Halogen family Questions in Gujarati

(C) એક્વા રેજિયા એ સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ અને સાંદ્ર હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ નું $1:3$ ના કદના ગુણોત્તરમાં તાજું બનાવેલું મિશ્રણ છે.
તેથી,વપરાતો હેલોજન એસિડ $HCl$ છે.

(A) . બ્રોમિન એકમાત્ર અધાતુ છે જે ઓરડાના તાપમાને $(25 ^\circ C)$ પ્રવાહી અવસ્થામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

(A) ક્લોરિનની બ્લીચિંગ ક્રિયા ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયાને કારણે હોય છે. $Cl_2$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને નવજાત ઓક્સિજન ઉત્પન્ન કરે છે,જે એક શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Cl_2 + H_2O \to 2HCl + [O]$ (નવજાત ઓક્સિજન). આ નવજાત ઓક્સિજન રંગીન પદાર્થનું ઓક્સિડેશન કરીને તેને રંગહીન બનાવે છે.

(B) હાઇડ્રોજન પ્રત્યે હેલોજનની સક્રિયતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે કારણ કે હેલોજનની વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે.
હેલોજન $(F, Cl, Br, I)$ માંથી,આયોડિન $(I)$ ની વિદ્યુતઋણતા સૌથી ઓછી છે અને પરમાણુ કદ સૌથી મોટું છે,તેથી તે હાઇડ્રોજન સાથે સૌથી ઓછી સક્રિયતા દર્શાવે છે.

(B) આયોડિન $(I_2)$ એ અધ્રુવીય અણુ છે અને પાણીમાં તેની દ્રાવ્યતા ખૂબ ઓછી છે.
જોકે,તે પોટેશિયમ આયોડાઈડ $(KI)$ ના જલીય દ્રાવણમાં સરળતાથી ઓગળે છે,કારણ કે તેમાં દ્રાવ્ય સંકીર્ણ આયન,ટ્રાયઆયોડાઈડ $(I_3^-)$ બને છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $KI + I_2 \to KI_3$.

(A) એસિડિક પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ $HF < HCl < HBr < HI$ છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ વધે છે,જેના કારણે $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
જેમ $H-X$ બંધ નબળો પડે છે,તેમ $H^+$ આયન મુક્ત કરવાનું સરળ બને છે,જેથી એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.

(B) કેલિચ એ અશુદ્ધ ચિલી સોલ્ટપીટર $(NaNO_3)$ છે જેમાં આશરે $0.02\%$ આયોડિન સોડિયમ આયોડેટ $(NaIO_3)$ તરીકે હોય છે.

(A) જ્યારે ક્લોરિન $(Cl_2)$ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ ના ઠંડા અને મંદ દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે અસમાનતા (disproportionation) પ્રક્રિયા અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ક્લોરિનનું એકસાથે ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન થઈને ક્લોરાઇડ $(Cl^{-})$ અને હાઇપોક્લોરાઇટ $(ClO^{-})$ આયનો બને છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2NaOH + Cl_2 \rightarrow NaCl + NaOCl + H_2O$.
આ પ્રક્રિયાનું આયનીય સ્વરૂપ: $Cl_2 + 2OH^{-} \rightarrow Cl^{-} + ClO^{-} + H_2O$ છે.

(C) હેલોજનમાં,ફ્લોરિન તેની ઊંચી વિદ્યુતઋણતા અને નાના કદને કારણે ઓક્સી એસિડ બનાવવાની ક્ષમતા મર્યાદિત ધરાવે છે. જોકે $HOF$ (હાઇપોફ્લોરસ એસિડ) અસ્તિત્વ ધરાવે છે,તે અત્યંત અસ્થિર છે. પ્રમાણભૂત રસાયણવિજ્ઞાનના સંદર્ભમાં,સામાન્ય રીતે એવું કહેવામાં આવે છે કે ફ્લોરિન સિવાયના તમામ હેલોજન ઓક્સી એસિડની શ્રેણી બનાવે છે.

