસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$3$. યીસ્ટ એ એકકોષીય ફૂગ છે. એકકોષીય હોવાને કારણે,તે માત્ર એક જ કોષની બનેલી હોય છે અને તેમાં પેશીસ્તરીય આયોજનનો અભાવ હોય છે,કારણ કે પેશીઓ એ સાથે મળીને કાર્ય કરતા કોષોનો સમૂહ છે.
આમ,સાચો જવાબ યીસ્ટ છે.
160
EasyMCQ
ફૂગમાં લિંગી પ્રજનનના ચક્ર માટે નીચેનામાંથી કયો તબક્કો સાચો નથી?
A
જીવરસ સંયુગ્મન (Plasmogamy)
B
સમભાજન (Mitosis)
C
કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન (Karyogamy)
D
અર્ધીકરણ (Meiosis)

Solution

(B) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ચક્ર ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે:
$1$. $Plasmogamy$ (જીવરસ સંયુગ્મન): બે ચલિત કે અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. $Karyogamy$ (કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. $Meiosis$ (અર્ધીકરણ): યુગ્મનજમાં અર્ધીકરણ થવાથી એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
$Mitosis$ (સમભાજન) એ કોષ વિભાજનની પ્રક્રિયા છે જે વાનસ્પતિક વૃદ્ધિ અથવા અલિંગી પ્રજનન દરમિયાન જોવા મળે છે,પરંતુ તે ફૂગના લિંગી પ્રજનન ચક્રનો વિશિષ્ટ તબક્કો નથી.
161
EasyMCQ
ફૂગમાં સંચિત ખોરાકદ્રવ્ય તરીકે શું હોય છે?
A
ગ્લુકોઝ
B
ગ્લાયકોજન અને તૈલબિંદુ
C
સ્ટાર્ચ અને તૈલબિંદુ
D
લિપિડ

Solution

(B) ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.
તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતા નથી,તેથી તેઓ ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ તરીકે કરતા નથી.
તેના બદલે,ફૂગ તેમના સંચિત ખોરાકદ્રવ્યને ગ્લાયકોજન અને તૈલબિંદુઓના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત કરે છે.
આ એક લાક્ષણિકતા છે જે તેમને વનસ્પતિઓથી અલગ પાડે છે,જે ખોરાકનો સંગ્રહ મુખ્યત્વે સ્ટાર્ચ તરીકે કરે છે.
162
EasyMCQ
ફૂગના શરીરને શું કહેવામાં આવે છે?
A
કેપ્સિડ
B
માયસેલિયમ (કવકજાળ)
C
પેનિસિલિયમ
D
થાલસ

Solution

(B) ફૂગનું શરીર તંતુમય તાંતણાઓ જેવી રચનાઓનું બનેલું હોય છે જેને કવકતંતુ (hyphae) કહેવામાં આવે છે.
આ કવકતંતુઓના સમગ્ર જાળાને સામૂહિક રીતે $Mycelium$ (કવકજાળ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.
163
EasyMCQ
યીસ્ટ પરપોષી છે,કારણ કે...
A
તે નીલરસ (હરિતદ્રવ્ય) ધરાવે છે.
B
તે મૃતોપજીવી છે.
C
તે નીલરસ (હરિતદ્રવ્ય) ધરાવતી નથી.
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં.

