Halogen family Questions in Gujarati

(A) જ્યારે $KClO_3$ ના જલીય દ્રાવણને આયોડિન $(I_2)$ સાથે ઉકાળવામાં આવે છે,ત્યારે આયોડિન રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને તેનું ઓક્સિડેશન થઈને આયોડેટ $(IO_3^-)$ બને છે,જ્યારે ક્લોરેટ $(ClO_3^-)$ નું રિડક્શન થઈને ક્લોરાઈડ $(Cl^-)$ બને છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2KClO_3 + I_2 \to 2KIO_3 + Cl_2$
તેથી,મળતી નીપજ $KIO_3$ છે.

(D) $KMnO_4$ ના સ્ફટિકો અને સાંદ્ર $HCl$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા ક્લોરિન વાયુ ઉત્પન્ન કરવાની સામાન્ય પ્રયોગશાળા પદ્ધતિ છે.
$2KMnO_4 + 16HCl \to 2KCl + 2MnCl_2 + 5Cl_2 + 8H_2O$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(A) આપેલ ઓક્સોએસિડમાં ક્લોરિનના ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ છે:
$HClO_4$: $+7$
$HClO_3$: $+5$
$HClO_2$: $+3$
$HClO$: $+1$
જેમ મધ્યસ્થ હેલોજન પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક વધે છે,તેમ ઓક્સોએસિડની એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $HClO_4 > HClO_3 > HClO_2 > HClO$ છે.
આમ,$HClO_4$ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે.

(A) હેલોજન તત્વોની ભૌતિક અવસ્થાઓમાં ચોક્કસ ક્રમ જોવા મળે છે: $F_2$ અને $Cl_2$ વાયુ છે,$Br_2$ પ્રવાહી છે,અને $I_2$ ઓરડાના તાપમાને ઘન અવસ્થામાં હોય છે. તેથી,આયોડિન ઘન છે તે વિધાન સાચું છે.
ક્લોરિન પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.
સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં સક્રિયતા ઘટે છે $(F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2)$,તેથી ક્લોરિન એ બ્રોમિન કરતા વધુ સક્રિય છે અને બ્રોમિન એ આયોડિન કરતા વધુ સક્રિય છે.

(C) જ્યારે $KBr$ સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે શરૂઆતમાં $HBr$ બને છે:
$KBr + H_2SO_4 \rightarrow KHSO_4 + HBr$
$HBr$ એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે અને તે સાંદ્ર $H_2SO_4$ નું $SO_2$ માં રિડક્શન કરે છે,જ્યારે $HBr$ પોતે ઓક્સિડેશન પામીને લાલ-ભૂરા રંગનો બ્રોમિન $(Br_2)$ વાયુ બનાવે છે:
$2HBr + H_2SO_4 \rightarrow Br_2 + SO_2 + 2H_2O$
આમ,મુક્ત થતો લાલ-ભૂરો વાયુ $Br_2$ છે.

(B) દરિયાઈ વનસ્પતિઓ,ખાસ કરીને $Laminaria$ જેવી બદામી શેવાળ,આયોડિનથી સમૃદ્ધ હોય છે. તે આયોડિન $(I_2)$ ના નિષ્કર્ષણ માટેનો જાણીતો વ્યાવસાયિક સ્ત્રોત છે.

(D) હેલોજનની સક્રિયતા તેમની ઓક્સિડેશન શક્તિ અને બંધ વિયોજન ઉર્જા પર આધાર રાખે છે.
ફ્લોરિન $(F_2)$ હેલોજનમાં સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન શક્તિ અને સૌથી ઓછી બંધ વિયોજન ઉર્જા ધરાવે છે,જે તેને સૌથી વધુ સક્રિય બનાવે છે.
હેલોજનની સક્રિયતાનો ક્રમ: $I_2 < Br_2 < Cl_2 < F_2$ છે.

(D) સાચો જવાબ $(d)$ છે. વિધાન $(b)$ અને $(c)$ બંને ખોટા છે.
$1$. ફ્લોરિન $(F)$ ના નાના કદ અને તેના $2p$ પેટાકોષમાં રહેલા ઉચ્ચ આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે ક્લોરિન $(Cl)$ ની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી ફ્લોરિન કરતા વધારે હોય છે.
$2$. હેલોજન સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં કદ અને આણ્વીય દળ વધવાને કારણે ઉત્કલનબિંદુ વધે છે,કારણ કે વાન ડર વાલ્સ બળો મજબૂત બને છે. તેથી,આયોડિન $(I_2)$ નું ઉત્કલનબિંદુ મહત્તમ હોય છે,ફ્લોરિનનું નહીં.

