Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

(D) ક્રુસિફર્સમાં વ્હાઇટ રસ્ટ તરીકે ઓળખાતો રોગ $Albugo$ $candida$ (જેને $Cystopus$ $candidus$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નામના ઓમાઈસેટ રોગકારક દ્વારા થાય છે.
આ રોગકારક $Albuginaceae$ કુળનો સભ્ય છે.
તે રાઈ,મૂળા અને ફુલેવર જેવા $Brassicaceae$ કુળના વિવિધ સભ્યોને સંક્રમિત કરે છે,જેના પરિણામે પાંદડા અને થડ પર સફેદ,પાવડર જેવા ફોલ્લાઓ જોવા મળે છે.

(D) ઈસ્ટ ($Saccharomyces$ $cerevisiae$) એક એકકોષી ફૂગ છે. તેનો સમાવેશ ફૂગ સૃષ્ટિમાં કરવામાં આવે છે કારણ કે તેની કોષદીવાલ કાઈટિનની બનેલી હોય છે અને તે ખોરાકનો સંગ્રહ ગ્લાયકોજન સ્વરૂપે કરે છે,જે ફૂગ સૃષ્ટિના લાક્ષણિક ગુણધર્મો છે. પ્રજીવો કે જે પ્રાણીસમાન પ્રોટિસ્ટા છે,તેનાથી વિપરીત ઈસ્ટ ફૂગના ચયાપચય અને બંધારણીય લક્ષણો દર્શાવે છે.

(A) એન્ડોમાયકોરાઇઝા,ખાસ કરીને વેસિક્યુલર-આર્બસ્ક્યુલર માયકોરાઇઝા $(VAM)$,એ વનસ્પતિના મૂળ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ સહજીવનમાં,ફૂગના ભાગીદારો મુખ્યત્વે $Zygomycetes$ વર્ગના (ખાસ કરીને $Glomerales$ ગોત્રના) હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) એક્ટોમાયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ જોડાણમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ મૂળની સપાટીની આસપાસ એક આવરણ બનાવે છે અને બાહ્યકના કોષોની વચ્ચે પ્રવેશે છે (હાર્ટિગ નેટ બનાવે છે),પરંતુ કોષોની અંદર પ્રવેશતા નથી.
એક્ટોમાયકોરાઇઝામાં સામેલ ફૂગ મુખ્યત્વે $Basidiomycetes$ વર્ગના સભ્યો છે,જોકે કેટલાક $Ascomycetes$ પણ તેમાં સામેલ હોય છે.
જોકે,$Basidiomycetes$ એ એક્ટોમાયકોરાઇઝા સાથે સંકળાયેલ સૌથી સામાન્ય જૂથ છે.

(C) લાકડા પર ઉગતા સજીવોને તેમના ચોક્કસ આધારના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Terricolous$: જે સજીવો જમીન પર ઉગે છે.
$2$. $Saxicolous$: જે સજીવો ખડકો પર ઉગે છે.
$3$. $Lignicolous$: જે સજીવો લાકડા પર (મૃત અથવા સડેલા લાકડા) ઉગે છે.
$4$. $Corticolous$: જે સજીવો જીવંત વૃક્ષોની છાલ પર ઉગે છે.
તેથી,લાકડા પર ઉગતી ફૂગ અથવા લાઈકેનને $Lignicolous$ કહેવામાં આવે છે.

(D) $Fungi$ $imperfecti$ જૂથને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Deuteromycetes$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ફૂગને 'અપૂર્ણ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમની માત્ર અલિંગી અથવા વાનસ્પતિક અવસ્થાઓ જ જાણીતી છે.
$Fusarium$,$Alternaria$,અને $Colletotrichum$ એ ત્રણેય $Deuteromycetes$ વર્ગમાં આવતી જાણીતી પ્રજાતિઓ છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો આ જૂથના સભ્યો છે.

