Polyhalogenated compounds Questions in Gujarati

(A) રાસાયણિક નામ $1, 2$-ડાયક્લોરોટેટ્રાફ્લોરોઈથેન સૂચવે છે કે શૃંખલામાં બે કાર્બન પરમાણુઓ છે.
કાર્બનની સંયોજકતા સંતોષવા માટે દરેક કાર્બન પરમાણુ એક ક્લોરિન પરમાણુ અને બે ફ્લોરિન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી બંધારણ $Cl-CF_2-CF_2-Cl$ છે,જેને $CF_2Cl-CF_2Cl$ તરીકે લખી શકાય છે.

(D) ગેમેક્સેન,જેને લિન્ડેન (Lindane) અથવા $666$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઇડનો $\gamma$-આઇસોમર છે.
તેની રાસાયણિક સંરચનામાં સાયક્લોહેક્ઝેન વલય હોય છે જેમાં છ કાર્બન પરમાણુઓમાંથી દરેક સાથે ક્લોરિન પરમાણુ જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $1, 2, 3, 4, 5, 6-$હેક્ઝાક્લોરોસાયક્લોહેક્ઝેન છે.

(C) કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_4)$ જ્વલનશીલ નથી.
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_4)$ ઝેરી છે અને પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે. તે ઇથેનોલ અને ઈથરમાં દ્રાવ્ય છે.

(C) લ્યુસાઈટ એ $2$-ક્લોરોઈથેનાઈલડાયક્લોરોઆર્સિન છે.
તેનું બંધારણીય સૂત્ર $CHCl=CH-AsCl_2$ છે.

(B) ગેમેક્સેન,જેને $BHC$ (બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઇડ) અથવા લિન્ડેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં બેન્ઝીન સાથે ક્લોરિનની યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_6 + 3Cl_2 \xrightarrow{\text{Sunlight}} C_6H_6Cl_6$ $(BHC)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.

(A) $DDT$ નું પૂરું નામ $1,1,1-$ટ્રાયક્લોરો$-2,2-$બિસ($p-$ક્લોરોફિનાઇલ)ઈથેન છે.
તે એક જાણીતું ઓર્ગેનોક્લોરિન જંતુનાશક છે.
તેની રચનામાં બે $p-$ક્લોરોફિનાઇલ જૂથો એક કેન્દ્રીય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જે ટ્રાયક્લોરોમિથાઇલ જૂથ $(CCl_3)$ અને હાઇડ્રોજન પરમાણુ સાથે પણ જોડાયેલ હોય છે.

(B) સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં ક્લોરોબેન્ઝીન અને ક્લોરલ $(CCl_3CHO)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાથી $DDT$ ($1,1,1$-ટ્રાયક્લોરો-$2,2$-બિસ($p$-ક્લોરોફિનાઈલ)ઈથેન) બને છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2C_6H_5Cl + CCl_3CHO \xrightarrow{conc. H_2SO_4} (ClC_6H_4)_2CHCCl_3 + H_2O$

(A) $D.D.T.$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડની હાજરીમાં ક્લોરલ $(CCl_3CHO)$ અને ક્લોરોબેન્ઝીનની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.

(D) $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં ક્લોરોબેન્ઝીનની ટ્રાયક્લોરોએસીટાલ્ડિહાઈડ (ક્લોરલ) સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2C_6H_5Cl + CCl_3CHO \xrightarrow{conc. H_2SO_4} (ClC_6H_4)_2CHCCl_3 + H_2O$.

(D) $ \text{War gas} $ સામાન્ય રીતે $ \text{Chloropicrin} $ $( CCl_3NO_2 )$ ને સંદર્ભિત કરે છે,જે ક્લોરોફોર્મ અને નાઈટ્રિક એસિડની પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે:
$ CHCl_3 + HNO_3 \to CCl_3NO_2 + H_2O $
તેથી,સાચો વિકલ્પ $ D $ છે.

