સ્ક્રૂ ગેજનું પિચ $1\, mm$ છે અને વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો છે. જ્યારે જડબાની વચ્ચે કંઈપણ મૂકવામાં આવતું નથી,ત્યારે વર્તુળાકાર સ્કેલનો શૂન્ય સંદર્ભ રેખાની નીચે $8$ વિભાગો પર રહે છે. જ્યારે જડબાની વચ્ચે તાર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રથમ રેખીય સ્કેલ વિભાગ સ્પષ્ટપણે દેખાય છે જ્યારે વર્તુળાકાર સ્કેલનો $72^{nd}$ વિભાગ સંદર્ભ રેખા સાથે સુસંગત છે. તારની ત્રિજ્યા.........$mm$ છે.

કોલમ-$I$ માં આપેલા સાધનોને કોલમ-$II$ માં તેમની લઘુતમ માપશક્તિ (Least Count) સાથે જોડો.

કોલમ-$I$	કોલમ-$II$
$(1)$ ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપ	$(a)$ $0.01\,cm$
$(2)$ સ્ક્રૂગેજ	$(b)$ $0.001\,cm$
	$(c)$ $0.0001\,cm$

કાચના સ્લેબનો વક્રીભવનાંક નક્કી કરવા માટે ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ થાય છે. જો મુખ્ય સ્કેલ પર $1 \; cm$ માં $40$ વિભાગો હોય અને $50$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગો $49$ મુખ્ય સ્કેલ વિભાગોની બરાબર હોય,તો ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનું લઘુત્તમ માપન (least count) $\dots \times 10^{-6} \; m$ છે.

$0.5 \text{ mm}$ વ્યાસ અને $2 \times 10^{11} \text{ N m}^{-2}$ યંગ મોડ્યુલસ ધરાવતો એક સ્ટીલનો તાર $M$ દળનો ભાર વહન કરે છે. ભાર સાથે તારની લંબાઈ $1.0 \text{ m}$ છે. આ તારના છેડે $10$ વિભાગો ધરાવતું વર્નિયર સ્કેલ જોડાયેલું છે. સ્ટીલના તારની બાજુમાં એક સંદર્ભ તાર છે,જેના પર $1.0 \text{ mm}$ ની લઘુત્તમ માપશક્તિ (least count) ધરાવતું મુખ્ય સ્કેલ જોડાયેલું છે. વર્નિયર સ્કેલના $10$ વિભાગો મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગોને અનુરૂપ છે. શરૂઆતમાં,વર્નિયર સ્કેલનું શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના શૂન્ય સાથે સંપાત થાય છે. જો સ્ટીલના તાર પરનો ભાર $1.2 \text{ kg}$ જેટલો વધારવામાં આવે,તો મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે સંપાત થતો વર્નિયર સ્કેલનો વિભાગ કયો હશે? ($g = 10 \text{ m s}^{-2}$ અને $\pi = 3.2$ લો.)

માપન માટે વપરાતા વર્નિયર સ્કેલમાં $0.2\, mm$ ની ધન શૂન્ય ત્રુટિ છે. જો માપન લેતી વખતે એવું નોંધવામાં આવ્યું કે વર્નિયર સ્કેલ પરનો '$0$' એ $8.5\, cm$ અને $8.6\, cm$ ની વચ્ચે છે અને વર્નિયર સંપાત $6$ છે,તો માપનનું સાચું મૂલ્ય ............. $cm$ છે। (લઘુત્તમ માપશક્તિ $= 0.01\, cm$)

વર્નિયર કેલિપરના મુખ્ય સ્કેલનો એક વિભાગ $m$ એકમ જેટલો છે. જો મુખ્ય સ્કેલનો $n^{\text{th}}$ વિભાગ વર્નિયર સ્કેલના $(n+1)^{\text{th}}$ વિભાગ સાથે બંધબેસતો હોય,તો વર્નિયર કેલિપરનું લઘુત્તમ માપ (Least Count) કેટલું હશે?