Gujarati

Drugs and Medicines Questions in Gujarati

Class 12 Chemistry · Chemistry in Everyday Life · Drugs and Medicines

657+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 657 questions in Gujarati

251
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિસ્ફોટક છે?
A
ટોલ્યુઈન
B
$R.D.X.$
C
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ
D
આ તમામ

Solution

(B) $R.D.X.$ (Research Department Explosive) એક જાણીતું ઉચ્ચ વિસ્ફોટક છે.
ટોલ્યુઈન એ હાઈડ્રોકાર્બન છે જેનો ઉપયોગ દ્રાવક અથવા બળતણ તરીકે થાય છે.
$p-$નાઈટ્રોફિનોલ એ રાસાયણિક મધ્યવર્તી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
252
MediumMCQ
પેરાસીટામોલ એ . . . છે.
A
એન્ટિપાયરેટિક અને એનાલજેસિક બંને
B
એનાલજેસિક
C
એન્ટિપાયરેટિક
D
એન્ટિમેલેરિયલ

Solution

(A) પેરાસીટામોલ ($N$-acetyl-$p$-aminophenol) એ એક વ્યાપકપણે વપરાતી દવા છે જે એનાલજેસિક (પીડાશામક) અને એન્ટિપાયરેટિક (તાવ ઘટાડનાર) બંને તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
253
EasyMCQ
એસ્પિરિન એ એક ... છે.
A
વેદનાહર (Analgesic) અને તાપનાશક (Antipyretic)
B
એન્ટિબાયોટિક
C
કીટનાશક
D
નિંદામણનાશક

Solution

(A) $Aspirin$ એ સેલિસિલિક એસિડનું એસિટાઈલ વ્યુત્પન્ન છે.
તે એક વેદનાહર અને તાપનાશક દવા છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા:
$Salicylic \ acid + (CH_3CO)_2O \xrightarrow{\text{Acetylation}} Aspirin$
254
MediumMCQ
સોફ્ટ ડ્રિંક્સમાં વપરાતું કૃત્રિમ ગળપણ (Artificial sweetener) કયું છે?
A
એસ્પાર્ટેમ
B
સેલ્યુલોઝ
C
ફ્રુક્ટોઝ
D
ગ્લુકોઝ

Solution

(A) એસ્પાર્ટેમ એ સૌથી સફળ અને વ્યાપકપણે વપરાતું કૃત્રિમ ગળપણ છે.
તે શેરડીની ખાંડ કરતા આશરે $100$ ગણું ગળ્યું હોય છે.
તેનો ઉપયોગ ઠંડા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સમાં થાય છે કારણ કે તે રાંધવાના તાપમાને અસ્થિર હોય છે.
255
EasyMCQ
ક્લોરોઝાયલેનોલ અને ટર્પિનીઓલનું મિશ્રણ શેના તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
એન્ટિસેપ્ટિક
B
એન્ટિપાયરેટિક
C
એન્ટિબાયોટિક
D
એનાલજેસિક

Solution

(A) ક્લોરોઝાયલેનોલ અને ટર્પિનીઓલનું મિશ્રણ સામાન્ય રીતે $Dettol$ તરીકે ઓળખાય છે,જે એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે કાર્ય કરે છે.
256
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું એનાલજેસિક (પીડાશામક) છે?
A
સ્ટ્રેપ્ટોમાસીન
B
ક્લોરોમાયસેટીન
C
નોવાલજીન
D
પેનિસિલિન

Solution

(C) $Novalgin$ (ડિપાયરોન) એ એક બિન-માદક એનાલજેસિક છે જેનો ઉપયોગ પીડાશામક તરીકે થાય છે.
$Penicillin$ એ ચેપની સારવાર માટે વપરાતી એન્ટિબાયોટિક છે.
$Streptomycin$ એ એક એન્ટિબાયોટિક દવા છે.
$Chloromycetin$ એ એક એન્ટિબાયોટિક દવા છે.
257
MediumMCQ
બિથિઓનલ (Bithional) સામાન્ય રીતે સાબુમાં કયા પદાર્થ તરીકે ઉમેરવામાં આવે છે?
A
બફરિંગ એજન્ટ
B
એન્ટિસેપ્ટિક
C
સોફ્ટનર
D
ડ્રાયર

Solution

(B) બિથિઓનલને સાબુમાં એન્ટિસેપ્ટિક ગુણધર્મો આપવા માટે ઉમેરવામાં આવે છે. તે ત્વચા પર રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોના બેક્ટેરિયલ વિઘટન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી દુર્ગંધ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
258
MediumMCQ
કૃત્રિમ ગળપણ જે ફક્ત ઠંડી સ્થિતિમાં જ સ્થિર હોય છે તે
A
સેકરિન
B
સુક્રાલોઝ
C
એસ્પાર્ટેમ
D
એલિટામ

Solution

(C) એસ્પાર્ટેમ એ સૌથી સફળ અને વ્યાપકપણે વપરાતું કૃત્રિમ ગળપણ છે.
તે શેરડીની ખાંડ કરતા આશરે $180$ ગણું ગળ્યું હોય છે.
તે રાંધવાના તાપમાને અસ્થિર છે,જે તેનો ઉપયોગ ફક્ત ઠંડા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ સુધી મર્યાદિત રાખે છે.
259
MediumMCQ
એન્ટિસેપ્ટિક્સ અને જંતુનાશકો (disinfectants) કાં તો સૂક્ષ્મજીવોને મારી નાખે છે અથવા તેમની વૃદ્ધિ અટકાવે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી તે ઓળખો.
A
બોરિક એસિડ અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડના મંદ દ્રાવણો મજબૂત એન્ટિસેપ્ટિક્સ છે.
B
જંતુનાશકો જીવંત પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે.
C
$0.2 \%$ ફીનોલનું દ્રાવણ એન્ટિસેપ્ટિક છે જ્યારે $1 \%$ દ્રાવણ જંતુનાશક તરીકે કામ કરે છે.
D
ક્લોરિન અને આયોડિનનો ઉપયોગ મજબૂત જંતુનાશકો તરીકે થાય છે.