Solution

(C) યીસ્ટ એક કોષીય ફૂગ છે. ફૂગ પરપોષી સજીવો છે કારણ કે તેમાં નીલરસ (હરિતદ્રવ્ય)નો અભાવ હોય છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા ન હોવાથી,પોષણ માટે અન્ય કાર્બનિક સ્ત્રોતો પર આધાર રાખે છે. તેથી,નીલરસનો અભાવ એ તેમની પરપોષી પ્રકૃતિનું મુખ્ય કારણ છે.
164
EasyMCQ
ફૂગનું એક લક્ષણ કયું છે?
A
મૃતોપજીવી
B
પરોપજીવી
C
મૃતોપજીવી અને પરોપજીવી બંને
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે પોષણની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે.
તેઓ મૃતોપજીવી હોઈ શકે છે,જ્યાં તેઓ મૃત સબસ્ટ્રેટમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરે છે.
તેઓ પરોપજીવી પણ હોઈ શકે છે,જ્યાં તેઓ પોષક તત્વો મેળવવા માટે જીવંત વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ પર અથવા તેમની અંદર રહે છે.
તેથી,ફૂગ મૃતોપજીવી અને પરોપજીવી બંને હોઈ શકે છે.
165
EasyMCQ
$A.$ ફૂગ પરોપજીવી કે મૃતોપજીવી હોય છે.
$R.$ કેટલીક ફૂગ જીવંત સજીવોમાંથી અને કેટલીક ફૂગ સડતાં કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(A) $A.$ ફૂગ વિષમપોષી સજીવો છે જે પરોપજીવી (જીવંત યજમાનમાંથી પોષણ મેળવે છે) અથવા મૃતોપજીવી (મૃત અને સડતાં કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે) હોઈ શકે છે.
$R.$ આ વિધાન ફૂગમાં પોષણની પદ્ધતિઓને યોગ્ય રીતે સમજાવે છે. ફૂગ વિષમપોષી હોવાથી,તેઓ ખોરાક માટે બાહ્ય સ્ત્રોતો પર આધાર રાખે છે. પરોપજીવી ફૂગ જીવંત સજીવો પર નભે છે અને મૃતોપજીવી ફૂગ સડતાં કાર્બનિક પદાર્થો પર નભે છે. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
166
EasyMCQ
$S :$ ફૂગને આદ્ય વનસ્પતિઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$R :$ પ્રોફેસર આયંગરને ભારતમાં આધુનિક લીલવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
A
$S$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$S$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(D) $S :$ ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે અને આધુનિક $5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તેમને વનસ્પતિઓમાં સમાવવામાં આવતી નથી. તેઓમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તેઓ વનસ્પતિઓથી અલગ છે. તેથી,વિધાન $S$ ખોટું છે.
$R :$ પ્રોફેસર એમ.ઓ.પી. આયંગરને ભારતમાં આધુનિક લીલવિદ્યા (લીલનો અભ્યાસ) ના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,કારણ કે તેમણે લીલના વર્ગીકરણ અને બાહ્યાકારવિદ્યા પર વ્યાપક સંશોધન કર્યું હતું. તેથી,વિધાન $R$ સાચું છે.
167
MediumMCQ
$A$: યીસ્ટનો સમાવેશ બહુકોષીય વિઘટકોની સૃષ્ટિમાં કરવામાં આવ્યો છે.
$R$: ફૂગ પરોપજીવી અથવા મૃતોપજીવી પોષણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
A
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

Solution

(A) : યીસ્ટ $(Saccharomyces)$ એ એકકોષીય ફૂગ છે,બહુકોષીય નથી. તેથી,વિધાન $A$ ખોટું છે.
$R$: ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે પોષણનું શોષણ કરે છે,સામાન્ય રીતે મૃતોપજીવી (મૃત કાર્બનિક પદાર્થો પર નભનારા) અથવા પરોપજીવી તરીકે. તેથી,વિધાન $R$ સાચું છે.
આમ,$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
168
MediumMCQ
$A$: કોથળીમય ફૂગ (Sac fungi) પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતી નથી.
$R$: તે અવશોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(A) કોથળીમય ફૂગ,જેને એસ્કોમાયસેટીસ (Ascomycetes) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પરપોષી સજીવો છે. તેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તેથી તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેના બદલે,તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી કાર્બનિક દ્રવ્યોનું અવશોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે ફૂગનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. આમ,વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચાં છે,અને કારણ $R$ એ વિધાન $A$ ની સાચી સમજૂતી આપે છે.
169
EasyMCQ
$S:$ ફૂગ પરપોષી પોષણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે.
$R:$ ફૂગમાં હરિતકણનો અભાવ હોય છે.
A
$S$ અને $R$ બંને સાચાં છે,અને $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$S$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(A) ફૂગ પરપોષી સજીવો છે કારણ કે તેઓ હરિતકણના અભાવને લીધે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી.
તેમની પાસે હરિતકણ ન હોવાથી,તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી,જે તેમને પરપોષી પોષણ પદ્ધતિ (મૃતોપજીવી,પરોપજીવી અથવા સહજીવી) અપનાવવા માટે મજબૂર કરે છે.
તેથી,$S$ સાચું છે,$R$ સાચું છે,અને $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
170
EasyMCQ
$A.$ $Mucor$ (મ્યૂકર) મૃતોપજીવી છે.
$R.$ $Mucor$ (મ્યૂકર) માં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

Solution

(A) $Mucor$ એ ફૂગનો એક પ્રકાર છે જે $Zygomycetes$ વર્ગમાં આવે છે.
ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
હરિતદ્રવ્યના અભાવને કારણે,તેઓ મૃત અને સડતા પદાર્થોમાંથી કાર્બનિક દ્રવ્યોનું શોષણ કરીને તેમનું પોષણ મેળવે છે,તેથી તેઓ મૃતોપજીવી છે.
આથી,વિધાન $A$ ($Mucor$ મૃતોપજીવી છે) સાચું છે અને વિધાન $R$ ($Mucor$ માં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ છે) એ તે મૃતોપજીવી હોવાનું સાચું જૈવિક કારણ છે.
તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
171
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા સજીવોમાં મૃતોપજીવી પોષણ જોવા મળે છે?
A
વનસ્પતિ
B
ફૂગ
C
પ્રાણી
D
આપેલ તમામ

