Nucleic Acids Questions in Gujarati

(A) $DNA$ માં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝની જોડીઓ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે.
એડેનાઇન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે $2$ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા અને ગ્વાનિન $(G)$ એ સાયટોસિન $(C)$ સાથે $3$ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
આ હાઇડ્રોજન બંધ $DNA$ ના ડબલ-હેલિકલ માળખાને સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
ન્યુક્લિયોટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ ગ્રુપ.
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ અને શર્કરાના સંયોજનને ન્યુક્લિયોસાઇડ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$\text{Nucleotide} = \text{Nucleoside} + \text{Phosphate} = (\text{Nitrogen base} + \text{Sugar}) + \text{Phosphate}$.

(A) $DNA$ (ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) એ મનુષ્યો અને લગભગ તમામ અન્ય સજીવોમાં પ્રાથમિક આનુવંશિક પદાર્થ છે.
તે સજીવોના વિકાસ,કાર્ય,વૃદ્ધિ અને પ્રજનન માટે જરૂરી આનુવંશિક સૂચનાઓ ધરાવે છે.
$DNA$ માં માહિતી ચાર રાસાયણિક બેઝના કોડ તરીકે સંગ્રહિત થાય છે: એડેનાઇન $(A)$,ગ્વાનાઇન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$,અને થાઇમિન $(T)$.

(C) એડેનાઇન એ પ્યુરિન બેઝ છે જે $DNA$ અને $RNA$ બંનેમાં ન્યુક્લિયોટાઇડ્સના મૂળભૂત ઘટક તરીકે હાજર હોય છે.

(C) $DNA$ અણુમાં,ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
ચોક્કસ રીતે,એક ન્યુક્લિયોટાઇડની પેન્ટોઝ શર્કરાનો $3'$-હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ બીજા ન્યુક્લિયોટાઇડના $5'$-ફોસ્ફેટ સમૂહ સાથે જોડાય છે.
આમ,એક એકમનો ફોસ્ફેટ સમૂહ બીજા એકમની પેન્ટોઝ શર્કરા સાથે જોડાય છે.

(D) $RNA$ એ રાઇબોન્યુક્લિયોટાઇડ્સનું બનેલું છે.
દરેક રાઇબોન્યુક્લિયોટાઇડમાં પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ),નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ ($Adenine$,$Guanine$,$Uracil$ અથવા $Cytosine$) અને $Phosphate$ સમૂહ હોય છે.
$Pyridine$ એ વિષમચક્રીય કાર્બનિક સંયોજન છે અને તે $RNA$ નું ઘટક નથી.

(C) $ATP$ એટલે $Adenosine$ $Triphosphate$.
$ATP$ ની રચનામાં $Adenine$ બેઝ,રાઈબોઝ શર્કરા અને ત્રણ ફોસ્ફેટ સમૂહો હોય છે.
તેથી,$Adenine$ એ $ATP$ માં જોવા મળતો નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ છે.

(D) ગ્વાનિડિન ન્યુક્લિક એસિડમાં હાજર હોતું નથી. ન્યુક્લિક એસિડમાં જોવા મળતા ચાર મુખ્ય નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ સાયટોસિન,એડેનાઇન,થાઇમિન અને ગ્વાનિન છે.
એડેનાઇન અને ગ્વાનિન પ્યુરિન છે,જ્યારે થાઇમિન અને સાયટોસિન પિરિમિડિન છે.
આ બેઝ,શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સાથે મળીને $DNA$ ના ઘટકો બનાવે છે.
ગ્વાનિડિન એક અલગ રાસાયણિક સંયોજન છે જેનું સૂત્ર $CH_5N_3$ છે.

(B) ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) માં એડેનાઇન,ગ્વાનિન,સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ જેવા નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ હોય છે.
$2-$એમિનોપાયરિડિન એ $H_2NC_5H_4N$ સૂત્ર ધરાવતું કાર્બનિક સંયોજન છે અને તે ન્યુક્લિક એસિડનો ઘટક નથી.
એડેનાઇન અને ગ્વાનિન પ્યુરિન છે,જ્યારે થાઇમિન,સાયટોસિન અને યુરેસિલ પાયરિમીડિન છે.

