ChemistryQ1–28 of 28 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
ક્રોમિયમ $(Cr)$ પરમાણુની સાચી ધરાવસ્થિતિની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના કઈ છે?
A
$[Ar] \, 3d^5 \, 4s^1$
B
$[Ar] \, 3d^4 \, 4s^2$
C
$[Ar] \, 3d^6 \, 4s^0$
D
$[Ar] \, 4d^5 \, 4s^1$
Solution
(A) ક્રોમિયમ $(Cr)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત રચના $[Ar] \, 3d^4 \, 4s^2$ છે.
પરંતુ,અર્ધ-પૂર્ણ $3d$ પેટાકોષ $(3d^5)$ વિનિમય ઉર્જા અને સંમિતિને કારણે વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,વધુ સ્થિરતા મેળવવા માટે $4s$ કક્ષકમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાં જાય છે,જેના પરિણામે સાચી રચના $[Ar] \, 3d^5 \, 4s^1$ બને છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત રચના $[Ar] \, 3d^4 \, 4s^2$ છે.
પરંતુ,અર્ધ-પૂર્ણ $3d$ પેટાકોષ $(3d^5)$ વિનિમય ઉર્જા અને સંમિતિને કારણે વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,વધુ સ્થિરતા મેળવવા માટે $4s$ કક્ષકમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાં જાય છે,જેના પરિણામે સાચી રચના $[Ar] \, 3d^5 \, 4s^1$ બને છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કયા અણુ માટે ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય છે?
A
એમોનિયા
B
બોરોન ટ્રાયફ્લોરાઈડ
C
સલ્ફર ડાયોક્સાઈડ
D
પાણી
Solution
(B) $BF_3$ (બોરોન ટ્રાયફ્લોરાઈડ) નો આકાર ટ્રાયગોનલ પ્લેનર હોય છે,જેમાં ત્રણ $B-F$ બંધની ડાયપોલ એકબીજાની અસરને નાબૂદ કરે છે,પરિણામે કુલ ડાયપોલ મોમેન્ટ $0 \ D$ થાય છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
$but-1-ene-3-yne$ માં સિગ્મા અને પાઈ બંધની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$5$ સિગ્મા અને $5$ પાઈ
B
$7$ સિગ્મા અને $3$ પાઈ
C
$8$ સિગ્મા અને $2$ પાઈ
D
$6$ સિગ્મા અને $4$ પાઈ
Solution
(B) $but-1-ene-3-yne$ નું બંધારણ $CH_2=CH-C \equiv CH$ છે.
બંધની ગણતરી:
સિગ્મા $( \sigma )$ બંધ: $3$ $C-H$ બંધ,$1$ $C-C$ એકલ બંધ,$1$ $C=C$ દ્વિબંધ ($1$ $ \sigma $ ધરાવે છે),અને $1$ $C \equiv C$ ત્રિબંધ ($1$ $ \sigma $ ધરાવે છે). કુલ $ \sigma $ બંધ = $3 + 1 + 1 + 1 + 1 = 7$.
પાઈ $( \pi )$ બંધ: $C=C$ બંધમાં $1$ $ \pi $ બંધ છે,અને $C \equiv C$ બંધમાં $2$ $ \pi $ બંધ છે. કુલ $ \pi $ બંધ = $1 + 2 = 3$.
આમ,અણુમાં $7$ $ \sigma $ બંધ અને $3$ $ \pi $ બંધ છે.
બંધની ગણતરી:
સિગ્મા $( \sigma )$ બંધ: $3$ $C-H$ બંધ,$1$ $C-C$ એકલ બંધ,$1$ $C=C$ દ્વિબંધ ($1$ $ \sigma $ ધરાવે છે),અને $1$ $C \equiv C$ ત્રિબંધ ($1$ $ \sigma $ ધરાવે છે). કુલ $ \sigma $ બંધ = $3 + 1 + 1 + 1 + 1 = 7$.
પાઈ $( \pi )$ બંધ: $C=C$ બંધમાં $1$ $ \pi $ બંધ છે,અને $C \equiv C$ બંધમાં $2$ $ \pi $ બંધ છે. કુલ $ \pi $ બંધ = $1 + 2 = 3$.
આમ,અણુમાં $7$ $ \sigma $ બંધ અને $3$ $ \pi $ બંધ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
જે સંયોજનમાં $C^*$ બંધ બનાવવા માટે $sp^3$ સંકર કક્ષકોનો ઉપયોગ કરે છે તે છે
A
$H-COOH$
B
$(NH_2)_2-C=O$
C
$CH_3-CH_2-OH$
D
$CH_3-CHO$
Solution
(C) $CH_3-CH_2-OH$ સંયોજનમાં,$C^*$ તરીકે ચિહ્નિત કાર્બન પરમાણુ (જે હાઇડ્રોક્સિલ જૂથ સાથે જોડાયેલ છે) ચાર અન્ય પરમાણુઓ સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે.
તે ચાર સિગ્મા બંધ બનાવે છે અને કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતું નથી,તેથી તેનો સ્ટેરિક નંબર $4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
$H-COOH$,$(NH_2)_2-C=O$,અને $CH_3-CHO$ માં,$C^*$ કાર્બન પરમાણુ ઓક્સિજન સાથે દ્વિબંધ ધરાવે છે,તેથી તે $sp^2$ સંકરણ દર્શાવે છે.
