Polyhalogenated compounds Questions in Gujarati

(N/A) ફ્રિઓન: મિથેન અને ઈથેનના ક્લોરોફલોરોકાર્બન સંયોજનોને સામૂહિક રીતે ફ્રિઓન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સંયોજનો અત્યંત સ્થાયી,અપ્રતિક્રિયાત્મક,બિનઝેરી,અસંક્ષારક અને સરળતાથી પ્રવાહીમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે તેવા વાયુઓ છે. સૌથી સામાન્ય ઉદાહરણ $CCl_2F_2$ છે,જેને ફ્રિઓન-$12$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$(b)$ ગુણધર્મો: ફ્રિઓન રંગવિહીન,વાસવિહીન અને અસંક્ષારક છે. તે ધાતુઓનું ક્ષારણ કરતા નથી.
$(c)$ ઉપયોગો: ફ્રિઓન-$12$ નો ઉદ્યોગોમાં સૌથી વધુ ઉપયોગ થાય છે. તેનું ઉત્પાદન ટેટ્રાક્લોરોમિથેનમાંથી સ્વાર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ એરોસોલ પ્રોપેલન્ટ્સ,રેફ્રિજરેશન અને એર કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમમાં થાય છે.
$(d)$ પર્યાવરણીય અસર: વાતાવરણમાં મુક્ત થતા ફ્રિઓન મુક્તમૂલક શૃંખલા પ્રક્રિયાઓ શરૂ કરે છે,જે ક્ષોભાવરણમાં ઓઝોનના કુદરતી સંતુલનને ખોરવી શકે છે.

(N/A) $DDT$ (p,p'-ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) એ પ્રથમ ક્લોરિનેટેડ કાર્બનિક જંતુનાશક છે.
તે મૂળરૂપે $1873$ માં તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું,પરંતુ જંતુનાશક તરીકે તેની અસરકારકતા $1939$ માં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડની ગીગી ફાર્માસ્યુટિકલ્સના પોલ મુલર દ્વારા શોધવામાં આવી હતી.
આ શોધ માટે પોલ મુલરને $1948$ માં મેડિસિન અને ફિઝિયોલોજીમાં નોબેલ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.
$DDT$ નું રાસાયણિક બંધારણ નીચે મુજબ છે:
(બંધારણ: બે ક્લોરોબેન્ઝીન રિંગ્સ એક કેન્દ્રીય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલી છે,જે હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ ગ્રુપ $-CCl_3$ સાથે પણ જોડાયેલ છે).

(A) બનાવટ: ક્લોરલ અને ક્લોરોબેન્ઝિનની સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરતાં $DDT$ બને છે.
$(b)$ શોધ: તે પ્રથમ ક્લોરિનયુક્ત કાર્બનિક જંતુનાશક છે. $1873$ માં તે પ્રથમ વખત બનાવાયો હતો અને $1939$ માં સ્વિઝરલેન્ડના ગિગી ઔષધાલયના પૌલ મુલરે તેની જંતુનાશક તરીકેની અસરકારકતા શોધી હતી. $1948$ માં પૌલ મુલરને આ શોધ માટે ચિકિત્સા અને દેહેધર્મવિદ્યા માટેનું 'નોબલ પારિતોષિક' એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું.
$(c)$ ગુણધર્મો: $(i)$ $DDT$ સફેદ ઘન પદાર્થ છે. $(ii)$ તેમાંથી ક્લોરિનની તીવ્ર વાસ આવે છે અને તેનાથી આંખોમાં બળતરા થાય છે. $(iii)$ શરીરમાં પ્રવેશવાથી કૅન્સર થવાની શક્યતા રહે છે.
$(d)$ ઉપયોગો: તે જંતુનાશક તરીકે ખૂબ ઉપયોગી છે. તે મેલેરિયા ફેલાવતા મચ્છરો અને ટાઈફસ ફેલાવતી જૂના નાશ કરવામાં અસરકારક હતો. દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ પછી તેનો ઉપયોગ વિશ્વસ્તરે વધ્યો હતો.
$(e)$ સમસ્યાઓ અને નુકસાનો: $1940$ ના અંતમાં તેના વધુ પડતા ઉપયોગથી સમસ્યાઓ સર્જાઈ. જંતુઓએ $DDT$ સામે પ્રતિરોધકતા વિકસાવી અને તે માછલીઓ માટે અતિઝેરી સાબિત થયો. તે રાસાયણિક રીતે સ્થાયી અને ચરબીમાં દ્રાવ્ય હોવાથી ચરબીયુક્ત પેશીઓમાં જમા થાય છે. $1973$ માં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સે તેના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો,તેમ છતાં વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં તેનો ઉપયોગ આજે પણ થાય છે.

