AIIMS 1992 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

29 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ129 of 29 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
શુદ્ધ કાર્બન ડાયોક્સાઇડનો નમૂનો,તેના સ્ત્રોતને ધ્યાનમાં લીધા વિના,$27.27\%$ કાર્બન અને $72.73\%$ ઓક્સિજન ધરાવે છે. આ માહિતી શેનું સમર્થન કરે છે?
A
નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ
B
દળ સંરક્ષણનો નિયમ
C
વ્યસ્ત પ્રમાણનો નિયમ
D
ગુણક પ્રમાણનો નિયમ

Solution

(A) નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ (Law of constant composition) જણાવે છે કે કોઈપણ રાસાયણિક સંયોજન હંમેશા તેના ઘટક તત્વોને દળના નિશ્ચિત પ્રમાણમાં ધરાવે છે,પછી ભલે તે ગમે તે સ્ત્રોતમાંથી મેળવવામાં આવ્યું હોય.
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ હંમેશા $27.27\%$ કાર્બન અને $72.73\%$ ઓક્સિજન ધરાવે છે,તેથી આ માહિતી નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમનું સમર્થન કરે છે.
2
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
$2 \ M$ સલ્ફ્યુરિક એસિડની નોર્માલિટી કેટલી થાય ($N$ માં)?
A
$2$
B
$4$
C
$0.5$
D
$0.25$

Solution

(B) નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $N = M \times \text{n-factor}$.
સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માટે,તેની બેઝિસિટી (n-factor) $2$ છે કારણ કે તે અણુ દીઠ $2$ પ્રોટોન ($H^+$ આયનો) મુક્ત કરી શકે છે.
આપેલ મોલારિટી $(M)$ = $2 \ M$.
તેથી,$N = 2 \times 2 = 4 \ N$.
3
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
$100 \ mL$ જલીય દ્રાવણમાં ડેસીનોર્મલ સાંદ્રતા મેળવવા માટે કેટલા $g$ દ્વિબેઝિક એસિડ (આણ્વીય વજન $= 200$) હોવું જોઈએ?
A
$1$
B
$2$
C
$10$
D
$20$

Solution

(A) દ્વિબેઝિક એસિડ માટે,તુલ્ય વજન $E = \frac{\text{આણ્વીય વજન}}{2} = \frac{200}{2} = 100 \ g/eq$ થાય.
ડેસીનોર્મલ સાંદ્રતા એટલે નોર્માલિટી $N = \frac{1}{10} = 0.1 \ N$.
નોર્માલિટીનું સૂત્ર $N = \frac{W \times 1000}{E \times V(mL)}$ છે,જ્યાં $W$ એ ગ્રામમાં વજન છે.
કિંમતો મૂકતા: $0.1 = \frac{W \times 1000}{100 \times 100}$.
$0.1 = \frac{W \times 1000}{10000} \implies 0.1 = \frac{W}{10}$.
$W = 0.1 \times 10 = 1 \ g$.
4
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
જો $2 \ L$ $CO_2$ પર સમાન નિરપેક્ષ તાપમાને દબાણ બમણું કરવામાં આવે,તો $CO_2$ નું કદ ............ $L$ થશે.
A
$2$
B
$4$
C
$0.5$
D
$1$

Solution

(D) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને $P_1V_1 = P_2V_2$ થાય.
આપેલ છે: $V_1 = 2 \ L$,$P_2 = 2P_1$.
કિંમતો મૂકતા: $P_1 \times 2 \ L = (2P_1) \times V_2$.
$V_2 = \frac{P_1 \times 2 \ L}{2P_1} = 1 \ L$.
તેથી,કદ $1 \ L$ થશે.
5
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
એક સારી રીતે બંધ કરેલા થર્મોસ ફ્લાસ્કમાં કેટલાક બરફના ટુકડા છે. આ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
બંધ સિસ્ટમ
B
ખુલ્લી સિસ્ટમ
C
અલગ પડેલી (Isolated) સિસ્ટમ
D
બિન-થર્મોડાયનેમિક સિસ્ટમ