Solution

(A) એન્ટિસેપ્ટિક્સ અને જંતુનાશકો બંને સૂક્ષ્મજીવોને મારી નાખે છે અથવા તેમની વૃદ્ધિ અટકાવે છે.
મુખ્ય તફાવત એ છે કે એન્ટિસેપ્ટિક્સ જીવંત પેશીઓ માટે સુરક્ષિત છે,જ્યારે જંતુનાશકો નથી અને તેનો ઉપયોગ નિર્જીવ વસ્તુઓ જેવી કે ફ્લોર અને ટાઇલ્સ માટે થાય છે.
$0.2 \%$ સાંદ્રતા પર ફીનોલ એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે કામ કરે છે,જ્યારે $1 \%$ પર તે જંતુનાશક તરીકે કામ કરે છે.
ક્લોરિન અને આયોડિન મજબૂત જંતુનાશકો છે.
બોરિક એસિડ અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડના મંદ દ્રાવણો હળવા એન્ટિસેપ્ટિક્સ છે,મજબૂત નથી.
તેથી,વિધાન $A$ ખોટું છે.
260
MediumMCQ
ડેટોલ એ શેનું મિશ્રણ છે?
A
ક્લોરોઝાયલેનોલ અને બિથિઓનોલ
B
ક્લોરોઝાયલેનોલ અને ટર્પિનીઓલ
C
ફિનોલ અને આયોડિન
D
ટર્પિનીઓલ અને બિથિઓનોલ

Solution

(B) ડેટોલ એક જાણીતું એન્ટિસેપ્ટિક છે. તે યોગ્ય દ્રાવકમાં $chloroxylenol$ અને $terpineol$ નું મિશ્રણ છે.
261
MediumMCQ
$Chloramphenicol$ એ એક
A
પ્રજનનક્ષમતા વિરોધી દવા
B
એન્ટિહિસ્ટામાઈનિક
C
એન્ટિસેપ્ટિક અને જંતુનાશક
D
બ્રોડ સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક

Solution

(D) . પ્રજનનક્ષમતા વિરોધી દવાઓનો ઉપયોગ ગર્ભાવસ્થાને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે. આ દવાઓ ગર્ભધારણ અથવા ફલન અટકાવે છે,દા.ત.,$Mifepristone$,$norethindrone$,$mestranol$ વગેરે.
$B$. એન્ટિહિસ્ટામાઈન્સનો ઉપયોગ એલર્જીમાંથી રાહત મેળવવા માટે થાય છે,દા.ત.,$diphenhydramine$,$chlorpheniramine$,$promethazine$ વગેરે.
$C$. એન્ટિસેપ્ટિકનો ઉપયોગ સૂક્ષ્મજીવોની સંખ્યા અને વૃદ્ધિ ઘટાડવા માટે થાય છે,દા.ત.,$Dettol$ સાબુ,જ્યારે જંતુનાશકો બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે અને નિર્જીવ વસ્તુઓ જેવી કે સાધનો,વાસણો,કપડાં,ફ્લોર વગેરેના વંધ્યીકરણ માટે વપરાય છે,દા.ત.,$phenol$,$dettol$,$iodoform$ વગેરે.
$D$. બ્રોડ સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સ એવી એન્ટિબાયોટિક્સ છે જે રોગ પેદા કરતા બેક્ટેરિયાની વિશાળ શ્રેણી સામે કાર્ય કરે છે. તેઓ $Gram$-પોઝિટિવ અને $Gram$-નેગેટિવ બંને બેક્ટેરિયા સામે કાર્ય કરે છે,દા.ત.,$ampicillin$,$chloramphenicol$ વગેરે.
તેથી,$Chloramphenicol$ એ બ્રોડ સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે.
262
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ એન્ટિહિસ્ટામાઈન તરીકે થાય છે?
A
ક્લોરામ્ફેનિકોલ
B
ડિફેનાઇલહાઇડ્રામાઇન
C
નોરેથિન્ડ્રોન
D
ઓમેપ્રાઝોલ

Solution

(B) એન્ટિહિસ્ટામાઈન એ એક પ્રકારની ફાર્માસ્યુટિકલ દવા છે જે શરીરમાં હિસ્ટામાઈન રીસેપ્ટર્સની પ્રવૃત્તિનો વિરોધ કરે છે.
ડિફેનાઇલહાઇડ્રામાઇનનો ઉપયોગ એન્ટિહિસ્ટામાઈન તરીકે થાય છે.
ઓમેપ્રાઝોલનો ઉપયોગ પેપ્ટિક અલ્સર રોગોની સારવારમાં થાય છે.
ક્લોરામ્ફેનિકોલ એ એન્ટિબાયોટિક છે.
નોરેથિન્ડ્રોન એ ગર્ભનિરોધક દવા છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
263
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ દવા ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર (શાંતિદાયક) તરીકે વપરાય છે?
A
પ્રોમેથાઝીન
B
વેલિયમ
C
નેપ્રોક્સેન
D
મિફેપ્રિસ્ટોન

Solution

(B) ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે ચિંતા અને માનસિક તણાવ ઘટાડે છે.
તેમને ઘણીવાર સાયકોથેરાપ્યુટિક દવાઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સામાન્ય રીતે વપરાતી ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર દવાઓના ઉદાહરણોમાં $Equanil$,$Valium$ અને $Serotonin$ નો સમાવેશ થાય છે.
264
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર (શાંતિદાયક) તરીકે થાય છે?
A
નેપ્રોક્સેન
B
ટેટ્રાસાયક્લિન
C
ક્લોરફેનિરામાઈન
D
ઇક્વાનિલ