(C) ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ એ રંગહીન,મીઠી સુગંધ ધરાવતું પ્રવાહી છે જે પાણીમાં લગભગ અદ્રાવ્ય છે. તે અત્યંત જ્વલનશીલ નથી; વાસ્તવમાં,તેનો ઉપયોગ અગ્નિશામક યંત્રોમાં દ્રાવક તરીકે થાય છે. ઐતિહાસિક રીતે,તેનો ઉપયોગ શ્વાસ દ્વારા લેવાતા એનેસ્થેટિક તરીકે થતો હતો,જોકે તેની ઝેરી અસરને કારણે તેનો ઉપયોગ ઘટ્યો છે. તેથી,તે અત્યંત જ્વલનશીલ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(C) બેન્ઝીન હેક્સાક્લોરાઈડ $(BHC)$ એ $1,2,3,4,5,6$-હેક્સાક્લોરોસાયક્લોહેક્સેનના અનેક સ્ટીરિયોઆઈસોમર્સનું મિશ્રણ છે,જે બેન્ઝીનમાં ક્લોરિનના પ્રકાશ-પ્રેરિત ઉમેરણ દ્વારા બને છે.
આ આઈસોમર્સમાં,$\gamma$-આઈસોમરને લિન્ડેન અથવા ગેમેક્સિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે ખૂબ જ શક્તિશાળી જંતુનાશક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) ક્લોરોપિક્રિન રાસાયણિક રીતે $CCl_3NO_2$ તરીકે ઓળખાય છે.
તેને નાઈટ્રોક્લોરોફોર્મ પણ કહેવામાં આવે છે.
તે ક્લોરોફોર્મની સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.

(D) $Chloroform$ $(CHCl_3)$ માં કોઈ $\pi$-અસંતૃપ્તતા (દ્વિબંધ કે ત્રિબંધ) હોતી નથી અને તે સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં ન્યુક્લિયોફિલિક નથી. તેથી,તે ઓરડાના તાપમાને અંધારામાં બ્રોમીન $(Br_2)$ સાથે ઇલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા કરતું નથી. આની સરખામણીમાં,$Propene$ અને $Phenol$ અનુક્રમે દ્વિબંધ અને ઇલેક્ટ્રોન-સમૃદ્ધ એરોમેટિક વલયની હાજરીને કારણે બ્રોમીન સાથે સરળતાથી પ્રક્રિયા કરે છે. $Ethylamine$ પણ ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં બ્રોમીન સાથે પ્રક્રિયા કરી શકે છે.

(A) $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ ઓર્ગેનોક્લોરિન સંયોજન છે.
તે એક કૃત્રિમ રસાયણ છે જે કુદરતી રીતે જોવા મળતું નથી.
ઓરડાના તાપમાને,$DDT$ રંગહીન,સ્ફટિકમય ઘન સ્વરૂપે હોય છે.

(C) $Hexachloroethane$ $(C_2Cl_6)$ નો ઉપયોગ ફૂદાં ભગાડવા માટે થાય છે. તેનો ઉપયોગ સેલ્યુલોઝ એસ્ટર્સ માટે પ્લાસ્ટિસાઈઝર તરીકે,પોલિમર એડિટિવ તરીકે,ફૂગનાશક અને જંતુનાશક ફોર્મ્યુલેશનના ઘટક તરીકે અને અગ્નિશામક પ્રવાહીના ઉત્પાદનમાં પણ થાય છે.

(A) રાસાયણિક નામ $DDT$ એટલે ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલ ટ્રાયક્લોરોઈથેન.
તેની રચનામાં બે ક્લોરોફિનાઈલ જૂથો એક મધ્યવર્તી કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જે હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ જૂથ $(CCl_3)$ સાથે પણ જોડાયેલ હોય છે.
સાચું સૂત્ર $(Cl-C_6H_4)_2CH-CCl_3$ છે.