Solution

(C) અલગ પડેલી સિસ્ટમમાં આસપાસના વાતાવરણ સાથે દ્રવ્ય કે ઉર્જાની આપ-લે શક્ય નથી. એક સારી રીતે બંધ કરેલા થર્મોસ ફ્લાસ્કમાં ઉષ્મા અને દ્રવ્ય બંનેનું વહન અટકે છે,તેથી તે એક અલગ પડેલી સિસ્ટમ તરીકે કાર્ય કરે છે.
6
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
એક તત્વ $A$ નો ક્લોરાઇડ પાણીમાં તટસ્થ દ્રાવણ આપે છે. આવર્ત કોષ્ટકમાં,તત્વ $A$ કયા સમૂહમાં આવે છે?
A
પ્રથમ સમૂહ
B
ત્રીજો સમૂહ
C
પાંચમો સમૂહ
D
પ્રથમ સંક્રાંતિ શ્રેણી

Solution

(A) તત્વ $A$ નો ક્લોરાઇડ પાણીમાં તટસ્થ દ્રાવણ બનાવે છે જો તે પ્રબળ એસિડ અને પ્રબળ બેઇઝનો ક્ષાર હોય.
$1^{st}$ સમૂહના તત્વો (આલ્કલી ધાતુઓ) $NaCl$ અથવા $KCl$ જેવા ક્લોરાઇડ બનાવે છે,જે પ્રબળ બેઇઝ $(NaOH/KOH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ ના ક્ષાર છે.
આ ક્ષારોનું જળવિભાજન થતું નથી,જેના પરિણામે $pH = 7$ સાથે તટસ્થ દ્રાવણ મળે છે.
તેથી,તત્વ $A$ એ $1^{st}$ સમૂહનું છે.
7
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1992
નીચેનામાંથી કયા સંક્રમણમાં મહત્તમ ઉર્જાની જરૂર પડે છે?
A
$M^{-}_{(g)} \to M_{(g)}$
B
$M_{(g)} \to M^{+}_{(g)}$
C
$M^{+}_{(g)} \to M^{2+}_{(g)}$
D
$M^{2+}_{(g)} \to M^{3+}_{(g)}$

Solution

(D) સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આપેલ સંક્રમણોમાં,ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જાને આયનીકરણ ઉર્જા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જેમ આયન પરનો ધન વીજભાર વધે છે,તેમ બાકી રહેલા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતો અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે.
આનાથી ન્યુક્લિયસ અને વેલેન્સ ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચે મજબૂત સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ થાય છે.
તેથી,$M^{2+}_{(g)}$ માંથી $M^{3+}_{(g)}$ બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા અગાઉના આયનીકરણના પગલાં કરતા ઘણી વધારે હોય છે.
8
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
$HCl$ અણુમાં બંધનનો પ્રકાર કયો છે?
A
શુદ્ધ સહસંયોજક
B
ધ્રુવીય સહસંયોજક
C
અત્યંત સહસંયોજક
D
$H$-બંધ

Solution

(B) $HCl$ અણુમાં,$H$ $(2.1)$ અને $Cl$ $(3.0)$ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત આશરે $0.9$ છે.
વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત $0$ કરતા વધારે અને $1.7$ કરતા ઓછો હોવાથી,રચાતો બંધ ધ્રુવીય સહસંયોજક બંધ છે,જેમાં ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારીની જોડી વધુ વિદ્યુતઋણ ક્લોરિન પરમાણુ તરફ આકર્ષાયેલી રહે છે.
9
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
નીચેનામાંથી કઈ જોડી સ્ટીરિયોઆઈસોમેરિઝમ (અવકાશીય સમઘટકતા) દર્શાવે છે?
A
ભૌમિતિક સમઘટકતા,સ્થાન સમઘટકતા
B
ભૌમિતિક સમઘટકતા,સંરૂપણીય સમઘટકતા
C
પ્રકાશીય સમઘટકતા,ભૌમિતિક સમઘટકતા
D
પ્રકાશીય સમઘટકતા,મેટામેરિઝમ