તે ચાર સિગ્મા બંધ બનાવે છે અને કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતું નથી,તેથી તેનો સ્ટેરિક નંબર $4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
$H-COOH$,$(NH_2)_2-C=O$,અને $CH_3-CHO$ માં,$C^*$ કાર્બન પરમાણુ ઓક્સિજન સાથે દ્વિબંધ ધરાવે છે,તેથી તે $sp^2$ સંકરણ દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
કયો અણુ પિરામિડલ આકાર ધરાવે છે?
A
$PCl_3$
B
$CO_3^{2-}$
C
$SO_3$
D
$NO_3^{-}$
Solution
(A) $PCl_3$ માં,મધ્યસ્થ $P$ પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ અનુભવે છે.
તેમાં $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (લોન પેર) હોય છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,એક લોન પેરની હાજરીને કારણે તેનો આકાર $NH_3$ ની જેમ પિરામિડલ હોય છે.
તેમાં $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (લોન પેર) હોય છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,એક લોન પેરની હાજરીને કારણે તેનો આકાર $NH_3$ ની જેમ પિરામિડલ હોય છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝ પેરામેગ્નેટિક (અનુચુંબકીય) છે?
A
$O_2^-$
B
$NO$
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને
D
$CN^{-}$
Solution
(C) મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરી $(MOT)$ મુજબ,જો કોઈ સ્પીસીઝમાં એક અથવા વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય તો તે પેરામેગ્નેટિક હોય છે.
$1$. $O_2^-$ માં $17$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$ છે. તેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$2$. $NO$ માં $15$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$ છે. તેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$3$. $CN^-$ માં $14$ ઇલેક્ટ્રોન છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
તેથી,$(a)$ અને $(b)$ બંને પેરામેગ્નેટિક છે.
$1$. $O_2^-$ માં $17$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$ છે. તેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$2$. $NO$ માં $15$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$ છે. તેમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
$3$. $CN^-$ માં $14$ ઇલેક્ટ્રોન છે. બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
તેથી,$(a)$ અને $(b)$ બંને પેરામેગ્નેટિક છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryDifficultMCQIIT JEE · 1989
જ્યારે આદર્શ વાયુનું અનિયંત્રિત વિસ્તરણ થાય છે,ત્યારે ઠંડક થતી નથી કારણ કે અણુઓ
A
ઇન્વર્ઝન તાપમાનથી ઉપર હોય છે
B
એકબીજા પર કોઈ આકર્ષણ બળ લગાડતા નથી
C
ગતિજ ઉર્જામાં થયેલા ઘટાડા જેટલું કાર્ય કરે છે
D
ઉર્જાના વ્યય વગર અથડાય છે
Solution
(B) આદર્શ વાયુમાં કણો વચ્ચે કોઈ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળ હોતું નથી.
અનિયંત્રિત વિસ્તરણ (શૂન્યાવકાશની વિરુદ્ધ વિસ્તરણ) દરમિયાન,વાયુ દ્વારા કોઈ કાર્ય થતું નથી $(w = 0)$.
આકર્ષણ બળોને દૂર કરવા માટે કોઈ આંતરિક ઉર્જા વપરાતી નથી,તેથી આદર્શ વાયુનું તાપમાન અચળ રહે છે.
અનિયંત્રિત વિસ્તરણ (શૂન્યાવકાશની વિરુદ્ધ વિસ્તરણ) દરમિયાન,વાયુ દ્વારા કોઈ કાર્ય થતું નથી $(w = 0)$.
આકર્ષણ બળોને દૂર કરવા માટે કોઈ આંતરિક ઉર્જા વપરાતી નથી,તેથી આદર્શ વાયુનું તાપમાન અચળ રહે છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
$O_2$,$N_2$,$NH_3$ અને $CH_4$ વાયુઓ માટે વાન્ડર વાલ્સ અચળાંક '$a$' ના મૂલ્યો અનુક્રમે $1.3$,$1.390$,$4.170$ અને $2.253 \ L^2 \ atm \ mol^{-2}$ છે. કયો વાયુ સૌથી સરળતાથી પ્રવાહીમાં ફેરવી શકાય છે?
A
$O_2$
B
$N_2$
C
$NH_3$
D
$CH_4$
Solution
(C) વાન્ડર વાલ્સ અચળાંક '$a$' એ વાયુના અણુઓ વચ્ચેના આકર્ષણ બળનું માપ દર્શાવે છે.
'$a$' નું મૂલ્ય જેટલું વધારે,તેટલું આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળ મજબૂત.
મજબૂત આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળને કારણે વાયુનું પ્રવાહીકરણ સરળ બને છે.
આપેલા મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $a(NH_3) = 4.170 > a(CH_4) = 2.253 > a(N_2) = 1.390 > a(O_2) = 1.3$.
$NH_3$ માટે '$a$' નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી સરળતાથી પ્રવાહીમાં ફેરવી શકાય છે.
'$a$' નું મૂલ્ય જેટલું વધારે,તેટલું આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળ મજબૂત.
મજબૂત આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળને કારણે વાયુનું પ્રવાહીકરણ સરળ બને છે.
આપેલા મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $a(NH_3) = 4.170 > a(CH_4) = 2.253 > a(N_2) = 1.390 > a(O_2) = 1.3$.
