General Characteristics Questions in Gujarati

(C) સિલ્વર $(Ag)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $47$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત ગોઠવણી $[Kr] 4d^{9} 5s^{2}$ હોવી જોઈએ.
જોકે,સંપૂર્ણ ભરાયેલી $d$-સબશેલ વધારાની સ્થિરતા આપે છે.
તેથી,સ્થિર ગોઠવણી $[Kr] 4d^{10} 5s^{1}$ પ્રાપ્ત કરવા માટે $5s$ ઓર્બિટલમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન $4d$ ઓર્બિટલમાં જાય છે.

(C) $Fe$ $(Z = 26)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6, 4s^2 3d^6$ છે.
આ રચના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તેમાં $s, p,$ અને $d$ કક્ષકો હાજર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(B) કોપરનો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ,અપેક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^9 4s^2$ છે.
પરંતુ,સંપૂર્ણ ભરાયેલી $3d$ કક્ષક $(3d^{10})$ એ અપૂર્ણ ભરાયેલી કક્ષક કરતા વધુ સ્થાયી હોય છે.
તેથી,વધુ સ્થિરતા પ્રાપ્ત કરવા માટે $4s$ કક્ષકનો એક ઇલેક્ટ્રોન $3d$ કક્ષકમાં જાય છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ બને છે.

(A) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 106$ છે.
રેડોન $(Rn)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $86$ છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચના આઉફબાઉના સિદ્ધાંત મુજબ ભરવામાં આવે છે: $86 (Rn) + 14 (5f) + 4 (6d) + 2 (7s) = 106.$
આમ,ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] 5f^{14} 6d^4 7s^2$ થશે.

(B) $La$ $(Z=57)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 5d^1 6s^2$ છે.
ત્યારબાદ,$4f$ કક્ષકો ભરાય છે.
યુરોપિયમ ($Eu$,$Z=63$) માં સ્થાયી અર્ધ-પૂર્ણ $4f$ પેટાકોષ હોય છે,જેની રચના $[Xe] 4f^7 6s^2$ છે.
ગેડોલિનિયમ ($Gd$,$Z=64$) માટે,અર્ધ-પૂર્ણ $4f^7$ રચનાની સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે,પછીનો ઇલેક્ટ્રોન $4f$ કક્ષકને બદલે $5d$ કક્ષકમાં દાખલ થાય છે.
તેથી,$Gd$ $(Z=64)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^7 5d^1 6s^2$ છે.

(A) $Zn$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $30$ છે. $Zn$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^{10} 4s^2$ છે.
જ્યારે $Zn$ એ $Zn^{2+}$ આયન બનાવે છે,ત્યારે તે $4s$ કક્ષકમાંથી બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે.
તેથી,$Zn^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^{10} 4s^0$ થાય છે.

(D) અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક આયન માટે ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન લખીએ છીએ:
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $4$.
$Co^{2+}$ $(Z=27)$: $[Ar] 3d^7$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $3$.
$Ni^{2+}$ $(Z=28)$: $[Ar] 3d^8$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $2$.
$Mn^{2+}$ $(Z=25)$: $[Ar] 3d^5$. અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $5$.
આમ,$Mn^{2+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા મહત્તમ $(5)$ છે.

(C) અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે ધાતુ આયનોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના જોઈએ:
$Cu^{+}$ $(Z=29)$: $[Ar] 3d^{10}$,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $0$.
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^{6}$,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $4$.
$Fe^{3+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^{5}$,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $5$.
$Co^{2+}$ $(Z=27)$: $[Ar] 3d^{7}$,અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન = $3$.
તેથી,$Fe^{3+}$ આયનમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સૌથી વધુ એટલે કે $5$ છે.

(A) ધાતુ આયન $X^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar]3d^4$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે આયનમાં $18$ ($[Ar]$ માંથી) $+ 4 = 22$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
તટસ્થ પરમાણુ $X$ માંથી $3$ ઇલેક્ટ્રોન દૂર થવાથી આયન બને છે,તેથી તટસ્થ પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $22 + 3 = 25$ છે.
તેથી,સંક્રાંતિ ધાતુ $X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 25$ છે.