Solution

(C) સ્ટીરિયોઆઈસોમેરિઝમ એ સમઘટકતાનો એક પ્રકાર છે જેમાં અણુઓનું આણ્વીય સૂત્ર અને બંધારણ સમાન હોય છે,પરંતુ અવકાશમાં તેમના પરમાણુઓની ગોઠવણી અલગ હોય છે.
સ્ટીરિયોઆઈસોમેરિઝમને મુખ્યત્વે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. ભૌમિતિક સમઘટકતા (cis-trans સમઘટકતા).
$2$. પ્રકાશીય સમઘટકતા (enantiomers અને diastereomers).
તેથી,સ્ટીરિયોઆઈસોમેરિઝમ દર્શાવતી જોડી $Optical \ isomerism$ અને $geometrical \ isomerism$ છે.
10
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
$100 \ mL$ જલીય દ્રાવણમાં ડેસીનોર્મલ સાંદ્રતા મેળવવા માટે કેટલા ગ્રામ દ્વિબેઝિક એસિડ (આણ્વીય વજન $200$) હોવું જોઈએ?
A
$1$
B
$2$
C
$10$
D
$20$

Solution

(A) આપેલ છે: આણ્વીય વજન $(M_w)$ = $200 \ g/mol$.
એસિડ દ્વિબેઝિક હોવાથી,તેની બેઝિકતા $2$ છે.
તુલ્ય વજન $(E)$ = $\frac{M_w}{\text{બેઝિકતા}} = \frac{200}{2} = 100 \ g/eq$.
સાંદ્રતા $(N)$ = $0.1 \ N$ (ડેસીનોર્મલ).
કદ $(V)$ = $100 \ mL = 0.1 \ L$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $N = \frac{w}{E \times V(L)}$,જ્યાં $w$ એ ગ્રામમાં વજન છે.
$0.1 = \frac{w}{100 \times 0.1}$.
$0.1 = \frac{w}{10}$.
$w = 0.1 \times 10 = 1 \ g$.
11
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
$2 \, M$ સલ્ફ સલ્ફ્યુરિક એસિડની નોર્માલિટી (સામાન્યતા) કેટલી થાય?
A
$2 \, N$
B
$4 \, N$
C
$N / 2$
D
$N / 4$

Solution

(B) નોર્માલિટી $(N)$ અને મોલારિટી $(M)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $N = M \times \text{basicity}$.
સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માટે બેઝિસિટી $2$ છે કારણ કે તે $2$ હાઇડ્રોજન આયનો $(H^+)$ મુક્ત કરી શકે છે.
અહીં $M = 2 \, M$ આપેલ છે.
તેથી,$N = 2 \times 2 = 4 \, N$.
12
ChemistryMCQAIIMS · 1992
આર્સેનિક દવાઓનો મુખ્યત્વે કયા રોગની સારવારમાં ઉપયોગ થાય છે?
A
કમળો
B
ટાઈફોઈડ
C
સિફિલિસ
D
કોલેરા

Solution

(C) આર્સેનિક આધારિત દવાઓ,જેમ કે $Salvarsan$,ઐતિહાસિક રીતે પોલ એહર્લિચ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી અને તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે $Syphilis$ (સિફિલિસ) ની સારવાર માટે કરવામાં આવતો હતો.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
13
ChemistryMCQAIIMS · 1992
સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રુસાઈડનું સૂત્ર શું છે?
A
$Na_4[Fe(CN)_5NOS]$
B
$Na_2[Fe(CN)_5NO]$
C
$NaFe[Fe(CN)_6]$
D
$Na_2[Fe(CN)_6NO_2]$

Solution

(B) સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રુસાઈડ એ સલ્ફાઈડ આયનોની તપાસ માટે પ્રયોગશાળામાં વપરાતું જાણીતું સંકીર્ણ સંયોજન છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_2[Fe(CN)_5NO]$ છે.
આ સંકીર્ણમાં,આયર્ન $+II$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે અને લિગેન્ડ $NO^+$ (નાઈટ્રોસોનિયમ) મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
14
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
$CH_3CH(OH)CH_2-C(CH_3)_2OH$ નું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
$1,1-$ડાયમિથાઈલ$-1,3-$બ્યુટેનડાયોલ
B
$2-$મિથાઈલ$-2,4-$પેન્ટેનડાયોલ
C
$4-$મિથાઈલ$-2,4-$પેન્ટેનડાયોલ
D
$1,3,3-$ટ્રાયમિથાઈલ$-1,3-$પ્રોપેનડાયોલ