(A) $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) નું બંધારણ $CCl_3-CH(C_6H_4Cl)_2$ છે.
આ બંધારણમાં,$CCl_3$ સમૂહમાં $3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ અને બે બેન્ઝીન વલયો સાથે જોડાયેલા $2$ ક્લોરિન પરમાણુઓ છે.
તેથી,$DDT$ માં ક્લોરિન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $3 + 2 = 5$ છે.

(D) ક્લોરોપિક્રિન,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CCl_3NO_2$ છે,તે એક રાસાયણિક સંયોજન છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ટીયર ગેસ અથવા રમખાણ નિયંત્રણ એજન્ટ તરીકે થાય છે. તેને નાઈટ્રોટ્રાયક્લોરોમિથેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(A) $CCl_2F_2$ ને ફ્રીઓન-$12$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનું રાસાયણિક નામ ડાયક્લોરો ડાયફ્લોરો મિથેન છે.
તે એક ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFC)$ છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે રેફ્રિજરેટર અને એર કંડિશનરમાં રેફ્રિજરેન્ટ તરીકે થાય છે.
વાતાવરણમાં તેનું ઉત્સર્જન ઓઝોન સ્તરના ઘટાડાનું કારણ બને છે.
$CFCs$ ના અન્ય ઉદાહરણોમાં ટ્રાયક્લોરો ફ્લોરો મિથેન $(CCl_3F)$ અને ક્લોરો ડાયફ્લોરો મિથેન $(CHClF_2)$ નો સમાવેશ થાય છે.

(C) આપેલ બંધારણ $1,1,1-\text{trichloro}-2,2-\text{bis}(p-\text{chlorophenyl})\text{ethane}$ દર્શાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે $DDT$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) $CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ) નો ઉપયોગ અગ્નિશામક યંત્રોમાં થાય છે.
તેની બાષ્પ જ્વલનશીલ નથી અને તે ભારે હોય છે,જે આગને મળતા ઓક્સિજનના પુરવઠાને કાપવામાં મદદ કરે છે.
તે સામાન્ય રીતે પાયરીન તરીકે ઓળખાય છે.

(B) $CCl_4$ ને પાયરીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે લાલ ગરમી સામે સ્થિર છે અને તેની બાષ્પ જ્વલનશીલ નથી,જે તેને અગ્નિશામક તરીકે વાપરવા માટે યોગ્ય બનાવે છે. જો કે,તેનો ઉપયોગ હવે મર્યાદિત છે કારણ કે પાણીની વરાળની હાજરીમાં,તે અત્યંત ઝેરી ફોસજીન ગેસ $(COCl_2)$ બનાવી શકે છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CCl_4 + H_2O \to COCl_2 + 2HCl$.

(C) મસ્ટર્ડ વાયુ ઈથીલીનની સલ્ફર ડાયક્લોરાઈડ $(SCl_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બનાવવામાં આવે છે.
$2CH_2=CH_2 + SCl_2 \rightarrow ClCH_2CH_2-S-CH_2CH_2Cl$ (મસ્ટર્ડ વાયુ)

(A) $DDT$ એટલે $p,p'$-ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન.
$DDT$ નું રાસાયણિક બંધારણ $(ClC_6H_4)_2CHCCl_3$ છે.
ક્લોરિન પરમાણુઓની ગણતરી કરતા: બેન્ઝીન રિંગ પર $2$ ક્લોરિન પરમાણુઓ અને એલિફેટિક કાર્બન શૃંખલા પર $3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ છે.
ક્લોરિન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 2 + 3 = 5$.

(D) $1$. કાર્બોકેટાયન ${C}_{6}{H}_{5}-C{H}_{2}^{+}$ એ બેન્ઝાઈલ કાર્બોકેટાયન છે,જે બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પદન દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$2$. પોલીહેલોજનેટેડ સંયોજન તેના બંધારણમાં એક કરતા વધુ હેલોજન પરમાણુઓ ધરાવે છે.
$3$. $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) માં ઘણા ક્લોરિન પરમાણુઓ હોય છે.
$4$. ક્લોરોપિક્રિન $(CCl_{3}NO_{2})$ માં પણ ઘણા ક્લોરિન પરમાણુઓ હોય છે.
$5$. તેથી,$DDT$ અને ક્લોરોપિક્રિન બંને પોલીહેલોજનેટેડ સંયોજનો છે.

