Asexual reproduction/Vegetative propagation Questions in Gujarati

(C) ટ્યુરિયન્સ (Turions) એ ઘણી જલીય વનસ્પતિઓ જેવી કે $Potamogeton$ અને $Utricularia$ માં જોવા મળતી રૂપાંતરિત,માંસલ અને શિયાળુ કલિકાઓ છે. આ કલિકાઓ સ્ટાર્ચનો સંગ્રહ કરે છે અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં વનસ્પતિને જીવંત રાખવામાં મદદ કરે છે. તે પિતૃ વનસ્પતિથી અલગ થઈને જળાશયના તળિયે બેસી જાય છે,જ્યાં તે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પાછી ન આવે ત્યાં સુધી સુષુપ્ત અવસ્થામાં રહે છે.

(B) ભૂગર્ભ પ્રકાંડ દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનન વિવિધ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
$Narcissus$ (નાર્સિસસ) વનસ્પતિમાં પ્રજનન 'વત્સ' (Bulbs) દ્વારા થાય છે.
$Gladiolus$ (ગ્લેડિયોલસ) વનસ્પતિમાં પ્રજનન 'વજ્રકંદ' (Corms) દ્વારા થાય છે.
$Freesia$ (ફ્રીસિયા) વનસ્પતિમાં પ્રજનન 'વજ્રકંદ' (Corms) દ્વારા થાય છે.
આ તમામ ભૂગર્ભ પ્રકાંડ (અથવા રૂપાંતરિત પ્રકાંડ) ના ઉદાહરણો છે જે કલિકાઓ ધરાવે છે,જે નવા છોડમાં વિકસિત થવા માટે સક્ષમ છે.

(A) આપેલી આકૃતિ આદુના પ્રકાંડ (rhizome) ને દર્શાવે છે,જે વાનસ્પતિક પ્રજનન માટેનું રૂપાંતરિત પ્રકાંડ છે.
આ આકૃતિમાં:
$a$ એ કલિકાઓ દર્શાવે છે,જે નવા પ્રરોહના વિકાસ માટે જવાબદાર છે.
$b$ એ અસ્થાનિક મૂળ દર્શાવે છે,જે પ્રકાંડની ગાંઠોમાંથી ઉદ્ભવે છે.
$c$ એ ગાંઠો દર્શાવે છે,જે પ્રકાંડ પરના એવા બિંદુઓ છે જ્યાંથી પર્ણો અથવા શાખાઓ ઉદ્ભવે છે.
$d$ એ શલ્કી પર્ણો દર્શાવે છે,જે ગાંઠોને ઢાંકતા રૂપાંતરિત પર્ણો છે.
તેથી,સાચું નામનિર્દેશન $a$ - કલિકાઓ,$b$ - અસ્થાનિક મૂળ,$c$ - ગાંઠો,$d$ - પર્ણો છે.

(C) વાનસ્પતિક પ્રજનન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે.
અલિંગી પ્રજનનમાં સંતતિના નિર્માણમાં માત્ર એક જ પિતૃ સંકળાયેલ હોય છે.
રનર,ટ્યુબર,સકર અને ઓફસેટ જેવી રચનાઓ વાનસ્પતિક પ્રજનન એકમો તરીકે ઓળખાય છે,જે નવા છોડને જન્મ આપવા માટે સક્ષમ છે.
આ રચનાઓ અલિંગી પ્રજનન સાથે સંકળાયેલી હોવાથી,તે એકપિતૃ (uniparental) હોય છે,દ્વિપિતૃ (biparental) નથી.
તેથી,વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.