Solution

(B) મૃતોપજીવી પોષણ એ પોષણનો એક પ્રકાર છે જેમાં સજીવ તેના પોષક તત્વો મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી મેળવે છે. ફૂગ,જેમ કે મશરૂમ,મોલ્ડ અને યીસ્ટ,મૃતોપજીવીઓના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે. તેઓ કાર્બનિક પદાર્થો પર પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે અને ત્યારબાદ વિઘટિત થયેલા પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે. વનસ્પતિઓ સામાન્ય રીતે સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી) હોય છે અને પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે પ્રાણીસમ (ભક્ષણ કરનાર) હોય છે.
172
EasyMCQ
ફૂગ હંમેશા...
A
પરાવલંબી
B
પરોપજીવી
C
મૃતોપજીવી
D
સ્વાવલંબી

Solution

(A) ફૂગ એ હરિતદ્રવ્યવિહીન સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેથી,તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને હંમેશા પરાવલંબી હોય છે. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી કાર્બનિક સંયોજનોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,કાં તો મૃતોપજીવી (વિઘટકો) તરીકે અથવા પરોપજીવી તરીકે.
173
MediumMCQ
પટલયુક્ત (Septate) અને શાખિત કવકજાળ .....માં જોવા મળે છે.
A
બેસીડીઓમાયસીટીસ
B
ડ્યુટેરોમાયસીટીસ
C
એસ્કોમાયસીટીસ
D
ઉપરનાં બધા

Solution

(D) ફૂગ સૃષ્ટિમાં,કવકજાળ એ કવકતંતુઓનું જાળું છે.
એસ્કોમાયસીટીસ,બેસીડીઓમાયસીટીસ અને ડ્યુટેરોમાયસીટીસ વર્ગમાં કવકતંતુઓ પટલયુક્ત (આડા પડદા ધરાવતા) અને શાખિત હોય છે.
ફાયકોમાયસીટીસ (અથવા ઝાયગોમાયસીટીસ) એ આ જૂથોમાં એકમાત્ર એવો સમૂહ છે જેમાં કવકજાળ પટલવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રીય હોય છે.
તેથી,એસ્કોમાયસીટીસ,બેસીડીઓમાયસીટીસ અને ડ્યુટેરોમાયસીટીસ બધામાં પટલયુક્ત અને શાખિત કવકજાળ જોવા મળે છે.
174
MediumMCQ
ફૂગનું પરંપરાગત વર્ગીકરણ શાના આધારે કરવામાં આવે છે?
A
સંગ્રહિત ખોરાક
B
લિંગી પ્રજનન
C
કશા
D
બીજાણુ નિર્માણ

Solution

(D) ફૂગનું પરંપરાગત વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના કવકજાળની રચના,બીજાણુ નિર્માણની પદ્ધતિ અને ફળકાય (fruiting bodies) ના સ્વરૂપ પર આધારિત છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ફૂગને વિવિધ વર્ગોમાં (જેમ કે ફાઈકોમાયસેટીસ,એસ્કોમાયસેટીસ,બેસિડિયોમાયસેટીસ અને ડ્યુટેરોમાયસેટીસ) વિભાજિત કરવા માટેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ માપદંડ બીજાણુ નિર્માણની પદ્ધતિ છે. તેથી,'બીજાણુ નિર્માણ' એ આ વર્ગીકરણનો સાચો આધાર છે.
175
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શેમાં કવકજાળ પટલવિહીન (aseptate) અને બહુકોષકેન્દ્રીય (coenocytic) હોય છે?
A
ફાયકોમાયસીટીસ
B
બેસીડીઓમાયસીટીસ
C
ડ્યુટેરોમાયસીટીસ
D
ઉપરના તમામ

Solution

(A) $Phycomycetes$ (ફાયકોમાયસીટીસ) માં કવકજાળ પટલવિહીન (aseptate) અને બહુકોષકેન્દ્રીય (coenocytic) હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,$Basidiomycetes$ અને $Deuteromycetes$ માં કવકજાળ પટલયુક્ત અને શાખિત હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
176
MediumMCQ
બધી ફૂગ .......... હોય છે.
A
હરિતદ્રવ્યયુક્ત
B
હરિતદ્રવ્યવિહીન
C
કેરોટીનયુક્ત
D
કોષદીવાલવિહીન