(B) આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ નો એન્ટિસેપ્ટિક ગુણધર્મ મુક્ત આયોડિનના મુક્ત થવાને કારણે છે.
જ્યારે તેને ત્વચા પર લગાવવામાં આવે છે,ત્યારે તે ધીમે ધીમે વિઘટન પામીને આયોડિન મુક્ત કરે છે,જે એન્ટિસેપ્ટિક એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(N/A) $DDT$ નું $IUPAC$ નામ $1,1,1-\text{trichloro}-2,2-\text{bis}(4-\text{chlorophenyl})\text{ethane}$ છે.
બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઈડ $(BHC)$ નું $IUPAC$ નામ $1,2,3,4,5,6-\text{hexachlorocyclohexane}$ છે.
તેમનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે કારણ કે આ પદાર્થો જૈવ-અવિઘટનીય અને અત્યંત ઝેરી છે.
વધુમાં,તેઓ લિપોફિલિક છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સજીવોના ચરબીયુક્ત પેશીઓમાં જમા થાય છે અને જૈવ-સંચય (biomagnification) પામે છે,જેના કારણે આહાર શૃંખલામાં તેમની સાંદ્રતા વધતી જાય છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A \rightarrow (iv, s)$
$B \rightarrow (iii, q)$
$C \rightarrow (ii, p)$
$D \rightarrow (i, r)$

(N/A) $(i)$ મિથાઈલીન ડાયક્લોરાઈડ: હવામાં મિથાઈલીન ક્લોરાઈડના ઓછા સ્તરના સંપર્કથી ચક્કર આવવા,ઉબકા,આંગળીઓ અને અંગૂઠામાં ઝણઝણાટી અને બહેરાશ અનુભવાય છે. મનુષ્યોમાં,ત્વચા સાથે સીધો સંપર્ક તીવ્ર બળતરા અને લાલાશ પેદા કરે છે. આંખો સાથેનો સીધો સંપર્ક કોર્નિયાને બાળી શકે છે.
$(ii)$ ટ્રાયક્લોરોમિથેન (ક્લોરોફોર્મ): ક્લોરોફોર્મ શ્વાસમાં લેવાથી મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર દબાય છે. ટૂંકા સમય માટે $900 \ ppm$ ક્લોરોફોર્મ શ્વાસમાં લેવાથી ચક્કર,થાક અને માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે. લાંબા ગાળાના સંપર્કથી લીવર અને કિડનીને નુકસાન થઈ શકે છે. $2 CHCl_{3} + O_{2} \xrightarrow{\text{Light / Oxidation}} 2 COCl_{2} + 2 HCl$. ક્લોરોફોર્મ પ્રકાશની હાજરીમાં હવા દ્વારા ધીમે ધીમે ઓક્સિડાઈઝ થઈને અત્યંત ઝેરી વાયુ બનાવે છે,તેથી તેને હવા દૂર રાખવા માટે સંપૂર્ણ ભરેલી ઘેરા રંગની બોટલોમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
$(iii)$ ટેટ્રાક્લોરોમિથેન $(CCl_{4})$: કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડના સંપર્કથી મનુષ્યોમાં લીવરનું કેન્સર થઈ શકે છે. સામાન્ય અસરોમાં ચક્કર,ઉબકા અને ઉલટીનો સમાવેશ થાય છે,જે ચેતા કોષોને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં,તે કોમા અથવા મૃત્યુ તરફ દોરી શકે છે. તે ઓઝોન સ્તરને ઘટાડે છે,જેનાથી $UV$ કિરણોના સંપર્કમાં વધારો થાય છે.
$(iv)$ ફ્રીઓન્સ: સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં,ફ્રીઓન રેડિકલ ચેઈન રિએક્શન શરૂ કરે છે જે ઓઝોન સંતુલનને બગાડે છે.
$CFCs$ ની અસરો અટકાવવા: $CFCs$ અત્યંત સ્થિર છે. તે ઓઝોન સ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે. રેફ્રિજરેટરમાં વપરાતા $CFCs$ ને અન્ય સંયોજનો દ્વારા બદલવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે.