$NH_3$ માટે '$a$' નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી સરળતાથી પ્રવાહીમાં ફેરવી શકાય છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ઉષ્માશોષક (endothermic) પ્રક્રિયા છે?
A
$2H_2 + O_2 \to 2H_2O$
B
$N_2 + O_2 \to 2NO$
C
$2NaOH + H_2SO_4 \to Na_2SO_4 + 2H_2O$
D
$3O_2 + C_2H_5OH \to 2CO_2 + 3H_2O$
Solution
(B) પ્રક્રિયા $N_{2(g)} + O_{2(g)} \to 2NO_{(g)}$ એ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે કારણ કે આ પ્રક્રિયામાં ઉષ્માનું શોષણ થાય છે.
બાકીની તમામ પ્રક્રિયાઓ ઉષ્માક્ષેપક છે કારણ કે તે પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.
બાકીની તમામ પ્રક્રિયાઓ ઉષ્માક્ષેપક છે કારણ કે તે પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.
1 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કદમાં સૌથી નાનું કયું છે?
A
$N^{3-}$
B
$O^{2-}$
C
$F^{-}$
D
$Na^{+}$
Solution
(D) . $Na^{+} < F^{-} < O^{2-} < N^{3-}$
આ તમામ આયનો આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક છે,એટલે કે તેમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન ($10$ ઇલેક્ટ્રોન) છે.
આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ માટે,જેમ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ વધે તેમ આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે કારણ કે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
પરમાણુ ક્રમાંક $N(7)$,$O(8)$,$F(9)$ અને $Na(11)$ હોવાથી,$Na^{+}$ માટે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર સૌથી વધુ છે,તેથી તેનું કદ સૌથી નાનું છે.
આ તમામ આયનો આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક છે,એટલે કે તેમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન ($10$ ઇલેક્ટ્રોન) છે.
આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ માટે,જેમ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ વધે તેમ આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે કારણ કે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
પરમાણુ ક્રમાંક $N(7)$,$O(8)$,$F(9)$ અને $Na(11)$ હોવાથી,$Na^{+}$ માટે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર સૌથી વધુ છે,તેથી તેનું કદ સૌથી નાનું છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
સોડિયમ સલ્ફેટ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે જ્યારે બેરિયમ સલ્ફેટ અલ્પ દ્રાવ્ય છે કારણ કે
A
$Na_2SO_4$ ની જલીયકરણ ઉર્જા તેની લેટીસ ઉર્જા કરતા ઓછી છે
B
$Na_2SO_4$ ની જલીયકરણ ઉર્જા તેની લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે છે
C
$BaSO_4$ ની લેટીસ ઉર્જા તેની જલીયકરણ ઉર્જા કરતા વધારે છે
D
દ્રાવ્યતામાં લેટીસ ઉર્જા કોઈ ભૂમિકા ભજવતી નથી
Solution
(C) આયનીય સંયોજનની પાણીમાં દ્રાવ્યતા તેની લેટીસ ઉર્જા અને જલીયકરણ ઉર્જા વચ્ચેના સંતુલન પર આધાર રાખે છે.
ક્ષાર દ્રાવ્ય થવા માટે,જલીયકરણ ઉર્જા લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે હોવી જોઈએ.
$Na_2SO_4$ ના કિસ્સામાં,જલીયકરણ ઉર્જા લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે છે,તેથી તે દ્રાવ્ય છે.
$BaSO_4$ ના કિસ્સામાં,ઉચ્ચ ચાર્જ ઘનતા અને મજબૂત આયનીય આંતરક્રિયાને કારણે લેટીસ ઉર્જા જલીયકરણ ઉર્જા કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે,જે તેને અલ્પ દ્રાવ્ય બનાવે છે.
ક્ષાર દ્રાવ્ય થવા માટે,જલીયકરણ ઉર્જા લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે હોવી જોઈએ.
$Na_2SO_4$ ના કિસ્સામાં,જલીયકરણ ઉર્જા લેટીસ ઉર્જા કરતા વધારે છે,તેથી તે દ્રાવ્ય છે.
$BaSO_4$ ના કિસ્સામાં,ઉચ્ચ ચાર્જ ઘનતા અને મજબૂત આયનીય આંતરક્રિયાને કારણે લેટીસ ઉર્જા જલીયકરણ ઉર્જા કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે હોય છે,જે તેને અલ્પ દ્રાવ્ય બનાવે છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
કયું સંયોજન એક આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ ધરાવે છે?
A
$2, 2, 3, 3-$ટેટ્રામિથાઈલપેન્ટેન
B
$2, 2-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન
C
$2, 2, 3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન
D
$2-$મિથાઈલપેન્ટેન
Solution
(D) આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહને $(CH_3)_2CH-$ બંધારણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$1.$ $2, 2, 3, 3-$ટેટ્રામિથાઈલપેન્ટેન: બધા મિથાઈલ સમૂહો ચતુર્થક કાર્બન સાથે જોડાયેલા છે,તેથી તેમાં આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$2.$ $2, 2-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $CH_3-CH_2-CH_2-C(CH_3)_2-CH_3$ છે. તેમાં ટર્ટ-બ્યુટાઈલ સમૂહ છે,આઈસોપ્રોપાઈલ નથી.