(D) $Mg^{2+}$ $(Z=12)$: $1s^2 2s^2 2p^6$ (કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી).
$Ti^{3+}$ $(Z=22)$: $[Ar] 3d^1$ ($1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$V^{3+}$ $(Z=23)$: $[Ar] 3d^2$ ($2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6$ ($4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન).
તેથી,$Fe^{2+}$ પાસે મહત્તમ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.

(B) અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક આયનની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના જોઈએ:
$Zn^{+}$ $(Z=30)$: $[Ar] \, 3d^{10} 4s^1$. અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $0$.
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] \, 3d^6 4s^0$. $3d^6$ રચનામાં $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$N^{3+}$ $(Z=7)$: $1s^2 2s^2 2p^6$. આ આયનમાં $d$-ઇલેક્ટ્રોન નથી.
$Cu^{+}$ $(Z=29)$: $[Ar] \, 3d^{10} 4s^0$. અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા = $0$.
આમ,$Fe^{2+}$ માં સૌથી વધુ અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોન $(4)$ છે.

(B) કોબાલ્ટ $[Co]$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $27$ છે.
કોબાલ્ટની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^7 4s^2$ છે.
$3d$ પેટાકોષમાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન છે. હન્ડના નિયમ મુજબ,આ ઇલેક્ટ્રોન નીચે મુજબ ભરાય છે:
$3d^7$: પ્રથમ $5$ ઇલેક્ટ્રોન $5$ કક્ષકોમાં એકલા ભરાય છે,અને બાકીના $2$ ઇલેક્ટ્રોન પ્રથમ બે કક્ષકોમાં યુગ્મિત થાય છે.
આનાથી $3$ કક્ષકોમાં દરેક દીઠ એક ઇલેક્ટ્રોન બાકી રહે છે.
તેથી,કોબાલ્ટ ધાતુમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.

(A) $Mn$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $25$ છે. $Mn$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] \, 3d^5 \, 4s^2$ છે.
$Mn^{4+}$ બનાવવા માટે,આપણે $4$ ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરીએ છીએ ($2$ $4s$ માંથી અને $2$ $3d$ માંથી).
$Mn^{4+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] \, 3d^3$ છે.
હુંડના નિયમ મુજબ,$3d$ પેટાકોષમાં રહેલા ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન અલગ-અલગ કક્ષકોમાં ગોઠવાય છે,જેના પરિણામે $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.

(B) આપેલ સ્પીસીઝની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નક્કી કરવા માટે:
$1$. $Co^{3+}$ $(Z=27)$: $Co$ ની ધરા અવસ્થાની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{7} 4s^{2}$ છે. $3$ ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરતા $Co^{3+} = [Ar] 3d^{6} 4s^{0}$ મળે છે.
$2$. $Ni^{4+}$ $(Z=28)$: $Ni$ ની ધરા અવસ્થાની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{8} 4s^{2}$ છે. $4$ ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરતા $Ni^{4+} = [Ar] 3d^{6} 4s^{0}$ મળે છે.
આમ,$Co^{3+}$ અને $Ni^{4+}$ બંને સમાન ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $(3d^{6})$ ધરાવે છે,તેથી વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.

(A) $26$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ આયર્ન $(Fe)$ છે.
$Fe$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^6 4s^2$ છે.
$3d$ કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે તે ચુંબકીય ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
ચોક્કસપણે,$Fe$ એ જાણીતો ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થ છે,જેનો અર્થ છે કે તે બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર દ્વારા પ્રબળ રીતે આકર્ષાય છે અને ક્ષેત્ર દૂર કર્યા પછી પણ ચુંબકત્વ જાળવી રાખે છે.