(D) $Rhizopus$,$Mucor$ અને $Peziza$ એ મૃતોપજીવી ફૂગ છે.
$Peronospora$ એ પરોપજીવી ફૂગ છે,ઉદાહરણ તરીકે,$Peronospora$ $parasitica$ વટાણા અને રાઈ જેવા છોડમાં ડાઉની મિલ્ડ્યુ (downy mildew) રોગ ફેલાવે છે.

(A) સાચો જવાબ છે.
$Lycoperdon$ પ્રજાતિની ફૂગને સામાન્ય રીતે પફ બોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ દડા જેવા આકારના બેસિડિયોકાર્પ ધરાવે છે,જે પરિપક્વ થયા પછી બીજાણુઓનો ધુમાડો અથવા પફ બહાર કાઢે છે.
યુવાન પફ બોલ ખાવાલાયક હોય છે અને ઘણા પ્રદેશોમાં તેને સ્વાદિષ્ટ ખોરાક તરીકે ગણવામાં આવે છે.

(B) લાકડા પર ઉગતી અથવા વસતી ફૂગને ખાસ કરીને $Epixylic$ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Epibiotic$ એવા સજીવો માટે વપરાય છે જે અન્ય જીવંત સજીવની સપાટી પર રહે છે.
$Epigean$ એવા સજીવો માટે વપરાય છે જે જમીનની સપાટી પર રહે છે.
$Eucarpic$ એવી ફૂગ માટે વપરાય છે જેમાં થેલસનો માત્ર એક ભાગ પ્રજનન રચનાઓમાં રૂપાંતરિત થાય છે.

(D) ફૂગને કોટન બ્લુ દ્વારા અભિરંજિત કરી શકાય છે.
આ અભિરંજક ફૂગની કાઈટિનયુક્ત કોષદીવાલને વાદળી રંગ આપે છે,જેનાથી તે સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાય છે.

(D) $Ascomycetes$ વર્ગની ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન દરમિયાન કોથળી જેવી રચનાઓ બને છે જેને $asci$ (એકવચન: $ascus$) કહેવામાં આવે છે. $Ascobolus$,$Saccharomyces$ (ઈસ્ટ),અને $Penicillium$ ત્રણેય $Ascomycetes$ વર્ગના સભ્યો છે. તેથી,આ તમામ સજીવો $asci$ બનાવે છે.

(D) $Deuteromycetes$ ને સામાન્ય રીતે "ફંગલ વેસ્ટ બાસ્કેટ" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે તેઓ ફૂગનો એક એવો કૃત્રિમ સમૂહ છે જેમાં લિંગી પ્રજનન અવસ્થા (પૂર્ણ અવસ્થા) ગેરહાજર હોય છે અથવા હજુ સુધી શોધાયેલ નથી.
જ્યારે આ ફૂગની લિંગી સ્વરૂપોની શોધ થાય છે, ત્યારે તેમને $Ascomycetes$ અથવા $Basidiomycetes$ જેવા અન્ય વર્ગોમાં ખસેડવામાં આવે છે.

(B) $Puccinia$ $graminis$ $tritici$ એ એક વિષમપોષી (heteroecious) ફૂગ છે જે તેનું જીવનચક્ર બે યજમાન પર પૂર્ણ કરે છે: ઘઉં અને બારબેરી.
$1$. જીવનચક્રમાં પાંચ પ્રકારના બીજાણુઓનો સમાવેશ થાય છે: પિકનિયોસ્પોર્સ,એસીડિયોસ્પોર્સ,યુરેડોસ્પોર્સ,ટેલ્યુટોસ્પોર્સ અને બેસિડિયોસ્પોર્સ.
$2$. પિકનિયોસ્પોર્સ અને એસીડિયોસ્પોર્સ બારબેરીના પાન પર ઉત્પન્ન થાય છે.
$3$. બારબેરીના પાન પર ઉત્પન્ન થયેલા એસીડિયોસ્પોર્સ પવન દ્વારા ફેલાય છે અને ઘઉંના છોડને ચેપ લગાડે છે.
$4$. તેથી,બારબેરીના પાનમાંથી ઘઉંના છોડમાં ચેપ એસીડિયોસ્પોર્સ દ્વારા ફેલાય છે.