(B) અસંયોગીજનન (Parthenogenesis) એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે,જેમાં સજીવ ફલન વગરના અંડકોષમાંથી વિકાસ પામે છે. તેમાં નર અને માદા જન્યુઓનું જોડાણ થતું ન હોવાથી,તેને અલિંગી પ્રજનન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) પ્રકાંડ કલમ એ વાનસ્પતિક પ્રજનનની એક પદ્ધતિ છે જેમાં પ્રકાંડનો એક ભાગ કાપીને જમીનમાં રોપવામાં આવે છે જેથી તેમાંથી નવો છોડ વિકસી શકે।
$\text{ગુલાબ}$, $\text{શેરડી}$, $\text{કોકો}$ અને $\text{બૌગનવિલિયા}$ જેવા છોડ સામાન્ય રીતે પ્રકાંડ કલમ દ્વારા પ્રસર્જન પામે છે.

(A) શેરડીની ખેતી સામાન્ય રીતે કાંડ કલમ (stem cuttings) દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનનથી કરવામાં આવે છે. આ કલમો,જેને ઘણીવાર 'સેટ્સ' (setts) કહેવામાં આવે છે,તેમાં ગાંઠો હોય છે જેમાં કક્ષીય કલિકાઓ (axillary buds) આવેલી હોય છે. જ્યારે તેને જમીનમાં રોપવામાં આવે છે,ત્યારે આ કલિકાઓ ફૂટીને નવા શેરડીના છોડ બનાવે છે. આ પદ્ધતિ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે નવી સંતતિ આનુવંશિક રીતે પિતૃ છોડ જેવી જ હોય.

(A) પર્ણના ટુકડાઓ દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનન એવી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે જેમના પર્ણની કિનારીઓ પર અસ્થાનિક કલિકાઓ વિકસે છે. $Bryophyllum$ અને $Kalanchoe$ બંને જાણીતા ઉદાહરણો છે જ્યાં પર્ણની ખાંચોમાંથી નવા છોડ ઉત્પન્ન થાય છે,જે જમીનના સંપર્કમાં આવતા સ્વતંત્ર છોડ તરીકે વિકસી શકે છે.

(N/A)

ઝૂસ્પોર (ચલ બીજાણુ)	કોનિડિયા (અચલ બીજાણુ)
$(1)$ આ પ્રચલન કરી શકે તેવા (motile) બીજાણુઓ છે.	$(1)$ આ પ્રચલન ન કરી શકે તેવા (non-motile) બીજાણુઓ છે.
$(2)$ તેમાં કશા (flagella) હાજર હોય છે.	$(2)$ તેમાં કશા (flagella) ગેરહાજર હોય છે.
$(3)$ તેઓ પાણીમાં તરી શકે છે.	$(3)$ તેઓ પવન દ્વારા ફેલાય છે.
$(4)$ તેઓ લીલ અને ફૂગ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.	$(4)$ તેઓ સામાન્ય રીતે સ્થળજ ફૂગમાં જોવા મળે છે.
$(5)$ ઉદાહરણ: $Ulothrix$,$Oedogonium$.	$(5)$ ઉદાહરણ: $Penicillium$,$Aspergillus$.

(N/A) અમીબા ભાજન (binary fission) દ્વારા પ્રજનન કરે છે. પિતૃ શરીર સંપૂર્ણપણે પ્રજનન એકમ તરીકે કાર્ય કરે છે. પિતૃ શરીરનું અસ્તિત્વ ત્યારે જ સમાપ્ત થાય છે જ્યારે તે બે બાળ સજીવોમાં વિભાજિત થાય છે. કારણ કે તેમાં કોઈ કુદરતી મૃત્યુ થતું નથી કે મૃતદેહ બાકી રહેતો નથી,તેથી અમીબાને અમર માનવામાં આવે છે.

(C) આઈકોર્નિયા (Eichhornia),જેને સામાન્ય રીતે જળકુંભી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેને તેના સુંદર ફૂલો અને પાંદડાના આકારને કારણે ભારતમાં લાવવામાં આવી હતી.
તે 'ઓફસેટ્સ' (offsets) તરીકે ઓળખાતી રચનાઓ દ્વારા અસાધારણ દરે વાનસ્પતિક પ્રજનન કરે છે.
આ ઝડપી વાનસ્પતિક પ્રજનનને કારણે,તે ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં સમગ્ર જળાશયમાં ફેલાઈ જાય છે,જેના કારણે તેને દૂર કરવું અત્યંત મુશ્કેલ બને છે.