(D) હેલાઇડ આયનોની રિડક્શનકર્તા ક્ષમતા તેમની ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે,જે સંબંધિત હેલોજન પરમાણુની વિદ્યુતઋણતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં $F$ થી $I$ તરફ નીચે જઈએ છીએ,તેમ હેલાઇડ આયનનું કદ વધે છે અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન પર કેન્દ્રનું આકર્ષણ ઘટે છે.
તેથી,ઓક્સિડેશનની સરળતાનો ક્રમ $F^{-} < Cl^{-} < Br^{-} < I^{-}$ છે.
આમ,આપેલા વિકલ્પોમાં $I^{-}$ સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.

(D) હેલોજન આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $17$ માં આવે છે.
તેમની સૌથી બહારની કક્ષામાં $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
હેલોજનની સૌથી બહારની કક્ષા માટેની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2 np^5$ છે.

(A) હેલોજનની બીજાને વિસ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા તેના રિડક્શન પોટેન્શિયલ પર આધાર રાખે છે. ક્લોરિન $(Cl_2)$ નો રિડક્શન પોટેન્શિયલ બ્રોમિન $(Br_2)$ અને આયોડિન $(I_2)$ કરતા વધારે છે,પરંતુ ફ્લોરિન $(F_2)$ કરતા ઓછો છે.
તેથી,$Cl_2$ એ $NaBr$ દ્રાવણમાંથી $Br^-$ આયનોને નીચે મુજબની પ્રક્રિયા દ્વારા વિસ્થાપિત કરી શકે છે:
$Cl_2 + 2NaBr \to 2NaCl + Br_2$
તે $F^-$ ને વિસ્થાપિત કરી શકતું નથી કારણ કે $F_2$ એ $Cl_2$ કરતા વધુ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.

(A) સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે અને આયોડિન $(I_2)$ નું આયોડિક એસિડ $(HIO_3)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$I_2 + 10HNO_3 \to 2HIO_3 + 10NO_2 + 4H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(D) $KI$ ના જલીય દ્રાવણમાં આયોડિન $(I_2)$ નું ઓગળવું એ ટ્રાયઆયોડાઈડ આયન $(I_3^-)$ ના નિર્માણને કારણે થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે: $KI + I_2 \to KI_3$.

(A) $H_2SO_4$ એક ઓક્સિડેશનકર્તા છે. $2KBr + H_2SO_4 \to K_2SO_4 + 2HBr$ પ્રક્રિયામાં,ઉત્પન્ન થયેલ $HBr$ નું $H_2SO_4$ દ્વારા $Br_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે $(2HBr + H_2SO_4 \to Br_2 + SO_2 + 2H_2O)$. તેથી,આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ શુદ્ધ $HBr$ બનાવવા માટે થઈ શકતો નથી.

(B) ફ્લોરિન $(F_2)$ તેની ઓછી બંધ વિયોજન ઉર્જા અને ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતાને કારણે સૌથી વધુ સક્રિય હેલોજન છે.
તે અંધારામાં અને ખૂબ જ નીચા તાપમાને પણ હાઇડ્રોજન $(H_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $H_2 + F_2 \to 2HF$.

(A) ફ્લોરિનની વધુ સક્રિયતાનું મુખ્ય કારણ $F-F$ બંધની ઓછી બંધ વિયોજન ઉર્જા છે.
આ બે નાના ફ્લોરિન પરમાણુઓના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેના પ્રબળ આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે થાય છે,જે બંધને નબળો પાડે છે.

(A) હાઇડ્રોફ્લોરિક એસિડ $(HF)$ કાચમાં રહેલા સિલિકા $(SiO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવ્ય હાઇડ્રોફ્લોરોસિલિકિક એસિડ $(H_2SiF_6)$ બનાવે છે.
આ રાસાયણિક પ્રક્રિયાને કારણે તેને કાચની બોટલમાં સંગ્રહિત કરી શકાતું નથી.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$SiO_2 + 4HF \rightarrow SiF_4 + 2H_2O$
$SiF_4 + 2HF \rightarrow H_2SiF_6$

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ફ્લોરિન $(F_2)$ તેની ઊંચી વિદ્યુતઋણતા અને ફ્લોરાઈડ આયનની ઊંચી જલીયકરણ ઉર્જાને કારણે હેલોજનમાં સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
આયોડિન $(I_2)$ હેલોજનમાં સૌથી નિર્બળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તેથી,જોડી '$D$. સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા હેલોજન—આયોડિન' ખોટી રીતે જોડાયેલ છે.