(B) પાવડરી મિલ્ડ્યુ રોગની લાક્ષણિકતા યજમાન વનસ્પતિની સપાટી પર ફૂગના કવકજાળ,કોનિડિયોફોર્સ અને કોનિડિયાના સફેદ પાવડર જેવા ડાઘા તરીકે જોવા મળે છે.
આ રોગ $Ascomycetes$ વર્ગની ફૂગ (મુખ્યત્વે $Erysiphales$ ગોત્ર) દ્વારા થાય છે.

(A) મશરૂમનો ખાવાલાયક ભાગ $Basidiocarp$ (બેસિડિયોકાર્પ) છે.
$Basidiocarp$ એ $Basidiomycetes$ વર્ગની ફૂગનું ફળકાય (fruiting body) છે.
તે પ્રજનનકારી રચના છે જે દ્વિતીયક માયસેલિયમમાંથી વિકસે છે અને સામાન્ય રીતે ખોરાક તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

(B) જે ફૂગ તેનું સંપૂર્ણ જીવનચક્ર એક જ યજમાન જાતિ પર પૂર્ણ કરે છે તેને $Autoecious$ કહેવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$Heteroecious$ ફૂગને તેમનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે બે કે તેથી વધુ અલગ-અલગ યજમાન જાતિઓની જરૂર પડે છે (દા.ત.,ઘણી રસ્ટ ફૂગ).
$Heterothallism$ એ સ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરે છે જ્યાં લિંગી પ્રજનન બે અલગ-અલગ પ્રકારના મેટિંગ ટાઇપ્સ વચ્ચે થાય છે.
$Heterosporous$ એ બે અલગ-અલગ પ્રકારના બીજાણુઓ (લઘુબીજાણુ અને ગુરુબીજાણુ) ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

(A) 'ટોરુલા અવસ્થા' એ $Rhizopus$ (એક પ્રકારની બ્રેડ મોલ્ડ) પ્રજાતિમાં જોવા મળતી ઘટના છે.
જ્યારે $Rhizopus$ ને વધુ સાંદ્રતા ધરાવતા ખાંડના પ્રવાહી માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું કવકજાળ (mycelium) ટૂંકા,યીસ્ટ જેવા ખંડો અથવા કોષોની સાંકળમાં વિભાજિત થઈ જાય છે.
આ ખંડો યીસ્ટના કોષોની જેમ કલિકાસર્જન (budding) કરવા માટે સક્ષમ હોય છે,અને આ વિશિષ્ટ વૃદ્ધિ પદ્ધતિને 'ટોરુલા અવસ્થા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) લાકડાનું સડવું મુખ્યત્વે લિગ્નિન અને સેલ્યુલોઝના વિઘટનને કારણે થાય છે.
સડેલા લાકડા પર ઉગતી ફૂગ,જેમ કે $Polyporus$ અને $Ganoderma$,સામાન્ય રીતે બ્રેકેટ ફૂગ અથવા શેલ્ફ ફૂગ તરીકે ઓળખાય છે.
આ ફૂગ બેસિડિયોમાયસેટીસ (Basidiomycetes) વર્ગની છે અને તે લાકડાના સડવા માટે જવાબદાર છે.

(A) હિટરોથેલિઝમની શોધ $A.F. Blakeslee$ દ્વારા $1904$ માં ફૂગ $Mucor$ $mucedo$ માં કરવામાં આવી હતી.
તે એવી સ્થિતિ દર્શાવે છે જેમાં લિંગી પ્રજનન માત્ર બે આનુવંશિક રીતે અલગ થેલી (mating types) ના જોડાણ દ્વારા જ થાય છે.