(N/A) અલિંગી પ્રજનનમાં માત્ર એક જ પિતૃ ભાગ લે છે.
તેમાં જન્યુઓનું નિર્માણ કે ફલન થતું નથી.
તેમાં માત્ર સમભાજન (mitosis) દ્વારા કોષવિભાજન થાય છે.
સમભાજન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી સંતતિ આનુવંશિક રીતે સમાન હોય છે,તેથી ઉત્પન્ન થતા નવા સજીવો તેમના પિતૃને અને એકબીજાને આનુવંશિક અને બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે.
આથી,તેમને ક્લોન (clones) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(N/A) અફલિત પ્રજનન (Parthenogenesis) એ અફલિત અંડકોષમાંથી સંપૂર્ણ વિકસિત સજીવ બનવાની પ્રક્રિયા છે.
આ એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું એકપિતૃ પ્રજનન છે જેમાં ફલનની પ્રક્રિયા થતી નથી.
વ્હિપટેલ ગરોળીની પ્રજાતિમાં માત્ર માદાઓ જ હોય છે જે અફલિત પ્રજનન દ્વારા ઈંડા ઉત્પન્ન કરીને પ્રજનન કરે છે.
તેમને પ્રજનન માટે નરની જરૂર હોતી નથી,તેથી તેઓ ફરજિયાત અફલિત પ્રજનન દર્શાવે છે,જેને ઘણીવાર 'લેસ્બિયન લિઝાર્ડ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(N/A) વાનસ્પતિક પ્રજનનનો ઉપયોગ નીચેના વૈજ્ઞાનિક કારણોસર કરવામાં આવે છે:
$1$. વાનસ્પતિક પ્રજનન દ્વારા ઉગાડવામાં આવેલા છોડ બીજ દ્વારા ઉગાડવામાં આવેલા છોડની સરખામણીમાં વહેલા ફૂલો અને ફળો ધારણ કરી શકે છે.
$2$. જે છોડ બીજ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ગુમાવી ચૂક્યા છે,જેમ કે કેળા,નારંગી,ગુલાબ અને ચમેલી,તેમના પ્રજનન માટે આ એકમાત્ર પદ્ધતિ છે.
$3$. ઉત્પન્ન થયેલી તમામ સંતતિઓ આનુવંશિક રીતે પિતૃ છોડને સમાન હોય છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ઇચ્છનીય લક્ષણો પેઢી દર પેઢી જળવાઈ રહે છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ $Bryophyllum$: તે પર્ણની કિનારીઓ પર આવેલી અસ્થાનિક કલિકાઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે,જેને $Leaf$ $buds$ (પર્ણકલિકાઓ) કહેવાય છે $(1-c)$.
$(2)$ $Agave$: તે વાનસ્પતિક પ્રજનન માટે $Bulbils$ (પ્રકલિકાઓ) નામની વિશિષ્ટ પુષ્પીય કલિકાઓ ઉત્પન્ન કરે છે $(2-d)$.
$(3)$ $Potato$: બટાટાના કંદ પર કક્ષકલિકાઓ હોય છે જેને $Eyes$ (આંખ/કક્ષકલિકા) કહેવાય છે $(3-b)$.
$(4)$ $Water$ $hyacinth$: તે $Offset$ (ભૂસ્તારિકા) નામની રચના દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનન કરે છે $(4-a)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-c, 2-d, 3-b, 4-a)$ છે.