Solution

(D) ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે માનસિક તણાવ અને ચિંતા ઘટાડે છે.
તેમને ઘણીવાર સાયકોથેરાપ્યુટિક દવાઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Equanil$,$Valium$ અને $Serotonin$ એ ટ્રાન્ક્વીલાઈઝરના સામાન્ય ઉદાહરણો છે.
તેથી,$Equanil$ સાચો જવાબ છે.
265
EasyMCQ
એસ્પિરિનને કયા નામથી ઓળખવામાં આવે છે?
A
એસીટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ
B
ફિનાઇલ સેલિસિલેટ
C
એસીટાઇલ સેલિસિલેટ
D
મિથાઇલ સેલિસિલિક એસિડ

Solution

(A) એસ્પિરિનને રાસાયણિક રીતે $2$-એસીટોક્સિબેન્ઝોઇક એસિડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેને સામાન્ય રીતે $Acetyl \ salicylic \ acid$ (એસીટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ) કહેવામાં આવે છે. તે સેલિસિલિક એસિડના એસીટાઇલેશન દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે.
266
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું એનિઓનિક ડિટર્જન્ટ છે?
A
સેટિલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ બ્રોમાઈડ
B
ગ્લિસરીલ ઓલેટ
C
સોડિયમ સ્ટીઅરેટ
D
સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ

Solution

(D) એનિઓનિક ડિટર્જન્ટ એ સલ્ફોનેટેડ લાંબી શૃંખલા ધરાવતા આલ્કોહોલ અથવા હાઇડ્રોકાર્બનના સોડિયમ ક્ષાર છે.
એનિઓનિક ડિટર્જન્ટમાં,અણુનો એનિઓનિક ભાગ સફાઈની ક્રિયામાં સામેલ હોય છે.
$Sodium \ lauryl \ sulphate$ $(CH_3(CH_2)_{11}SO_4^-Na^+)$ એ એક એનિઓનિક ડિટર્જન્ટ છે.
$Cetyltrimethylammonium \ bromide$ એ હેર કન્ડિશનરમાં વપરાતું લોકપ્રિય કેશનિક ડિટર્જન્ટ છે.
$Glyceryl \ oleate$ એ ગ્લિસરીન અને ઓલિક એસિડનું એસ્ટર છે.
$Sodium \ stearate$ એ સાબુ છે,જે સ્ટીઅરિક એસિડનો સોડિયમ ક્ષાર છે.
267
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે વપરાતું નથી?
A
સોફ્રામાઈસીન
B
ફ્યુરાસીન
C
આયોડોફોર્મ
D
પ્રોન્ટોસિલ

Solution

(D) એન્ટિસેપ્ટિક્સ એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવે છે અથવા તેમને મારી નાખે છે અને જીવંત પેશીઓ પર લાગુ કરવામાં આવે છે.
$Soframicine$,$Furacine$,અને $Iodoform$ જાણીતા એન્ટિસેપ્ટિક્સ છે.
$Prontosil$ એ એક દવા છે જે બેક્ટેરિયલ ચેપની સારવાર માટે વપરાતી પ્રથમ સલ્ફોનામાઇડ એન્ટિબાયોટિક હતી,તે એન્ટિસેપ્ટિક નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
268
DifficultMCQ
બાર્બિટ્યુરેટ્સ હિપ્નોટિક એજન્ટો છે. વેરોનલ એ બાર્બિટ્યુરિક એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે. તે નીચેના ક્રમ દ્વારા સંશ્લેષિત કરી શકાય છે,તો વેરોનલ $(P)$ ની રચના શું છે:
$CH_2(CO_2Et)_2$ $\xrightarrow[EtI]{EtO^-}$ $\xrightarrow[EtI]{EtO^-}$ $\xrightarrow{Urea}$ $(P)$
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(D) વેરોનલના સંશ્લેષણમાં નીચેના પગલાંઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. ડાયથાઈલ મેલોનેટ $(CH_2(CO_2Et)_2)$ બેઝ $(EtO^-)$ ની હાજરીમાં ઈથાઈલ આયોડાઈડ $(EtI)$ સાથે બે વાર પ્રક્રિયા કરીને સક્રિય મિથાઈલીન કાર્બન પર ડબલ આલ્કાઈલેશન પામે છે,જે ડાયથાઈલ ડાયથાઈલમેલોનેટ,$(Et)_2C(CO_2Et)_2$ બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ આ ડાયથાઈલ ડાયથાઈલમેલોનેટ બેઝની હાજરીમાં યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ સાથે સંઘનન પ્રક્રિયા કરીને $5,5-$ડાયથાઈલબાર્બિટ્યુરિક એસિડ બનાવે છે,જેને વેરોનલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$3$. વેરોનલની રચનામાં $5$મી સ્થિતિ પર બે ઈથાઈલ જૂથો અને $4$થી અને $6$ઠ્ઠી સ્થિતિ પર બે કાર્બોનિલ જૂથો સાથેની પાયરીમિડિન રીંગ હોય છે,જેમાં $2$જી સ્થિતિ પણ કાર્બોનિલ જૂથ છે.
$4$. આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$5$,$5$-ડાયથાઈલબાર્બિટ્યુરિક એસિડને અનુરૂપ બંધારણ વિકલ્પ $D$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
269
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ યોગ્ય રીતે જોડાયેલ છે?
List-$I$ List-$II$
$A$. બાયથિયોનલ $P$. વેદનાહર (Analgesics)
$B$. મોર્ફિન $Q$. શાંતિદાયક (Tranquilizer)
$C$. નાર્ડિલ $R$. એન્ટિહિસ્ટામાઈન
$D$. ટરફેનાડિન $S$. એન્ટિસેપ્ટિક
A
$A-S, B-P, C-R, D-Q$
B
$A-S, B-P, C-Q, D-R$
C
$A-P, B-S, C-R, D-Q$
D
$A-R, B-P, C-Q, D-S$