(N/A) $(i)$ મિથિલીન ડાયક્લોરાઇડ: હવામાં મિથિલીન ક્લોરાઇડના નીચા સ્તરના સંપર્કથી ચક્કર આવવા,ઉબકા,આંગળીઓ અને અંગૂઠામાં ઝણઝણાટી અને બહેરાશ આવે છે. મનુષ્યોમાં,ત્વચા સાથે સીધો સંપર્ક તીવ્ર બળતરા અને લાલાશ પેદા કરે છે. આંખો સાથેનો સીધો સંપર્ક કોર્નિયાને બાળી શકે છે.
$(ii)$ ટ્રાયક્લોરોમિથેન (ક્લોરોફોર્મ): ક્લોરોફોર્મ શ્વાસમાં લેવાથી મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર દબાય છે. લાંબા ગાળાના સંપર્કથી લીવર અને કિડનીને નુકસાન થઈ શકે છે. તે હવામાં ધીમે ધીમે ઓક્સિડેશન પામીને અત્યંત ઝેરી ફોસ્જીન વાયુ $(COCl_2)$ બનાવે છે: $2CHCl_3 + O_2 \xrightarrow{\text{Light/Oxidation}} 2COCl_2 + 2HCl$. તેથી તેને હવા દૂર રાખવા માટે સંપૂર્ણ ભરેલી ઘેરા રંગની બોટલોમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
$(iii)$ ટેટ્રાક્લોરોમિથેન $(CCl_4)$: તેના સંપર્કથી લીવરનું કેન્સર,ચક્કર,ઉબકા અને ચેતા કોષોને કાયમી નુકસાન થઈ શકે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં,તે કોમા અથવા મૃત્યુ તરફ દોરી જાય છે. તે ઓઝોન સ્તરને પણ ઘટાડે છે,જેનાથી $UV$ કિરણોના સંપર્કમાં વધારો થાય છે.
$(iv)$ ફ્રીઓન્સ: સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં,ફ્રીઓન્સ મુક્તમૂલક સાંકળ પ્રતિક્રિયાઓ શરૂ કરે છે જે ઓઝોન સંતુલનને બગાડે છે.
$CFCs$ ની અસરો અટકાવવા: $CFCs$ ઓઝોન સ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે. રેફ્રિજરેટરમાં વપરાતા $CFCs$ ને અન્ય પર્યાવરણને અનુકૂળ સંયોજનો દ્વારા બદલવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે.

(B) દરેક સંયોજનમાં ક્લોરિન પરમાણુઓની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે:
$1$. ક્લોરલ $(CCl_3CHO)$: $3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે.
$2$. ગેમેક્સીન (બેન્ઝીન હેક્ઝાક્લોરાઈડ,$C_6H_6Cl_6$): $6$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે.
$3$. ક્લોરોપિક્રિન $(CCl_3NO_2)$: $3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે.
$4$. ફ્રીઓન $-12$ $(CCl_2F_2)$: $2$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે.
આની સરખામણી કરતા,ગેમેક્સીનમાં ક્લોરિન પરમાણુઓની સંખ્યા મહત્તમ $(6)$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) ફ્રીઓન એ મિથેન અને ઈથેનના ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$CCl_2F_2$ (ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન) એ જાણીતું ફ્રીઓન છે,જેને ખાસ કરીને ફ્રીઓન-$12$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) મસ્ટર્ડ ગેસ એ રાસાયણિક યુદ્ધમાં વપરાતું એજન્ટ છે,જેને $2,2'$-ડાયક્લોરોડાયઇથાઇલ સલ્ફાઇડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $ClCH_2CH_2SCH_2CH_2Cl$ છે.