(C) $Rhizopus$ માં, જે $Zygomycetes$ વર્ગમાં આવે છે, લિંગી પ્રજનન બે સુસંગત ગેમેટેન્જિયા (જન્યુધાની) ના જોડાણ દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં બે ગેમેટેન્જિયાની સંપૂર્ણ સામગ્રીનું જોડાણ થાય છે, જેને ખાસ કરીને $Gametangial$ copulation (જન્યુધાની જોડાણ) અથવા $conjugation$ કહેવામાં આવે છે.
$Gametangial$ contact (જન્યુધાની સંપર્ક) થી વિપરીત, જ્યાં પ્રોટોપ્લાઝમનો માત્ર એક ભાગ સ્થાનાંતરિત થાય છે, $Gametangial$ copulation માં બે ગેમેટેન્જિયા જોડાઈને $Zygospore$ (યુગ્મ બીજાણુ) બનાવે છે.

(D) $Rhizopus$ એ વનસ્પતિઓ પર સામાન્ય મૃતોપજીવી ફૂગ અને પ્રાણી જીવન પર વિશિષ્ટ પરોપજીવી ફૂગનો એક પ્રકાર છે.
તે ખોરાક બગડવા (જેમ કે બ્રેડ મોલ્ડ) અને વિવિધ કાર્બનિક કણોના બગડવા માટે જાણીતું છે.
તે કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટનમાં પણ ભૂમિકા ભજવે છે,જે જમીન નિર્માણમાં ફાળો આપે છે.
જો કે,$Rhizopus$ નો ઉપયોગ મુખ્યત્વે એન્ટિબાયોટિક્સના ઉત્પાદન માટે થતો નથી; એન્ટિબાયોટિક્સ સામાન્ય રીતે $Penicillium$ જેવી અન્ય ફૂગ અથવા $Streptomyces$ જેવા બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) $G.C. Ainsworth$ $(1973)$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,ફૂગને તેમની પ્રજનન રચનાઓ અને જીવનચક્રના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.
$Rhizopus$,જે સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ છે,તે $Zygomycotina$ ઉપસમુદાયના $Zygomycetes$ વર્ગમાં આવે છે.
આ ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ઝાયગોસ્પોર (zygospore) નામનો જાડી દીવાલ ધરાવતો વિશ્રામી બીજાણુ બને છે,જે બે ગેમેટેન્જિયાના જોડાણથી ઉત્પન્ન થાય છે.

(C) વનસ્પતિઓમાં,પ્રજનન અંગો (પુજન્યુધાની અને સ્ત્રીજન્યુધાની) ની આસપાસ વંધ્ય કોષોનું આવરણ હોવું એ દ્વિઅંગી (Bryophytes),ત્રિઅંગી (Pteridophytes) અને અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે.
$Funaria$ (એક મોસ),$Riccia$ (એક લીવરવર્ટ),અને $Cycas$ (એક અનાવૃત બીજધારી) આ બધામાં બહુકોષીય પ્રજનન અંગો હોય છે જે વંધ્ય કોષોના સ્તરથી ઘેરાયેલા હોય છે.
$Saccharomyces$ (ઈસ્ટ) એ એકકોષીય ફૂગ છે. ફૂગમાં જન્યુઓ અથવા અંડકોષની આસપાસ વંધ્ય કોષોનું આવરણ ધરાવતા બહુકોષીય પ્રજનન અંગો હોતા નથી.
તેથી,$Saccharomyces$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તેમાં આવી વિશિષ્ટ પ્રજનન રચનાઓનો અભાવ હોય છે.

(B) યીસ્ટ $(Saccharomyces \text{ } cerevisiae)$ ની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે પોલીસેકેરાઈડ્સની બનેલી હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો, તે ગ્લુકન્સ (ગ્લુકોઝના પોલિમર) અને મેનન્સ (મેનોઝના પોલિમર) ના જાળાની બનેલી હોય છે, જેની સાથે કેટલાક પ્રોટીન અને કાઈટિન પણ હોય છે.
તેથી, વિકલ્પોમાં દર્શાવેલ સાચા ઘટકો ગ્લુકોઝ અને મેનોઝ છે.