(C) $Cu$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^{10} 4s^1$ છે.
$Cu^{+}$ માટે,રચના $[Ar] \, 3d^{10}$ છે,જેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી (ડાયામેગ્નેટિક).
$Cu^{2+}$ માટે,રચના $[Ar] \, 3d^9$ છે,જેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Cu^{2+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે પેરામેગ્નેટિક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોલાઇટ દ્રાવણનો રંગ તેમાં રહેલા આયનો પર આધાર રાખે છે જે પ્રકાશની ચોક્કસ તરંગલંબાઇનું શોષણ કરી શકે છે.
ઘણીવાર,રંગ સંક્રાંતિ ધાતુના આયનો (કેટાયન) અથવા ચોક્કસ જટિલ એનાયનની હાજરી સાથે સંકળાયેલ હોય છે.
તેથી,રંગ દ્રાવણમાં હાજર બંને આયનોના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$CuSO_4$ ના દ્રાવણમાં,વાદળી રંગ $Cu^{2+}$ આયનને કારણે હોય છે,પરંતુ અન્ય ક્ષારોમાં,એનાયન પણ રંગમાં ફાળો આપી શકે છે.

(C) $Cr$ $(Z = 24)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
$Cr$ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ($3d$ માં $5$ અને $4s$ માં $1$) હોવાથી,તે સ્થાયી રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે તમામ $6$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવી શકે છે.
તેથી,$Cr$ ની મહત્તમ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+6$ છે,જે $K_2Cr_2O_7$ અથવા $CrO_3$ જેવા સંયોજનોમાં જોવા મળે છે.

(A) આયર્ન $(Fe)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] \, 3d^6 4s^2$ છે.
જ્યારે આયર્ન બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,ત્યારે તે ફેરસ આયન $(Fe^{2+})$ બનાવે છે જેની રચના $[Ar] \, 3d^6$ છે.
જ્યારે આયર્ન ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,ત્યારે તે ફેરીક આયન $(Fe^{3+})$ બનાવે છે જેની રચના $[Ar] \, 3d^5$ છે.
તેથી,ફેરસ આયન પરનો ચોખ્ખો વીજભાર $+2$ છે.

(D) . ઉદ્દીપકીય ગુણધર્મો ધરાવતી ઘણી ધાતુઓ કારણ કે:
$(I)$. તેઓ પ્રતિક્રિયા થવા માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ પૂરું પાડે છે.
$(II)$. તેઓ ચલિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે.
$(III)$. તેમની પાસે ખાલી $d$-કક્ષકો હોય છે જે તેમને સંકીર્ણ બનાવવાની અને ઉદ્દીપકીય પ્રવૃત્તિને સરળ બનાવવાની મંજૂરી આપે છે.

(C) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
આ તત્વ $(Cu)$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^{1}$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $d$-કક્ષકમાં પ્રવેશતો હોવાથી,તે $d$-વિભાગનું તત્વ છે.

(A) -બ્લોક તત્વો માટે સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક બંધારણ $(n - 1)d^{1 - 10}ns^{0 - 2}$ છે.
આ તત્વોને સંક્રાંતિ તત્વો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ $s$-બ્લોક અને $p$-બ્લોક તત્વોની વચ્ચેના ગુણધર્મો દર્શાવે છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Kr] 4d^{10} 4f^{14} 5s^2 5p^6 5d^2 6s^2$ છે.
આ રચનામાં,છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $5d$ સબશેલમાં દાખલ થાય છે.
જે તત્વોમાં છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન પેનલ્ટીમેટ શેલની $d$-ઓર્બિટલમાં દાખલ થાય છે,તેમને $d$-વિભાગના તત્વો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) -બ્લોક સંક્રાંતિ ધાતુઓના આવર્તમાં,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા (અને પરિણામે પરમાણ્વીય કદ) શરૂઆતમાં ઘટે છે. જોકે,જેમ જેમ $(n-1)d$ પેટાકોષમાં વધુ ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરાય છે,તેમ સ્ક્રીનિંગ અસર વધે છે,જે કેન્દ્રીય આકર્ષણને સંતુલિત કરે છે. પરિણામે,શ્રેણીના મધ્યમાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા લગભગ અચળ રહે છે અને અંતમાં ઇલેક્ટ્રોન-ઇલેક્ટ્રોન અપાકર્ષણને કારણે થોડો વધારો થાય છે. તેથી,એકંદરે વલણ એ છે કે તે આશરે સમાન રહે છે.