(B) પાયરીન એ કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_4)$ નું વ્યાપારી નામ છે.
તેનો ઉપયોગ અગ્નિશામક તરીકે થાય છે,ખાસ કરીને વિદ્યુતથી લાગતી આગ માટે,કારણ કે તે જ્વલનશીલ નથી અને તેની વરાળ ભારે હોય છે,જે આગને ઓક્સિજનનો પુરવઠો કાપવામાં મદદ કરે છે.

(B) $DDT$ નું પૂરું નામ $p,p'$-ડાયક્લોરોડાયફિનાઇલ ટ્રાયક્લોરોઇથેન છે.
તે એક જાણીતું ઓર્ગેનોક્લોરિન જંતુનાશક છે.
તેની રચનામાં $1,1,1$-ટ્રાયક્લોરોઇથેન બેકબોન સાથે જોડાયેલા બે ક્લોરોફિનાઇલ જૂથોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_4)$ નો ઉપયોગ અગ્નિશામક તરીકે થાય છે. જો કે,જ્યારે તે ઉંચા તાપમાને ગરમ સપાટી અથવા પાણીની વરાળના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તે રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરીને ફૉસ્જિન $(COCl_2)$ બનાવે છે,જે અત્યંત ઝેરી વાયુ છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $CCl_4 + H_2O \rightarrow COCl_2 + 2HCl$. તેથી,આ ઝેરી વાયુના સંચયને રોકવા માટે યોગ્ય વેન્ટિલેશન (હવા-ઉજાસ) જરૂરી છે.

(C) વેસ્ટ્રોસોલ એ $1,1,2,2$-ટેટ્રાક્લોરોઇથીનનું સામાન્ય નામ છે,જેને એસિટીલીન ટેટ્રાક્લોરાઇડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CHCl_2-CHCl_2$ છે.

(C) તેલ,ચરબી અને પેટ્રોલથી લાગેલી આગને બુઝાવવા માટે $CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ) નો ઉપયોગ થાય છે.
તેને સામાન્ય રીતે $Pyrene$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે આગ પર વરાળનું ભારે પડ બનાવીને કામ કરે છે,જે ઓક્સિજનનો પુરવઠો કાપી નાખે છે.

(A) આયોડોફૉર્મ $(CHI_3)$ સામાન્ય તાપમાને પીળા રંગનો સ્ફટિકમય ઘન પદાર્થ છે. તેની લાક્ષણિક એન્ટિસેપ્ટિક ગંધ હોય છે અને તેનો ઉપયોગ એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે થાય છે.

(D) $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઇલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ની હાજરીમાં ક્લોરોબેન્ઝિન અને ટ્રાયક્લોરો એસિટાલ્ડીહાઇડ (ક્લોરલ) ની સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા: $2C_6H_5Cl + CCl_3CHO \xrightarrow{H_2SO_4} (ClC_6H_4)_2CHCCl_3 + H_2O$.

(B) ગેમેક્ઝિન એ બેન્ઝિન હેકઝાક્લોરાઇડ $(B.H.C.)$ ના ગેમા આઇસોમરનું સામાન્ય નામ છે,જે $1,2,3,4,5,6$-હેકઝાક્લોરોસાયક્લોહેક્ઝેન છે. તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_6Cl_6$ છે. તેનો ઉપયોગ જંતુનાશક તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.

(B) ગેમેક્સિન એ બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઈડ $(BHC)$ ના ગેમા આઈસોમરનું સામાન્ય નામ છે,જેને લિન્ડેન અથવા $666$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેનું રાસાયણિક નામ $1,2,3,4,5,6$-હેક્ઝાક્લોરોસાયક્લોહેક્ઝેન છે.