Solution

(B) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે. હરિતદ્રવ્ય ન હોવાને કારણે,તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી અને તેથી તેમને હરિતદ્રવ્યવિહીન (achlorophyllous) કહેવામાં આવે છે. તેઓ કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે.
177
EasyMCQ
કોએનોસાઇટિક (આભાસી પટલયુક્ત) કવકજાળ .........માં જોવા મળે છે.
A
મશરૂમ
B
મ્યુકોર
C
બ્રેડ મોલ્ડ
D
યીસ્ટ

Solution

(B) કોએનોસાઇટિક કવકજાળ એ કોષરસનો બહુકોષકેન્દ્રીય જથ્થો છે જે પડદા (septa) દ્વારા અલગ-અલગ કોષોમાં વિભાજિત થતો નથી.
આ સ્થિતિ ફાયકોમાયસેટીસ (Phycomycetes) વર્ગની લાક્ષણિકતા છે (દા.ત.,મ્યુકોર,રાઈઝોપસ).
મ્યુકોરમાં,કવકતંતુઓ પડદાવિહીન અને કોએનોસાઇટિક હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Mucor$ છે.
178
EasyMCQ
નીચેનામાંથી શેના દ્વારા ઘઉંમાં ગેરુનો રોગ થાય છે?
A
લાલ લીલ
B
હરિત લીલ
C
ફુગ
D
માયકોપ્લાઝમા

Solution

(C) ઘઉંમાં ગેરુનો રોગ $Puccinia$ $graminis$ $tritici$ નામની ફુગ દ્વારા થાય છે.
ફુગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે વનસ્પતિઓ પર પરોપજીવી તરીકે વર્તી શકે છે,જેના કારણે ગેરુ (rust) અને અંગારીયો (smut) જેવા વિવિધ રોગો થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
179
EasyMCQ
એક જ યજમાન પર પોતાનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરતી ફૂગને શું કહેવામાં આવે છે?
A
દ્વિકોષકેન્દ્રીય
B
એકાશ્રયી (Autoecious)
C
વિષમાશ્રયી (Heteroecious)
D
વિષમજાલીક (Heterothallic)

Solution

(B) જે ફૂગ પોતાનું સંપૂર્ણ જીવનચક્ર માત્ર એક જ યજમાન જાતિ પર પૂર્ણ કરે છે, તેને $Autoecious$ (એકાશ્રયી) ફૂગ કહેવામાં આવે છે।
તેનાથી વિપરીત, $Heteroecious$ (વિષમાશ્રયી) ફૂગને તેનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે બે અલગ-અલગ યજમાન જાતિઓની જરૂર પડે છે (દા.ત., $Puccinia graminis$)।
$Dikaryotic$ (દ્વિકોષકેન્દ્રીય) એટલે એવા કોષો જેમાં બે આનુવંશિક રીતે અલગ કોષકેન્દ્રો હોય છે।
$Heterothallic$ (વિષમજાલીક) એટલે એવી ફૂગ કે જેને લિંગી પ્રજનન માટે બે અલગ પ્રકારના પ્રજનન પ્રકારોની જરૂર હોય છે।
180
MediumMCQ
ડ્યુટેરોમાયસેટીસને સામાન્ય રીતે "અપૂર્ણ ફૂગ" (imperfect fungi) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે
A
તેઓ કોષદિવાલ ધરાવતા નથી
B
તેઓ કવકજાળ (mycelium) ધરાવતા નથી
C
તેમાં લિંગી પ્રજનનનો અભાવ હોય છે
D
તેમાં અલિંગી પ્રજનનનો અભાવ હોય છે

Solution

(C) ડ્યુટેરોમાયસેટીસને સામાન્ય રીતે "અપૂર્ણ ફૂગ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે માત્ર તેમની અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક અવસ્થાઓ જ જાણીતી છે. જ્યારે આ ફૂગની લિંગી અવસ્થાઓ શોધાઈ, ત્યારે તેમને જે વર્ગમાં તેઓ યોગ્ય રીતે સંબંધિત હતા (એટલે કે એસ્કોમાયસેટીસ અથવા બેસિડિયોમાયસેટીસ) તેમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા. તેથી, જાણીતી લિંગી અવસ્થાનો અભાવ એ તેમને ડ્યુટેરોમાયસેટીસ તરીકે વર્ગીકૃત કરવા માટેનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
181
EasyMCQ
મશરૂમમાં ખાદ્ય ભાગ .......... છે.
A
બેસીડીઓસ્પોર
B
કવકજાળ
C
આભાસી કવકજાળ
D
સંપૂર્ણ બેસીડીઓકાર્પ

