Halogen family Questions in Gujarati

(D) આયોડિન $(I_2)$ નું શુદ્ધિકરણ ઉર્ધ્વપાતન પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે આયોડિન ઓરડાના તાપમાને ઘન સ્વરૂપમાં હોય છે અને ગરમ કરવાથી તે સીધું વાયુમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
જ્યારે ફ્લોરિન $(F_2)$ અને ક્લોરિન $(Cl_2)$ વાયુઓ છે,અને બ્રોમિન $(Br_2)$ ઓરડાના તાપમાને પ્રવાહી છે,તેથી તેમના શુદ્ધિકરણ માટે ઉર્ધ્વપાતન પદ્ધતિ લાગુ પડતી નથી.

(C) આયોડિનની ઉણપને રોકવા માટે,જે ગોઇટર અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે,ટેબલ સોલ્ટમાં પોટેશિયમ આયોડાઇડ $(KI)$ અથવા સોડિયમ આયોડાઇડ $(NaI)$ ની થોડી માત્રા ઉમેરવામાં આવે છે.
આને આયોડાઇઝ્ડ મીઠું કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) સાચું વિધાન એ છે કે $SF_4$ ધ્રુવીય અને પ્રતિક્રિયાશીલ છે,જ્યારે $SF_6$ અધ્રુવીય અને રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય છે.
$SF_6$ રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય છે કારણ કે છ $F$ પરમાણુઓ મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુને પ્રતિક્રિયાશીલ પદાર્થોના હુમલાથી અવકાશી રીતે સુરક્ષિત કરે છે,જે જળવિભાજન જેવી પ્રતિક્રિયાઓને અટકાવે છે.
$SF_4$ તેની સી-સો ભૂમિતિ અને $S$ પરમાણુ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે ધ્રુવીય છે.
$SF_4$ સામાન્ય રીતે આ પ્રતિક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે: $3SCl_2 + 4NaF \rightarrow SF_4 + S_2Cl_2 + 4NaCl$.

(A) હાઇડ્રોહેલિક એસિડ $(HX)$ ની એસિડિક પ્રબળતા $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
સમૂહમાં $F$ થી $I$ તરફ નીચે જતાં,હેલોજનનું પરમાણુ કદ વધે છે,જેનાથી બંધ લંબાઈ વધે છે અને બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
તેથી,$H-I$ બંધ સૌથી નિર્બળ છે અને $H^+$ આયનો મુક્ત કરવા માટે સૌથી સરળતાથી તૂટે છે,જે $HI$ ને સૌથી પ્રબળ એસિડ બનાવે છે.
એસિડિકતાનો સાચો વધતો ક્રમ $HF < HCl < HBr < HI$ છે.

(A) હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સની બંધ શક્તિ તેમની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ બંધની લંબાઈ વધે છે,જેના પરિણામે બંધ શક્તિ ઘટે છે.
તેથી,બંધ શક્તિનો સાચો ક્રમ $HF > HCl > HBr > HI$ છે.

(A) હાઈડ્રોહેલિક એસિડ $(HX)$ ની એસિડિક પ્રબળતા $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ બંધ લંબાઈ વધે છે અને બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
તેથી,$H^+$ આયનો મુક્ત કરવાની સરળતા $HF < HCl < HBr < HI$ ક્રમમાં વધે છે.
$HF$ ની બંધ લંબાઈ સૌથી ઓછી અને બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી સૌથી વધુ હોવાથી,તે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી નિર્બળ એસિડ છે.

(B) સમાન હેલોજનના ઓક્સોએસિડની એસિડિક પ્રબળતા મધ્યસ્થ પરમાણુના ઓક્સિડેશન આંકમાં વધારા સાથે વધે છે.
આપેલા ક્લોરિનના ઓક્સોએસિડ માટે,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ નીચે મુજબ છે:
$HClO$ $(+1)$
$HClO_2$ $(+3)$
$HClO_3$ $(+5)$
$HClO_4$ $(+7)$
$HClO_4$ માં $Cl$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા સૌથી વધુ $(+7)$ હોવાથી,તે સૌથી પ્રબળ એસિડ છે.
એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ: $HClO < HClO_2 < HClO_3 < HClO_4$ છે.

(B) $SO_2$ રિડક્શન દ્વારા ફૂલોનો રંગ ઉડાડે છે,જ્યારે $Cl_2$ ઓક્સિડેશન દ્વારા ફૂલોનો રંગ ઉડાડે છે.