(A) $Penicillium$ એ ફૂગનો એક પ્રકાર છે જે કોનિડિયા નામની વિશિષ્ટ રચનાઓ દ્વારા અલિંગી પ્રજનન કરે છે.
કોનિડિયા એ અચલિત બીજાણુઓ છે જે કોનિડિયોફોર્સ તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ કવકતંતુઓની ટોચ પર બાહ્ય રીતે ઉત્પન્ન થાય છે.
જેમ્યુલ્સ એ વાદળી (sponges) માં જોવા મળતી આંતરિક કલિકાઓ છે.
કલિકાઓ $Hydra$ અને ઈસ્ટ જેવા સજીવોમાં જોવા મળે છે.
ચલ બીજાણુઓ એ $Chlamydomonas$ જેવી લીલમાં જોવા મળતા ચલિત,કશાધારી બીજાણુઓ છે.

(D) વાનસ્પતિક પ્રજનન એ વનસ્પતિઓ અને ફૂગમાં જોવા મળતી અલિંગી પ્રજનનની એક રીત છે,જેમાં પિતૃ સજીવના વાનસ્પતિક ભાગોમાંથી નવા સજીવોનું નિર્માણ થાય છે.
$1$. અવખંડન: સજીવનું શરીર ટુકડાઓમાં વિભાજિત થાય છે અને દરેક ટુકડો નવા સજીવ તરીકે વિકસે છે (દા.ત.,રાઈઝોપસ જેવી તંતુમય ફૂગમાં).
$2$. ભાજન: પિતૃ કોષ બે કે તેથી વધુ બાળ કોષોમાં વિભાજિત થાય છે (દા.ત.,કેટલીક ઈસ્ટમાં).
$3$. કલિકાસર્જન: પિતૃ શરીર પર એક નાની કલિકા ઉદભવે છે,જે અંતે અલગ થઈને નવા સજીવ તરીકે વિકસે છે (દા.ત.,ઈસ્ટમાં).
આ તમામ પદ્ધતિઓ વિવિધ ફૂગ અને વનસ્પતિઓમાં વાનસ્પતિક પ્રજનન માટે જોવા મળે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) અવખંડન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં સજીવના ટુકડાઓ થાય છે. આ દરેક ટુકડો વિકાસ પામીને પુખ્ત અને સંપૂર્ણ સજીવમાં ફેરવાય છે. લીલમાં,આ વાનસ્પતિક પ્રજનનની એક સામાન્ય પદ્ધતિ છે,જેને અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર માનવામાં આવે છે.

(B) વાનસ્પતિક પ્રસર્જન એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતું અલિંગી પ્રજનનનું એક સ્વરૂપ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,નવા છોડ પિતૃ વનસ્પતિના વાનસ્પતિક ભાગો જેવા કે મૂળ,પ્રકાંડ અથવા પર્ણમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે,જેમાં બીજ કે બીજાણુઓની જરૂર પડતી નથી.
આ પ્રક્રિયામાં માત્ર એક જ પિતૃ ભાગ લે છે અને જન્યુઓનું જોડાણ થતું નથી,તેથી તેને અલિંગી પ્રજનન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) આપેલી આકૃતિ $Amoeba$ (અમીબા) માં દ્વિભાજનની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પિતૃ કોષ વિભાજન પામીને બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
સૌ પ્રથમ,કોષકેન્દ્રનું વિભાજન થાય છે (કોષકેન્દ્ર વિભાજન),ત્યારબાદ કોષરસનું વિભાજન થાય છે (કોષરસ વિભાજન).
આ $Amoeba$ જેવા એકકોષી સજીવોમાં અલિંગી પ્રજનનની એક સામાન્ય પદ્ધતિ છે.

(A) $\text{દ્વિભાજન}$ એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં પિતૃ કોષ બે સમાન સંતતિ કોષોમાં વિભાજિત થાય છે. $\text{અમીબા}$ અને $\text{પેરામિશિયમ}$ $\text{દ્વિભાજન}$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$\text{કલિકાસર્જન}$ એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં પિતૃ શરીર પર એક નાની વૃદ્ધિ (કલિકા) વિકસે છે, જે અંતે અલગ થઈને નવો સજીવ બનાવે છે. $\text{યીસ્ટ}$ $\text{કલિકાસર્જન}$ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.