Solution

(D) મશરૂમ એ અમુક ફૂગની પ્રજનન રચનાઓ છે,ખાસ કરીને જે બેસીડિયોમાયસેટીસ વર્ગમાં આવે છે. મશરૂમનો જે દૃશ્યમાન ભાગ આપણે ખાઈએ છીએ તેને બેસીડીઓકાર્પ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. બેસીડીઓકાર્પ એ ફૂગનું ફળદ્રુપ શરીર (fruiting body) છે,જે બીજાણુઓ (spores) ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,સંપૂર્ણ બેસીડીઓકાર્પ એ મશરૂમનો ખાદ્ય ભાગ છે.
182
EasyMCQ
કાઈટીન યુક્ત કોષદિવાલ .........માં જોવા મળે છે.
A
ફૂગ
B
બ્રાયોફાયટા
C
બેક્ટેરિયા
D
આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓ

Solution

(A) ફૂગની કોષદિવાલ કાઈટીન (જે એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે,$N$-એસીટાઈલગ્લુકોસેમાઈનનો પોલીમર) ની બનેલી હોય છે.
તેની સામે,બેક્ટેરિયાની કોષદિવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેનની બનેલી હોય છે,જ્યારે બ્રાયોફાયટા અને આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓની કોષદિવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
183
MediumMCQ
ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન ..... દ્વારા થાય છે.
A
કોનીડીઆ
B
વિખંડન
C
યુગ્મનજ બીજાણુ
D
નિષિકતાંડ

Solution

(B) ફૂગમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન વિખંડન,કલિકાસર્જન અને ભાજન જેવી પદ્ધતિઓ દ્વારા થાય છે.
વિખંડન એ એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે જેમાં કવકજાળ નાના ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે અને દરેક ટુકડો નવી કવકજાળમાં વિકાસ પામે છે.
કોનીડીઆ એ અલિંગી બીજાણુઓ છે,વાનસ્પતિક રચનાઓ નથી.
યુગ્મનજ બીજાણુ અને નિષિકતાંડ એ ફલન પછી બનતા લિંગી બીજાણુઓ છે.
184
MediumMCQ
ફૂગમાં કવકતંતુઓના જાળાને ........ કહેવામાં આવે છે.
A
સૂકાય (Thallus)
B
ચૂષકાંગ (Haustorium)
C
કવકજાળ (Mycelium)
D
સ્ત્રીજન્યુધાની (Carpogonium)

Solution

(C) ફૂગનું શરીર લાંબા,પાતળા,દોરી જેવા બંધારણનું બનેલું હોય છે જેને કવકતંતુ (hyphae) કહે છે. આ કવકતંતુઓના જાળાને સામૂહિક રીતે કવકજાળ (mycelium) કહેવામાં આવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
185
EasyMCQ
ફૂગમાં સંગ્રહિત ખોરાક તરીકે ........ હોય છે.
A
સેલ્યુલોઝ
B
સ્ટાર્ચ
C
ગ્લાયકોજન અને સ્ટાર્ચ
D
ગ્લાયકોજન અને તેલ

Solution

(D) ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેઓ તેમનો સંગ્રહિત ખોરાક $Glycogen$ (ગ્લાયકોજન) અને $Oil$ (તેલ) ના ટીપાં સ્વરૂપે સંગ્રહિત કરે છે.
વનસ્પતિઓથી વિપરીત,જે ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ તરીકે કરે છે,ફૂગ તેમની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ જાળવી રાખવા માટે આ વિશિષ્ટ સંગ્રહ સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરે છે.
186
MediumMCQ
અનુપ્રસ્થદિવાલ વિહિન (પટલવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રી) કવકજાળ ..........માં જોવા મળે છે:
A
ફાયકોમાયસીટીસ
B
એસ્કોમાયસીટીસ
C
બેસીડિયોમાયસીટીસ
D
ડ્યુટેરોમાયસીટીસ

Solution

(A) ફૂગમાં કવકજાળ પટલયુક્ત (અનુપ્રસ્થદિવાલ સાથે) અથવા પટલવિહીન (અનુપ્રસ્થદિવાલ વગરની) હોઈ શકે છે.
$Phycomycetes$ વર્ગમાં,કવકતંતુઓ પટલવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ એક જ સતત કોષરસમાં અનેક કોષકેન્દ્રો ધરાવે છે.
$Ascomycetes$,$Basidiomycetes$ અને $Deuteromycetes$ માં પટલયુક્ત અને શાખિત કવકજાળ જોવા મળે છે.
187
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું ફાયકોમાયસીટીસ વર્ગનું સભ્ય નથી?
A
આલ્બ્યુગો
B
મ્યુકર
C
રાઈઝોપસ
D
ન્યુરોસ્પોરા