(D) જેમ પરમાણુ ક્રમાંક વધે છે,તેમ વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ ઘટે છે.

(A) હેલોજન $(F_2, Cl_2, Br_2, I_2)$ તેમના મૂળભૂત સ્વરૂપમાં દ્વિપરમાણ્વીય અણુઓ છે. તેમની સામાન્ય સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોન રચના $ns^2 np^5$ છે,જે તેમને એક ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને એકસંયોજક હેલાઇડ આયનો $(X^-)$ બનાવવાની ક્ષમતા આપે છે.

(A) $F_2$ એ આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
હેલોજનની ઓક્સિડેશન શક્તિ તેમના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^\circ)$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,જે પરમાણ્વીકરણની એન્થાલ્પી,ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી અને જલીયકરણ એન્થાલ્પી જેવા પરિબળો પર આધાર રાખે છે.
હેલોજન માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ ($E^\circ$ in $V$) નીચે મુજબ છે:
$F_2: +2.87 \ V$
$Cl_2: +1.36 \ V$
$Br_2: +1.07 \ V$
$I_2: +0.54 \ V$
$F-F$ ની ઓછી બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી અને $F^-$ આયનની ઉચ્ચ જલીયકરણ એન્થાલ્પીને કારણે,$F_2$ સૌથી વધુ રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધરાવે છે,જે તેને સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા બનાવે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. ફ્લોરિન $(F_2)$ હેલોજનમાં સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તે અન્ય હેલોજનને તેમના હેલાઈડ ક્ષારોમાંથી વિસ્થાપિત કરી શકે છે કારણ કે તેનો રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૌથી વધુ છે.
વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$F_2 + 2Cl^- \to Cl_2 + 2F^-$
$F_2 + 2Br^- \to Br_2 + 2F^-$
$F_2 + 2I^- \to I_2 + 2F^-$
આમ,$F_2$ એ $Cl$,$Br$ અને $I$ ને તેમના સંબંધિત સંયોજનોમાંથી વિસ્થાપિત કરે છે.

(A) $Fluorine$ એ આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે.
તેની ખૂબ જ ઊંચી વિદ્યુતઋણતાને કારણે,તે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકતું નથી અને તેના સંયોજનોમાં હંમેશા $-1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.

(B) ફ્લોરિનનું અલગીકરણ ઘણા કારણોસર મુશ્કેલ છે:
$1$. ફ્લોરિન સૌથી શક્તિશાળી ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ છે,જેના કારણે રાસાયણિક ઓક્સિડન્ટ્સનો ઉપયોગ કરીને $F^-$ આયનોનું $F_2$ માં ઓક્સિડેશન કરવું મુશ્કેલ છે.
$2$. ફ્લોરાઈડ આયનોના ડિસ્ચાર્જ માટે જરૂરી પોટેન્શિયલ ખૂબ ઊંચું હોય છે,સૌથી ઓછું નહીં.
$3$. ફ્લોરિન અત્યંત પ્રતિક્રિયાશીલ છે અને મોટાભાગના કાચના પાત્રો પર હુમલો કરે છે,જે $SiF_4$ બનાવે છે.
$4$. તે હાઇડ્રોજન માટે ઉચ્ચ આકર્ષણ ધરાવે છે,પરંતુ આ તેના અલગીકરણમાં આવતી મુશ્કેલીનું પ્રાથમિક કારણ નથી.
$5$. જલીય $HF$ નું વિદ્યુત વિભાજન $F_2$ આપતું નથી કારણ કે પાણીનું ઓક્સિડેશન $F^-$ કરતા વધુ સરળતાથી થાય છે.
તેથી,ફ્લોરિન મોટાભાગના કાચના પાત્રો સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે તે વિધાન અલગીકરણમાં આવતી મુશ્કેલીઓ અંગે સાચું અવલોકન છે.