(B) $DDT$ નું પૂરું નામ $p,p'$-ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન ($p,p'$-dichlorodiphenyltrichloroethane) છે.
તે એક જાણીતું ઓર્ગેનોક્લોરિન જંતુનાશક છે.
તેની રચનામાં બે ક્લોરોફિનાઈલ જૂથો એક કેન્દ્રીય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જે ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ જૂથ સાથે પણ જોડાયેલ હોય છે.

(D) સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ઓઝોન સ્તરનું ક્ષયન મુખ્યત્વે ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ ને કારણે થાય છે,જેને સામાન્ય રીતે $Freons$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ સંયોજનો અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોત્સર્ગની હાજરીમાં ક્લોરિન પરમાણુઓ મુક્ત કરે છે,જે પછી ઓઝોન $(O_3)$ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને તેને ઓક્સિજન $(O_2)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે,જેના પરિણામે ઓઝોન સ્તર પાતળું થાય છે.

(C) ફ્રિયોન એ ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ છે જેનો ઉપયોગ રેફ્રિજરેન્ટ તરીકે થાય છે.
રેફ્રિજરેટરમાં વપરાતી સૌથી સામાન્ય ફ્રિયોન એ ફ્રિયોન-$12$ છે,જે ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CCl_2F_2$ છે.

(D) ક્લોરોપિક્રિન,જેને ટ્રાયક્લોરોનાઈટ્રોમિથેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ક્લોરોફોર્મની નાઈટ્રિક એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
તેનું રાસાયણિક બંધારણ નાઈટ્રો ગ્રુપ સાથે જોડાયેલા ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ ગ્રુપનું બનેલું છે.
ક્લોરોપિક્રિનનું આણ્વીય સૂત્ર $CCl_3NO_2$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(D) ફ્રીઓન્સ અથવા ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન $(CFCs)$ વાતાવરણના ઉપરના સ્તરોમાં ઓઝોન સ્તરના ઘટાડા માટે જવાબદાર છે.
તેનો ઉપયોગ પ્રોપેલન્ટ્સ,એરોસોલ સ્પ્રે કેપ્સ,રેફ્રિજન્ટ્સ અને અગ્નિશામક પદાર્થો તરીકે થાય છે.
તેઓ સ્થિર અને રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય સંયોજનો છે જે $UV$ કિરણોત્સર્ગને શોષી લે છે અને મુક્ત પરમાણ્વીય ક્લોરિન મુક્ત કરે છે.
આ ક્લોરિન પરમાણુ મુક્ત રેડિકલ પ્રતિક્રિયા દ્વારા ઓઝોનનું વિઘટન કરે છે,જેના પરિણામે ઓઝોન સ્તરનો ઘટાડો થાય છે.
સામાન્ય ફ્રીઓન્સમાં $Freon-11$ $(CFCl_3)$ અને $Freon-12$ $(CF_2Cl_2)$ નો સમાવેશ થાય છે.
પ્રતિક્રિયાની પદ્ધતિ નીચે મુજબ છે:
$Cl^{\bullet} + O_3 \longrightarrow ClO^{\bullet} + O_2$
$ClO^{\bullet} + O_3 \longrightarrow Cl^{\bullet} + 2O_2$

(D) લિન્ડેન,ગેમેક્સેન અને $666$ એ બધા એક જ રાસાયણિક સંયોજનના સામાન્ય નામ છે,જે બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઇડ $(C_6H_6Cl_6)$ નો $\gamma$-આઇસોમર છે.
$HCB$ એટલે હેક્ઝાક્લોરોબેન્ઝીન $(C_6Cl_6)$,જે એક અલગ રાસાયણિક સંયોજન છે.
તેથી,$HCB$ અસંગત છે.