Solution

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. બાયથિયોનલ એ એન્ટિસેપ્ટિક છે.
$B$. મોર્ફિન એ વેદનાહર છે.
$C$. નાર્ડિલ એ શાંતિદાયક છે.
$D$. ટરફેનાડિન એ એન્ટિહિસ્ટામાઈન છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-S, B-P, C-Q, D-R$ છે.
270
EasyMCQ
પેરાસીટામોલ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
શાંતિદાયક (Tranquilizer)
B
એન્ટિહિસ્ટામાઈન
C
વેદનાહર અને બિન-માદક (Analgesic & non narcotic)
D
એન્ટિબાયોટિક્સ

Solution

(C) પેરાસીટામોલ એ વ્યાપકપણે વપરાતી દવા છે જે વેદનાહર (પીડાનાશક) અને તાપનાશક (તાવ ઘટાડનાર) તરીકે કાર્ય કરે છે. તેને બિન-માદક વેદનાહર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે વ્યસન કે શારીરિક નિર્ભરતા પેદા કરતી નથી. તેથી,સાચું વર્ગીકરણ $Analgesic \ \& \ \text{non-narcotic}$ છે.
271
MediumMCQ
સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
$Tetracycline$ એ બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક છે.
B
$NH_2-NH_2$ લાસેગ્ને કસોટી દરમિયાન પ્રશિયન બ્લુ રંગ આપશે.
C
$Cyclooctatetraene$ એ એન્ટિએરોમેટિક સંયોજન છે.
D
$Cyclohexanoic$ એસિડ એ આપેલ બંધારણનું સાચું $IUPAC$ નામ છે.
Option D

Solution

(A) . $Tetracycline$ એ એક જાણીતી બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક છે જે બેક્ટેરિયલ પ્રોટીન સંશ્લેષણને અટકાવે છે.
$B$. $NH_2-NH_2$ (હાઇડ્રેઝિન) માં કાર્બન હોતું નથી,તેથી તે લાસેગ્ને કસોટીમાં $NaCN$ બનાવી શકતું નથી,તેથી તે પ્રશિયન બ્લુ રંગ આપશે નહીં.
$C$. $Cyclooctatetraene$ એ બિન-સમતલીય,ટબ-આકારનો અણુ છે,જે તેને બિન-એરોમેટિક બનાવે છે,એન્ટિએરોમેટિક નહીં.
$D$. દર્શાવેલ બંધારણ $Cyclohexanol$ છે,$Cyclohexanoic$ એસિડ નથી. તેનું $IUPAC$ નામ $Cyclohexanol$ છે.
272
EasyMCQ
બિન-માદક પીડાનાશક (non-narcotic analgesic) દવા ઓળખો.
A
મોર્ફિન
B
વેલિયમ
C
કોડીન
D
એસ્પિરિન

Solution

(D) પીડાનાશક દવાઓનો ઉપયોગ દુખાવો ઘટાડવા માટે થાય છે. તેનું વર્ગીકરણ બે પ્રકારમાં કરવામાં આવે છે: માદક અને બિન-માદક.
$1$. માદક પીડાનાશક: આ વ્યસનકારક છે અને તેમાં $Morphine$ અને $Codeine$ જેવી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. બિન-માદક પીડાનાશક: આ વ્યસનકારક નથી અને તેમાં $Aspirin$ અને $Paracetamol$ જેવી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Aspirin$ એ બિન-માદક પીડાનાશક દવા છે.
273
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું માદક પીડાશામક (narcotic analgesic) છે?
A
એસ્પિરિન
B
નિકોટિન
C
હેરોઈન
D
નોવોલેક

Solution

(C) પીડાશામક દવાઓ (analgesics) નો ઉપયોગ દુખાવો ઘટાડવા માટે થાય છે. તેનું વર્ગીકરણ બે પ્રકારમાં કરવામાં આવે છે: $1$. બિન-માદક પીડાશામક (દા.ત.,એસ્પિરિન) અને $2$. માદક પીડાશામક (દા.ત.,મોર્ફિન,હેરોઈન,કોડીન).
હેરોઈન એ મોર્ફિનનું વ્યુત્પન્ન છે અને તે એક શક્તિશાળી માદક પીડાશામક તરીકે કાર્ય કરે છે.
274
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું બેક્ટેરિયોસાઇડલ (bacteriocidal) એન્ટિબાયોટિકનું ઉદાહરણ છે?
A
સલ્ફા ડ્રગ્સ
B
ટેટ્રાસાયક્લિન
C
એરિથ્રોમાઈસિન
D
પેનિસિલિન $G$

Solution

(D) એન્ટિબાયોટિક્સને બેક્ટેરિયા પરની તેમની અસરના આધારે બેક્ટેરિયોસાઇડલ અથવા બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
બેક્ટેરિયોસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાનો નાશ કરે છે.
બેક્ટેરિયોસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં પેનિસિલિન $G$,એમિનોગ્લાયકોસાઇડ્સ અને ઓફલોક્સાસિનનો સમાવેશ થાય છે.
બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાની વૃદ્ધિને અટકાવે છે.
બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં ટેટ્રાસાયક્લિન,એરિથ્રોમાઈસિન અને ક્લોરામ્ફેનિકોલનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,પેનિસિલિન $G$ એ બેક્ટેરિયોસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક છે.
275
MediumMCQ
કઈ દવા ડિપ્રેશન તેમજ હાઈપરટેન્શન (હાઈ બ્લડ પ્રેશર) ને નિયંત્રિત કરવામાં વપરાય છે?
A
પેનિસિલિન
B
ટેટ્રાસાયક્લિન
C
સેલવારસન
D
ઇક્વાનિલ