Solution

(D) ફાયકોમાયસીટીસ વર્ગમાં $Mucor$,$Rhizopus$ અને $Albugo$ (રાઈ પરની પરોપજીવી ફૂગ) જેવી ફૂગનો સમાવેશ થાય છે.
$Neurospora$ એ એસ્કોમાયસીટીસ વર્ગની ફૂગ છે,જેનો ઉપયોગ જૈવરાસાયણિક અને આનુવંશિક કાર્યોમાં વ્યાપકપણે થાય છે.
તેથી,$Neurospora$ એ ફાયકોમાયસીટીસ વર્ગનું સભ્ય નથી.
188
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોને સામાન્ય રીતે "વનસ્પતિ સૃષ્ટિનું ડ્રોસોફિલા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
A
મોરકેલા $(Morchella)$
B
ન્યુરોસ્પોરા $(Neurospora)$
C
રાઈઝોપસ $(Rhizopus)$
D
કલેવીસેપ્સ $(Claviceps)$

Solution

(B) $Neurospora$ એ એસ્કોમાયસેટીસ ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે. તેનો ઉપયોગ આનુવંશિક સંશોધનમાં, ખાસ કરીને જૈવ-રાસાયણિક જનીનશાસ્ત્ર અને પુનઃસંયોજનના અભ્યાસમાં વ્યાપકપણે થાય છે, કારણ કે તેનું જીવનચક્ર ટૂંકું હોય છે અને પ્રયોગશાળામાં તેનો ઉછેર સરળ છે. આનુવંશિક અભ્યાસોમાં તેના વ્યાપક ઉપયોગને કારણે, જેમ પ્રાણી જનીનશાસ્ત્રમાં $Drosophila$ $melanogaster$ નો ઉપયોગ થાય છે, તેવી જ રીતે $Neurospora$ ને "વનસ્પતિ સૃષ્ટિનું ડ્રોસોફિલા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
189
MediumMCQ
$Ascomycetes$ વર્ગનું મુખ્ય લક્ષણ .......... છે.
A
બીજાણુનું નિર્માણ
B
કવકતંતુ
C
$Ascospores$ (એસ્કોબીજાણુ) નું નિર્માણ
D
ચલબીજાણુ $(Zoospores)$ નું નિર્માણ

Solution

(C) $Ascomycetes$ વર્ગ,જેને સામાન્ય રીતે કોથળીમય ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેનું મુખ્ય લક્ષણ $Ascospores$ (એસ્કોબીજાણુ) તરીકે ઓળખાતા લિંગી બીજાણુઓનું નિર્માણ છે.
આ બીજાણુઓ કોથળી જેવી રચનાઓમાં અંતર્જાત રીતે ઉત્પન્ન થાય છે,જેને $Asci$ (એકવચન: $Ascus$) કહેવામાં આવે છે.
જોકે તેઓ $Conidia$ (કણી બીજાણુ) નામના અલિંગી બીજાણુઓ પણ ઉત્પન્ન કરે છે,પરંતુ તેમના વર્ગીકરણ માટેનું મુખ્ય લક્ષણ $Ascus$ ની અંદર $Ascospores$ ની હાજરી છે.
190
MediumMCQ
ફૂગ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
કોષદિવાલ કાઈટીન અને પોલિસેક્કેરાઈડ્સની બનેલી હોય છે.
B
તેઓ વિષમપોષી સજીવો છે.
C
તેઓ સ્વયંપોષી સજીવો છે.
D
તેઓ શોષણ પ્રકારનું પોષણ દર્શાવે છે.

Solution

(C) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે તેમના પર્યાવરણમાંથી ઓગળેલા કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જેને શોષણ પ્રકારનું પોષણ કહેવામાં આવે છે.
તેમની કોષદિવાલ મુખ્યત્વે કાઈટીન અને પોલિસેક્કેરાઈડ્સની બનેલી હોય છે.
ફૂગમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોવાથી,તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી અને તેથી તેઓ સ્વયંપોષી હોતા નથી.
આમ,ફૂગ સ્વયંપોષી છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
191
MediumMCQ
$Penicillium\, roquefortii$ અને $P. camemberti$ નો ઉપયોગ ચીઝના ઉત્પાદનમાં થાય છે. આ ફૂગ કયા વર્ગમાં આવે છે?
A
ઝાયગોમાયસીટીસ
B
ઉમાયસીટીસ
C
ડ્યુટેરોમાયસીટીસ
D
એસ્કોમાયસીટીસ