(D) આયોડિન $(I_2)$ હેલોજન $(F_2, Cl_2, Br_2, I_2)$ માં સૌથી ઓછું વિદ્યુતઋણ અને સૌથી નિર્બળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તેથી,તે અન્ય હેલોજનને તેમના ક્ષારના દ્રાવણ $(NaF, NaBr, NaCl)$ માંથી વિસ્થાપિત કરી શકતું નથી.
આમ,$I_2 + NaF \xrightarrow{} \text{કોઈ પ્રક્રિયા નહીં}$,$I_2 + NaBr \xrightarrow{} \text{કોઈ પ્રક્રિયા નહીં}$,અને $I_2 + NaCl \xrightarrow{} \text{કોઈ પ્રક્રિયા નહીં}$ પ્રક્રિયાઓ થતી નથી.
સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) હાઈડ્રોહેલિક એસિડ $(HX)$ ની એસિડિક પ્રબળતા $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
જેમ $F$ થી $I$ તરફ જતાં હેલોજન પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ બંધ લંબાઈ વધે છે અને બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
તેથી,$H^+$ આયનો મુક્ત કરવાની સરળતાનો ક્રમ $HF < HCl < HBr < HI$ છે.
આમ,આપેલા હાઈડ્રોહેલિક એસિડમાં $HF$ સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.

(D) પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ $(K_2Cr_2O_7)$ અને સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ મુક્ત થાય છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$K_2Cr_2O_7 + 14HCl \to 2KCl + 2CrCl_3 + 7H_2O + 3Cl_2$

(D) $F$ (ફ્લોરિન) એ આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે. તેની ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $d$-કક્ષકોની ગેરહાજરીને કારણે,તે ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકતું નથી. તેથી,તે તેના સંયોજનોમાં હંમેશા $-1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.

(A) ઓક્સીએસિડની એસિડિક પ્રબળતા મધ્યસ્થ પરમાણુના ઓક્સિડેશન આંકમાં વધારા સાથે વધે છે.
$HClO$,$HClO_2$,$HClO_3$,અને $HClO_4$ માં ક્લોરિનના ઓક્સિડેશન આંક અનુક્રમે $+1$,$+3$,$+5$,અને $+7$ છે.
જેમ ઓક્સિડેશન આંક વધે છે,તેમ ક્લોરિન પરમાણુની ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષવાની ક્ષમતા વધે છે,જે ઋણ વીજભારને વિખેરીને સંયુગ્મી બેઇઝ $(ClO_n^-)$ ને સ્થિર કરે છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ $HClO < HClO_2 < HClO_3 < HClO_4$ છે.

(C) બ્લીચિંગ પાવડર,$CaOCl_2$,ભેજ અથવા મંદ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને નેસન્ટ ઓક્સિજન અથવા હાઈપોક્લોરસ એસિડ $(HClO)$ મુક્ત કરે છે.
$CaOCl_2 + H_2O \rightarrow Ca(OH)_2 + Cl_2$
$Cl_2 + H_2O \rightarrow HCl + HClO$
$HClO \rightarrow HCl + [O]$
નેસન્ટ ઓક્સિજન $[O]$ અથવા હાઈપોક્લોરસ એસિડ $(HClO)$ રંગીન પદાર્થોનું ઓક્સિડેશન કરીને તેમને રંગહીન બનાવીને બ્લીચિંગની ક્રિયા કરે છે.

(A) ફ્લોરિનની મંદ $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2F_2 + 2NaOH (dil.) \to 2NaF + OF_2 + H_2O$
આમ,ફ્લોરિન મંદ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓક્સિજન ડાયફ્લોરાઈડ $(OF_2)$ આપે છે.

(A) $MnO_2$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે. તે $Cl^-$,$Br^-$,અને $I^-$ નું તેમના સંબંધિત હેલોજન ($Cl_2$,$Br_2$,$I_2$) માં ઓક્સિડેશન કરી શકે છે.
જોકે,$F^-$ (ફ્લોરાઈડ આયન) નું $MnO_2$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થઈ શકતું નથી કારણ કે ફ્લોરિન હેલોજનમાં સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે અને તેનો ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ ખૂબ જ ઊંચો છે.

(D) . સાંદ્ર $HCl$ અને પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ ઓરડાના તાપમાને ક્લોરિન વાયુ તૈયાર કરવાની પ્રમાણિત પ્રયોગશાળા પદ્ધતિ છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2KMnO_4 + 16HCl \to 2KCl + 2MnCl_2 + 8H_2O + 5Cl_2$.