(A) $MnO_2$ એસિડિક માધ્યમમાં ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
તે $Cl^-$,$Br^-$,અને $I^-$ નું તેમના સંબંધિત હેલોજન ($Cl_2$,$Br_2$,$I_2$) માં ઓક્સિડેશન કરી શકે છે.
જોકે,$F^-$ નું પ્રમાણિત ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ ખૂબ ઊંચું હોય છે અને તે હેલાઈડ્સમાં સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે,જ્યારે $F_2$ સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
તેથી,$MnO_2$ એ $F^-$ નું $F_2$ માં ઓક્સિડેશન કરી શકતું નથી.

(A) સાચો જવાબ $(A)$ છે.
ફ્લોરિન $(F_2)$ હેલોજનમાં સૌથી શક્તિશાળી ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
આનું કારણ એ છે કે તેનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૌથી વધુ,$E^o = +2.87 \ V$ છે,જે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની ખૂબ જ મજબૂત વૃત્તિ દર્શાવે છે.

(D) $HOCl$ (અથવા $HClO$) એ ક્લોરિનના આપેલા ઓક્સીએસિડમાં સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
ઓક્સિડેશનકર્તાની શક્તિ ક્લોરિન પરમાણુના રિડક્શન પામવાની સરળતા પર આધાર રાખે છે.
$HOCl$ માં,ક્લોરિનનો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ છે,જે સરળતાથી $Cl^-$ (ઓક્સિડેશન આંક $-1$) માં રિડક્શન પામી શકે છે.
ઓક્સિડેશનકર્તાની શક્તિનો સાચો ક્રમ $HOCl > HClO_2 > HClO_3 > HClO_4$ છે.

(D) હેલાઈડ આયનોની રિડક્શન કરવાની ક્ષમતા તેમના ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની ક્ષમતા પર આધારિત છે,જે તેમની વિદ્યુતઋણતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં અને તેમના આયનીય કદના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
સમૂહમાં $F^{-}$ થી $I^{-}$ તરફ નીચે જતાં,આયનીય કદ વધે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું સરળ બને છે.
તેથી,રિડક્શન કરવાની ક્ષમતાનો ક્રમ $F^{-} < Cl^{-} < Br^{-} < I^{-}$ છે.
આમ,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $I^{-}$ સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.

(D) $Ag$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Kr] \, 4d^{10} \, 5s^1$ છે,તેથી $+1$ તેની સ્થાયી ઓક્સિડેશન અવસ્થા છે.
$Fe^{3+}$ એ $Fe^{2+}$ કરતા વધુ સ્થાયી છે કારણ કે તેની $3d^5$ ઇલેક્ટ્રોન રચના અર્ધ-પૂર્ણ છે.
$Sn^{2+}$ એ $Sn^{4+}$ કરતા ઓછું સ્થાયી છે કારણ કે ટીન માટે $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા વધુ સ્થાયી છે.
$p$-બ્લોક તત્વોમાં,નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) ને કારણે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં નીચી ઓક્સિડેશન અવસ્થા વધુ સ્થાયી બને છે. તેથી,નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસરને કારણે $Pb^{2+}$ એ $Pb^{4+}$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.

(C) હેલોજન આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $17$ માં આવે છે.
તેમની સૌથી બહારની સંયોજકતા કક્ષામાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
હેલોજનની સંયોજકતા કક્ષા માટેની સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $ns^2 np^5$ છે.

(A) સમૂહ $17$ ના તત્વો,જેમને હેલોજન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે છે: $F, Cl, Br, I$ અને $At$ (એસ્ટેટાઈન).
તેથી,એસ્ટેટાઈન એ હેલોજન છે.

(B) આપેલ પરમાણુ ક્રમાંક $9 (F)$,$17 (Cl)$,$35 (Br)$,$53 (I)$,અને $85 (At)$ છે.
આ તત્વો આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $17$ માં આવે છે.
આ તત્વોની સામાન્ય સંયોજકતા કોષની ઇલેક્ટ્રોન રચના $ns^2 np^5$ છે.
તેથી,આ તત્વોને હેલોજન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) હેલોજન તત્વોની વિદ્યુતઋણતા સૌથી વધુ હોય છે અને તેમના આવર્તમાં તેમનું કદ સૌથી નાનું હોય છે,જેના કારણે તેઓ સ્થાયી નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે સરળતાથી એક ઇલેક્ટ્રોન મેળવી શકે છે. તેથી,તેઓ સૌથી સરળતાથી ઋણાયન બનાવે છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
હેલોજન સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં,નવી કક્ષાઓ ઉમેરાવાને કારણે પરમાણુ કદ વધે છે.
જેમ પરમાણુ કદ વધે છે,તેમ કેન્દ્ર અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેનું અંતર વધે છે,જેના પરિણામે અસરકારક કેન્દ્રીય આકર્ષણ ઘટે છે.
પરિણામે,ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા,જેને આયનીકરણ પોટેન્શિયલ કહેવાય છે,તે ઘટે છે.