(D) ફ્લોરિન એક ખૂબ જ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે અને પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઇડ્રોજન ફ્લોરાઇડની સાથે ઓક્સિજન અને ઓઝોન ઉત્પન્ન કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$2F_2(g) + 2H_2O(l) \to 4HF(aq) + O_2(g)$
$3F_2(g) + 3H_2O(l) \to 6HF(aq) + O_3(g)$
આમ,ફ્લોરિનની પાણી સાથેની પ્રક્રિયાથી $HF, O_2$ અને $O_3$ મળે છે.

(D) ક્લોરિન વાયુને સાંદ્ર $H_2SO_4$ પરથી પસાર કરીને સૂકવવામાં આવે છે.
તેને $CaO$,$NaOH$ અને $KOH$ પરથી સૂકવી શકાતો નથી કારણ કે તેઓ $Cl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.

(A) જ્યારે ઠંડા અને મંદ $NaOH$ ની પ્રક્રિયા $Cl_2$ સાથે થાય છે,ત્યારે તે વિષમીકરણ (disproportionation) પ્રક્રિયા દ્વારા સોડિયમ હાઇપોક્લોરાઇટ $(NaClO)$ અને સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$ બનાવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2NaOH + Cl_2 \to NaClO + NaCl + H_2O$.

(D) ક્લોરિન એક શક્તિશાળી ઓક્સિડાઈઝિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને કાગળ તથા કાપડ માટે બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે વ્યાપકપણે વપરાય છે. તેનો ઉપયોગ પાણીના શુદ્ધિકરણ (સ્ટેરિલાઈઝેશન) અને વિવિધ એન્ટિસેપ્ટિક્સની બનાવટમાં પણ થાય છે. જોકે,તેનો ઉપયોગ $Ag$ અને $Cu$ જેવી ધાતુઓના નિષ્કર્ષણ માટે થતો નથી.

(B) $Cl_2 + H_2O \to 2HCl + [O]$ (જાત ઓક્સિજન)
$\text{રંગીન પદાર્થ} + [O] \xrightarrow{\text{બ્લીચિંગ}} \text{રંગહીન પદાર્થ}$ (ઓક્સિડેશન)
ક્લોરિન માત્ર ભેજની હાજરીમાં જ બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તે જાત ઓક્સિજન ઉત્પન્ન કરે છે,જે બ્લીચિંગ ક્રિયા માટે જવાબદાર છે.

(B) $CaO$ એ $Cl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બ્લીચિંગ પાવડર બનાવે છે: $CaO + Cl_2 \to CaOCl_2$.
$NaHCO_3$ સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં $Cl_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
$CO_2$ એ $CaO$ અને $NaHCO_3$ બંને સાથે પ્રક્રિયા કરે છે (પાણીની હાજરીમાં).
તેથી,સાચો વાયુ $Cl_2$ છે.

(C) ઓરડાના તાપમાને ક્લોરિન વાયુની સૂકા ફોડેલા ચૂના $(Ca(OH)_2)$ સાથેની પ્રતિક્રિયાથી બ્લીચિંગ પાવડર $(CaOCl_2)$ મળે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Ca(OH)_2 + Cl_2 \to CaOCl_2 + H_2O$
આમ,મુખ્ય નીપજ $CaOCl_2$ છે.

(C) બ્રોમિન દરિયાના પાણીમાં $KBr$ જેવા બ્રોમાઈડ ક્ષારોના સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે.
બ્રોમિનના નિષ્કર્ષણ માટે,સાંદ્ર દરિયાના પાણી (બીટર્ન) માંથી ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ પસાર કરવામાં આવે છે.
ક્લોરિન એ બ્રોમિન કરતા વધુ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા હોવાથી,તે નીચેની પ્રક્રિયા મુજબ બ્રોમાઈડ આયનોમાંથી બ્રોમિનને મુક્ત કરે છે:
$2Br^- (aq) + Cl_2 (g) \rightarrow 2Cl^- (aq) + Br_2 (l)$

(B) દરિયાના પાણીમાંથી બ્રોમિનના નિષ્કર્ષણમાં,બ્રોમાઇડ આયનો $(Br^-)$ ધરાવતા સાંદ્ર મધર લિકરને ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
ક્લોરિન એ બ્રોમિન કરતા વધુ શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા છે અને તે બ્રોમાઇડ દ્રાવણમાંથી બ્રોમિનને મુક્ત કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $MgBr_2 + Cl_2 \to MgCl_2 + Br_2$.