Solution

(D) $Penicillium$ એ એસ્કોમાયસીટીસ વર્ગની ફૂગનું પ્રજાતિ છે.
આ ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં એસ્કસ નામની કોથળી જેવી રચનામાં એસ્કોસ્પોર્સ ઉત્પન્ન થાય છે.
$Penicillium\, roquefortii$ અને $P. camemberti$ એ $Penicillium$ પ્રજાતિની ચોક્કસ જાતિઓ છે જેનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારના ચીઝને પકવવા (ripening) માટે થાય છે.
તેથી,તેઓ એસ્કોમાયસીટીસ વર્ગમાં આવે છે.
192
EasyMCQ
ફૂગમાં ખોરાકનો સંગ્રહ ........ તરીકે થાય છે.
A
સ્ટાર્ચ
B
પ્રોટીન
C
ગ્લાયકોજન
D
કાઈટીન

Solution

(C) ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે શોષણ દ્વારા પોષણ મેળવે છે. વનસ્પતિઓથી વિપરીત,જે ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ તરીકે કરે છે,ફૂગ તેમના અનામત ખોરાકનો સંગ્રહ ગ્લાયકોજન અને તેલના ટીપાંના સ્વરૂપમાં કરે છે. કાઈટીન એ ફૂગની કોષદીવાલમાં જોવા મળતી બંધારણીય પોલીસેકેરાઈડ છે,તે ખોરાકનો સંગ્રહિત પ્રકાર નથી.
193
MediumMCQ
એસ્કોમાયસીટીસની ચંબુ આકારની ફળધાનીને ............. કહેવામાં આવે છે.
A
સ્કેલેરોટીયમ $(Sclerotium)$
B
એપોથેસીયમ $(Apothecium)$
C
કલેઈસ્ટોથેસીયમ $(Cleistothecium)$
D
પેરીથેસિયમ $(Perithecium)$

Solution

(D) એસ્કોમાયસીટીસમાં,ફળધાનીઓને એસ્કોકાર્પ $(Ascocarps)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એસ્કોકાર્પના મુખ્ય ત્રણ પ્રકારો છે:
$1$. એપોથેસીયમ $(Apothecium)$: કપ આકારની અથવા રકાબી આકારની રચના.
$2$. કલેઈસ્ટોથેસીયમ $(Cleistothecium)$: સંપૂર્ણપણે બંધ,ગોળાકાર રચના.
$3$. પેરીથેસિયમ $(Perithecium)$: ચંબુ આકારની રચના જેમાં ટોચ પર ઓસ્ટિઓલ $(Ostiole)$ નામનું નાનું છિદ્ર હોય છે.
તેથી,ચંબુ આકારની ફળધાનીને પેરીથેસિયમ $(Perithecium)$ કહેવામાં આવે છે.
194
MediumMCQ
ફૂગના કવકતંતુઓ યજમાન કોષની સખત કોષદિવાલમાં શેની મદદથી પ્રવેશે છે?
A
ઉત્સેચકો
B
અંતઃસ્ત્રાવો
C
તીક્ષ્ણ અણી
D
શર્કરા

Solution

(A) ફૂગના કવકતંતુઓ યજમાન કોષની સખત કોષદિવાલમાં વિશિષ્ટ ઉત્સેચકો (જેમ કે સેલ્યુલેઝ,પેક્ટિનેઝ અને પ્રોટીએઝ)નો સ્ત્રાવ કરીને પ્રવેશે છે.
આ ઉત્સેચકો યજમાન કોષદિવાલના ઘટકોનું રાસાયણિક રીતે વિઘટન કરે છે,જેનાથી કવકતંતુઓ યજમાન પેશીમાં અસરકારક રીતે પ્રવેશ કરી શકે છે.
195
MediumMCQ
ક્લોરોફિલવિહીન અને કોષકેન્દ્રયુક્ત બીજાણુઓ ધરાવતી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ .......માં થાય છે.
A
મોનેરા
B
થેલોફાયટા
C
ફુગ
D
બ્રાયોફાયટા

Solution

(C) ફુગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં ક્લોરોફિલનો અભાવ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેઓ બીજાણુઓના નિર્માણ દ્વારા પ્રજનન કરે છે,જે કોષકેન્દ્રયુક્ત રચનાઓ છે.
પ્લાન્ટી સૃષ્ટિની વનસ્પતિઓથી વિપરીત,ફુગની કોષદીવાલ કાઈટિનની બનેલી હોય છે.
તેથી,જે સજીવોમાં ક્લોરોફિલનો અભાવ હોય અને જે કોષકેન્દ્રયુક્ત બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,તેમને ફુગ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
196
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા લક્ષણો ફૂગ અને પ્રાણીઓ વચ્ચે સામ્યતા દર્શાવે છે?
A
વિષમપોષી પોષણ પદ્ધતિ
B
સંગ્રહિત ખોરાકનો પ્રકાર
C
કાઈટીનની હાજરી
D
ઉપરના તમામ