(C) $Albugo$ એ એક પરોપજીવી ફૂગ (Oomycete) છે જે વનસ્પતિઓમાં સફેદ રસ્ટ (white rust) રોગ ફેલાવે છે.
$Albugo$ માં, કોનિડિયા સ્પોરેન્જિયોફોરની ટોચ પર સાંકળમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
આ કોનિડિયાનો વિકાસ $\text{તલાભિવર્ધી}$ (basipetal) ક્રમમાં થાય છે, જેનો અર્થ છે કે સૌથી જૂના કોનિડિયા ટોચ પર (દૂરના છેડે) અને સૌથી નવા કોનિડિયા સાંકળના પાયામાં (નજીકના છેડે) હોય છે.
તેથી, સાચી ગોઠવણી $\text{તલાભિવર્ધી}$ (basipetally) છે.

(C) લીલ અને ફૂગને જૂની વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓમાં $Thallophyta$ (સુકાયક) સમૂહમાં સાથે રાખવામાં આવતા હતા,કારણ કે બંનેનું વનસ્પતિ શરીર સાદું અને અવિભેદિત હોય છે,જેને સુકાય (thallus) કહેવામાં આવે છે. જોકે આધુનિક વર્ગીકરણમાં ફૂગને અલગ સૃષ્ટિ $(Kingdom \ Fungi)$ માં મૂકવામાં આવી છે,પરંતુ પરંપરાગત વનસ્પતિશાસ્ત્રના પ્રશ્નોના સંદર્ભમાં,તેમના સાદા સુકાયક બંધારણને કારણે તેમને ઘણીવાર સાથે ગણવામાં આવે છે.

(C) Heterothallism (વિષમસુકાઈપણું) એ ફૂગ અને કેટલીક લીલમાં જોવા મળતી સ્થિતિ છે,જેમાં લિંગી પ્રજનન બે અલગ,સુસંગત મેટિંગ પ્રકારો (સ્ટ્રેઈન) વચ્ચે થાય છે.
આ સ્ટ્રેઈન બાહ્યાકાર રીતે સમાન (દેખાવમાં સરખા) હોય છે પરંતુ દેહધાર્મિક રીતે ભિન્ન હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે અલગ મેટિંગ-ટાઈપ જનીનો હોય છે જે તેમને ફ્યુઝ થવા અને યુગ્મનજ (zygote) બનાવવાની મંજૂરી આપે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સૌથી સચોટ વ્યાખ્યા છે.

(B) Haustoria (ચૂષક મૂળ) એ પરજીવી સજીવોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ મૂળ જેવી રચનાઓ અથવા કવકતંતુના પ્રવર્ધો છે. આ રચનાઓ યજમાન સજીવના કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે અને યજમાનના પેશીઓમાંથી સીધા જ પોષક તત્વો,પાણી અને ખનિજોનું શોષણ કરે છે. તેથી,Haustoria એ પરજીવીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(D) વૈકલ્પિક પરોપજીવી એ એવો સજીવ છે જે મુખ્યત્વે મૃતપજીવી (મૃત કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવનાર) છે,પરંતુ અમુક પરિસ્થિતિઓમાં તે પરોપજીવી (જીવંત યજમાનમાંથી પોષણ મેળવનાર) બની શકે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચી વ્યાખ્યા છે.