$3.$ $2, 2, 3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં ટર્ટ-બ્યુટાઈલ અને સેક-બ્યુટાઈલ સમૂહ છે,પરંતુ આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$4.$ $2-$મિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2-CH_2-CH_3$ છે. આ સંયોજન $2-$સ્થાન પર એક આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ ધરાવે છે.
$1.$ $2, 2, 3, 3-$ટેટ્રામિથાઈલપેન્ટેન: બધા મિથાઈલ સમૂહો ચતુર્થક કાર્બન સાથે જોડાયેલા છે,તેથી તેમાં આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$2.$ $2, 2-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $CH_3-CH_2-CH_2-C(CH_3)_2-CH_3$ છે. તેમાં ટર્ટ-બ્યુટાઈલ સમૂહ છે,આઈસોપ્રોપાઈલ નથી.
$3.$ $2, 2, 3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $CH_3-C(CH_3)_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં ટર્ટ-બ્યુટાઈલ અને સેક-બ્યુટાઈલ સમૂહ છે,પરંતુ આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$4.$ $2-$મિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2-CH_2-CH_3$ છે. આ સંયોજન $2-$સ્થાન પર એક આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
જે સંયોજનમાં કાર્બન બંધ બનાવવા માટે ફક્ત તેના $sp^3$ સંકર કક્ષકોનો ઉપયોગ કરે છે તે છે
A
$HCOOH$
B
$(NH_2)_2CO$
C
$(CH_3)_3COH$
D
$(CH_3)_3CHO$
Solution
(C) $(CH_3)_3COH$ માં,બંધારણ $(CH_3)_3C-OH$ છે.
બધા જ કાર્બન પરમાણુઓ ચાર અન્ય પરમાણુઓ સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલા છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બધા $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$HCOOH$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$(NH_2)_2CO$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$(CH_3)_3CHO$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
બધા જ કાર્બન પરમાણુઓ ચાર અન્ય પરમાણુઓ સાથે એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલા છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બધા $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$HCOOH$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$(NH_2)_2CO$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$(CH_3)_3CHO$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કયા અણુમાં અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ (asymmetric carbon atom) રહેલો છે?
A
$CH_2Cl-CH_2Br$
B
$CH_3-CHCl_2$
C
$CH_3-CH_3$
D
$CH_3-CH(OH)-CH_2Br$
Solution
(D) અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ (કાઈરલ કેન્દ્ર) એ એવો કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો હોય છે.
$CH_3-CH(OH)-CH_2Br$ માં,બીજો કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો છે: $-H$,$-OH$,$-CH_3$,અને $-CH_2Br$.
તેથી,તે એક અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ છે.
$CH_3-CH(OH)-CH_2Br$ માં,બીજો કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો છે: $-H$,$-OH$,$-CH_3$,અને $-CH_2Br$.
તેથી,તે એક અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
$C-H$ બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ શેમાં હોય છે?
A
$C_2H_2$
B
$C_2H_4$
C
$C_2H_6$
D
$C_2H_2Br_2$
Solution
(C) બંધ લંબાઈ એ કાર્બન પરમાણુની સંકર કક્ષકના $s$-લક્ષણના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
$1.$ $C_2H_2$ (ઈથાઈન) માં,કાર્બનનું સંકરણ $sp$ છે,જેમાં $50 \% \ s$-લક્ષણ છે.
$2.$ $C_2H_4$ (ઈથીન) માં,કાર્બનનું સંકરણ $sp^2$ છે,જેમાં $33.33 \% \ s$-લક્ષણ છે.
$3.$ $C_2H_6$ (ઈથેન) માં,કાર્બનનું સંકરણ $sp^3$ છે,જેમાં $25 \% \ s$-લક્ષણ છે.
$C_2H_6$ માં સૌથી ઓછું $s$-લક્ષણ $(25 \%)$ હોવાથી,$C_2H_6$ માં $C-H$ બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ હોય છે.
$1.$ $C_2H_2$ (ઈથાઈન) માં,કાર્બનનું સંકરણ $sp$ છે,જેમાં $50 \% \ s$-લક્ષણ છે.
$2.$ $C_2H_4$ (ઈથીન) માં,કાર્બનનું સંકરણ $sp^2$ છે,જેમાં $33.33 \% \ s$-લક્ષણ છે.
$3.$ $C_2H_6$ (ઈથેન) માં,કાર્બનનું સંકરણ $sp^3$ છે,જેમાં $25 \% \ s$-લક્ષણ છે.
$C_2H_6$ માં સૌથી ઓછું $s$-લક્ષણ $(25 \%)$ હોવાથી,$C_2H_6$ માં $C-H$ બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ હોય છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કોની પાસે એસિડિક હાઇડ્રોજન છે?
A
ઇથાઇન
B
ઇથિન
C
ઇથેન
D
બેન્ઝિન
Solution
(A) હાઇડ્રોકાર્બનમાં હાઇડ્રોજનની એસિડિક પ્રકૃતિ તે કાર્બન પરમાણુના સંકરણ પર આધાર રાખે છે જેની સાથે તે જોડાયેલ છે.