Solution

(D) ઇક્વાનિલ એક જાણીતી ટ્રાન્ક્વિલાઇઝર (શાંતિદાયક) દવા છે.
તેનો ઉપયોગ તણાવ,ચિંતા,ડિપ્રેશન અને હાઈપરટેન્શનની સારવારમાં થાય છે.
276
MediumMCQ
ઓફ્લોક્સાસીન (Ofloxacin) એ શું છે :-
A
વેદનાહર (Analgesic)
B
શાંતિદાયક (Tranquilizer)
C
મેલેરિયા વિરોધી (Antimalarials)
D
એન્ટિબાયોટિક (Antibiotic)

Solution

(D) ઓફ્લોક્સાસીન એ ફ્લોરોક્વિનોલોન વર્ગનું કૃત્રિમ કેમોથેરાપ્યુટિક એજન્ટ છે.
તેનો ઉપયોગ ઘણી બેક્ટેરિયલ ચેપની સારવાર માટે થાય છે.
તેથી,તેને એન્ટિબાયોટિક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
277
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા પદાર્થમાં એન્ટિસેપ્ટિક ગુણધર્મ નથી?
A
બાર્બિટ્યુરેટ્સ
B
બોરિક એસિડ
C
બિથિઓનોલ
D
આયોડોફોર્મ

Solution

(A) એન્ટિસેપ્ટિક્સ એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવે છે અથવા તેમને મારી નાખે છે.
$Boric \ acid$ (મંદ જલીય દ્રાવણમાં) અને $Iodoform$ જાણીતા એન્ટિસેપ્ટિક્સ છે.
$Bithionol$ ને સાબુમાં એન્ટિસેપ્ટિક ગુણધર્મો ઉમેરવા માટે વપરાય છે.
$Barbiturates$ એ બાર્બિટ્યુરિક એસિડના વ્યુત્પન્ન છે અને તે ટ્રાન્ક્વિલાઈઝર અથવા હિપ્નોટિક તરીકે કાર્ય કરે છે,એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે નહીં.
278
MediumMCQ
માત્ર ઠંડા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સમાં વપરાતું કૃત્રિમ ગળપણ (artificial sweetener) કયું છે?
A
Alitame
B
Sucralose
C
Aspartame
D
Saccharin

Solution

(C) Aspartame એ સૌથી સફળ અને વ્યાપકપણે વપરાતું કૃત્રિમ ગળપણ છે. તે શેરડીની ખાંડ કરતા આશરે $100$ ગણું ગળ્યું હોય છે. તેનો ઉપયોગ માત્ર ઠંડા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ પૂરતો મર્યાદિત છે કારણ કે તે રાંધવાના તાપમાને અસ્થિર છે અને તેનું વિઘટન થાય છે.
279
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ એન્ટિહિસ્ટામાઈન તરીકે થાય છે?
A
ક્લોરામ્ફેનિકોલ
B
ટર્ફેનાડિન
C
નોરેથિન્ડ્રોન
D
નોવેસ્ટ્રોલ

Solution

(B) એન્ટિહિસ્ટામાઈન એ એવી દવાઓ છે જે હિસ્ટામાઈનની ક્રિયાને અવરોધીને એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓની સારવાર કરે છે.
$Terfenadine$ (સેલ્ડન) એ જાણીતી એન્ટિહિસ્ટામાઈન છે.
$Chloramphenicol$ એ એન્ટિબાયોટિક છે.
$Norethindrone$ એ ગર્ભનિરોધક ગોળીઓમાં વપરાતું કૃત્રિમ પ્રોજેસ્ટેરોન ડેરિવેટિવ છે.
$Novestrol$ (ઇથિનાઇલસ્ટ્રાડિઓલ) એ ઓરલ કોન્ટ્રાસેપ્ટિવ્સમાં વપરાતું ઇસ્ટ્રોજન ડેરિવેટિવ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
280
EasyMCQ
કૃત્રિમ ગળપણ (Artificial sweetener) જે રસોઈના તાપમાને અસ્થિર છે તે કયું છે?
A
સેકરિન
B
એસ્પાર્ટેમ
C
સુક્રાલોઝ
D
એલિટામ

Solution

(B) એસ્પાર્ટેમ એ એસ્પાર્ટિક એસિડ અને ફિનાઇલએલેનાઇનમાંથી બનેલા ડાયપેપ્ટાઇડનું મિથાઇલ એસ્ટર છે. તે રસોઈના તાપમાને અસ્થિર છે કારણ કે તે તેના ઘટક એમિનો એસિડમાં વિઘટિત થઈ જાય છે,જેનાથી તેની મીઠાશ જતી રહે છે. તેથી,તેનો ઉપયોગ માત્ર ઠંડા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સમાં મર્યાદિત છે. જ્યારે સેકરિન,સુક્રાલોઝ અને એલિટામ રસોઈના તાપમાને સ્થિર છે.
281
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર (શાંતિદાયક) છે?
A
Equanil
B
Aspirin
C
Heroin
D
Erythromycin