(D) ન્યુક્લીક એસિડ એ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સના પોલિમર છે. દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ જૂથનો બનેલો હોય છે.
ન્યુક્લીક એસિડની રચનામાં,બેકબોન શર્કરા અને ફોસ્ફેટ જૂથોના એકાંતરે ક્રમ દ્વારા રચાય છે,જ્યારે નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ શર્કરાના એકમો સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,બેકબોનમાં પુનરાવર્તિત એકમ શર્કરા-ફોસ્ફેટ છે,જેમાં બેઝ શર્કરા સાથે જોડાયેલ હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ન્યુક્લિયોટાઇડ એકમમાં ઘટકોનો ક્રમ શર્કરા-ફોસ્ફેટ-બેઝ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ એ બંધારણીય ગોઠવણીનું સૌથી યોગ્ય નિરૂપણ છે.

(D) $DNA$ નો તે ભાગ જે પ્રોટીનના સંશ્લેષણ માટે સૂચનાત્મક માર્ગદર્શિકા તરીકે કાર્ય કરે છે તેને $Gene$ કહેવામાં આવે છે.
કોષમાં દરેક પ્રોટીન એક ચોક્કસ $Gene$ દ્વારા સંકેતિત હોય છે.

(A) $DNA$ નું $3-dimensional$ દ્વિ-કુંડલિત બંધારણ જેમ્સ વોટસન અને ફ્રાન્સિસ ક્રિક દ્વારા $1953$ માં પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું હતું.

(C) $DNA$ અણુનો જે ખંડ એક પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા માટે કોડિંગ કરે છે અથવા નિર્દિષ્ટ કરે છે તેને જનીન $(Gene)$ કહેવામાં આવે છે.
જનીન એ વારસાનો મૂળભૂત ભૌતિક અને કાર્યાત્મક એકમ છે.
જનીનો,જે $DNA$ ના બનેલા હોય છે,તે પ્રોટીન બનાવવા માટે સૂચનાઓ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેઓ સજીવના કોષોને બનાવવા અને જાળવી રાખવા માટેની માહિતી ધરાવે છે અને આનુવંશિક લક્ષણોને સંતતિમાં પસાર કરે છે.

(C) $DNA$ નું બંધારણ ડબલ-હેલિકલ હોય છે.તેની બંને શૃંખલાઓ એકબીજાને પૂરક હોય છે.$DNA$ ની બંને શૃંખલાઓ એકબીજાને પ્રતિસમાંતર (antiparallel) હોય છે.

(A) જનીન એ $DNA$ અણુનો એક ભાગ છે જે ચોક્કસ પ્રોટીન માટે સંકેત આપે છે.

(A) $DNA$ માં રહેલી શર્કરા $2$-ડીઓક્સિ-$D$-રાઇબોઝ છે,જેને સામાન્ય રીતે ડીઓક્સિરાઇબોઝ કહેવામાં આવે છે.
તેમાં $RNA$ માં જોવા મળતી રાઇબોઝ શર્કરાની સરખામણીમાં $2'$-સ્થાન પર એક હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ ઓછો હોય છે.

(D) $DNA$ માં નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ થાઇમિન $(T)$ હોય છે,જ્યારે તેના સ્થાને $RNA$ માં યુરેસિલ $(U)$ હોય છે.
તેથી,$DNA$ માં હાજર હોય પરંતુ $RNA$ માં ન હોય તેવો બેઝ થાઇમિન છે.

(A) વિકૃતિ એ $DNA$ શૃંખલા પરના નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝના ક્રમમાં થતો રાસાયણિક ફેરફાર છે,જે બદલાયેલ એમિનો એસિડ ક્રમ ધરાવતા પ્રોટીનના સંશ્લેષણ તરફ દોરી શકે છે.

(A) ન્યુક્લિક એસિડમાં જોવા મળતા નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરિન અને પિરિમિડિન.
પ્યુરિન દ્વિચક્રીય બંધારણ ધરાવે છે (છ-સભ્યની રીંગ અને પાંચ-સભ્યની રીંગ જોડાયેલી),જેમાં $Adenine$ અને $Guanine$ નો સમાવેશ થાય છે.
પિરિમિડિન એક જ છ-સભ્યની રીંગ ધરાવે છે,જેમાં $Cytosine$,$Thymine$ અને $Uracil$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Guanine$ એ પ્યુરિન વ્યુત્પન્ન છે.

(B) $DNA$ માં $2$-ડીઓક્સિરાઈબોઝ શર્કરા અને નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ થાઈમીન $(T)$ હોય છે.
$RNA$ માં થાઈમીનને બદલે રાઈબોઝ શર્કરા અને નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ યુરેસીલ $(U)$ હોય છે.
તેથી,$RNA$ રાઈબોઝ શર્કરા અને યુરેસીલની હાજરી દ્વારા અલગ પડે છે.