(B) જ્યારે ક્લોરોબેન્ઝીનના બે અણુઓ સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં ક્લોરલ $(CCl_3CHO)$ ના એક અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તેઓ સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા $1,1,1-trichloro-2,2-bis(p-chlorophenyl)ethane$ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે $DDT$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2C_6H_5Cl + CCl_3CHO \xrightarrow{conc. H_2SO_4} (ClC_6H_4)_2CHCCl_3 + H_2O$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) $BHC$ એટલે બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઈડ,જે $1,2,3,4,5,6$-હેક્ઝાક્લોરોસાયક્લોહેક્ઝેન છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_6Cl_6$ છે.
આ બંધારણમાં,બધા કાર્બન પરમાણુઓ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને એકલ બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,$BHC$ (ગેમેક્સેન) ના અણુમાં કોઈ દ્વિબંધ હાજર નથી.

(B) $DDT$ ($p,p'-$ડાઈક્લોરોડાઈફીનાઇલ ટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ એક સ્થાયી કાર્બનિક પ્રદૂષક છે. પર્યાવરણમાં,તે ધીમે ધીમે રિડક્ટિવ ડીક્લોરિનેશન દ્વારા $DDD$ ($p,p'-$ડાઈક્લોરોડાઈફીનાઇલ ડાઈક્લોરોઈથેન) માં રૂપાંતરિત થાય છે. તેથી,સાચો જવાબ $p,p'-$ડાઈક્લોરોડાઈફીનાઇલ ડાઈક્લોરોઈથેન છે.

(B) ક્લોરોપિક્રિનને રાસાયણિક રીતે ટ્રાયક્લોરોનાઈટ્રોમિથેન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CCl_3NO_2$ છે.
તે ક્લોરોફોર્મની સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) હેક્ઝાક્લોરોઈથેન $(C_2Cl_6)$ ને કૃત્રિમ કપૂર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ સેલ્યુલોઈડના ઉત્પાદનમાં કપૂરના વિકલ્પ તરીકે અને ફૂદાં (moth) ને દૂર રાખવા માટે થાય છે.

(D) $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એક સ્થાયી કાર્બનિક પ્રદૂષક છે. પર્યાવરણમાં,તે ધીમે ધીમે વિઘટન પામે છે. મુખ્ય ચયાપચયની પ્રક્રિયામાં $DDT$ નું ડિહાઈડ્રોક્લોરિનેશન થઈને $DDE$ ($p, p'-$ ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલડાયક્લોરોઈથીન) બને છે. આ પ્રક્રિયા સૂક્ષ્મજીવો અને પર્યાવરણીય પરિબળો દ્વારા થાય છે.

એક કરતાં વધારે હેલોજન પરમાણુ ધરાવતા કાર્બનિક સંયોજનોને પૉલિહેલોજન સંયોજનો કહેવાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે નીચે આપેલ કેટલાક પૉલિહેલોજન સંયોજનો:
$(i)$ ડાયક્લોરોમિથેન $(CH_{2}Cl_{2})$
$(ii)$ ટ્રાયક્લોરોમિથેન/ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_{3})$
$(iii)$ ટ્રાયઆયોડોમિથેન/આયોડોફોર્મ $(CHI_{3})$
$(iv)$ ટેટ્રાક્લોરોમિથેન/કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ $(CCl_{4})$
$(v)$ ફ્રિઓન (મિથેન અને ઈથેનના ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન),ફ્રિઓન-$12$ $(CCl_{2}F_{2})$
$(vi)$ $p,p'-$ડાયક્લોરો ડાયફિનાઈલ ટ્રાયક્લોરો ઈથેન $(DDT)$,$CCl_{3}CH(p-C_{6}H_{4}Cl)_{2}$