Solution

(D) ફૂગ અને પ્રાણીઓ વચ્ચે નીચે મુજબની સામ્યતાઓ જોવા મળે છે:
$1$. બંને વિષમપોષી છે,એટલે કે તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને કાર્બનિક પદાર્થો પર આધાર રાખે છે.
$2$. બંનેમાં ખોરાકનો સંગ્રહ ગ્લાયકોજન સ્વરૂપે થાય છે.
$3$. બંનેમાં બંધારણીય ઘટક તરીકે કાઈટીન જોવા મળે છે (ફૂગની કોષદીવાલમાં અને સંધિપાદ પ્રાણીઓના બાહ્ય કંકાલમાં કાઈટીન હોય છે).
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
197
MediumMCQ
અપઘટક $(Decomposer)$ પ્રોટિસ્ટા ......... છે.
A
ડાયેટમ્સ
B
ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ
C
સ્લાઈમ મોલ્ડ
D
યુગ્લેનોઈડ્સ

Solution

(C) સ્લાઈમ મોલ્ડ એ મૃતોપજીવી પ્રોટિસ્ટા છે. તેઓ સડતી ડાળીઓ અને પાંદડાઓ પર વસવાટ કરે છે અને કાર્બનિક પદાર્થોનું ભક્ષણ કરે છે. અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં,તેઓ પ્લાઝમોડિયમ નામની રચના બનાવે છે,જે ઘણી ફૂટ સુધી ફેલાઈ શકે છે. જ્યારે પરિસ્થિતિ પ્રતિકૂળ હોય છે,ત્યારે પ્લાઝમોડિયમ વિભેદિત થઈને ફળકાય (fruiting bodies) બનાવે છે,જેની ટોચ પર બીજાણુઓ (spores) હોય છે. આ બીજાણુઓ સાચી દીવાલ ધરાવે છે અને અત્યંત પ્રતિરોધક હોય છે,જે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં પણ ઘણા વર્ષો સુધી જીવંત રહી શકે છે.
198
MediumMCQ
વિષમપોષી અને શોષણ પ્રકારનું પોષણ ...........માં જોવા મળે છે.
A
લીલ
B
ફૂગ
C
બ્રાયોફાઈટ્સ
D
યુગ્લેનોઈડ્સ

Solution

(B) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જે શોષણ દ્વારા તેમનું પોષણ મેળવે છે. તેઓ જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોને સરળ પદાર્થોમાં તોડવા માટે તેમની આસપાસ પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે ત્યારબાદ તેમની કોષદીવાલ દ્વારા શોષાય છે. પોષણની આ પદ્ધતિને શોષણ પ્રકારનું વિષમપોષી પોષણ કહેવામાં આવે છે.
199
EasyMCQ
સામાન્ય રીતે એક એસ્કસમાં કેટલા એસ્કોસ્પોરનું નિર્માણ થાય છે?
A
$4$ એસ્કોસ્પોર
B
$8$ એસ્કોસ્પોર
C
$16$ એસ્કોસ્પોર
D
$24$ એસ્કોસ્પોર

Solution

(B) એસ્કોમાયસેટીસના જીવનચક્રમાં,ડાયકેરિયોટિક તબક્કો એસ્કસના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
એસ્કસની અંદર,એક દ્વિકીય (diploid) યુગ્મનજ (zygote) એક વાર અર્ધીકરણ (meiosis) અને ત્યારબાદ એક વાર સમભાજન (mitosis) પામે છે.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે એક એસ્કસમાં $8$ એકકીય (haploid) એસ્કોસ્પોરનું નિર્માણ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $8$ એસ્કોસ્પોર છે.
200
MediumMCQ
વનસ્પતિ સૃષ્ટિના $Drosophila$ તરીકે પ્રખ્યાત $Neurospora$ નો સમાવેશ નીચેનામાંથી શેમાં થાય છે?
A
ફાયકોમાયસીટીસ
B
એસ્કોમાયસીટીસ
C
બેસીડિઓમાયસીટીસ
D
ડ્યુટેરોમાયસીટીસ

Solution

(B) $Neurospora$ એ $Ascomycota$ સમુદાયની ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે.
તેના ટૂંકા જીવનચક્ર અને ઉછેરવાની સરળતાને કારણે આનુવંશિક અભ્યાસોમાં તેનો મોડેલ સજીવ તરીકે વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે.
આનુવંશિક સંશોધનમાં તેના વ્યાપક ઉપયોગને કારણે,જેમ પ્રાણીશાસ્ત્રમાં $Drosophila$ $melanogaster$ નો ઉપયોગ થાય છે,તેમ તેને 'વનસ્પતિ સૃષ્ટિના $Drosophila$' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,તે $Ascomycetes$ વર્ગમાં આવે છે.

Biological Classification — Fungi (Multicellular decomposers) · Frequently Asked Questions

1Are these Biological Classification questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Biological Classification Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.