(D) $DNA$ સજીવમાં નીચે મુજબના મુખ્ય કાર્યો કરે છે:
$(i)$ તે $RNA$ અણુઓના સંશ્લેષણ માટે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(ii)$ તે વારસાગત લક્ષણો વિશેની આનુવંશિક માહિતીનો સંગ્રહ કરે છે અને એક પેઢીમાંથી બીજી પેઢીમાં તેનું વહન કરે છે.
$(iii)$ તે પ્રોટીન અને પોલીપેપ્ટાઈડના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી કોડેડ સૂચનાઓ પૂરી પાડે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $DNA$ ના કાર્યો છે.

(B) કોડોન $m-RNA$ માં હાજર હોય છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ (translation) માટે જવાબદાર છે.

(C) ન્યુક્લિક એસિડ એ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો પોલિમર છે.
ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ એ મોનોમેરિક એકમો છે જે ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાઈને ન્યુક્લિક એસિડની લાંબી સાંકળો બનાવે છે,જેમ કે $DNA$ અને $RNA$.

(B) ન્યુક્લિક એસિડ અણુના બેઝ ક્રમમાં થતા ફેરફારને ઉત્પરિવર્તન (Mutation) કહેવામાં આવે છે.
આ ફેરફાર રેડિયોએક્ટિવ કિરણો,રાસાયણિક મ્યુટાજેન્સ અથવા $DNA$ પ્રતિકૃતિ દરમિયાન થતી ભૂલોને કારણે થઈ શકે છે.

(C) $Guanine$ એ ન્યુક્લિક એસિડ બેઝ છે જે બેઝ પેરિંગના સંદર્ભમાં હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ માટે બે સંભવિત બાઈન્ડિંગ સાઇટ્સ ધરાવે છે,જેમાં ખાસ કરીને $N-H$ ગ્રુપ અને કાર્બોનિલ ઓક્સિજન અથવા નાઇટ્રોજન પરમાણુઓનો સમાવેશ થાય છે.

(B) ચારગાફના નિયમ મુજબ,કોઈપણ સજીવના $DNA$ માં પ્યુરિન અને પિરિમિડિન બેઝનો ગુણોત્તર $1:1$ હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,એડેનાઇન $(A)$ નું પ્રમાણ થાઇમિન $(T)$ જેટલું અને ગ્વાનિન $(G)$ નું પ્રમાણ સાયટોસિન $(C)$ જેટલું હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(D) $DNA$ ના ગુણાકારની પ્રક્રિયાને પ્રતિકૃતિ (Replication) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$DNA$ અણુ પોતાની ચોક્કસ નકલ બનાવે છે.

(B) ન્યુક્લિક એસિડમાં બે પ્રકારના નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ હોય છે: પ્યુરીન્સ અને પીરીમીડીન્સ.
$1$. પ્યુરીન્સમાં એડેનાઈન $(A)$ અને ગ્વાનીન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. પીરીમીડીન્સમાં સાયટોસીન $(C)$,થાયમીન $(T)$ અને યુરેસીલ $(U)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,ગ્વાનીન એ પ્યુરીન છે,પીરીમીડીન નથી.

(D) ન્યુક્લિઈક એસિડમાં બે પ્રકારના નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ હોય છે: પ્યુરીન અને પીરીમીડીન.
$1$. પ્યુરીનમાં $Adenine$ અને $Guanine$ નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. પીરીમીડીનમાં $Cytosine$,$Thymine$ અને $Uracil$ નો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cytosine$ એ પીરીમીડીન છે,પ્યુરીન નથી.

(A) $DNA$ માં એડેનીન,ગ્વાનીન,સાયટોસીન અને થાયમીન બેઇઝ હોય છે.
$RNA$ માં એડેનીન,ગ્વાનીન,સાયટોસીન અને યુરેસીલ બેઇઝ હોય છે.
તેથી,યુરેસીલ $RNA$ માં હાજર હોય છે પરંતુ $DNA$ માં હોતો નથી.