(A) આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં હેલોજનની પ્રતિક્રિયાત્મકતા ઘટે છે.
ફ્લોરિન $(F)$ તેની ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા અને નાના પરમાણુ કદને કારણે સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હેલોજન છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં $F$ થી $I$ તરફ જઈએ છીએ,તેમ પરમાણુ કદ વધે છે અને વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે,જેના પરિણામે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિમાં ઘટાડો થાય છે.
તેથી,પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો સાચો ક્રમ $F > Cl > Br > I$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. હેલોજનનો પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ ત્રણ પરિબળો પર આધાર રાખે છે: વિયોજન એન્થાલ્પી,આયનીકરણ એન્થાલ્પી અને હાઇડ્રેશન એન્થાલ્પી.
નાના $F$ પરમાણુઓના લોન પેર વચ્ચેના ઉચ્ચ આંતર-ઇલેક્ટ્રોનિક અપાકર્ષણને કારણે ફ્લોરિનની $F-F$ બંધ વિયોજન ઉર્જા ખૂબ ઓછી હોય છે.
આ ઓછી બંધ વિયોજન ઉર્જા અને ઉચ્ચ હાઇડ્રેશન એન્થાલ્પીને કારણે ફ્લોરિન હેલોજનમાં સૌથી શક્તિશાળી ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ બને છે.

(D) હેલોજનની ઓક્સિડેશનકર્તા શક્તિ તેમની ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે,જે તેમના પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^\circ)$ સાથે સંબંધિત છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં $F_2$ થી $I_2$ તરફ નીચે જઈએ છીએ,તેમ પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ ઘટે છે.
તેથી,ઓક્સિડેશનકર્તા શક્તિનો ક્રમ $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$ છે.
આમ,સાચો વધતો ક્રમ $I_2 < Br_2 < Cl_2 < F_2$ છે.

(C) હાઇડ્રોહેલિક એસિડ $(HX)$ ની એસિડિક પ્રબળતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે કારણ કે બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ $HF < HCl < HBr < HI$ છે.
તેથી,ફ્લોરિન પરમાણુના નાના કદને કારણે મજબૂત $H-F$ બંધ હોવાથી,આપેલા હેલોજન એસિડમાં $HF$ સૌથી ઓછો એસિડિક છે.

(A) હેલોજનનું રિડક્શન પોટેન્શિયલ સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઘટે છે $(F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2)$.
$F_2$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે અને તેનું સૌથી સરળતાથી રિડક્શન થાય છે.

(B) આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં હેલોજનની પ્રતિક્રિયાત્મકતા ઘટે છે,કારણ કે પરમાણુનું કદ વધે છે અને વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે.
તેથી,પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો સાચો ક્રમ $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$ છે.

(D) હેલાઈડ આયનોમાં સૌથી પ્રબળ રિડક્શન કર્તા $I^{-}$ છે.
રિડક્શન પાવર એ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે.
તેના મોટા કદને કારણે,આયોડાઇડ આયન $(I^{-})$ માં ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની મહત્તમ વૃત્તિ હોય છે,જે તેને સૌથી પ્રબળ રિડક્શન કર્તા બનાવે છે.

(D) તત્વની ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકેની પ્રબળતા તેના ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ (રિડક્શન પોટેન્શિયલ) સાથે સીધી રીતે સંબંધિત છે.
હેલોજનમાં,સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં $F$ થી $I$ સુધી રિડક્શન પોટેન્શિયલ ઘટે છે.
તેથી,ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકેની પ્રબળતાનો ક્રમ $I_2 < Br_2 < Cl_2 < F_2$ છે.
આમ,સાચો ક્રમ $I < Br < Cl < F$ છે.