(B) સાંદ્ર $H_2SO_4$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
જ્યારે $NaBr$ ની પ્રક્રિયા સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે થાય છે,ત્યારે તે પહેલા $HBr$ ઉત્પન્ન કરે છે.
જોકે,સાંદ્ર $H_2SO_4$ ત્યારબાદ ઉત્પન્ન થયેલા $HBr$ નું $Br_2$ વાયુમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2NaBr + 3H_2SO_4 \rightarrow 2NaHSO_4 + SO_2 + Br_2 + 2H_2O$.

(A) વિસ્થાપન પ્રક્રિયા હેલોજનની ઓક્સિડેશન શક્તિ પર આધાર રાખે છે. સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઓક્સિડેશન શક્તિ ઘટે છે: $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$।
$Cl_2$ એ $Br_2$ અને $I_2$ કરતા વધુ શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા હોવાથી તે તેમના ક્ષારમાંથી $Br^-$ અને $I^-$ નું વિસ્થાપન કરી શકે છે.
જોકે,$Cl_2$ એ $NaF$ માંથી $F^-$ નું વિસ્થાપન કરી શકતું નથી કારણ કે $F_2$ એ $Cl_2$ કરતા વધુ શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તેથી,$Cl_2 + NaF \to \text{No reaction}$ પ્રક્રિયા થાય છે.

(D) જ્યારે ફ્લોરાઈડ ક્ષાર (દા.ત.,$NaF$) ને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $HF$ વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે: $2NaF + H_2SO_4 \rightarrow Na_2SO_4 + 2HF$.
ક્લોરાઈડ,બ્રોમાઈડ અથવા આયોડાઈડ ક્ષારોથી વિપરીત,ફ્લોરાઈડ ક્ષારો $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં $MnO_2$ દ્વારા ઓક્સિડેશન પામતા નથી જેથી મુક્ત હેલોજન $(F_2)$ મુક્ત થાય.
આનું કારણ એ છે કે $F_2$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ ખૂબ ઊંચો છે,જે તેને સૌથી શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા બનાવે છે,અને તે $F^-$ આયનોના રાસાયણિક ઓક્સિડેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થઈ શકતું નથી.
તેથી,કોઈ $F_2$ વાયુ ઉત્સર્જિત થતો નથી.

(A) ફ્લોરિન એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે. જ્યારે તે ગરમ અને સાંદ્ર $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે પાણીનું ઓક્સિડેશન કરીને ઓક્સિજન વાયુ મુક્ત કરે છે. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $2F_2 + 4NaOH \to 4NaF + 2H_2O + O_2$.

(A) એક્વા રેજીયા એ સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ અને સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ નું $3 : 1$ ના મોલર ગુણોત્તરમાં તાજું બનાવેલું મિશ્રણ છે.
તે અત્યંત ક્ષયકારી,ધૂમ્રપાન કરતું પ્રવાહી છે જે સોનું અને પ્લેટિનમ જેવી ઉમદા ધાતુઓને ઓગાળવા માટે સક્ષમ છે.

(B) ફ્લોરિન સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે અને હેલોજનમાં તેનું કદ સૌથી નાનું છે.
મહત્વની વાત એ છે કે,તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $(n=2)$ $d$-કક્ષકોનો અભાવ હોય છે.
ખાલી $d$-કક્ષકોની ગેરહાજરીને કારણે,તે તેનું અષ્ટક વિસ્તારી શકતું નથી અથવા $+3, +5,$ કે $+7$ જેવી ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોનને ઉચ્ચ ઉર્જા સ્તરોમાં ઉત્તેજિત કરી શકતું નથી.
તેથી,તે માત્ર $-1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.

(A) ફ્લોરિન $(F)$ એ આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે અને તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $d$-કક્ષકો હોતી નથી. આ કારણે,તે માત્ર $-1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકે છે અને અન્ય હેલોજન $(Cl, Br, I)$ ની જેમ ચલિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતું નથી.