(A) વૈકલ્પિક પરોપજીવી એ એવો સજીવ છે જે પરોપજીવી તરીકે જીવી શકે છે પરંતુ યજમાન વગર સ્વતંત્ર રીતે જીવવા માટે પણ સક્ષમ છે.
તેનાથી વિપરીત,અનિવાર્ય પરોપજીવી તેના અસ્તિત્વ માટે સંપૂર્ણપણે તેના યજમાન પર નિર્ભર હોય છે અને યજમાન વગર તેનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરી શકતું નથી.
તેથી,જે પરોપજીવીઓ યજમાન વગર જીવી શકે છે તેમને વૈકલ્પિક પરોપજીવીઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) લોમાસોમ્સ એ ફૂગના કોષોમાં કોષરસ પટલ અને કોષદીવાલની વચ્ચે જોવા મળતી પુટિકામય અથવા નલિકામય રચનાઓ છે.
તેઓ કોષદીવાલના ઘટકોના સંશ્લેષણમાં અથવા ઉત્સેચકોના સ્ત્રાવમાં સામેલ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
તેથી,તેઓ ફૂગના કોષોની લાક્ષણિકતા છે.

(C) વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ સહિતના તમામ સજીવોને $ATP$ ના સ્વરૂપમાં ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવા માટે જારક કોષીય શ્વસન માટે ઓક્સિજનની જરૂર હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Fungi$ (ફૂગ) એ પરપોષી સજીવો છે જે પ્રાણીઓની જેમ પોષણ માટે બાહ્ય કાર્બનિક સ્ત્રોતો પર આધાર રાખે છે અને ઓક્સિજનની હાજરીમાં જારક શ્વસન કરે છે.
જોકે લીલ અને લાઇકેન પણ શ્વસન કરવામાં સક્ષમ છે,પરંતુ $Fungi$ (ફૂગ) તેમના પ્રાણીઓ જેવા પરપોષી પોષણ અને શ્વસન જરૂરિયાતો માટે જાણીતી છે.

(D) $Rhizopus$ ફૂગમાં,ફેરોમોન્સ તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ રાસાયણિક પદાર્થો (જેમ કે ટ્રાયસ્પોરિક એસિડ) કોષો દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
આ ફેરોમોન્સ સુસંગત સમાગમ પ્રકારો (+ અને - સ્ટ્રેન્સ) વચ્ચે આકર્ષણને સરળ બનાવીને જાતીય પ્રજનનમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે.
આ આંતરક્રિયા ઝાયગોસ્પોરના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે,જે ગેમેટેન્જિયાના જોડાણ પછી બનતી એક પ્રતિરોધક રચના છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(A) $Neurospora crassa$ ને ફૂગની દુનિયાનું $Drosophila$ કહેવામાં આવે છે. આનું કારણ એ છે કે તેનો ઉપયોગ આનુવંશિક સંશોધનમાં વ્યાપકપણે કરવામાં આવ્યો છે, જેવી રીતે પ્રાણી આનુવંશિકતામાં $Drosophila melanogaster$ (ફળમાખી) નો ઉપયોગ થાય છે. તેનું ટૂંકું જીવનચક્ર, ઉછેરવામાં સરળતા અને સ્પષ્ટ આનુવંશિક ચિહ્નો તેને જૈવરાસાયણિક આનુવંશિકતા અને પુનઃસંયોજનના અભ્યાસ માટે એક આદર્શ મોડેલ સજીવ બનાવે છે.

(D) $Saccharomyces$ $cerevisiae$ સામાન્ય રીતે બ્રુઅર્સ યીસ્ટ તરીકે ઓળખાય છે.
તે એકકોષી ફૂગ છે.
તે ફૂગ હોવાથી,તેમાં સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ જોવા મળે છે.
તેથી,તેને સુકોષકેન્દ્રી સજીવ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) અર્ગોટ એ $Claviceps$ પ્રજાતિની ફૂગ છે, ખાસ કરીને $Claviceps$ $\text{purpurea}$.
તે રાઈ અને અન્ય ધાન્ય પાકોના બીજાશયને સંક્રમિત કરે છે.
આ ફૂગ અર્ગોટ આલ્કલોઇડ્સનો સ્ત્રોત છે, જેનો ઉપયોગ દવામાં માઈગ્રેન (આધાશીશી) ની સારવાર માટે અને બાળજન્મ દરમિયાન ગર્ભાશયના સંકોચનને ઉત્તેજિત કરવા માટે થાય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) ઓસ્મોટ્રોફ્સ એવા સજીવો છે જે તેમના પોષક તત્વોને કોષરસપટલ દ્વારા દ્રાવ્ય કાર્બનિક સંયોજનોના શોષણ દ્વારા મેળવે છે.
પરિસ્થિતિકીય તંત્રના સંદર્ભમાં,આ સજીવો મુખ્યત્વે વિઘટકો (જેમ કે બેક્ટેરિયા અને ફૂગ) છે જે મૃત કાર્બનિક પદાર્થોનું સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન કરે છે.
તેથી,વિઘટકોને ઓસ્મોટ્રોફ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પર્યાવરણમાંથી પોષક તત્વોને શોષવા માટે ઓસ્મોટ્રોફીની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરે છે.