(B) $Freon-12$ એ $CCl_2F_2$ રાસાયણિક સંયોજનનું સામાન્ય નામ છે.
તેનું $IUPAC$ નામ $Dichlorodifluoromethane$ છે.
તેનો ઉપયોગ એર કન્ડીશનીંગ અને રેફ્રિજરેશન સિસ્ટમમાં રેફ્રિજરેન્ટ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન.
ફ્રીઓન-$12$,જેને ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન $(CCl_2F_2)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સામાન્ય રીતે વપરાતું રેફ્રિજન્ટ છે.
ઓઝોન સ્તરના ઘટાડા અંગેની ચિંતાઓને કારણે તેનો ઉપયોગ બંધ કરવામાં આવ્યો ત્યાં સુધી ઘણા વર્ષો સુધી તેનો રેફ્રિજરેશન અને એર કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગ થતો હતો.

(D) $CFC$s નો ઉપયોગ રેફ્રિજરેટર અને એર કન્ડીશનિંગ સિસ્ટમમાં રેફ્રિજરેન્ટ તરીકે થાય છે.
$Dichlorodifluoromethane$ $(CCl_2F_2)$,જેને $Freon-12$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે આ હેતુ માટે વપરાતું સામાન્ય $CFC$ છે.

(C) રેફ્રિજન્ટ $R-22$,જેને ક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન $(CHClF_2)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ટ્રાયક્લોરોમિથેન $(CHCl_3)$,જે સામાન્ય રીતે ક્લોરોફોર્મ તરીકે ઓળખાય છે,તેની હાઇડ્રોજન ફ્લોરાઇડ $(HF)$ સાથે ઉદ્દીપકની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરીને બનાવવામાં આવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $CHCl_3 + 2HF \rightarrow CHClF_2 + 2HCl$.

(B) $D.D.T.$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન) ની રાસાયણિક સંરચનામાં બે ક્લોરોબેન્ઝીન વલયો એક મધ્યવર્તી કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જે ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ જૂથ $(-CCl_3)$ સાથે પણ જોડાયેલ હોય છે.
બંધારણનું અવલોકન કરતા,આપણે ક્લોરિન પરમાણુઓની ગણતરી કરી શકીએ છીએ:
$1$. બંને બેન્ઝીન વલયો પર એક-એક ક્લોરિન પરમાણુ છે ($2$ પરમાણુઓ).
$2$. ટર્મિનલ કાર્બન પરમાણુ પર ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુઓ છે ($3$ પરમાણુઓ).
ક્લોરિન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા = $2 + 3 = 5$.

(C) $DDT$ એટલે ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન અને તે $C_{14}H_9Cl_5$ સૂત્ર ધરાવતું રાસાયણિક સંયોજન છે.
તેને $1,1,1$-ટ્રાયક્લોરો-$2,2$-બિસ($p$-ક્લોરોફિનાઈલ)ઈથેન પણ કહેવામાં આવે છે.
આ બંધારણમાં બે $p$-ક્લોરોફિનાઈલ સમૂહો એક મધ્યવર્તી કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જે હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ સમૂહ $(-CCl_3)$ સાથે પણ જોડાયેલ હોય છે.
આ બંધારણ વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ છે.

(C) $DDT$ એટલે $p,p'$-ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન.
તેનું બંધારણ બે $p$-ક્લોરોફિનાઈલ ગ્રુપનું બનેલું છે જે એક મધ્યવર્તી કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા છે,જે હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ ગ્રુપ $(CCl_3)$ સાથે પણ જોડાયેલ છે.
આ બંધારણ વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ છે.

(D) ટીયર ગેસ તરીકે સામાન્ય રીતે ઓળખાતું સંયોજન ક્લોરોપિક્રિન છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CCl_3 NO_2$ છે.
આ સંયોજનને ટ્રાયક્લોરોનાઈટ્રોમિથેન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ ટીયર ગેસ એજન્ટ તરીકે થાય છે કારણ કે તે આંખો અને શ્વસનતંત્રમાં તીવ્ર બળતરા પેદા કરે છે.