(B) જ્યારે આયોડિન $(I_2)$ ને કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ $(CCl_4)$ જેવા અધ્રુવીય દ્રાવકોમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે જાંબલી રંગનું દ્રાવણ બનાવે છે.
આ દ્રાવકમાં આણ્વિય આયોડિનની હાજરીને કારણે થાય છે.

(B) $KI$ સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $HI$ અને $KHSO_4$ બનાવે છે.
$KI + H_2SO_4 \xrightarrow{\Delta} KHSO_4 + HI$
$HI$ એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે,તેથી તે $H_2SO_4$ નું $SO_2$ માં રિડક્શન કરે છે અને પોતે $I_2$ માં ઓક્સિડેશન પામે છે.
$2HI + H_2SO_4 \to I_2 + SO_2 + 2H_2O$
આમ,અંતિમ નીપજ $I_2$ (જાંબલી બાષ્પ) છે.

(C) $KI$ ની સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા $HI$ બનાવી શકાતું નથી કારણ કે $H_2SO_4$ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
શરૂઆતમાં,પ્રક્રિયા $HI$ ઉત્પન્ન કરે છે:
$KI + H_2SO_4 \to KHSO_4 + HI$
જોકે,ઉત્પન્ન થયેલ $HI$ એ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે,અને સાંદ્ર $H_2SO_4$ એ $HI$ નું $I_2$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે:
$2HI + H_2SO_4 \to I_2 + SO_2 + 2H_2O$
તેથી,$HI$ ને બદલે $I_2$ મળે છે.

(B) સોડિયમ ક્લોરાઈડ,સાંદ્ર $H_2SO_4$ અને પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયાને ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ કસોટી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $4NaCl + K_2Cr_2O_7 + 3H_2SO_4 \to K_2SO_4 + 2Na_2SO_4 + 2CrO_2Cl_2 + 3H_2O$ છે.
નીપજ $CrO_2Cl_2$ ને ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ કહેવામાં આવે છે.

(D) $HF$ એ ખૂબ જ નિર્બળ રિડક્શનકર્તા છે કારણ કે $F^-$ આયનની જલીયકરણ ઉર્જા ખૂબ વધારે છે અને $F-F$ બંધ ખૂબ જ મજબૂત છે.
પરિણામે,$HF$ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તતું નથી અને આપેલા કોઈપણ ઓક્સિડેશનકર્તા દ્વારા તેનું ઓક્સિડેશન થઈ શકતું નથી.

(D) હાઈડ્રોહેલિક એસિડની એસિડિક પ્રબળતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે કારણ કે બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $H-X$ બંધની લંબાઈ વધે છે અને બંધની પ્રબળતા ઘટે છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $HF < HCl < HBr < HI$ છે.
આમ,$HI$ સૌથી પ્રબળ એસિડ છે.

(D) એસિડ એનહાઇડ્રાઇડ એ એક ઓક્સાઇડ છે જે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિડ બનાવે છે.
$HClO_4$ નો એનહાઇડ્રાઇડ શોધવા માટે,આપણે એસિડના બે અણુઓમાંથી પાણી $(H_2O)$ દૂર કરીએ છીએ:
$2HClO_4 \to H_2O + Cl_2O_7$.
આમ,$Cl_2O_7$ એ પરક્લોરિક એસિડ $(HClO_4)$ નો એનહાઇડ્રાઇડ છે.

(B) જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ આણ્વિય કદ અને પરમાણ્વીય દળમાં વધારાને કારણે $Van \ der \ Waals$ બળોનું મૂલ્ય વધે છે.
પરિણામે,ભૌતિક અવસ્થા વાયુમાંથી પ્રવાહી અને ત્યારબાદ ઘનમાં બદલાય છે.
ઓરડાના તાપમાને $F_2$ અને $Cl_2$ વાયુ છે,$Br_2$ પ્રવાહી છે અને $I_2$ ઘન છે.

(C) સાંદ્ર $HNO_3$ એક પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને આયોડિન $(I_2)$ નું આયોડિક એસિડ $(HIO_3)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$I_2 + 10HNO_3 \to 2HIO_3 + 10NO_2 + 4H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) $IF_5$ સંયોજન ફ્લોરિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને $IF_7$ બનાવી શકે છે કારણ કે આયોડિન તેની અષ્ટક રચના વિસ્તૃત કરી શકે છે અને વધુ ફ્લોરિન પરમાણુઓને સમાવી શકે છે.
$IF_5 + F_2 \to IF_7$
$NaF$,$CaF_2$,અને $SF_6$ જેવા અન્ય સંયોજનો સ્થાયી છે અને સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં ફ્લોરિન સાથે વધુ પ્રક્રિયા કરતા નથી.