Solution

(A) ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર એ માનસિક તણાવ અને ગંભીર માનસિક રોગોની સારવાર માટે વપરાતા રાસાયણિક સંયોજનોનો એક વર્ગ છે.
$Equanil$ એ ડિપ્રેશન અને હાઈ બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરવા માટે વપરાતું જાણીતું ટ્રાન્ક્વીલાઈઝર છે.
$Aspirin$ એ વેદનાહર (analgesic) અને તાપમાન ઘટાડનાર (antipyretic) છે.
$Heroin$ એ માદક વેદનાહર છે.
$Erythromycin$ એ એન્ટિબાયોટિક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
282
MediumMCQ
સલ્ફા દવાઓનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
A
એન્ટિડાયાબિટીક
B
એનાલજેસિક (પીડાશામક)
C
એન્ટિબાયોટિક્સ
D
એન્ટિહિસ્ટામાઈન્સ

Solution

(C) સલ્ફા દવાઓ,જેને સલ્ફોનામાઈડ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે કૃત્રિમ એન્ટિમાઈક્રોબાયલ એજન્ટોનો એક સમૂહ છે જેમાં સલ્ફોનામાઈડ જૂથ હોય છે. મનુષ્યોમાં બેક્ટેરિયલ ચેપની સારવાર અને અટકાવવા માટે વ્યવસ્થિત રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા આ પ્રથમ વ્યાપક રાસાયણિક પદાર્થો હતા. તેથી,તેમને એન્ટિબાયોટિક્સ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
283
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું એન્ટાસિડ છે?
A
ઝેન્ટેક $(Zantac)$
B
સિમેટિડિન $(Cimetidine)$
C
રેનિટિડિન $(Ranitidine)$
D
બધા જ $(All)$

Solution

(D) એન્ટાસિડ એવા પદાર્થો છે જે પેટમાં વધારાના એસિડને તટસ્થ કરે છે.
$Zantac$ એ $Ranitidine$ નું બ્રાન્ડ નામ છે.
$Cimetidine$ અને $Ranitidine$ બંને જાણીતા $H_2$-રિસેપ્ટર વિરોધીઓ છે જેનો ઉપયોગ એન્ટાસિડ તરીકે થાય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો એન્ટાસિડના ઉદાહરણો છે.
284
EasyMCQ
એન્ટિસેપ્ટિક,ક્લોરોઝાયલેનોલ શું છે?
A
$4-$ ક્લોરો $-3,5-$ ડાયમિથાઈલફિનોલ
B
$3-$ ક્લોરો $-4,5-$ ડાયમિથાઈલફિનોલ
C
$4-$ ક્લોરો $-2,5-$ ડાયમિથાઈલફિનોલ
D
$5-$ ક્લોરો $-3,4-$ ડાયમિથાઈલફિનોલ

Solution

(A) ક્લોરોઝાયલેનોલ,જેને પેરા-ક્લોરો-મેટા-ઝાયલેનોલ $(PCMX)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ત્વચાના જંતુનાશક અને સર્જિકલ સાધનોની સફાઈ માટે વપરાતું એન્ટિસેપ્ટિક અને જંતુનાશક એજન્ટ છે.
તેનું $IUPAC$ નામ $4-$ ક્લોરો $-3,5-$ ડાયમિથાઈલફિનોલ છે.
285
EasyMCQ
બિથિઓનલ એ શેનું ઉદાહરણ છે?
A
જંતુનાશક (Disinfectant)
B
તાપમાન ઘટાડનાર (Antipyretic)
C
એન્ટિબાયોટિક
D
પીડાનાશક (Analgesic)

Solution

(A) બિથિઓનલ (જેને બિથિઓનોલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નો ઉપયોગ સાબુમાં એન્ટિસેપ્ટિક ગુણધર્મો ઉમેરવા માટે થાય છે. તે ત્વચા પર કાર્બનિક પદાર્થોના બેક્ટેરિયલ વિઘટન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી ગંધ ઘટાડવા માટે એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે કામ કરે છે. તેથી,તેને એન્ટિસેપ્ટિક અથવા જંતુનાશક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
286
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા પ્રકારની દવાઓ તાવ ઘટાડે છે?
A
એન્ટિપાયરેટિક
B
એનાલજેસિક
C
ટ્રૅન્ક્વિલાઇઝર
D
એન્ટિબાયોટિક

Solution

(A) તાવ ઘટાડતી દવાઓને એન્ટિપાયરેટિક્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઉદાહરણોમાં પેરાસીટામોલ અને એસ્પિરિનનો સમાવેશ થાય છે.
એનાલજેસિકનો ઉપયોગ પીડા રાહત માટે થાય છે,ટ્રૅન્ક્વિલાઇઝરનો ઉપયોગ માનસિક તણાવ માટે થાય છે,અને એન્ટિબાયોટિક્સનો ઉપયોગ સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસને રોકવા અથવા તેમને મારવા માટે થાય છે.
287
MediumMCQ
"Dettol" માટે નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
$(A)$ તેમાં ટર્પિનેઓલ $(Terpineol)$ હોય છે
$(B)$ તેમાં ક્લોરોઝાયલેનોલ $(Chloroxylenol)$ હોય છે
$(C)$ તેનો ઉપયોગ એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે થાય છે
$(D)$ તે જંતુનાશક $(Disinfectant)$ હોઈ શકે છે
A
$A, C$
B
$A, B, C$
C
$B, C, D$
D
$A, B, C, D$