$CH \equiv CH$ (ઇથાઇન) માં,કાર્બન $sp$ સંકરણ ધરાવે છે,જેમાં $50\%$ $s$-લક્ષણ હોય છે,જે તેને વધુ વિદ્યુતઋણ બનાવે છે અને તેથી $C-H$ બંધ ધ્રુવીય બને છે,જેના કારણે હાઇડ્રોજન એસિડિક બને છે.
સોડિયમ ધાતુ સાથેની પ્રતિક્રિયા આ સાબિત કરે છે: $2CH \equiv CH + 2Na \to 2CH \equiv C^{-}Na^{+} + H_2 \uparrow$.
તેથી,ઇથાઇન પાસે એસિડિક હાઇડ્રોજન છે.
$CH \equiv CH$ (ઇથાઇન) માં,કાર્બન $sp$ સંકરણ ધરાવે છે,જેમાં $50\%$ $s$-લક્ષણ હોય છે,જે તેને વધુ વિદ્યુતઋણ બનાવે છે અને તેથી $C-H$ બંધ ધ્રુવીય બને છે,જેના કારણે હાઇડ્રોજન એસિડિક બને છે.
સોડિયમ ધાતુ સાથેની પ્રતિક્રિયા આ સાબિત કરે છે: $2CH \equiv CH + 2Na \to 2CH \equiv C^{-}Na^{+} + H_2 \uparrow$.
તેથી,ઇથાઇન પાસે એસિડિક હાઇડ્રોજન છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
ક્લોરિન પરમાણુના અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન માટે ક્વોન્ટમ આંકનો સાચો સેટ કયો છે?
A
$2, 1, 0$
B
$2, 1, 1$
C
$3, 1, 1$
D
$3, 0, 0$
Solution
(C) ક્લોરિન $(Cl)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $17$ છે.
$Cl$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$ છે.
સંયોજકતા કોષની રચના $3s^2 3p^5$ છે.
$3p$ પેટાકોષમાં $3$ કક્ષકો $(3p_x, 3p_y, 3p_z)$ હોય છે. હુન્ડના નિયમ મુજબ,$5$ ઇલેક્ટ્રોન આ રીતે ભરાય છે: $3p_x^2, 3p_y^2, 3p_z^1$.
અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $3p_z$ કક્ષકમાં છે.
આ ઇલેક્ટ્રોન માટે:
મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n)$ = $3$
$p$-કક્ષક માટે ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $(l)$ = $1$
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $(m)$ ની કિંમત $-1, 0, +1$ હોઈ શકે છે. પરંપરાગત રીતે,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને $m = +1$ આપવામાં આવે છે.
આમ,ક્વોન્ટમ આંકનો સેટ $n=3, l=1, m=1$ છે.
$Cl$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$ છે.
સંયોજકતા કોષની રચના $3s^2 3p^5$ છે.
$3p$ પેટાકોષમાં $3$ કક્ષકો $(3p_x, 3p_y, 3p_z)$ હોય છે. હુન્ડના નિયમ મુજબ,$5$ ઇલેક્ટ્રોન આ રીતે ભરાય છે: $3p_x^2, 3p_y^2, 3p_z^1$.
અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $3p_z$ કક્ષકમાં છે.
આ ઇલેક્ટ્રોન માટે:
મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n)$ = $3$
$p$-કક્ષક માટે ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $(l)$ = $1$
ચુંબકીય ક્વોન્ટમ આંક $(m)$ ની કિંમત $-1, 0, +1$ હોઈ શકે છે. પરંપરાગત રીતે,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનને $m = +1$ આપવામાં આવે છે.
આમ,ક્વોન્ટમ આંકનો સેટ $n=3, l=1, m=1$ છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
એક પાત્રમાં $CH_4$ અને $H_2$ નું સમાન દળ લેવામાં આવે છે. $H_2$ દ્વારા ઉદ્ભવતું આંશિક દબાણ કેટલું હશે?
A
$8/9$
B
$1/9$
C
$1/2$
D
$1$
Solution
(A) ધારો કે બંને વાયુઓનું દળ $m \ g$ છે.
$CH_4$ ના મોલની સંખ્યા $(n_{CH_4})$ = $\frac{m}{16}$.
$H_2$ ના મોલની સંખ્યા $(n_{H_2})$ = $\frac{m}{2}$.
વાયુનું આંશિક દબાણ તેના મોલ અંશ $(x_i = \frac{n_i}{n_{total}})$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
$H_2$ ના મોલ અંશ $(x_{H_2})$ = $\frac{n_{H_2}}{n_{H_2} + n_{CH_4}} = \frac{\frac{m}{2}}{\frac{m}{2} + \frac{m}{16}}$.
$x_{H_2} = \frac{\frac{m}{2}}{\frac{8m + m}{16}} = \frac{\frac{m}{2}}{\frac{9m}{16}} = \frac{m}{2} \times \frac{16}{9m} = \frac{8}{9}$.
તેથી,$H_2$ દ્વારા ઉદ્ભવતું આંશિક દબાણ કુલ દબાણના $\frac{8}{9}$ ભાગનું છે.
$CH_4$ ના મોલની સંખ્યા $(n_{CH_4})$ = $\frac{m}{16}$.
$H_2$ ના મોલની સંખ્યા $(n_{H_2})$ = $\frac{m}{2}$.
વાયુનું આંશિક દબાણ તેના મોલ અંશ $(x_i = \frac{n_i}{n_{total}})$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
$H_2$ ના મોલ અંશ $(x_{H_2})$ = $\frac{n_{H_2}}{n_{H_2} + n_{CH_4}} = \frac{\frac{m}{2}}{\frac{m}{2} + \frac{m}{16}}$.