(A) સાચો જવાબ $(A)$ છે.
ઘન $NaF$ નો ઉપયોગ ફ્લોરિન વાયુને શુદ્ધ કરવા માટે થાય છે,જેમાં $HF$ ના ધુમાડાને $NaHF_2$ બનાવીને દૂર કરવામાં આવે છે: $NaF + HF \rightarrow NaHF_2$.

(C) ફ્લોરિન $KHF_2$ અને $HF$ ના પિગળેલા મિશ્રણના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે (મોઈસન પદ્ધતિ).
પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$KHF_2 \to KF + HF$
$KF \to K^+ + F^-$
કેથોડ પર: $2K^+ + 2e^- \to 2K$; $2K + 2HF \to 2KF + H_2$
એનોડ પર: $2F^- \to F_2 + 2e^-$

(D) હેલોજનની ઓક્સિડેશન શક્તિ પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^\circ)$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,જે ત્રણ પરિબળો પર આધાર રાખે છે: વિયોજન એન્થાલ્પી,જલીયકરણ એન્થાલ્પી અને ઉર્ધ્વપાતન એન્થાલ્પી.
$1$. ફ્લોરિનની વિયોજન એન્થાલ્પી સૌથી ઓછી છે ($F-F$ બંધ નબળો છે).
$2$. તેના નાના કદને કારણે ફ્લોરિનની જલીયકરણ એન્થાલ્પી સૌથી વધુ છે.
$3$. આ પરિબળો ફ્લોરિનના રિડક્શન પોટેન્શિયલને સૌથી વધુ બનાવે છે,જે તેને સૌથી શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા બનાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) $SO_2$ રિડક્શન દ્વારા ફૂલોને વિરંજિત કરે છે:
$2H_2O + SO_2 \to H_2SO_4 + 2[H]$
$2[H] + \text{રંગીન ફૂલ} \xrightarrow{\text{રિડક્શન}} \text{રંગહીન રિડક્સ્ડ ફૂલ}$
$Cl_2$ ઓક્સિડેશન દ્વારા ફૂલોને વિરંજિત કરે છે:
$Cl_2 + H_2O \to 2HCl + [O]$
$[O] + \text{રંગીન ફૂલ} \xrightarrow{\text{ઓક્સિડેશન}} \text{રંગહીન ઓક્સિડાઇઝ્ડ ફૂલ}$
તેથી,સાચી જોડી $SO_2$ અને $Cl_2$ છે.

(A) ફ્લોરિન ઓક્સિએસિડ બનાવતું નથી કારણ કે તે સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણમય તત્વ છે અને તે ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકતું નથી,જે ઓક્સિએસિડ બનાવવા માટે જરૂરી છે.

(C) ક્લોરિનને હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ ના ઓક્સિડેશન દ્વારા મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$ અથવા પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ જેવા ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટોનો ઉપયોગ કરીને બનાવી શકાય છે.
$1$. $MnO_2$ નો ઉપયોગ કરીને: $MnO_2 + 4HCl \to MnCl_2 + 2H_2O + Cl_2$
$2$. $KMnO_4$ નો ઉપયોગ કરીને: $2KMnO_4 + 16HCl \to 2KCl + 2MnCl_2 + 8H_2O + 5Cl_2$
આમ,ક્લોરિનની બનાવટમાં $MnO_2$ અને $KMnO_4$ બંનેનો ઉપયોગ થાય છે.

(B) $KClO_3$ નું ઉષ્મીય વિઘટન અથવા ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં પ્રક્રિયા કરવાથી ક્લોરિન ડાયોક્સાઇડ $(ClO_2)$ મળે છે.
ચોક્કસ રીતે,સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $3KClO_3 + 3H_2SO_4 \xrightarrow{\Delta} 3KHSO_4 + HClO_4 + 2ClO_2 + H_2O$.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
હેલોજન માટે,વિદ્યુતઋણતાનો ક્રમ $F > Cl > Br > I$ છે.
જેમ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ સહિયારા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ પ્રત્યેનું આકર્ષણ ઘટે છે,જેના પરિણામે વિદ્યુતઋણતામાં ઘટાડો થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં $F$ થી $I$ તરફ નીચે જઈએ છીએ,તેમ ઇલેક્ટ્રોન કોષોની સંખ્યા વધે છે.
કોષોની સંખ્યામાં આ વધારો આયનીય ત્રિજ્યામાં વધારો કરે છે.