(C) સૃષ્ટિ $Fungi$ (ફૂગ) એવા સજીવો ધરાવે છે જે મુખ્યત્વે બહુકોષીય (ઈસ્ટ સિવાય) અને પરપોષી હોય છે. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાંથી દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે તેમને વિઘટકો અથવા મૃતોપજીવીઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે. સૃષ્ટિ $Monera$ એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો ધરાવે છે. સૃષ્ટિ $Protista$ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો ધરાવે છે. સૃષ્ટિ $Metaphyta$ (વનસ્પતિ સૃષ્ટિ) સ્વયંપોષી સજીવો ધરાવે છે.

(D) ફૂગની કોષદિવાલ કાઈટીન (chitin) ની બનેલી હોય છે,જેને ફંગલ સેલ્યુલોઝ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
બ્રેડ મોલ્ડ (દા.ત.,$Rhizopus$) એ ફૂગ સૃષ્ટિનો સભ્ય છે.
પૅરામિશિયમ એ પ્રજીવ (પ્રોટિસ્ટા) છે અને તેમાં કોષદિવાલનો અભાવ હોય છે.
સાયનોબૅક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જેની કોષદિવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેનની બનેલી હોય છે.
યુગ્લિના એ પ્રજીવ છે જેમાં કોષદિવાલને બદલે પ્રોટીનયુક્ત સ્તર હોય છે જેને પેલિકલ (pellicle) કહેવાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ બ્રેડ મોલ્ડ છે.

(A) ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને અને પરિણામી કાર્બનિક અણુઓને શોષીને તેમનું પોષણ મેળવે છે,જેને અવશોષી પોષણ (absorptive nutrition) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,તેઓને મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) પ્લાઝમોગેમી એ ફૂગમાં લિંગી પ્રજનનનો પ્રથમ તબક્કો છે. તેમાં બે ચલિત અથવા અચલિત જન્યુઓ વચ્ચે જીવરસનું જોડાણ થાય છે. આ પ્રક્રિયા બે એકકીય કોષકેન્દ્રોને એક જ કોષમાં નજીક લાવે છે,જેના પરિણામે દ્વિકોષકેન્દ્રીય અવસ્થા $(n+n)$ રચાય છે.

(B) ફૂગના અભ્યાસને $Mycology$ (કવકવિદ્યા) કહેવામાં આવે છે.
$Phycology$ (લીલવિદ્યા) એ લીલનો અભ્યાસ છે.
$Bacteriology$ એ બેક્ટેરિયાનો અભ્યાસ છે.
$Virology$ એ વાયરસનો અભ્યાસ છે.