(C) $DNA$ (ડીઓક્સિરાઈબોન્યુક્લિક એસિડ) માં ચાર નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ હોય છે: એડિનાઈન $(A)$,ગ્વાનીન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$ અને થાયમિન $(T)$.
આ બેઈઝને બે શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરીન્સ અને પિરિમિડિન્સ.
પ્યુરીન્સમાં એડિનાઈન $(A)$ અને ગ્વાનીન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
પિરિમિડિન્સમાં સાયટોસિન $(C)$ અને થાયમિન $(T)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$DNA$ માં હાજર પિરિમિડિન બેઈઝ સાયટોસિન અને થાયમિન છે.

(B) ન્યુક્લિક ઍસિડ ($DNA$ અને $RNA$) ત્રણ મુખ્ય ઘટકોના બનેલા હોય છે: પેન્ટોઝ શર્કરા (રીબોઝ અથવા ડીઓક્સિરીબોઝ),નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (એડેનાઇન,ગ્વાનાઇન,સાયટોસિન,થાઇમિન અથવા યુરેસિલ) અને ફોસ્ફોરિક એસિડ. $Guanidine$ એ ન્યુક્લિક ઍસિડનો ઘટક નથી.

(B) $DNA$ અણુઓમાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ ચારગાફના નિયમો મુજબ ચોક્કસ રીતે જોડાય છે.
એડેનાઇન $(A)$ હંમેશા બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા થાયમીન $(T)$ સાથે જોડાય છે.
ગ્વાનીન $(G)$ હંમેશા ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા સાયટોસીન $(C)$ સાથે જોડાય છે.
તેથી,કોમ્પ્લીમેન્ટરી બેઇઝની જોડી $A-T$ અને $G-C$ છે.

(A) $DNA$ માં ચાર નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ $Adenine$ $(A)$,$Guanine$ $(G)$,$Cytosine$ $(C)$ અને $Thymine$ $(T)$ હોય છે.
$RNA$ માં $Thymine$ ની જગ્યાએ $Uracil$ $(U)$ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Uracil$ છે.

(C) એડેનાઇન $(A)$ એ પ્યુરિન બેઇઝ છે જે ન્યુક્લિક એસિડનો પાયાનો ઘટક છે. તે $DNA$ (ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) અને $RNA$ (રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) બંનેમાં હાજર હોય છે,જ્યાં તે $DNA$ માં થાઇમિન $(T)$ સાથે અને $RNA$ માં યુરેસિલ $(U)$ સાથે બેઇઝ જોડી બનાવે છે.

(B) $DNA$ એટલે ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ અને $RNA$ એટલે રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ.
$RNA$ માં શર્કરા રાઇબોઝ છે,જેમાં $2'$-કાર્બન સ્થાન પર $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$DNA$ માં શર્કરા $2$-ડીઓક્સિરાઇબોઝ છે,જેમાં $2'$-કાર્બન સ્થાન પર $-OH$ સમૂહનો અભાવ હોય છે (ત્યાં માત્ર $-H$ પરમાણુ હોય છે).
તેથી,શર્કરાના બંધારણમાં તફાવત $2'$-કાર્બન પરમાણુ પર હોય છે.

(D) $DNA$ (ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) માં,શર્કરા $2$-ડીઓક્સિરાઇબોઝ છે,જેમાં $2^{nd}$ કાર્બન સ્થાન પર હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહનો અભાવ હોય છે.
$RNA$ (રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) માં,શર્કરા રાઇબોઝ છે,જેમાં $2^{nd}$ કાર્બન સ્થાન પર હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ હાજર હોય છે.
તેથી,$DNA$ અને $RNA$ ની શર્કરા વચ્ચેનો બંધારણીય તફાવત $2^{nd}$ કાર્બન પરમાણુ પર છે.

(C) $DNA$ નું દ્વિ-કુંતલીય બંધારણ મુખ્યત્વે પૂરક નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ ($Adenine$ સાથે $Thymine$ અને $Guanine$ સાથે $Cytosine$) વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધને કારણે સ્થિર થાય છે.
આ હાઇડ્રોજન બંધ $DNA$ ના દ્વિ-કુંતલના બે સ્ટ્રેન્ડને એકસાથે જકડી રાખે છે.

(A) $DNA$ ની રચનામાં,નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ ચાર્ગાફના બેઝ પેરિંગના નિયમનું પાલન કરે છે.
આ નિયમ મુજબ,એડેનાઈન $(A)$ હંમેશા બે હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા થાઈમીન $(T)$ સાથે જોડાય છે,અને ગ્વાનીન $(G)$ હંમેશા ત્રણ હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા સાયટોસીન $(C)$ સાથે જોડાય છે.
તેથી,સાચી બેઝ જોડી $A - T$ અને $G - C$ છે.