(A) સ્યુડોહેલાઇડ આયનો એ બે અથવા વધુ વિદ્યુતઋણમય પરમાણુઓથી બનેલા એકસંયોજક ઋણ આયનો છે જે હેલાઇડ આયનો $(X^-)$ જેવી રાસાયણિક લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવે છે.
આ આયનો દ્વિઅણુ અણુઓ બનાવી શકે છે જેને સ્યુડોહેલોજન કહેવાય છે,જે હેલોજન $(X_2)$ જેવું વર્તન કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સાયનાઇડ આયન $(CN^-)$ એ જાણીતું સ્યુડોહેલાઇડ છે અને તેનો અનુરૂપ સ્યુડોહેલોજન સાયનોજન $(CN)_2$ છે.

સ્યુડોહેલાઇડ	સ્યુડોહેલોજન
$CN^-$ (સાયનાઇડ)	$(CN)_2$ (સાયનોજન)
$SCN^-$ (થાયોસાયનેટ)	$(SCN)_2$ (થાયોસાયનોજન)

(B) ફ્લોરિન તેની ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા અને ઓછી બંધ વિયોજન એન્થાલ્પીને કારણે ખૂબ જ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને તેનું ઓક્સિજનમાં ઓક્સિડેશન કરે છે:
$2F_2(g) + 2H_2O(l) \to 4HF(aq) + O_2(g)$

(D) ફ્લોરિન $(F_2)$ ફ્લોરાઈડ આયનોના વિદ્યુતવિભાજન ઓક્સિડેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને,તે પોટેશિયમ હાઈડ્રોજન ફ્લોરાઈડ $(KHF_2)$ અને નિર્જળ હાઈડ્રોજન ફ્લોરાઈડ $(HF)$ ના મિશ્રણના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
$Ca$ જેવા અન્ય તત્વો પણ વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે,પરંતુ $p$-બ્લોક તત્વોના પ્રકરણના સંદર્ભમાં,$F_2$ એ વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતા તત્વનું પ્રમાણભૂત ઉદાહરણ છે.

(D) હેલોજનની તેના ક્ષારના દ્રાવણમાંથી બીજા હેલોજનને વિસ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા તેની ઓક્સિડેશન શક્તિ પર આધાર રાખે છે. હેલોજનની ઓક્સિડેશન શક્તિ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે: $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$.
$Cl_2$ એ $Br_2$ કરતા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા હોવાથી,તે $Br^-$ આયનોનું $Br_2$ માં ઓક્સિડેશન કરી શકે છે અને પોતે $Cl^-$ આયનોમાં રિડક્શન પામે છે.
પ્રક્રિયા: $Cl_2 + 2KBr \rightarrow 2KCl + Br_2$.
તેથી,$Cl_2$ એ $KBr$ માંથી $Br_2$ મુક્ત કરશે.

(D) ક્લોરિન ડાયોક્સાઇડ $(ClO_2)$ ગરમ સિલ્વર ક્લોરેટ $(AgClO_3)$ પરથી સૂકો ક્લોરિન વાયુ પસાર કરીને શ્રેષ્ઠ રીતે તૈયાર કરી શકાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 AgClO_3 + Cl_2 \rightarrow 2 AgCl + 2 ClO_2 + O_2$

(B) સાંદ્ર $HCl$ અને $HNO_3$ ના $3:1$ ના મિશ્રણને એક્વા રેજિયા (aqua regia) કહેવામાં આવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $3HCl + HNO_3 \rightarrow NOCl + 2H_2O + Cl_2$.
આમ,આ મિશ્રણમાં નાઈટ્રોસિલ ક્લોરાઈડ $(NOCl)$ હોય છે.

(A) . વિધાન "$HF$ એ $HCl$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ છે" તે ખોટું છે.
$HF$ એ આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ અને $H-F$ બંધની ઊંચી બંધ વિયોજન એન્થાલ્પીને કારણે જલીય દ્રાવણમાં નિર્બળ એસિડ છે,જ્યારે $HCl$ એ પ્રબળ એસિડ છે.