(A) રેડોન $(Rn)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $86$ છે.
પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 106$ ધરાવતા તત્વ માટે ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$Z = 106$ માટેની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] \, 5f^{14} \, 6d^4 \, 7s^2$ છે.

(C) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $21$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] \ 3d^1 4s^2$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $d$-કક્ષકમાં દાખલ થતો હોવાથી,તે $d$-બ્લોક તત્વોમાં આવે છે.

(B) બધા તત્વોમાં,$Osmium$ $(Os)$ ની ઘનતા સૌથી વધુ છે,જે આશરે $22.59 \, g/cm^3$ છે.

(D) સંક્રાંતિ ધાતુઓ આંશિક રીતે ભરાયેલી $d$-કક્ષકોની હાજરીને કારણે રંગીન ક્ષારો બનાવે છે,જે દૃશ્યમાન પ્રકાશનું શોષણ કરીને $d-d$ ઇલેક્ટ્રોનિક સંક્રમણ દર્શાવે છે.

(A) -વિભાગના તત્વોને સંક્રાંતિ તત્વો કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ $s$-વિભાગ અને $p$-વિભાગના તત્વો વચ્ચેના ગુણધર્મો દર્શાવે છે.

(C) $23$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વ (વેનેડિયમ) ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] \, 3d^3 \, 4s^2$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $d$-કક્ષકમાં દાખલ થતો હોવાથી,આ તત્વ $d$-વિભાગનું છે.

(B) સાચો જવાબ $(B)$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ટંગસ્ટન $(W)$ એક એવી ધાતુ છે જેનું ગલનબિંદુ સૌથી વધુ એટલે કે આશરે $3422 \ ^\circ C$ છે.
નોંધો કે હીરો એ અધાતુ (કાર્બનનું અપરરૂપ) છે અને તેને ધાતુઓની શ્રેણીમાં ગણવામાં આવતું નથી.

(A) $M^{3+}$ આયનોની આયનીય ત્રિજ્યાનો સાચો ક્રમ $Sc^{3+} > Cr^{3+} > Mn^{3+} > Fe^{3+}$ છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે આપેલ ક્રમ $Sc^{3+} > Cr^{3+} > Fe^{3+} > Mn^{3+}$ વાસ્તવિક વલણ સાથે મેળ ખાતો નથી.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે $3d$ શ્રેણીમાં સામાન્ય રીતે ઘનતા વધે છે.
વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે $M^{2+}$ આયનો માટે પરમાણુ ક્રમાંક વધવાની સાથે આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે બેઝિક પ્રકૃતિ ધાતુના ઓક્સિડેશન આંક અને વિદ્યુતઋણતા પર આધાર રાખે છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ $Fe, Co, Ni, Cu$ છે.
$3d$ સંક્રાંતિ શ્રેણીમાં,જેમ આપણે $Fe$ થી $Cu$ તરફ જઈએ છીએ,તેમ પરમાણ્વીય ક્રમાંક વધવાને કારણે વધતા કેન્દ્રીય વીજભારની અસર $d$-ઇલેક્ટ્રોનની શીલ્ડિંગ અસર દ્વારા સંતુલિત થાય છે.
પરિણામે,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર લગભગ અચળ રહે છે,જેના કારણે આ તત્વોની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા લગભગ સમાન રહે છે.