(C) વાનસ્પતિક પ્રસર્જકો એ વિશિષ્ટ વનસ્પતિ રચનાઓ છે જે નવી વનસ્પતિમાં વિકસિત થવા માટે સક્ષમ છે.
આ રચનાઓ વાનસ્પતિક પ્રજનન (Vegetative propagation) માં સામેલ છે,જે અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે.
વાનસ્પતિક પ્રસર્જકોના ઉદાહરણોમાં ભૂસ્તારી (runners),પ્રકાંડકંદ (rhizomes),ભૂસ્તારિકા (offsets),કંદ (tubers) અને વજ્રકંદ (bulbs) નો સમાવેશ થાય છે.
વાનસ્પતિક પ્રજનન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર હોવાથી,ઉત્પન્ન થતી નવી સંતતિઓ પિતૃ વનસ્પતિને આનુવંશિક રીતે સમાન હોય છે.
તેથી,આ રચનાઓને એવી એકમો તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે નવી સંતતિઓનું નિર્માણ કરે છે.

(A) વાનસ્પતિક પ્રજનન એ વનસ્પતિઓમાં પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં નવા સજીવો મૂળ,પ્રકાંડ કે પર્ણ જેવા વાનસ્પતિક ભાગોમાંથી વિકસે છે. આ પ્રક્રિયામાં માત્ર એક જ પિતૃ ભાગ લે છે અને તેમાં જન્યુઓનું જોડાણ કે અર્ધીકરણ થતું નથી,તેથી તેને $Asexual$ (અલિંગી) પ્રજનનનો એક પ્રકાર ગણવામાં આવે છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$P$. બટાટા: 'આંખ' (કક્ષકલિકાઓ) દ્વારા પ્રજનન કરે છે, તેથી $P-V$.
$Q$. આદૂ: ગાંઠામૂળી દ્વારા પ્રજનન કરે છે, તેથી $Q-IV$.
$R$. રામબાણ: પ્રકલિકા દ્વારા પ્રજનન કરે છે, તેથી $R-III$.
$S$. પાનફૂટી: પર્ણ પર આવેલી આગંતુક કલિકાઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે, તેથી $S-I$.
$T$. જળકુંભિ: ભૂસ્તારિકા દ્વારા પ્રજનન કરે છે, તેથી $T-II$.
આમ, સાચો ક્રમ $P-V, Q-IV, R-III, S-I, T-II$ છે.

(C) આપેલ આકૃતિ રામબાણ (Agave) ની પ્રકલિકા (Bulbil) દર્શાવે છે. રામબાણમાં,પુષ્પીય કલિકાઓ પ્રકલિકાઓમાં વિકસે છે,જે વાનસ્પતિક પ્રજનન માટેની વિશિષ્ટ રચનાઓ છે. જ્યારે આ પ્રકલિકાઓ જમીન પર પડે છે,ત્યારે તે નવા છોડમાં વિકાસ પામે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) આપેલ આકૃતિઓના આધારે:
$P$ એ બટાટાનું કંદ દર્શાવે છે,જે તેની 'આંખો' (કક્ષકલિકાઓ) દ્વારા પ્રજનન કરે છે. તેથી,$P-II$.
$Q$ એ આદૂની ગાંઠામૂળી દર્શાવે છે. તેથી,$Q-IV$.
$R$ એ પાનફૂટીનું પર્ણ દર્શાવે છે,જે પર્ણ પરની અસ્થાનિક કલિકાઓ દ્વારા પ્રજનન કરે છે. તેથી,$R-I$.
$S$ એ જળકુંભિ દર્શાવે છે,જે ભૂસ્તારિકા (offset) દ્વારા પ્રજનન કરે છે. તેથી,$S-III$.
આમ,સાચી જોડ $(P-II), (Q-IV), (R-I), (S-III)$ છે.