Solution

(B) આપેલ બંધારણ $CH_3-CH(OH)-CH_2-C(CH_3)_2OH$ છે.
$IUPAC$ નામ નક્કી કરવા માટે,આપણે ક્રિયાશીલ સમૂહો (હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો) ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરીએ છીએ.
આ શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે.
વિસ્થાપકો અને ક્રિયાશીલ સમૂહોને સૌથી ઓછો ક્રમાંક મળે તે રીતે શૃંખલાનું નંબરિંગ કરતા:
જમણી બાજુથી શરૂ કરતા,હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો $2$ અને $4$ સ્થાન પર છે,અને મિથાઈલ સમૂહ $2$ સ્થાન પર છે.
તેથી,નામ $2-$મિથાઈલ$-2,4-$પેન્ટેનડાયોલ છે.
15
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન પ્રકાશીય સમઘટકતા (optical isomerism) દર્શાવે છે?
A
બ્યુટેન$-1-$ઓલ
B
બ્યુટેન$-2-$ઓલ
C
બ્યુટ$-1-$ઈન
D
બ્યુટ$-2-$ઈન

Solution

(B) સાચો જવાબ $(b)$ છે.
બ્યુટેન$-2-$ઓલ,જેનું સૂત્ર $CH_3-CH(OH)-CH_2-CH_3$ છે,તે પ્રકાશીય સમઘટકતા દર્શાવે છે.
આનું કારણ એ છે કે $C-2$ સ્થાન પરનો કાર્બન પરમાણુ કાઈરલ (chiral) કેન્દ્ર છે,જેનો અર્થ છે કે તે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો છે: એક હાઈડ્રોજન પરમાણુ $(-H)$,એક હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$,એક મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$,અને એક ઈથાઈલ સમૂહ $(-CH_2CH_3)$.
16
ChemistryMCQAIIMS · 1992
સોડિયમ નાઇટ્રોપ્રુસાઇડનું સૂત્ર ......... થશે.
A
$Na_4[Fe(CN)_5NOS]$
B
$Na_2[Fe(CN)_5NO]$
C
$NaFe[Fe(CN)_6]$
D
$Na_2[Fe(CN)_6NO_2]$

Solution

(B) સોડિયમ નાઇટ્રોપ્રુસાઇડ એ $Na_2[Fe(CN)_5NO]$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતું સંકલન સંયોજન છે.
આ સંકીર્ણમાં,આયર્ન $+II$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે અને લિગેન્ડ $NO^+$ (નાઇટ્રોસોનિયમ આયન) મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
17
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
ઓઝોન (ozone) ના સંદર્ભમાં ખોટું વિધાન ઓળખો.
A
ઓઝોન ઉપલા વાતાવરણમાં ડાયોક્સિજન સાથેની ફોટોકેમિકલ પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
B
ઓઝોન ઓક્સિજન કરતા વધુ સક્રિય છે.
C
ઓઝોન પ્રતિચુંબકીય (diamagnetic) છે જ્યારે ડાયોક્સિજન અનુચુંબકીય (paramagnetic) છે.
D
ઓઝોન $\gamma$ કિરણોનું શોષણ કરીને પૃથ્વીના રહેવાસીઓનું રક્ષણ કરે છે.