(D) $Ti$,$V$,$Cr$,અને $Mn$ ની પ્રથમ આયનીકરણ ઉર્જા અનુક્રમે $656 \ kJ/mol$,$650 \ kJ/mol$,$652 \ kJ/mol$,અને $717 \ kJ/mol$ છે.
આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણે જતાં આયનીકરણ ઉર્જા સામાન્ય રીતે વધે છે,જોકે ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાને કારણે તેમાં અનિયમિતતાઓ જોવા મળે છે.
આપેલા તત્વોમાં,$Mn$ $(3d^5 4s^2)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચનામાં $d$-કક્ષક અડધી ભરાયેલી હોવાથી તે વધુ સ્થાયી છે,જે તેની ઉચ્ચ આયનીકરણ ઉર્જામાં ફાળો આપે છે.
તેથી,$Mn$ ની પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી મહત્તમ છે.

(C) -બ્લોક તત્વોમાં અપૂર્ણ રીતે ભરાયેલી $(n-1)d$ કક્ષકો હોય છે. $(n-1)d$ અને $ns$ કક્ષકો વચ્ચે ઉર્જાનો તફાવત ઓછો હોવાથી,બંને કક્ષકોના ઇલેક્ટ્રોન બંધ બનાવવામાં ભાગ લઈ શકે છે,જે આ તત્વોને ચલ સંયોજકતા દર્શાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

(D) કોબાલ્ટ ($Co$,$Z = 27$) ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^7 4s^2$ છે.
$3d$ સબશેલમાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન છે. હુન્ડના નિયમ મુજબ,તે આ રીતે ભરાય છે: $\uparrow\downarrow, \uparrow\downarrow, \uparrow, \uparrow, \uparrow$.
આના પરિણામે $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન મળે છે.
પરમાણુમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે પેરામેગ્નેટિક છે.

(A) . સંક્રાંતિ તત્વો ખાલી $d$-કક્ષકોની હાજરીને કારણે પરિવર્તનશીલ સંયોજકતા દર્શાવે છે.

(B) ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $3d^{10} 4s^1$ એ કોપર $(Cu)$ દર્શાવે છે,જે એક સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $4d^{10} 5s^1$ એ સિલ્વર $(Ag)$ દર્શાવે છે,જે પણ એક સંક્રાંતિ ધાતુ છે.
$Cu$ અને $Ag$ બંને આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $11$ માં આવે છે અને તેમને સિક્કા બનાવતી ધાતુઓ (coinage metals) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(C) $Fe$ (આયર્ન) એ $3d$ શ્રેણીની સંક્રાંતિ ધાતુ છે. સંક્રાંતિ ધાતુઓ બંધનમાં $(n-1)d$ અને $ns$ બંને ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારીને કારણે વિવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. $Fe$ સામાન્ય રીતે $+2$ અને $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે. જ્યારે $Na$ $(+1)$,$Mg$ $(+2)$,અને $Al$ $(+3)$ એ પ્રતિનિધિ તત્વો છે જે સામાન્ય રીતે માત્ર એક જ સ્થાયી ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.

(D) આપેલા આયનોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$Cu (Z=29) = [Ar] 3d^{10} 4s^1$. તેથી,$Cu^{+} = [Ar] 3d^{10}$,જેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $18$ ઇલેક્ટ્રોન $(3s^2 3p^6 3d^{10})$ છે.
$K (Z=19) = [Ar] 4s^1$. તેથી,$K^{+} = [Ar]$,જેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Cs (Z=55) = [Xe] 6s^1$. તેથી,$Cs^{+} = [Xe]$,જેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$Th (Z=90) = [Rn] 6d^2 7s^2$. તેથી,$Th^{4+} = [Rn]$,જેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
આમ,$Cu^{+}$ એ આયન છે જેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $18$ ઇલેક્ટ્રોન છે.

(C) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 106$ છે.
$Z = 106$ ધરાવતા તત્વની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] 5f^{14} 6d^4 7s^2$ છે.
છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $d$-કક્ષકમાં પ્રવેશતો હોવાથી,આ તત્વ $d$-બ્લોકનું છે.