$x_{H_2} = \frac{\frac{m}{2}}{\frac{8m + m}{16}} = \frac{\frac{m}{2}}{\frac{9m}{16}} = \frac{m}{2} \times \frac{16}{9m} = \frac{8}{9}$.
તેથી,$H_2$ દ્વારા ઉદ્ભવતું આંશિક દબાણ કુલ દબાણના $\frac{8}{9}$ ભાગનું છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં એક આઈસોપ્રોપાઈલ (isopropyl) સમૂહ છે?
A
$2,2,3,3-$ટેટ્રામિથાઈલપેન્ટેન
B
$2,2-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન
C
$2,2,3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન
D
$2-$મિથાઈલપેન્ટેન
Solution
(D) આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહને $(CH_3)_2CH-$ બંધારણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$1.$ $2,2,3,3-$ટેટ્રામિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_3C-C(CH_3)_2-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$2.$ $2,2-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_3C-CH_2-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$3.$ $2,2,3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_3C-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં ટર્ટ-બ્યુટાઈલ (tert-butyl) સમૂહ છે,પરંતુ આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$4.$ $2-$મિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2-CH_2-CH_3$ છે. આ અણુમાં એક આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ છે.
$1.$ $2,2,3,3-$ટેટ્રામિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_3C-C(CH_3)_2-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$2.$ $2,2-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_3C-CH_2-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$3.$ $2,2,3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_3C-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$ છે. તેમાં ટર્ટ-બ્યુટાઈલ (tert-butyl) સમૂહ છે,પરંતુ આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ નથી.
$4.$ $2-$મિથાઈલપેન્ટેન: તેનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2-CH_2-CH_3$ છે. આ અણુમાં એક આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryMCQIIT JEE · 1989
બે અલગ-અલગ દ્રવ્યોના સળિયાઓ,જેમના રેખીય પ્રસરણાંક $\alpha_1$ અને $\alpha_2$ છે અને યંગ મોડ્યુલસ અનુક્રમે $Y_1$ અને $Y_2$ છે,તેમને બે મજબૂત દીવાલો વચ્ચે જડિત કરવામાં આવ્યા છે. સળિયાઓને એવી રીતે ગરમ કરવામાં આવે છે કે જેથી તેમના તાપમાનમાં સમાન વધારો થાય. સળિયાઓ વળતા નથી. જો $\alpha_1 : \alpha_2 = 2 : 3$ હોય,તો બંને સળિયાઓમાં ઉદ્ભવતું થર્મલ સ્ટ્રેસ સમાન હોય તે માટે $Y_1 : Y_2$ નું મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ?
A
$2:3$
B
$4:9$
C
$1:1$
D
$3:2$
Solution
(D) બે મજબૂત દીવાલો વચ્ચે જડિત કરેલા સળિયાને $\Delta T$ તાપમાનના ફેરફાર દ્વારા ગરમ કરવામાં આવે ત્યારે ઉદ્ભવતું થર્મલ સ્ટ્રેસ $\sigma$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે: $\sigma = Y \alpha \Delta T$.
આપેલ છે કે બંને સળિયામાં થર્મલ સ્ટ્રેસ સમાન છે,તેથી: $\sigma_1 = \sigma_2$.
થર્મલ સ્ટ્રેસનું સૂત્ર મૂકતા: $Y_1 \alpha_1 \Delta T = Y_2 \alpha_2 \Delta T$.
તાપમાનનો ફેરફાર $\Delta T$ બંને સળિયા માટે સમાન હોવાથી,આપણે તેને બંને બાજુથી દૂર કરી શકીએ છીએ: $Y_1 \alpha_1 = Y_2 \alpha_2$.
$Y_1 : Y_2$ નો ગુણોત્તર શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા: $\frac{Y_1}{Y_2} = \frac{\alpha_2}{\alpha_1}$.
આપેલ ગુણોત્તર $\alpha_1 : \alpha_2 = 2 : 3$ પરથી,$\frac{\alpha_1}{\alpha_2} = \frac{2}{3}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\alpha_2}{\alpha_1} = \frac{3}{2}$.
તેથી,$\frac{Y_1}{Y_2} = \frac{3}{2}$.
આપેલ છે કે બંને સળિયામાં થર્મલ સ્ટ્રેસ સમાન છે,તેથી: $\sigma_1 = \sigma_2$.
થર્મલ સ્ટ્રેસનું સૂત્ર મૂકતા: $Y_1 \alpha_1 \Delta T = Y_2 \alpha_2 \Delta T$.
તાપમાનનો ફેરફાર $\Delta T$ બંને સળિયા માટે સમાન હોવાથી,આપણે તેને બંને બાજુથી દૂર કરી શકીએ છીએ: $Y_1 \alpha_1 = Y_2 \alpha_2$.
$Y_1 : Y_2$ નો ગુણોત્તર શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા: $\frac{Y_1}{Y_2} = \frac{\alpha_2}{\alpha_1}$.
આપેલ ગુણોત્તર $\alpha_1 : \alpha_2 = 2 : 3$ પરથી,$\frac{\alpha_1}{\alpha_2} = \frac{2}{3}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\alpha_2}{\alpha_1} = \frac{3}{2}$.