Solution

(D) ઓઝોન $UV$ કિરણોનું શોષણ કરીને પૃથ્વીના રહેવાસીઓનું રક્ષણ કરે છે,$\gamma$ કિરણોનું નહીં.
ઓઝોન $(O_3)$ પ્રતિચુંબકીય છે,જ્યારે ડાયોક્સિજન $(O_2)$ તેના એન્ટિબોન્ડિંગ મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ્સમાં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે અનુચુંબકીય છે.
ઓઝોન થર્મોડાયનેમિકલી અસ્થિર છે અને પરમાણ્વીય ઓક્સિજન આપે છે,જે તેને સ્થિર ડાયોક્સિજન કરતા વધુ સક્રિય બનાવે છે.
ઓઝોન ઉપલા વાતાવરણમાં ડાયોક્સિજન પર $UV$ કિરણોની અસર દ્વારા બને છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે.
18
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1992
$Cu^{2+}$ આયનોનું $Cu^{+}$ આયનોમાં રિડક્શન કયા જલીય દ્રાવણના ઉમેરણ દ્વારા થશે?
A
$KF$
B
$KCl$
C
$KI$
D
$KOH$

Solution

(C) $Cu^{2+}$ નું $Cu^{+}$ માં રિડક્શન ત્યારે થાય છે જ્યારે $Cu^{2+}$ આયોડાઈડ આયનો $(I^-)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,કારણ કે $CuI$ અદ્રાવ્ય છે અને પ્રક્રિયા ઉષ્માગતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ અનુકૂળ છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2Cu^{2+} + 4I^- \to 2CuI(s) + I_2(s)$.
19
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
ગ્લુકોઝનું જલીય દ્રાવણ $10\%$ સાંદ્રતા ધરાવે છે. જેમાં $1 \, \text{g-mole}$ ગ્લુકોઝ ઓગળેલ હોય તે દ્રાવણનું કદ ........... $L$ થશે.
A
$18$
B
$9$
C
$0.9$
D
$1.8$

Solution

(D) $10\%$ ગ્લુકોઝનું જલીય દ્રાવણ એટલે કે $100 \, mL$ દ્રાવણમાં $10 \, g$ ગ્લુકોઝ હાજર છે.
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ નું આણ્વીય દળ $180 \, g/mol$ છે.
$100 \, mL$ દ્રાવણમાં મોલની સંખ્યા = $\frac{10 \, g}{180 \, g/mol} = \frac{1}{18} \, mol$.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{1}{18} \, mol$ એ $100 \, mL$ $(0.1 \, L)$ માં હાજર છે.
તેથી,$1 \, mol$ ગ્લુકોઝ માટે જરૂરી કદ = $\frac{0.1 \, L \times 1 \, mol}{1/18 \, mol} = 0.1 \times 18 = 1.8 \, L$.
20
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડના દ્રાવણમાંથી $1 \ g$ પરમાણુ એલ્યુમિનિયમ (પરમાણુ ભાર $= 27$) જમા કરવા માટે જરૂરી ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ............ $N$ હશે (જ્યાં $N$ એ એવોગેડ્રો આંક છે).
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડ $(AlCl_3)$ માંથી એલ્યુમિનિયમના નિક્ષેપણ માટેની રિડક્શન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al(s)$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mole$ $Al^{3+}$ આયનોને $1 \ mole$ $Al$ ધાતુમાં રિડક્શન કરવા માટે $3 \ moles$ ઈલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
$1 \ g$ પરમાણુ $Al$ એ $1 \ mole$ $Al$ પરમાણુઓ સમાન હોવાથી,જરૂરી ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $3 \ moles$ છે.
$1 \ mole$ માં $N$ ઈલેક્ટ્રોન હોય છે (જ્યાં $N$ એ એવોગેડ્રો આંક છે),તેથી જરૂરી ઈલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $3N$ છે.
21
ChemistryEasyMCQAIIMS · 1992
$11.5 \ g$ સોડિયમને મુક્ત કરવા માટે જરૂરી વિદ્યુતભાર કેટલો છે?
A
$0.5 \ F$
B
$0.1 \ F$
C
$1.5 \ F$
D
$96500 \ C$