(A) અયુગ્મિત $d$-ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા સંક્રાંતિ ધાતુ આયનો ધરાવતા સંયોજનો $d-d$ સંક્રમણને કારણે રંગીન હોય છે.
$CuF_2$ માં,કોપર $Cu^{2+}$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$Cu^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^9$ છે.
તેના $3d$ કક્ષકમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે $d-d$ સંક્રમણ દર્શાવે છે અને રંગીન દેખાય છે.
તેની સામે,$CuI$ માં $Cu^+$ ($3d^{10}$,કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી),જ્યારે $NaCl$ અને $MgCl_2$ માં નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના ($d^0$ અથવા $d^{10}$) ધરાવતા આયનો હોય છે,તેથી તે રંગહીન છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
$CrCl_3$ માં,ક્રોમિયમ આયન $Cr^{3+}$ છે.
$Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^3$ છે.
તેમાં $d$-ઓર્બિટલમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે $d-d$ સંક્રમણ દર્શાવે છે,જેના પરિણામે રંગીન દ્રાવણ બને છે.

(D) આપેલા તત્વોના પરમાણ્વીય દળ નીચે મુજબ છે:
$Hg$ (પારો) $\approx 200.59 \ u$
$Pb$ (સીસું) $\approx 207.2 \ u$
$Ra$ (રેડિયમ) $\approx 226 \ u$
$U$ (યુરેનિયમ) $\approx 238.03 \ u$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,આપેલા વિકલ્પોમાં $U$ (યુરેનિયમ) નું પરમાણ્વીય દળ સૌથી વધુ છે.
તેથી,$U$ સૌથી ભારે ધાતુ છે.

(C) રેડિયોએક્ટિવિટી એ અસ્થિર ન્યુક્લિયસનો ગુણધર્મ છે.
$Cm$ (ક્યુરિયમ),$No$ (નોબેલિયમ) અને $Md$ (મેન્ડેલેવિયમ) એ કૃત્રિમ ટ્રાન્સયુરેનિક તત્વો છે જે રેડિયોએક્ટિવ છે.
$Mo$ (મોલિબ્ડેનમ) એ $42$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતી સ્થિર સંક્રાંતિ ધાતુ છે,અને તે રેડિયોએક્ટિવ નથી.

(B) સંક્રાંતિ ધાતુઓ સૌથી કાર્યક્ષમ ઉદ્દીપક છે કારણ કે તેમની પાસે અપૂર્ણ રીતે ભરાયેલી $d-$કક્ષકો હોય છે,જે તેમને વિવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવા અને અધિશોષણ માટે મોટી સપાટી પૂરી પાડવાની ક્ષમતા આપે છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
ઘણા $d-$વિભાગના (સંક્રાંતિ) તત્વો અને તેમના સંયોજનો કાર્યક્ષમ ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ ઉદ્દીપકીય ગુણધર્મ મુખ્યત્વે ખાલી $(n-1)d$ કક્ષકોની ઉપલબ્ધતા,વિવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવવાની ક્ષમતા અને આંતરાલીય સંયોજનો બનાવવાની ક્ષમતાને કારણે છે.

(C) ક્રોમિયમ $(Cr)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $24$ છે.
$Cr$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
જ્યારે $Cr$ માંથી $Cr^{+}$ બને છે,ત્યારે $4s$ કક્ષકમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન દૂર થાય છે.
તેથી,$Cr^{+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^5 4s^0$ થાય છે.
$3d^5$ પેટાકોષમાં $5$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
આમ,$Cr^{+}$ માં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $5$ છે.

(D) $Cr$ $(Z=24)$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^5 4s^1$ છે.
$Cr$ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ($3d$ માં $5$ અને $4s$ માં $1$) હોવાથી,તે $6$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $+6$ ની મહત્તમ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવી શકે છે,જે $K_2Cr_2O_7$ અથવા $CrO_3$ જેવા સંયોજનોમાં જોવા મળે છે.

(B) સંક્રાંતિ તત્વો ચલ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે કારણ કે $ns$ અને $(n - 1)d$ કક્ષકો વચ્ચેની ઉર્જાનો તફાવત ખૂબ જ ઓછો હોય છે,જેના કારણે બંનેના ઇલેક્ટ્રોન બંધ બનાવવામાં ભાગ લઈ શકે છે.