(N/A) ક્લોરોફોર્મના ઉપયોગો:
તેનો ઉપયોગ ચરબી,આલ્કેલોઈડ્સ,આયોડિન અને અન્ય પદાર્થો માટે દ્રાવક તરીકે થાય છે. હાલમાં તેનો મુખ્ય ઉપયોગ ફ્રિઓન રેફ્રિજરેન્ટ $R-22$ ના ઉત્પાદનમાં થાય છે.
અગાઉ તેનો ઉપયોગ સર્જરીમાં સામાન્ય નિશ્ચેતક તરીકે થતો હતો,પરંતુ હવે તેના સ્થાને ઈથર જેવા ઓછા ઝેરી અને વધુ સુરક્ષિત નિશ્ચેતકો વપરાય છે.
$(b)$ ક્લોરોફોર્મની હાનિકારક અસરો:
ક્લોરોફોર્મ એક નિશ્ચેતક છે; તેની બાષ્પ શ્વાસમાં લેવાથી મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર પર અસર થાય છે.
$900$ ભાગ પ્રતિ મિલિયન $(ppm)$ ક્લોરોફોર્મ ધરાવતી હવા ટૂંકા સમય માટે શ્વાસમાં લેવાથી ચક્કર આવવા,થાક લાગવો અને માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે.
લાંબા સમય સુધી ક્લોરોફોર્મના સંપર્કમાં રહેવાથી યકૃત અને કિડનીને નુકસાન થઈ શકે છે (યકૃતમાં તેનું રૂપાંતર ફોસ્જીનમાં થાય છે).
ત્વચા સાથે સીધો સંપર્ક થવાથી ઘા પડી શકે છે.
$(c)$ ક્લોરોફોર્મનો સંગ્રહ:
ક્લોરોફોર્મને ઘેરા રંગની બોટલોમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે પ્રકાશની હાજરીમાં હવામાંના ઓક્સિજન $(O_2)$ દ્વારા ધીમે ધીમે ઓક્સિડેશન પામીને અત્યંત ઝેરી વાયુ કાર્બોનિલ ક્લોરાઈડ ($COCl_2$,ફોસ્જીન) બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયાને રોકવા માટે,તેને ઘેરા રંગની બોટલોમાં ઉપર સુધી ભરીને રાખવામાં આવે છે.
$2CHCl_3 + O_2 \rightarrow 2COCl_2 + 2HCl$
ફોસ્જીન $(COCl_2)$ એક ઝેરી વાયુ છે જે યકૃત અને કિડનીને નુકસાન પહોંચાડે છે.

(N/A) કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડના ઉપયોગો:
પ્રશીતક અને એરોસોલ કેન માટે નોદક (propellants) બનાવવા માટે તેનું મોટા જથ્થામાં ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ ફલોરોક્લોરોકાર્બન અને અન્ય રસાયણોના સંશ્લેષણમાં કાચામાલ તરીકે થાય છે.
$1960$ના મધ્ય સુધી,તેનો ઉપયોગ ગ્રીઝ સાફ કરવા માટે,ઘરમાં દાગ દૂર કરવાના દ્રાવક તરીકે અને અગ્નિશામક તરીકે વ્યાપકપણે થતો હતો.
$(b)$ કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડથી થતાં નુકસાન:
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડના સંપર્કથી મનુષ્યોમાં યકૃતનું કૅન્સર થાય છે.
તેનાથી ચક્કર આવવા,માથું હલકું થવું,ઉબકા અને ઊલટી થવી જેવી અસરો થાય છે,જે ચેતાકોષોને કાયમી નુકસાન પહોંચાડે છે.
વધુ પડતા સંપર્કથી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં બેભાન થવું,કોમામાં જવું અથવા મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.
જ્યારે તે હવામાં મુક્ત થાય છે,ત્યારે તે વાતાવરણમાં પહોંચી ઓઝોન સ્તરનું ક્ષયન કરે છે.
ઓઝોન સ્તરના ક્ષયનને કારણે મનુષ્યો પારજાંબલી કિરણોના સંપર્કમાં વધુ આવે છે,જેનાથી ચામડીનું કૅન્સર,આંખના રોગો અને પ્રતિરક્ષા તંત્રમાં વિક્ષેપ પડી શકે છે.