Solution

(A) સોડિયમ માટે રિડક્શન પ્રક્રિયા: $Na^{+} + e^{-} \to Na$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \ mol$ $Na$ જમા કરવા માટે $1 \ mol$ $e^{-}$ ($1 \ F$ વિદ્યુતભાર) જરૂરી છે.
$Na$ નું આણ્વીય દળ $= 23 \ g/mol$.
$Na$ ના મોલ $= \frac{11.5 \ g}{23 \ g/mol} = 0.5 \ mol$.
તેથી,જરૂરી વિદ્યુતભાર $= 0.5 \ mol \times 1 \ F/mol = 0.5 \ F$.
22
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રસાઈડનું સૂત્ર શું છે?
A
$Na_4[Fe(CN)_5NOS]$
B
$Na_2[Fe(CN)_5NO]$
C
$NaFe[Fe(CN)_6]$
D
$Na_2[Fe(CN)_6NO_2]$

Solution

(B) સોડિયમ નાઈટ્રોપ્રસાઈડનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_2[Fe(CN)_5NO]$ છે.
આ એક સવર્ગ સંયોજન છે જેમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન $Fe^{2+}$ છે અને લિગેન્ડ તરીકે પાંચ $CN^-$ આયનો અને એક $NO^+$ (નાઈટ્રોસોનિયમ) આયન જોડાયેલા છે.
સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
23
ChemistryAdvancedMCQAIIMS · 1992
એમોનિયાની વધારાના ઇથાઇલ ક્લોરાઇડ સાથેની પ્રક્રિયાથી શું મળે છે?
A
ડાયઇથાઇલ એમાઇન
B
ઇથેન
C
ટેટ્રાઇથાઇલ એમોનિયમ ક્લોરાઇડ
D
મિથાઇલ એમાઇન

Solution

(C) જ્યારે આલ્કાઇલ હેલાઇડ વધારામાં હોય ત્યારે એમોનિયા અને આલ્કાઇલ હેલાઇડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા ચતુર્થક એમોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે.
$NH_3 + C_2H_5Cl \rightarrow C_2H_5NH_2 + HCl$
$C_2H_5NH_2 + C_2H_5Cl \rightarrow (C_2H_5)_2NH + HCl$
$(C_2H_5)_2NH + C_2H_5Cl \rightarrow (C_2H_5)_3N + HCl$
$(C_2H_5)_3N + C_2H_5Cl \rightarrow [(C_2H_5)_4N]^+ Cl^-$
અહીં ઇથાઇલ ક્લોરાઇડ વધારામાં હોવાથી,અંતિમ નીપજ ટેટ્રાઇથાઇલ એમોનિયમ ક્લોરાઇડ મળે છે.
24
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1992
$NaOH$ ની હાજરીમાં,ફિનોલ $CHCl_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $o$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઇડ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
રાઇમર-ટીમેન પ્રક્રિયા
B
સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા
C
હોફમેન ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા
D
ગાટરમેન આલ્ડિહાઇડ સંશ્લેષણ

Solution

(A) જ્યારે ફિનોલને $340 \ K$ તાપમાને જલીય સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ ની હાજરીમાં ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $2$-હાઇડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઇડ બનાવે છે,જેને સેલિસાઇલાલ્ડિહાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ રાસાયણિક પ્રક્રિયાને રાઇમર-ટીમેન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
25
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
ફિનાઈલ ઈથાઈલ ઈથરને સાંદ્ર હાઈડ્રોબ્રોમિક એસિડ સાથે ઉકાળતા શું મળે છે?
A
ફિનોલ અને ઈથાઈલ બ્રોમાઈડ
B
ફિનોલ અને ઈથેન
C
બ્રોમોબેન્ઝીન અને ઈથેનોલ
D
બ્રોમોબેન્ઝીન અને ઈથેન

Solution

(A) ફિનાઈલ ઈથાઈલ ઈથર $(C_6H_5-O-C_2H_5)$ ની સાંદ્ર હાઈડ્રોબ્રોમિક એસિડ $(HBr)$ સાથેની પ્રક્રિયામાં $C-O$ બંધનું વિભાજન થાય છે.
ફિનાઈલ સમૂહ અને ઓક્સિજન વચ્ચેનો $C-O$ બંધ સંસ્પંદનને કારણે આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે,તેથી તે મજબૂત હોય છે અને સરળતાથી તૂટતો નથી.
તેથી,$O-C_2H_5$ બંધ પર વિભાજન થાય છે,જેના પરિણામે ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ અને ઈથાઈલ બ્રોમાઈડ $(C_2H_5Br)$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_5OC_2H_5 + HBr \rightarrow C_6H_5OH + C_2H_5Br$.
26
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન આયોડોફોર્મ કસોટી આપતું નથી?
A
$CH_3CH_2OH$
B
$CH_3OH$
C
$CH_3CHO$
D
$PhCOCH_3$

