એક ગોળાકાર બોબનો વ્યાસ વર્નિયર કેલિપર્સનો ઉપયોગ કરીને માપવામાં આવે છે. વર્નિયર કેલિપર્સમાં મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગો,વર્નિયર સ્કેલના $10$ વિભાગો બરાબર છે. એક મુખ્ય સ્કેલ વિભાગ $1\, {mm}$ છે. મુખ્ય સ્કેલનું રીડિંગ $10\, {mm}$ છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $8$મો વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના એક વિભાગ સાથે બરાબર બંધ બેસતો જોવા મળ્યો હતો. જો આપેલ વર્નિયર કેલિપર્સમાં $0.04\, {cm}$ ની ધન શૂન્ય ત્રુટિ હોય,તો બોબની ત્રિજ્યા $...... \,\times 10^{-2} \,{cm}$ છે.

$0.1\,mm$ ની લઘુત્તમ માપશક્તિ (least count) ધરાવતા વર્નિયર કેલિપર્સના પ્રયોગમાં,જ્યારે બે જડબાં એકસાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે વર્નિયર સ્કેલનો શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના શૂન્યની જમણી બાજુએ હોય છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $6^{th}$ કાપો મુખ્ય સ્કેલના કાપા સાથે સંપાત થાય છે. ગોળાકાર પદાર્થનો વ્યાસ માપતી વખતે,વર્નિયર સ્કેલનો શૂન્ય $3.2\,cm$ અને $3.3\,cm$ ના નિશાનની વચ્ચે હોય છે,અને વર્નિયર સ્કેલનો $4^{th}$ કાપો મુખ્ય સ્કેલના કાપા સાથે સંપાત થાય છે. પદાર્થનો વ્યાસ $.......\,cm$ તરીકે માપવામાં આવે છે.

નીચેનામાંથી લંબાઈ માપવા માટેનું સૌથી સચોટ સાધન કયું છે:
$A)$ સ્લાઈડિંગ સ્કેલ પર $20$ વિભાગો ધરાવતું વર્નિયર કેલિપર્સ
$B)$ $1 \; mm$ પિચ અને ગોળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો ધરાવતું સ્ક્રુ ગેજ
$C)$ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ સુધીની લંબાઈ માપી શકતું ઓપ્ટિકલ સાધન?

સ્ક્રૂ ગેજનો લઘુત્તમ માપ (least count) $0.01 \ mm$ છે. જો પિચમાં $75\%$ નો વધારો કરવામાં આવે અને વર્તુળાકાર સ્કેલ પરના કાપાઓની સંખ્યામાં $50\%$ નો ઘટાડો કરવામાં આવે,તો નવો લઘુત્તમ માપ . . . . . . $\times 10^{-3} \ mm$ થશે.

સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ કરીને તારનો વ્યાસ શોધવાના પ્રયોગમાં,નીચેના અવલોકનો નોંધવામાં આવ્યા હતા:
$(A)$ સ્ક્રૂ એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણમાં મુખ્ય સ્કેલ પર $0.5 \ mm$ ખસે છે.
$(B)$ વર્તુળાકાર સ્કેલ પરના કુલ વિભાગો $= 50$.
$(C)$ મુખ્ય સ્કેલનું વાંચન $2.5 \ mm$ છે.
$(D)$ વર્તુળાકાર સ્કેલનો $45^{\text{મો}}$ વિભાગ સંદર્ભ રેખા પર છે.
$(E)$ સાધનમાં $0.03 \ mm$ ની ઋણ શૂન્ય ત્રુટિ છે.
તો તારનો વ્યાસ કેટલો હશે ($mm$ માં)?

વર્નિયર કેલિપર્સના મુખ્ય સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ (least count) $1\, mm$ છે. તેના વર્નિયર સ્કેલને $10$ વિભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે જે મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગો સાથે બંધ બેસે છે. જ્યારે જડબાં એકબીજાને સ્પર્શે છે,ત્યારે વર્નિયર સ્કેલનો $7^{th}$ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે બંધ બેસે છે અને વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના શૂન્યની જમણી બાજુએ છે. જ્યારે આ વર્નિયરનો ઉપયોગ નળાકારની લંબાઈ માપવા માટે થાય છે,ત્યારે વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય $3.1\, cm$ અને $3.2\, cm$ ની વચ્ચે હોય છે અને $4^{th}$ $VSD$ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે બંધ બેસે છે. નળાકારની લંબાઈ $.....\, cm$ છે. ($VSD$ એટલે વર્નિયર સ્કેલ ડિવિઝન)