Solution

(D) ડેટોલ એ સામાન્ય રીતે નાના ઘા અને ઈજાઓ માટે વપરાતું એન્ટિસેપ્ટિક છે.
તે ક્લોરોઝાયલેનોલ અને ટર્પિનેઓલનું મિશ્રણ છે.
ક્લોરોઝાયલેનોલ મુખ્ય એન્ટિસેપ્ટિક એજન્ટ તરીકે કામ કરે છે,જ્યારે ટર્પિનેઓલ દ્રાવક તરીકે કામ કરે છે અને તેમાં પણ થોડા એન્ટિસેપ્ટિક ગુણધર્મો હોય છે.
સાંદ્રતાના આધારે,તેનો ઉપયોગ જંતુનાશક તરીકે પણ થઈ શકે છે (દા.ત. સપાટી સાફ કરવા માટે).
તેથી,તમામ વિધાનો $(A)$,$(B)$,$(C)$,અને $(D)$ સાચા છે.
288
EasyMCQ
સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ $(CH_3(CH_2)_{10}CH_2OSO_3^-Na^+)$ કયા પ્રકારના ડિટર્જન્ટમાં આવે છે?
A
એનાયોનિક ડિટર્જન્ટ
B
કેશનિક ડિટર્જન્ટ
C
નોન-આયોનિક ડિટર્જન્ટ
D
કૃત્રિમ ગળપણ

Solution

(A) સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ એ $CH_3(CH_2)_{10}CH_2OSO_3^-Na^+$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતું સર્ફેક્ટન્ટ છે.
જલીય દ્રાવણમાં,તે લાંબી શૃંખલા ધરાવતા આલ્કાઈલ સમૂહ સાથે ઋણ વીજભારિત સલ્ફેટ હેડ $(CH_3(CH_2)_{10}CH_2OSO_3^-)$ અને સોડિયમ આયન $(Na^+)$ માં વિયોજિત થાય છે.
અણુનો એનાયોનિક ભાગ સફાઈની પ્રક્રિયા માટે જવાબદાર હોવાથી,તેને એનાયોનિક ડિટર્જન્ટ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
289
MediumMCQ
Iproniazid અને phenelzine એ શું છે?
A
એન્ટિડિપ્રેસન્ટ (Antidepressant)
B
ટ્રૅન્ક્વિલાઇઝર (Tranquilizer)
C
શામક (Sedative)
D
આ તમામ

Solution

(A) Iproniazid અને phenelzine એ એન્ટિડિપ્રેસન્ટ દવાઓના જાણીતા ઉદાહરણો છે.
આ દવાઓ ઉત્સેચક અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે ખાસ કરીને નોરએડ્રેનાલિનના વિઘટનને ઉત્પ્રેરિત કરતા ઉત્સેચકને અવરોધે છે,જે એક ન્યુરોટ્રાન્સમીટર છે.
તેથી,તેમને એન્ટિડિપ્રેસન્ટ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
290
MediumMCQ
એક દવા જે એન્ટિપાયરેટિક તેમજ એનાલજેસિક છે તે કઈ છે?
A
ક્લોરપ્રોમાઝિન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ
B
$2-(\text{Acetoxy}) \text{benzoic acid}$
C
ક્લોરોક્વિન
D
પેનિસિલિન

Solution

(B) જે દવા એન્ટિપાયરેટિક (તાવ ઘટાડનાર) અને એનાલજેસિક (પીડા રાહત આપનાર) બંને તરીકે કામ કરે છે તે $2-(\text{Acetoxy}) \text{benzoic acid}$ છે,જેને સામાન્ય રીતે એસ્પિરિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ક્લોરપ્રોમાઝિન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ એક ટ્રાન્ક્વિલાઇઝર છે.
ક્લોરોક્વિન એ મેલેરિયા વિરોધી દવા છે.
પેનિસિલિન એક એન્ટિબાયોટિક છે.
291
EasyMCQ
વેરોનલ અને બાર્બિટ્યુરિક એસિડના વ્યુત્પન્નનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
A
નિશ્ચેતક (Anaesthetic)
B
શાંતિદાયક (Sedative)
C
જંતુનાશક (Antiseptic)
D
તાવનાશક (Antipyretic)

Solution

(B) વેરોનલ,જે બાર્બિટ્યુરિક એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે,તે બાર્બિટ્યુરેટ્સ તરીકે ઓળખાતી દવાઓના વર્ગમાં આવે છે. આ સંયોજનો મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર પર કાર્ય કરે છે અને મુખ્યત્વે ઊંઘ લાવવા અને ચિંતા કે હતાશાની સારવાર માટે શાંતિદાયક (sedative) અને હિપ્નોટિક તરીકે વપરાય છે.
292
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી ખોટી છે?
A
$HO-C_6H_4-COOH$ : એસ્પિરિન
B
$(Cl-C_6H_4)_2CH-CCl_3$ : $D.D.T.$
C
$NH_2-CO-NH_2$ : યુરિયા
D
$NH_2-C_6H_4-SO_3H$ : સલ્ફાનિલિક એસિડ

Solution

(A) એસ્પિરિન એ એસિટિલસેલિસિલિક એસિડ છે,જેનું રાસાયણિક બંધારણ $CH_3COOC_6H_4COOH$ છે. બંધારણ $HO-C_6H_4-COOH$ એ સેલિસિલિક એસિડ દર્શાવે છે. તેથી,વિકલ્પ $(A)$ માં આપેલી જોડી ખોટી છે.
293
DifficultMCQ
List-$I$ અને List-$II$ ની વસ્તુઓ વચ્ચેની સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
List-$I$ List-$II$
$A$. Phenelzine $p$. Pyrimidine
$B$. Chloroxylenol $q$. Furan
$C$. Uracil $r$. Hydrazine
$D$. Ranitidine $s$. Phenol
A
$A-s, B-r, C-q, D-p$
B
$A-r, B-s, C-p, D-q$
C
$A-r, B-s, C-q, D-p$
D
$A-s, B-r, C-p, D-q$