(B) હેલોજનનો રિડક્શનકર્તા ગુણધર્મ $F$ થી $I$ તરફ જતાં વધે છે.
આયોડિન $(I_2)$ હેલોજનમાં સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા હોવાથી,તે સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ જેવા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા સરળતાથી ઓક્સિડેશન પામે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા:
$I_2 + 10HNO_3 \to 2HIO_3 + 10NO_2 + 4H_2O$

(A) $S + 2X_2 \to SX_4$ પ્રક્રિયા સલ્ફર ટેટ્રાહેલાઇડ્સના નિર્માણને દર્શાવે છે.
સલ્ફર ફ્લોરિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને $SF_4$ અને ક્લોરિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને $SCl_4$ બનાવે છે.
બ્રોમિન સલ્ફરને $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ઓક્સિડાઇઝ કરવા માટે પૂરતું શક્તિશાળી નથી,તેથી $SBr_4$ બનતું નથી.
તેથી,માત્ર $F$ અને $Cl$ આ પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.

(D) હેલોજનની સક્રિયતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે $(F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2)$.
વધુ વિદ્યુતઋણતા ધરાવતું તત્વ તેના ક્ષારના દ્રાવણમાંથી ઓછી વિદ્યુતઋણતા ધરાવતા તત્વને વિસ્થાપિત કરી શકે છે.
$I_2$ એ આપેલા હેલોજનમાં સૌથી ઓછું સક્રિય હોવાથી,તે $KCl$,$KBr$ કે $KF$ ના દ્રાવણમાંથી $Cl^-$,$Br^-$ કે $F^-$ ને વિસ્થાપિત કરી શકતું નથી.
તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.

(A) ફ્લોરિન સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે અને તે પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે. જ્યારે તે ઠંડા અને મંદ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે સોડિયમ ફ્લોરાઇડ $(NaF)$ અને ઓક્સિજન ડાયફ્લોરાઇડ $(OF_2)$ બનાવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2NaOH(aq) + 2F_2(g) \to 2NaF(aq) + OF_2(g) + H_2O(l)$

(C) જે પદાર્થોમાં એક અથવા વધુ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તે પેરામેગ્નેટિક ગુણધર્મ દર્શાવે છે.
$ClO_2$ માં,ક્લોરિન પરમાણુ પાસે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તે પેરામેગ્નેટિક છે.
તેથી,$ClO_2$ પેરામેગ્નેટિક છે.
$CO_2$,$SO_2$ અને $SiO_2$ માં બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત હોવાથી તે ડાયામેગ્નેટિક છે.

(A) એસિડનું એનહાઇડ્રાઇડ એસિડમાંથી પાણીના અણુઓને દૂર કરીને બનાવવામાં આવે છે.
પરક્લોરિક એસિડ $HClO_4$ છે.
જ્યારે $HClO_4$ ના બે અણુઓ નિર્જલીકરણ પામે છે,ત્યારે તેઓ $Cl_2O_7$ અને $H_2O$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા છે: $2HClO_4 \xrightarrow{\Delta} Cl_2O_7 + H_2O$.
તેથી,$Cl_2O_7$ એ પરક્લોરિક એસિડનું એનહાઇડ્રાઇડ છે.

(C) $I_2$ એ $KI$ ના દ્રાવણમાં રહેલા $I^-$ આયનો સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટ્રાયઆયોડાઈડ સંકીર્ણ આયન,$I_3^-$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $I_2 + I^- \rightarrow I_3^-$.
આમ,$KI_3$ (પોટેશિયમ ટ્રાયઆયોડાઈડ) ના નિર્માણને કારણે $I_2$ એ $KI$ ના દ્રાવણમાં ઓગળે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
હેલોજનની બંધ વિયોજન ઉર્જાનો ક્રમ: $Cl_2 > Br_2 > F_2 > I_2$ છે.
જોકે $F_2$ સૌથી નાનું છે,પરંતુ નાના ફ્લોરિન પરમાણુઓ વચ્ચે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ-અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વચ્ચેના અપાકર્ષણને કારણે તેનો બંધ $Cl_2$ કરતા નબળો હોય છે.