Solution

(B) આયોડોફોર્મ કસોટી એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ હોય છે.
$CH_3CH_2OH$ માં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ હોય છે અને તે હકારાત્મક કસોટી આપે છે.
$CH_3CHO$ માં $CH_3CO-$ સમૂહ હોય છે અને તે હકારાત્મક કસોટી આપે છે.
$PhCOCH_3$ (એસીટોફિનોન) માં ફિનાઈલ રિંગ સાથે જોડાયેલ $CH_3CO-$ સમૂહ હોય છે અને તે હકારાત્મક કસોટી આપે છે.
$CH_3OH$ (મિથેનોલ) માં આમાંથી કોઈ પણ સમૂહ હોતો નથી,તેથી તે આયોડોફોર્મ કસોટી આપતું નથી.
27
ChemistryDifficultMCQAIIMS · 1992
એનિલીનની સાંદ્ર $HNO_3$ અને સાંદ્ર $H_2SO_4$ ના મિશ્રણ સાથેની પ્રક્રિયાથી શું મળે છે?
A
$o-$ અને $p-$નાઈટ્રોએનિલીન
B
$m-$નાઈટ્રોએનિલીન
C
કાળો ડામર જેવો પદાર્થ
D
કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી

Solution

(C) એનિલીનનું સાંદ્ર $HNO_3$ અને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે સીધું નાઈટ્રેશન શક્ય નથી કારણ કે એમિનો ગ્રુપ $(-NH_2)$ ઓક્સિડેશન પ્રત્યે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે.
$HNO_3$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે અને એનિલીન રિંગનું ઓક્સિડેશન કરીને ઓક્સિડેશન નીપજોનું જટિલ મિશ્રણ બનાવે છે,જે કાળા ડામર જેવા પદાર્થ તરીકે દેખાય છે.
28
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
$500 \ g$ ટૂથપેસ્ટના નમૂનામાં $0.2 \ g$ ફ્લોરાઈડની સાંદ્રતા છે. $ppm$ સ્તરમાં $F^-$ ની સાંદ્રતા કેટલી છે?
A
$250$
B
$200$
C
$400$
D
$1000$

Solution

(C) $ppm$ માં સાંદ્રતા નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$ppm = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ}}{\text{દ્રાવણનું દળ}} \times 10^6$
આપેલ છે:
દ્રાવ્યનું દળ $(F^-)$ = $0.2 \ g$
દ્રાવણનું દળ = $500 \ g$
$ppm = \frac{0.2}{500} \times 10^6 = 0.0004 \times 10^6 = 400 \ ppm$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
29
ChemistryMediumMCQAIIMS · 1992
આર્સેનિક દવાઓ મુખ્યત્વે કોની સારવારમાં વપરાય છે?
A
કમળો
B
ટાઈફોઈડ
C
સિફિલિસ
D
કોલેરા

Solution

(C) પ્રથમ મેજિક બુલેટ $1909$ માં સિફિલિસ સામે વાપરવામાં આવી હતી. જોકે ચોક્કસ રોગો અન્ય દવાઓ કરતા અમુક દવાઓ સામે વધુ સારી પ્રતિક્રિયા આપતા હતા,પરંતુ $1900$ ના દાયકાની શરૂઆતમાં $Salvarsan$ (સિફિલિસની સારવાર માટેની આર્સેનિક આધારિત દવા) ના વિકાસ પહેલા,કોઈ ચોક્કસ રોગને લક્ષ્ય બનાવવા માટે દવાઓ વિકસાવવામાં આવી ન હતી.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AIIMS style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in AIIMS 1992?

There are 29 Chemistry questions from the AIIMS 1992 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AIIMS 1992 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AIIMS 1992 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from AIIMS previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick AIIMS 1992 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.