Solution

(B) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$A$. Phenelzine માં હાઇડ્રેઝિન $(r)$ હોય છે.
$B$. Chloroxylenol એ ફિનોલ $(s)$ નું વ્યુત્પન્ન છે.
$C$. Uracil એ પિરિમિડિન $(p)$ બેઝ છે.
$D$. Ranitidine માં ફ્યુરાન $(q)$ રીંગ હોય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-r, B-s, C-p, D-q$ છે.
294
DifficultMCQ
"દવા-પ્રેરિત ઝેર" (drug induced poisoning) માટેનું કારણ શું છે?
A
એન્ઝાઇમના સક્રિય સ્થાન પર પ્રતિવર્તી રીતે બંધાવું
B
એન્ઝાઇમના બાઈન્ડિંગ સાઇટમાં બંધારણીય ફેરફાર લાવવો
C
એન્ઝાઇમના સક્રિય સ્થાન પર અપ્રતિવર્તી રીતે બંધાવું
D
એન્ઝાઇમના એલોસ્ટેરિક સાઇટ્સ પર બંધાવું

Solution

(C) એન્ઝાઇમ અવરોધ પ્રતિવર્તી અથવા અપ્રતિવર્તી હોઈ શકે છે.
અપ્રતિવર્તી અવરોધના કિસ્સામાં,અવરોધક તેના લક્ષ્ય એન્ઝાઇમમાંથી ખૂબ જ ધીમેથી અલગ થાય છે કારણ કે તે એન્ઝાઇમ સાથે સહસંયોજક અથવા અ-સહસંયોજક રીતે મજબૂતીથી બંધાયેલ હોય છે.
કેટલાક અપ્રતિવર્તી અવરોધકો $Penicillin$ અને $Aspirin$ જેવી મહત્વપૂર્ણ દવાઓ છે.
આમ,"દવા-પ્રેરિત ઝેર" ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈ દવા એન્ઝાઇમના સક્રિય સ્થાન સાથે અપ્રતિવર્તી રીતે બંધાય છે.
295
EasyMCQ
શેરડીની ખાંડની સરખામણીમાં સૌથી વધુ ગળપણ ધરાવતું કૃત્રિમ ગળપણ (artificial sweetener) કયું છે?
A
સુક્રાલોઝ
B
એસ્પાર્ટેમ
C
સેકરિન
D
એલિટેમ

Solution

(D) એલિટેમ એ એક ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતું કૃત્રિમ ગળપણ છે જે શેરડીની ખાંડ કરતા આશરે $2,000$ ગણું વધારે ગળ્યું છે.
તે અન્ય સામાન્ય કૃત્રિમ ગળપણ જેવા કે એસ્પાર્ટેમ ($100$ ગણું),સેકરિન ($550$ ગણું) અને સુક્રાલોઝ ($600$ ગણું) કરતા ઘણું વધારે ગળ્યું છે.
296
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું બેક્ટેરિયાનાશક $(bactericidal)$ એન્ટિબાયોટિક છે?
A
ઓફ્લોક્સાસિન $(Ofloxacin)$
B
ટેટ્રાસાયક્લિન $(Tetracycline)$
C
ક્લોરામ્ફેનિકોલ $(Chloramphenicol)$
D
એરિથ્રોમાઈસિન $(Erythromycin)$

Solution

(A) એન્ટિબાયોટિક્સને બેક્ટેરિયાનાશક ($bactericidal$ - બેક્ટેરિયાને મારી નાખનાર) અથવા બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક ($bacteriostatic$ - બેક્ટેરિયાની વૃદ્ધિ અટકાવનાર) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$Ofloxacin$ એ બેક્ટેરિયાનાશક એન્ટિબાયોટિક છે.
$Tetracycline$,$Chloramphenicol$ અને $Erythromycin$ એ બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણો છે.
297
MediumMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ સંયોજનનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
Question diagram
A
વેદનાહર (Analgesic)
B
કીટનાશક (Insecticide)
C
એન્ટાસિડ (Antacid)
D
એન્ટિહિસ્ટામાઈન (Antihistamine)

Solution

(A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ બંધારણ $2$-એસીટોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ છે,જેને સામાન્ય રીતે એસ્પિરિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જે દવાઓ પીડામાં રાહત આપે છે તેને વેદનાહર (analgesics) કહેવામાં આવે છે.
વેદનાહર બે પ્રકારના હોય છે: $(i)$ માદક (Narcotics) અને $(ii)$ બિન-માદક (Non-narcotics).
એસ્પિરિન (એસીટાઈલસેલિસિલિક એસિડ) એ એક જાણીતું બિન-માદક વેદનાહર છે.
298
DifficultMCQ
કયા કૃત્રિમ ગળપણમાં ક્લોરિન હોય છે?
A
સુક્રાલોઝ
B
એલિટેમ
C
એસ્પાર્ટેમ
D
સેકરિન

Solution

(A) સુક્રાલોઝ એ સુક્રોઝનું ટ્રાયક્લોરો વ્યુત્પન્ન છે. તેની રચનામાં ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુઓ હોય છે,જે આપેલ રાસાયણિક બંધારણમાં દર્શાવેલ છે. તેથી,તે ક્લોરિન ધરાવતું કૃત્રિમ ગળપણ છે.
299
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ એન્ટિહિસ્ટામાઈન તરીકે થાય છે?
A
ઓમેપ્રાઝોલ
B
ક્લોરામ્ફેનિકોલ
C
ડાયફેનહાઇડ્રામાઇન
D
નોરેથિન્ડ્રોન

Solution

(C) ડાયફેનહાઇડ્રામાઇનનો ઉપયોગ એન્ટિહિસ્ટામાઈન તરીકે થાય છે,જે ખંજવાળ,નાક વહેવું અને છીંક આવવી જેવા એલર્જીના લક્ષણોની સારવાર માટે વપરાય છે.

Chemistry in Everyday Life — Drugs and Medicines · Frequently Asked Questions

1Are these Chemistry in Everyday Life questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Chemistry in Everyday Life Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.