(C) મસ્ટર્ડ ગેસ,જેને સલ્ફર મસ્ટર્ડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $S(CH_2CH_2Cl)_2$ છે.
તે એક શક્તિશાળી વેસિકન્ટ રાસાયણિક યુદ્ધ એજન્ટ છે જે ત્વચા,આંખો અને શ્વસન માર્ગમાં ગંભીર ફોલ્લા અને બળતરા પેદા કરે છે.

(B) આપેલા સંયોજનોના રાસાયણિક સૂત્રો નીચે મુજબ છે:
$1$. ફોસ્જીન: $COCl_2$ ($2$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે)
$2$. ટીયર ગેસ: $CCl_3NO_2$ ($3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે)
$3$. મસ્ટર્ડ ગેસ: $C_4H_8Cl_2S$ ($2$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે)
$4$. ફોસ્ફિન: $PH_3$ ($0$ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે)
ક્લોરિન પરમાણુઓની સંખ્યાની સરખામણી કરતા,ટીયર ગેસ $(CCl_3NO_2)$ ના એક અણુમાં સૌથી વધુ $(3)$ ક્લોરિન પરમાણુઓ હોય છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. $CCl_4$ એક ઝેરી પદાર્થ છે જે યકૃતને નુકસાન અને ત્વચામાં બળતરા પેદા કરી શકે છે,પરંતુ તે ખાસ કરીને 'લાલ ચકામા' પેદા કરતું નથી. વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે $CCl_4$ ઊંચા તાપમાને પાણીની વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફોસ્જીન $(COCl_2)$ બનાવે છે. વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે $CCl_4$ નો ઉપયોગ અગાઉ અગ્નિશામક તરીકે થતો હતો. વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે $CCl_4$ એક અધ્રુવીય દ્રાવક છે,જે તેને પાણીમાં અદ્રાવ્ય બનાવે છે અને તેની લાક્ષણિક મીઠી સુગંધ હોય છે.

(C) ડાયક્લોરોમિથેન $(CH_2Cl_2)$ એ એક બાષ્પશીલ પ્રવાહી છે જેનો ઉપયોગ દ્રાવક અને પેઇન્ટ રીમુવર તરીકે થાય છે. જ્યારે તે આંખના સીધા સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તે હળવી થી મધ્યમ બળતરા પેદા કરી શકે છે અને કોર્નિયાને બાળી શકે છે. તેથી,સાચું સંયોજન $CH_2Cl_2$ છે.

(D) $DDT$ એટલે $p,p'$-ડાયક્લોરોડાયફિનાઈલટ્રાયક્લોરોઈથેન.
$DDT$ નું રાસાયણિક સૂત્ર $(ClC_6H_4)_2CHCCl_3$ છે.
આ બંધારણમાં,બે ક્લોરોબેન્ઝીન વલયો છે,જેમાં દરેક પેરા સ્થાન પર એક ક્લોરિન પરમાણુ ધરાવે છે,અને મધ્ય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ એક ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ જૂથ છે.
ક્લોરિન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા = $2$ (બેન્ઝીન વલયોમાંથી) + $3$ (ટ્રાયક્લોરોમિથાઈલ જૂથમાંથી) = $5$.

(B) મસ્ટર્ડ ગેસ,જેને સલ્ફર મસ્ટર્ડ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સાયટોટોક્સિક અને ફોલ્લા પાડનારા રાસાયણિક યુદ્ધ એજન્ટોના પરિવારનું એક રાસાયણિક સંયોજન છે.
મસ્ટર્ડ ગેસનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_4H_8Cl_2S$ છે અને તેનું બંધારણીય સૂત્ર $ClCH_2CH_2SCH_2CH_2Cl$ છે.
તેને ઇથિલિનની સલ્ફર ડાયક્લોરાઇડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા સંશ્લેષિત કરી શકાય છે:
$2C_2H_4 + SCl_2 \rightarrow (ClCH_2CH_2)_2S$

(D) અશ્રુવાયુને ક્લોરોપિક્રિન $(CCl_3NO_2)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ ની સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે:
$CHCl_3 + HNO_3 \rightarrow CCl_3NO_2 + H_2O$