(C) જલીય દ્રાવણમાં હાઇડ્રોજન હેલાઇડની એસિડિકતા $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
જેમ જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $F$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $H-X$ બંધની લંબાઈ વધે છે અને બંધની મજબૂતી ઘટે છે.
પરિણામે,$H^+$ આયનો મુક્ત કરવાની સરળતા વધે છે,જેનાથી એસિડિકતાનો ક્રમ $HF < HCl < HBr < HI$ થાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $HI$ સૌથી વધુ એસિડિક છે.

(A) હેલોજન એસિડની એસિડિક પ્રબળતા $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં $F$ થી $I$ તરફ નીચે જઈએ છીએ,તેમ હેલોજનનું પરમાણુ કદ વધે છે,જેનાથી બંધ લંબાઈ વધે છે અને બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે.
પરિણામે,$H^+$ આયનનું મુક્ત થવું સરળ બને છે.
તેથી,એસિડિક પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ: $HF < HCl < HBr < HI$ છે.

(D) ફ્લોરિન $(F)$ એ આવર્ત કોષ્ટકમાં સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે.
તેની ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા અને તેના સંયોજકતા કોષમાં $d$-કક્ષકોની ગેરહાજરીને કારણે,તે ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકતું નથી.
તેથી,ફ્લોરિન તેના સંયોજનોમાં હંમેશા $-1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
તેની સામે,ક્લોરિન $(Cl)$,બ્રોમિન $(Br)$ અને આયોડિન $(I)$ જેવા અન્ય હેલોજન પાસે ખાલી $d$-કક્ષકો હોય છે અને તેમની વિદ્યુતઋણતા ઓછી હોય છે,જેના કારણે તેઓ $+1, +3, +5$ અને $+7$ જેવી ધન ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.

(B) તત્વનો બેઝિક ગુણધર્મ તેના આયનીકરણ પોટેન્શિયલ $(I.P.)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
હેલોજનમાં,સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં આયનીકરણ પોટેન્શિયલ ઘટે છે $(F > Cl > Br > I)$.
તેથી,આયોડિન $(I)$ નું $I.P.$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું છે,જે તેને આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ બેઝિક તત્વ બનાવે છે.
સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(A) હેલોજનની હાઇડ્રોજન પ્રત્યેની આકર્ષણ શક્તિ બંધ વિયોજન ઉર્જા અને હેલોજન પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા પર આધાર રાખે છે.
ફ્લોરિન $(F_2)$ સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે અને તે $HF$ બનાવવા માટે હાઇડ્રોજન સાથે બંધ બનાવવાની સૌથી વધુ વૃત્તિ ધરાવે છે.
હાઇડ્રોજન પ્રત્યે હેલોજનની પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ઘટતો ક્રમ $F_2 > Cl_2 > Br_2 > I_2$ છે.
તેથી,$F_2$ ની હાઇડ્રોજન પ્રત્યેની આકર્ષણ શક્તિ મહત્તમ છે.

(C) જ્યારે પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ $(K_2Cr_2O_7)$ ને સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને $HCl$ નું ક્લોરિન વાયુ $(Cl_2)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$K_2Cr_2O_7 + 14HCl \rightarrow 2KCl + 2CrCl_3 + 7H_2O + 3Cl_2 \uparrow$
તેથી,$Cl_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ભેજવાળી સ્થિતિમાં $Cl_2$ ની વિરંજન ક્રિયા નવજાત ઓક્સિજનના નિર્માણને કારણે કાયમી હોય છે.
$Cl_2 + H_2O \to HCl + HClO$
$HClO \to HCl + [O]$
સમગ્ર પ્રક્રિયા: $Cl_2 + H_2O \to 2HCl + [O]$
રંગીન પદાર્થ + $[O] \to$ રંગહીન પદાર્થ.
વિરંજન ઓક્સિડેશનને કારણે થતું હોવાથી,તે કાયમી છે.