(C) $DNA$ અને $RNA$ ના બંધારણીય એકમ ન્યુક્લિઓટાઈડમાં,શર્કરા પેન્ટોઝ શર્કરા (ડીઓક્સિરાઈબોઝ અથવા રાઈબોઝ) હોય છે.
વિષમચક્રીય નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ શર્કરાના $C_1$ સ્થાન પર $N$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ હોય છે.
ફોસ્ફેટ સમૂહ શર્કરાના $C_5$ સ્થાન પર ફોસ્ફોએસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાયેલ હોય છે.
તેથી,બેઈઝ $C_1$ પર અને ફોસ્ફેટ એસ્ટર $C_5$ પર હોય છે.

(B) $DNA$ માં નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ એડેનાઇન $(A)$,ગ્વાનીન $(G)$,સાયટોસીન $(C)$ અને થાયમીન $(T)$ હોય છે.
$RNA$ માં નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ એડેનાઇન $(A)$,ગ્વાનીન $(G)$,સાયટોસીન $(C)$ અને યુરેશીલ $(U)$ હોય છે.
બંનેની સરખામણી કરતા,$DNA$ અને $RNA$ બંનેમાં સામાન્ય બેઇઝ એડેનાઇન,ગ્વાનીન અને સાયટોસીન છે.

(D) $DNA$ માં $Thymine$ $(5-methyluracil)$ નામનો બેઇઝ હોય છે,જ્યારે $RNA$ માં તેની જગ્યાએ $Uracil$ હોય છે. તેથી,$Thymine$ એ $DNA$ માં જોવા મળે છે પરંતુ $RNA$ માં હોતો નથી.

(B) $DNA$ નું દ્વિસર્પિલ બંધારણ $1953$ માં જેમ્સ વૉટસન અને ફ્રાન્સિસ ક્રિક દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું હતું.
આ મોડેલ $DNA$ અણુના બેઝ પેરિંગ અને સર્પાકાર સ્વભાવને સમજાવે છે.

(A) પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલામાં,ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ એક ન્યુક્લિઓટાઇડની પેન્ટોઝ શર્કરાના $3'$-$OH$ સમૂહ અને બાજુના ન્યુક્લિઓટાઇડના $5'$-ફોસ્ફેટ સમૂહ વચ્ચે રચાય છે.
તેથી,આ જોડાણમાં એક શર્કરાનો $3'$ કાર્બન અને બીજી શર્કરાનો $5'$ કાર્બન સામેલ હોય છે.

(C) ન્યુક્લિઇક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) માં,પાયાનો એકમ ન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ શર્કરાના $1'$ સ્થાન સાથે જોડાયેલ હોય છે,અને ફોસ્ફેટ સમૂહ શર્કરાના $5'$ સ્થાન સાથે જોડાયેલ હોય છે.
આમ,ન્યુક્લિઓટાઇડ એકમમાં બંધારણીય ક્રમ $Base-Sugar-Phosphate$ છે.

(A) $DNA$ ની રચનામાં,બે શૃંખલાઓ પૂરક નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે. એડેનાઇન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા અને ગ્વાનિન $(G)$ એ સાયટોસિન $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.

(A) ન્યુક્લિક ઍસિડમાં,નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ,પેન્ટોઝ સુગર અને ફોસ્ફેટ સમૂહ ધરાવતા એકમને $Nucleotide$ (ન્યુક્લિઓટાઈડ) કહેવામાં આવે છે.
$Nucleoside$ (ન્યુક્લિઓસાઈડ) માં માત્ર નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ અને પેન્ટોઝ સુગર હોય છે.

(C) $DNA$ માં,ન્યુક્લિઓટાઈડ્સ ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
ચોક્કસ રીતે,એક ન્યુક્લિઓટાઈડનો $5'$-ફોસ્ફેટ સમૂહ બીજા ન્યુક્લિઓટાઈડની પેન્ટોઝ શર્કરાના $3'$-હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ સાથે જોડાય છે.
આ $DNA$ શૃંખલાની શર્કરા-ફોસ્ફેટ કરોડરજ્જુ બનાવે છે.

(D) $DNA$ ના ગુણાકાર અથવા નકલ કરવાની પ્રક્રિયાને $Replication$ (રેપ્લિકેશન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.