તત્વ	બંધ ઉર્જા $(kJ \ mol^{-1})$
$F_2$	$158.8$
$Cl_2$	$242.6$
$Br_2$	$192.8$
$I_2$	$151.0$

(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે.
$I_2O_5$ એ આયોડિનનું એકમાત્ર સ્થાયી અને સાચું સહસંયોજક ઓક્સાઇડ છે.
$I_2O_4$ એ આયનીય સંયોજન તરીકે ઓળખાય છે,જે ખાસ કરીને આયોડિલ આયોડેટ $[IO]^+ [IO_3]^-$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
$I_2O_7$ એ આયોડિનનું સ્થાયી ઓક્સાઇડ નથી.
તેથી,$I_2O_5$ એ કાર્બન મોનોક્સાઇડના અંદાજમાં વપરાતું પ્રમાણિત સહસંયોજક ઓક્સાઇડ છે.

(C) સાંદ્ર $HCl$ અને પોટેશિયમ ક્લોરેટ $(KClO_3)$ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયા ગરમ કરવાથી ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ અને ક્લોરિન ડાયોક્સાઇડ $(ClO_2)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $3KClO_3 + 8HCl \rightarrow 3KCl + 4H_2O + 3ClO_2 + Cl_2$.

(A) ઓઝોન $(O_3)$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે. જ્યારે તે સૂકા આયોડિન $(I_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે આયોડિનનું ઓક્સિડેશન કરીને આયોડિન ટેટ્રોક્સાઇડ $(I_4O_9)$ બનાવે છે. સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $6I_2 + 9O_3 \to 3I_4O_9 + 9O_2$.

(A) જ્યારે ઘન $NaCl$ ને $MnO_2$ અને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ગૂંગળામણભરી ગંધવાળો લીલાશ પડતો પીળો વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે:
$NaCl + H_2SO_4 \to NaHSO_4 + HCl$
$MnO_2 + 4HCl \to MnCl_2 + 2H_2O + Cl_2$
આમ,મુક્ત થતો વાયુ $Cl_2$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. આ ક્રોમિલ ક્લોરાઇડ કસોટી છે.
$4NaCl + K_2Cr_2O_7 + 3H_2SO_4 \xrightarrow{\Delta} K_2SO_4 + 2Na_2SO_4 + 2CrO_2Cl_2 + 3H_2O$
આ પ્રક્રિયામાં,$CrO_2Cl_2$ (ક્રોમિલ ક્લોરાઇડ) બને છે,જે ઘેરા લાલ રંગની બાષ્પ તરીકે દેખાય છે.
જ્યારે આ બાષ્પને $NaOH$ ના દ્રાવણમાં પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે સોડિયમ ક્રોમેટનું પીળું દ્રાવણ બનાવે છે:
$CrO_2Cl_2 + 4NaOH \to Na_2CrO_4 + 2NaCl + 2H_2O$
તેથી,બધા જ વિધાનો $A$,$B$ અને $C$ સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) આ પ્રક્રિયા ક્લોરાઇડ આયનો માટેની ક્રોમિલ ક્લોરાઇડ કસોટી તરીકે ઓળખાય છે.
$4NaCl + K_2Cr_2O_7 + 6H_2SO_4 \rightarrow 2KHSO_4 + 4NaHSO_4 + 2CrO_2Cl_2 + 3H_2O$
આ પ્રક્રિયામાં $CrO_2Cl_2$ (ક્રોમિલ ક્લોરાઇડ) બને છે,જે નારંગી-લાલ બાષ્પ સ્વરૂપે જોવા મળે છે.

(B) જ્યારે પોટેશિયમ આયોડાઈડ $(KI)$ ને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રારંભિક પ્રક્રિયામાં હાઇડ્રોજન આયોડાઈડ $(HI)$ ઉત્પન્ન થાય છે:
$2KI + 2H_2SO_4 \text{ (conc.)} \to 2KHSO_4 + 2HI$
$HI$ એ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા હોવાથી,તેનું સાંદ્ર $H_2SO_4$ દ્વારા આયોડિન $(I_2)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે:
$2HI + H_2SO_4 \text{ (conc.)} \to I_2 + SO_2 + 2H_2O$
આમ,અંતિમ નીપજ આયોડિન $(I_2)$ છે.