(D) સાચું વિધાન વિશ્લેષણ નીચે મુજબ છે:
$1$. ઝિંક ઉભયગુણી છે અને $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઝિંકેટ બનાવે છે: $Zn + 2NaOH \rightarrow Na_2ZnO_2 + H_2$. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. કાર્બન મોનોક્સાઇડ બ્લાસ્ટ ફર્નેસમાં રિડક્શન કર્તા તરીકે કામ કરે છે: $Fe_2O_3 + 3CO \rightarrow 2Fe + 3CO_2$. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. મર્ક્યુરી $(II)$ આયોડાઇડ વધારાના $KI$ માં ઓગળીને દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બનાવે છે: $HgI_2 + 2KI \rightarrow K_2[HgI_4]$. આ વિધાન સાચું છે.
$4$. ટીન $(IV)$ ક્લોરાઇડ $(SnCl_4)$ ટીન ધાતુ પર સૂકા ક્લોરિન વાયુની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે $(Sn + 2Cl_2 \rightarrow SnCl_4)$. સાંદ્ર $HCl$ માં ટીનને ઓગાળવાથી ટીન $(II)$ ક્લોરાઇડ $(SnCl_2)$ મળે છે,ટીન $(IV)$ ક્લોરાઇડ નહીં. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.

(B) કાચ,જે સોડિયમ અને કેલ્શિયમ સિલિકેટ્સનું મિશ્રણ છે,તે હાઇડ્રોફ્લોરિક એસિડ $(HF)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ અને કેલ્શિયમ ફ્લોરોસિલિકેટ્સ બનાવે છે.
$Na_2SiO_3 + 6HF \to Na_2SiF_6 + 3H_2O$
$CaSiO_3 + 6HF \to CaSiF_6 + 3H_2O$
કાચનું કોતરકામ (etching) આ પ્રતિક્રિયાઓ પર આધારિત છે.

(C) દીવાસળીની ટોચ પર $K_2Cr_2O_7$,સલ્ફર $(S)$ અને લાલ ફોસ્ફરસ $(P)$ નું મિશ્રણ હોય છે.

(A) એક્વા-રીજીયા એ સાંદ્ર $HNO_3$ અને સાંદ્ર $HCl$ નું $1 : 3$ ના કદના ગુણોત્તરમાં તાજું બનાવેલું મિશ્રણ છે.
તે સોનું અને પ્લેટિનમ જેવી ઉમદા ધાતુઓને ઓગાળવા માટે વપરાય છે.

(C) ફ્લોરિન $(F_2)$ એ ખૂબ જ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે. તે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને નીચે મુજબ ઓક્સિજન વાયુ મુક્ત કરે છે:
$2H_2O + 2F_2 \to 4HF + O_2$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) આપેલા તત્વો પૈકી,$P$,$Na$,અને $S$ ઓક્સિજન સાથે સીધી પ્રક્રિયા કરીને તેમના ઓક્સાઇડ બનાવે છે.
$P_4 + 5O_2 \longrightarrow P_4O_{10}$
$S + O_2 \longrightarrow SO_2$
$4Na + O_2 \longrightarrow 2Na_2O$
ક્લોરિન $(Cl)$ સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં ઓક્સિજન સાથે સીધી પ્રક્રિયા કરતું નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) ફોટોગ્રાફીમાં હાયપો (સોડિયમ થાયોસલ્ફેટ,$Na_2S_2O_3$) નો ઉપયોગ ફિક્સિંગ એજન્ટ તરીકે થાય છે. તે ફોટોગ્રાફિક ફિલ્મ અથવા કાગળમાંથી અપ્રકાશિત સિલ્વર બ્રોમાઈડને ઓગાળી નાખે છે,જેનાથી ચિત્ર કાયમી બને છે.

(B) હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સ $(HX)$ ની ઉષ્મીય સ્થિરતા $H-X$ બંધની બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી પર આધાર રાખે છે.
જેમ $F$ થી $I$ તરફ જતાં હેલોજન પરમાણુનું કદ વધે છે,તેમ બંધની લંબાઈ વધે છે અને બંધની મજબૂતી ઘટે છે.
તેથી,બંધ વિયોજન ઉર્જાનો ક્રમ $HF > HCl > HBr > HI$ છે.
પરિણામે,ઉષ્મીય સ્થિરતાનો સાચો ક્રમ $HF > HCl > HBr > HI$ છે.

(D) $Iodine$ ને પાણી માટે ખૂબ ઓછી આકર્ષણ શક્તિ હોય છે અને તે તેમાં ખૂબ જ ઓછું દ્રાવ્ય છે.
જોકે,તે $KI$ ના $10\%$ જલીય દ્રાવણમાં સંકીર્ણ આયન $I_3^-$ બનવાને કારણે ઓગળે છે.
પ્રક્રિયા:
$I_2 + KI \rightleftharpoons KI_3$ અથવા $I_2 + I^- \rightleftharpoons I_3^-$ (સંકીર્ણ આયન).