તેથી,$\frac{Y_1}{Y_2} = \frac{3}{2}$.
0 likesView Solution
21
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1989
એક ધાતુનું વર્ક ફંક્શન $4.2 \, eV$ છે. જો $2000 \, \mathring{A}$ ના વિકિરણો ધાતુ પર આપાત થાય,તો સૌથી ઝડપી ફોટોઈલેક્ટ્રોનની ગતિઊર્જા કેટલી હશે?
A
$1.6 \times 10^{-19} \, J$
B
$16 \times 10^{-10} \, J$
C
$3.2 \times 10^{-19} \, J$
D
$6.4 \times 10^{-10} \, J$
Solution
(C) ધાતુનું વર્ક ફંક્શન $\Phi = 4.2 \, eV = 4.2 \times 1.602 \times 10^{-19} \, J \approx 6.73 \times 10^{-19} \, J$.
આપાત વિકિરણની ઊર્જા $E = \frac{hc}{\lambda} = \frac{6.626 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^8}{2000 \times 10^{-10}} \, J = 9.939 \times 10^{-19} \, J$.
આઈન્સ્ટાઈનના ફોટોઈલેક્ટ્રિક સમીકરણ મુજબ,$K_{max} = E - \Phi$.
$K_{max} = (9.939 - 6.73) \times 10^{-19} \, J = 3.209 \times 10^{-19} \, J$.
આમ,ગતિઊર્જા આશરે $3.2 \times 10^{-19} \, J$ છે.
આપાત વિકિરણની ઊર્જા $E = \frac{hc}{\lambda} = \frac{6.626 \times 10^{-34} \times 3 \times 10^8}{2000 \times 10^{-10}} \, J = 9.939 \times 10^{-19} \, J$.
આઈન્સ્ટાઈનના ફોટોઈલેક્ટ્રિક સમીકરણ મુજબ,$K_{max} = E - \Phi$.
$K_{max} = (9.939 - 6.73) \times 10^{-19} \, J = 3.209 \times 10^{-19} \, J$.
આમ,ગતિઊર્જા આશરે $3.2 \times 10^{-19} \, J$ છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
સૌથી પ્રબળ બેઇઝ કયો છે?
A
$NH_3$
B
$PH_3$
C
$AsH_3$
D
$SbH_3$
Solution
(A) સાચો જવાબ $(A)$ છે.
સમૂહ $15$ ના હાઇડ્રાઇડ્સમાં ($NH_3$ થી $SbH_3$),સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં બેઝિક પ્રબળતા ઘટે છે.
આનું કારણ એ છે કે જેમ કેન્દ્રીય પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ તેના પર રહેલી અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) મોટી કક્ષકમાં હોય છે.
$NH_3$ માં,અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નાની $sp^3$ સંકરિત કક્ષકમાં હોય છે,જે તેને $PH_3$,$AsH_3$ અને $SbH_3$ ના મોટા પરમાણુઓની તુલનામાં દાન કરવા માટે વધુ સરળતાથી ઉપલબ્ધ બનાવે છે.
સમૂહ $15$ ના હાઇડ્રાઇડ્સમાં ($NH_3$ થી $SbH_3$),સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં બેઝિક પ્રબળતા ઘટે છે.
આનું કારણ એ છે કે જેમ કેન્દ્રીય પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ તેના પર રહેલી અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) મોટી કક્ષકમાં હોય છે.
$NH_3$ માં,અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નાની $sp^3$ સંકરિત કક્ષકમાં હોય છે,જે તેને $PH_3$,$AsH_3$ અને $SbH_3$ ના મોટા પરમાણુઓની તુલનામાં દાન કરવા માટે વધુ સરળતાથી ઉપલબ્ધ બનાવે છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નાઈટ્રોજન $(I)$ ઓક્સાઈડ $(N_2O)$ શેના દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે?
A
એમોનિયમ નાઈટ્રેટનું ઉષ્મીય વિઘટન
B
$N_2O_4$ નું અસમાનુપાતીકરણ
C
એમોનિયમ નાઈટ્રાઈટનું ઉષ્મીય વિઘટન
D
એમોનિયમ નાઈટ્રેટને ગરમ કરવું
Solution
(A) નાઈટ્રોજન $(I)$ ઓક્સાઈડ,જેને નાઈટ્રસ ઓક્સાઈડ $(N_2O)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એમોનિયમ નાઈટ્રેટ $(NH_4NO_3)$ ના ઉષ્મીય વિઘટન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$NH_4NO_3 \xrightarrow{\Delta} N_2O + 2H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$NH_4NO_3 \xrightarrow{\Delta} N_2O + 2H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
નીચેનામાંથી સૌથી પ્રબળ એસિડ કયો છે?
A
$HClO_4$
B
$HClO_3$
C
$HClO_2$
D
$HClO$
Solution
(A) આપેલ ઓક્સોએસિડમાં ક્લોરિનના ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ છે:
$HClO_4$: $+7$
$HClO_3$: $+5$
$HClO_2$: $+3$
$HClO$: $+1$
જેમ મધ્યસ્થ હેલોજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક વધે છે,તેમ ઓક્સોએસિડની એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $HClO_4 > HClO_3 > HClO_2 > HClO$ છે.
આમ,$HClO_4$ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે.