(B) સજીવોમાં,જન્મ અને પ્રજનન પરિપક્વતા વચ્ચેના વૃદ્ધિના સમયગાળાને $Juvenile$ $phase$ (જુવેનાઈલ તબક્કો) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વનસ્પતિઓમાં,આ તબક્કાને $Vegetative$ $phase$ (વાનસ્પતિક તબક્કો) કહેવામાં આવે છે. આ તબક્કા પછી,સજીવ પ્રજનન તબક્કામાં પ્રવેશ કરે છે. $Senescent$ $phase$ (જીર્ણ તબક્કો) એ જીવનનો અંતિમ તબક્કો છે,જે પ્રજનન ક્ષમતાના અંત અને વૃદ્ધત્વની શરૂઆત દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.

(A) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે કટિંગ પદ્ધતિમાં,પ્રકાંડ,મૂળ અથવા પર્ણનો ટુકડો જેમાં એક કે તેથી વધુ કલિકાઓ હોય છે,તેનો ઉપયોગ નવી વનસ્પતિ વિકસાવવા માટે થાય છે.
વિધાન $II$ પણ સાચું છે કારણ કે બડિંગ (એક પ્રકારનું આરોપણ) ની પદ્ધતિમાં ખાસ કરીને માત્ર એક જ કલિકા (સ્કાયન) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,જેને બીજી વનસ્પતિના મૂળ (રૂટસ્ટોક) માં દાખલ કરવામાં આવે છે.
તેથી,બંને વિધાનો કૃત્રિમ વાનસ્પતિક પ્રજનન પદ્ધતિઓનું વૈજ્ઞાનિક રીતે સચોટ વર્ણન કરે છે.

(D) વનસ્પતિક પ્રજનન એ વનસ્પતિઓમાં અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે.
તેમાં માત્ર એક જ પિતૃ ભાગ લે છે અને તેમાં અર્ધીકરણ કે જન્યુઓનું જોડાણ થતું નથી,તેથી ઉત્પન્ન થતી સંતતિ પિતૃ છોડને જનીનિક રીતે સમાન હોય છે,જેને ક્લોન (clones) પણ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,તે જનીનિક રીતે અસમાન છોડના ઉત્પાદન તરફ દોરી જાય છે તે વિધાન ખોટું છે.
આ પ્રજનનની એક સરળ,સસ્તી અને ઝડપી પદ્ધતિ છે.

(D) પર્ણીય કલિકાઓ (epi: ઉપર,phyllous: પર્ણ ધરાવતું) એ અસ્થાનિક કલિકાઓ છે જે પર્ણની કિનારીઓ પર વિકસે છે. $Kalanchoe$ માં,આ કલિકાઓ પર્ણમાંથી અલગ થઈને નવા સ્વતંત્ર છોડમાં વિકસે છે,જે વાનસ્પતિક પ્રજનનની એક પદ્ધતિ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(A) ઝૂસ્પોર એ સૂક્ષ્મ,પ્રચલનશીલ રચનાઓ છે જે કશા (flagella) ધરાવે છે,જે તેમને જલીય માધ્યમમાં હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે.
ક્લેમિડોમોનાસ $(Chlamydomonas)$ એ લીલ છે જે અલિંગી પ્રજનન દ્વારા પ્રચલનશીલ ઝૂસ્પોર ઉત્પન્ન કરે છે.
પેનિસિલિયમ $(Penicillium)$ અપ્રચલનશીલ કોનિડિયા દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
બેક્ટેરિયા $(Bacteria)$ સામાન્ય રીતે ભાજન (binary fission) અથવા અંતઃબીજાણુ (endospore) દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
અમીબા $(Amoeba)$ ભાજન દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) કાપવું (Cutting) એ કૃત્રિમ વાનસ્પતિક પ્રજનનની સૌથી અનુકૂળ અને સસ્તી પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,પિતૃ વનસ્પતિનો એક ટુકડો (પ્રકાંડ,મૂળ અથવા પર્ણ) કાપીને જમીનમાં રોપવામાં આવે છે.
અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં,આ ટુકડામાંથી અસ્થાનિક મૂળ અને પ્રરોહનો વિકાસ થાય છે,જે અંતે એક નવા સ્વતંત્ર છોડમાં પરિણમે છે.
તે ગુલાબ,શેરડી અને જાસૂદ જેવી વનસ્પતિઓ માટે વ્યાપકપણે વપરાય છે કારણ કે તેમાં કલમ કે સૂક્ષ્મ પ્રવર્ધન જેવી અન્ય પદ્ધતિઓની તુલનામાં ખૂબ જ ઓછા સાધનો અને નિપુણતાની જરૂર પડે છે.