(A) હાઈડ્રોહેલિક એસિડ $(HX)$ ની રિડક્શન ક્ષમતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે કારણ કે બંધ વિયોજન ઉર્જા ઘટે છે.
$I$ પરમાણુના મોટા કદને કારણે $HF$,$HCl$,$HBr$ અને $HI$ માંથી $HI$ ની બંધ વિયોજન ઉર્જા સૌથી ઓછી છે.
તેથી,$HI$ સૌથી પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.

(A) $1774$ માં,વૈજ્ઞાનિક $Carl \ Wilhem \ Scheele$ એ $MnO_2$ પર $HCl$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા ક્લોરિન વાયુની શોધ કરી હતી.
જોકે,તે સમયે તેઓ માનતા હતા કે તે ઓક્સિજન ધરાવતું સંયોજન છે.
$1810$ માં $Humphry \ Davy$ એ ક્લોરિનને એક તત્વ તરીકે ઓળખાવ્યું અને તેના લીલાશ પડતા પીળા રંગને કારણે તેનું નામ ક્લોરિન રાખ્યું.

(B) કાર્નાલાઇટ એ $KCl \cdot MgCl_2 \cdot 6H_2O$ છે. કાર્નાલાઇટમાંથી $KCl$ ના સ્ફટિકીકરણ પછી બાકી રહેલા માતૃ દ્રાવણમાં આશરે $0.25\%$ બ્રોમિન $MgBr_2$ અને $KBr$ સ્વરૂપે હોય છે.

(D) . ક્લોરિન સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ સાથે વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં નીચે મુજબ પ્રક્રિયા કરે છે:
$1$. ઠંડા અને મંદ $NaOH$ સાથે:
$2NaOH + Cl_2 \xrightarrow{\text{Cold}} NaCl + NaClO + H_2O$
(અહીં,$NaClO$ એ સોડિયમ હાઇપોક્લોરાઇટ છે).
$2$. ગરમ અને સાંદ્ર $NaOH$ સાથે:
$6NaOH + 3Cl_2 \xrightarrow{\text{Heat}} 5NaCl + NaClO_3 + 3H_2O$
(અહીં,$NaClO_3$ એ સોડિયમ ક્લોરેટ છે).
આમ,વિકલ્પોમાં જણાવેલ તમામ નીપજો વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં બને છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) બ્રોમિન $(Br_2)$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને સ્ટાર્ચ આયોડાઈડ પેપરમાં રહેલા પોટેશિયમ આયોડાઈડ $(KI)$ માંથી આયોડિન $(I_2)$ ને મુક્ત કરે છે.
$Br_2 + 2KI \rightarrow 2KBr + I_2$
મુક્ત થયેલ આયોડિન $(I_2)$ સ્ટાર્ચ સાથે પ્રક્રિયા કરીને વાદળી-કાળો સંકીર્ણ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે વાદળી રંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) ડીકન પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ ક્લોરિનના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ $(HCl)$ નું વાતાવરણીય ઓક્સિજન $(O_2)$ દ્વારા કોપર$(II)$ ક્લોરાઇડ $(CuCl_2)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં આશરે $723 \ K$ તાપમાને ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયાનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$4HCl + O_2 \xrightarrow{CuCl_2} 2Cl_2 + 2H_2O$

(A) હાઈડ્રોહેલિક એસિડની એસિડિક પ્રબળતા સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં વધે છે: $HF < HCl < HBr < HI$.
આનું કારણ એ છે કે હેલોજન પરમાણુનું કદ વધવાની સાથે બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે,જેનાથી $H^{+}$ આયન મુક્ત કરવો સરળ બને છે.
$HF$ સૌથી નિર્બળ એસિડ છે કારણ કે તેમાં $H-F$ બંધ મજબૂત હોય છે અને આંતરઆણ્વીય $H$-બંધની હાજરીને કારણે $H^{+}$ આયન મુક્ત થવામાં અવરોધ આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B)

હાઇડ્રાઇડ	$HF, HCl, HBr, HI$
ઉત્કલન બિંદુ ($K$ માં)	$293, 189, 206, 238$

બાષ્પશીલતા એ ઉત્કલન બિંદુના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. આપેલા હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સમાં $HCl$ નું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી ઓછું $(189 \ K)$ હોવાથી,તે સૌથી વધુ બાષ્પશીલ સંયોજન છે.