$HClO_4$: $+7$
$HClO_3$: $+5$
$HClO_2$: $+3$
$HClO$: $+1$
જેમ મધ્યસ્થ હેલોજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક વધે છે,તેમ ઓક્સોએસિડની એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $HClO_4 > HClO_3 > HClO_2 > HClO$ છે.
આમ,$HClO_4$ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
સાંદ્ર $HNO_3$ એ $I_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને શું આપે છે?
A
$HI$
B
$HOI$
C
$HIO_3$
D
$HOIO_3$
Solution
(C) સાંદ્ર $HNO_3$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને આયોડિન $(I_2)$ નું આયોડિક એસિડ $(HIO_3)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$I_2 + 10HNO_3 \to 2HIO_3 + 10NO_2 + 4H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$I_2 + 10HNO_3 \to 2HIO_3 + 10NO_2 + 4H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
જ્યારે સાંદ્રતા $0.1 \ M$ હોય ત્યારે નીચેનામાંથી કોણ ઠારબિંદુમાં મહત્તમ અવનયન દર્શાવશે?
A
$NaCl$
B
યુરિયા
C
ગ્લુકોઝ
D
$K_2SO_4$
Solution
(D) ઠારબિંદુમાં અવનયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણમાં ઉત્પન્ન થતા કણો (આયનો) ની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $NaCl \to Na^{+} + Cl^{-}$ ($2$ આયનો)
$2$. યુરિયા એ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે ($1$ કણ)
$3$. ગ્લુકોઝ એ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે ($1$ કણ)
$4$. $K_2SO_4 \to 2K^{+} + SO_4^{2-}$ ($3$ આયનો)
$K_2SO_4$ એ પ્રતિ સૂત્ર એકમ મહત્તમ આયનો ($3$ આયનો) ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી,તે ઠારબિંદુમાં મહત્તમ અવનયન દર્શાવશે.
$1$. $NaCl \to Na^{+} + Cl^{-}$ ($2$ આયનો)
$2$. યુરિયા એ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે ($1$ કણ)
$3$. ગ્લુકોઝ એ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે ($1$ કણ)
$4$. $K_2SO_4 \to 2K^{+} + SO_4^{2-}$ ($3$ આયનો)
$K_2SO_4$ એ પ્રતિ સૂત્ર એકમ મહત્તમ આયનો ($3$ આયનો) ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી,તે ઠારબિંદુમાં મહત્તમ અવનયન દર્શાવશે.
0 likesView Solution
27
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1989
એક રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનો ક્ષય અચળાંક $\lambda$ છે. આ નમૂનાનો અર્ધ-આયુષ્ય અને સરેરાશ આયુષ્ય અનુક્રમે કેટલા થાય?
A
$\frac{1}{\lambda}, \frac{\ln 2}{\lambda}$
B
$\frac{\ln 2}{\lambda}, \frac{1}{\lambda}$
C
$\lambda \ln 2, \frac{1}{\lambda}$
D
$\frac{\lambda}{\ln 2}, \frac{1}{\lambda}$
Solution
(B) રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનું અર્ધ-આયુષ્ય $(t_{1/2})$ સૂત્ર $t_{1/2} = \frac{\ln 2}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનું સરેરાશ આયુષ્ય $(\tau)$ એ ક્ષય અચળાંકનો વ્યસ્ત છે,જે $\tau = \frac{1}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,અર્ધ-આયુષ્ય અને સરેરાશ આયુષ્ય અનુક્રમે $\frac{\ln 2}{\lambda}$ અને $\frac{1}{\lambda}$ છે.
રેડિયોએક્ટિવ નમૂનાનું સરેરાશ આયુષ્ય $(\tau)$ એ ક્ષય અચળાંકનો વ્યસ્ત છે,જે $\tau = \frac{1}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,અર્ધ-આયુષ્ય અને સરેરાશ આયુષ્ય અનુક્રમે $\frac{\ln 2}{\lambda}$ અને $\frac{1}{\lambda}$ છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryDifficultMCQIIT JEE · 1989
ફ્રોથ ફ્લોટેશન (ફેણ પ્લવન) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કોના સંકેન્દ્રણ માટે થાય છે?
A
ચાલ્કોપાયરાઇટ
B
બોક્સાઇટ
C
હેમેટાઇટ
D
કેલેમાઇન
Solution
(A) ફ્રોથ ફ્લોટેશન પદ્ધતિનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સલ્ફાઇડ અયસ્કોના સંકેન્દ્રણ માટે થાય છે.
$A$ ચાલ્કોપાયરાઇટ $(CuFeS_2)$ એ સલ્ફાઇડ અયસ્ક છે,તેથી તેનું સંકેન્દ્રણ ફ્રોથ ફ્લોટેશન પદ્ધતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$A$ ચાલ્કોપાયરાઇટ $(CuFeS_2)$ એ સલ્ફાઇડ અયસ્ક છે,તેથી તેનું સંકેન્દ્રણ ફ્રોથ ફ્લોટેશન પદ્ધતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real IIT JEE style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live IIT JEE mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in IIT JEE 1989?
There are 28 Chemistry questions from the IIT JEE 1989 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are IIT JEE 1989 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice IIT JEE 1989 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full IIT JEE mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from IIT JEE previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix IIT JEE Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick IIT JEE 1989 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.