(D) ફૂગમાં લિંગીપ્રજનન ઊસ્પોર્સ (oospores), એસ્કોસ્પોર્સ (ascospores) અને બેસિડિયોસ્પોર્સ (basidiospores) દ્વારા થાય છે।
આ બીજાણુઓ વિવિધ પદ્ધતિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે।
ફૂગમાં લિંગીપ્રજનનના વિવિધ પ્રકારો જોવા મળે છે, જેમાં સમજન્યુક (બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુઓનું જોડાણ), વિષમજન્યુક (બાહ્યાકાર રીતે અસમાન જન્યુઓનું જોડાણ) અને અંડજન્યુક (મોટા અચલિત માદા જન્યુ અને નાના ચલિત નર જન્યુનું જોડાણ) નો સમાવેશ થાય છે।
તેથી, ફૂગ સૃષ્ટિમાં આ ત્રણેય પ્રકારો જોવા મળે છે।

(B) ફૂગનું શરીર લાંબા,પાતળા,દોરી જેવા બંધારણોનું બનેલું હોય છે જેને $Hyphae$ (કવકસૂત્ર) કહે છે.
આ $Hyphae$ એક જાળી જેવી રચના બનાવે છે જેને $Mycelium$ (કવકજાળ) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,કવકજાળ બનાવતા દોરી જેવા તાંતણાઓને $Hyphae$ (કવકસૂત્ર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) જે ફૂગ પોતાનું પોષણ જીવંત યજમાન સજીવોમાંથી મેળવે છે તેને $\text{પરોપજીવી}$ (Parasitic) ફૂગ કહેવામાં આવે છે।
$\text{મૃતોપજીવી}$ (Saprophytic) ફૂગ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે।
$\text{સહજીવી}$ (Symbiotic) ફૂગ અન્ય સજીવો સાથે સહજીવન ગુજારે છે (દા.ત. લાઈકેન અથવા માયકોરાઈઝા), જેમાં બંને સજીવોને લાભ થાય છે।
$\text{વિઘટક}$ (Decomposer) એવા સજીવો છે જે જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોનું સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન કરે છે, જે મુખ્યત્વે મૃતોપજીવી ફૂગનું કાર્ય છે।

(A) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ત્રણ અલગ-અલગ તબક્કામાં થાય છે:
$1$. પ્લાઝમોગેમી (Plasmogamy): બે ચલિત અથવા અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. કેરિયોગેમી (Karyogamy): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): યુગ્મનજમાં અર્ધીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) ફૂગનો વનસ્પતિ દેહ તંતુમય રચનાઓથી બનેલો હોય છે જેને કવકસૂત્ર (hyphae) કહે છે. આ કવકસૂત્રોના જાળાને સામૂહિક રીતે કવકજાળ (mycelium) કહેવામાં આવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $B$ (ફૂગ) છે.

(C) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન ત્રણ મુખ્ય તબક્કામાં થાય છે:
$1$. જીવરસ સંયુગ્મન (Plasmogamy): બે ચલિત અથવા અચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન (Karyogamy): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. અર્ધીકરણ (Meiosis): યુગ્મનજમાં અર્ધીકરણ થાય છે,જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.

(C) ફૂગમાં લિંગી પ્રજનન મુખ્યત્વે ત્રણ તબક્કાઓમાં થાય છે:
$1$. $Plasmogamy$ (જીવરસ સંયુગ્મન): બે પ્રચલિત અથવા અપ્રચલિત જન્યુઓના જીવરસનું જોડાણ.
$2$. $Karyogamy$ (કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન): બે કોષકેન્દ્રોનું જોડાણ.
$3$. $Meiosis$ (અર્ધીકરણ): યુગ્મનજમાં થતી પ્રક્રિયા જેના પરિણામે એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
'કોષકેન્દ્રિકા સંયુગ્મન' એ ફૂગના લિંગી પ્રજનન ચક્રનો કોઈ તબક્કો નથી.

(C) ફૂગની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Chitin$ (કાઈટિન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-એસીટાઈલગ્લુકોસેમાઈન એકમોનો બનેલો એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે. $Chitin$ ફૂગના કોષોને બંધારણીય મજબૂતી અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે. જોકે કેટલીક નિમ્ન કક્ષાની ફૂગમાં સેલ્યુલોઝ હોઈ શકે છે,પરંતુ ફૂગ સૃષ્ટિ $(Fungi)$ માટે લાક્ષણિક કોષદીવાલનું ઘટક $Chitin$ છે.