(D) વાનસ્પતિક પ્રજનન એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા પિતૃ વનસ્પતિના વાનસ્પતિક ભાગોમાંથી નવા છોડ ઉત્પન્ન થાય છે.
કુદરતી વાનસ્પતિક પ્રજનન એ ભૂસ્તારી,પર્ણકલિકાઓ અને પ્રકાંડ કંદ જેવી રચનાઓ દ્વારા થાય છે,જે છોડના વિકાસ ચક્રના અભિન્ન ભાગો છે.
$A$ ભૂસ્તારી,$B$ પર્ણકલિકાઓ અને $C$ પ્રકાંડ કંદ એ કુદરતી વાનસ્પતિક પ્રજનનના ઉદાહરણો છે.
$D$ કલમ કરવી (Grafting) એ વાનસ્પતિક પ્રજનનની એક કૃત્રિમ પદ્ધતિ છે,જેમાં બે અલગ-અલગ છોડના પેશીઓને જોડીને એક છોડ તરીકે ઉગાડવામાં આવે છે. તેથી,તે કુદરતી પદ્ધતિ નથી.

(B) પુનઃસર્જન એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં સજીવ તેના ગુમાવેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત શરીરના ભાગોને ફરીથી ઉગાડી શકે છે. કેટલાક સજીવોમાં,આ પ્રક્રિયા એટલી વિશિષ્ટ હોય છે કે તે અલિંગી પ્રજનનની પદ્ધતિ તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યાં શરીરનો એક ટુકડો સંપૂર્ણ નવા સજીવમાં વિકસી શકે છે. $Planaria$ (એક પૃષ્ઠવંશી ચપટા કૃમિ) એ એવા સજીવનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જે ઉચ્ચ પુનઃસર્જન ક્ષમતા દર્શાવે છે,જે તેને અવખંડન (fragmentation) અને ત્યારબાદના પુનઃસર્જન દ્વારા અલિંગી રીતે પ્રજનન કરવાની મંજૂરી આપે છે.

(D) જેમ્યુલ્સ એ વાદળી (sponges) દ્વારા અલિંગી પ્રજનનના માધ્યમ તરીકે બનતી આંતરિક કલિકાઓ છે.
તે વિશિષ્ટ,પ્રતિરોધક રચનાઓ છે જે સજીવને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવા દે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Spongilla$ (મીઠા પાણીની વાદળી) એ સજીવ છે જે જેમ્યુલ્સના નિર્માણ દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
$Hydra$ કલિકાસર્જન દ્વારા,$Planaria$ પુનઃસર્જન દ્વારા અને $Ascidian$ લિંગી પ્રજનન દ્વારા પ્રજનન કરે છે.

(A) મધમાખીમાં,જે પ્રક્રિયામાં અફલિત અંડકોષ નવા સજીવમાં વિકસે છે તેને અસંયોગીજનન (Parthenogenesis) કહેવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિમાં,રાણી મધમાખી અર્ધસૂત્રીભાજન દ્વારા અંડકોષો ઉત્પન્ન કરે છે,અને જો અંડકોષ ફલિત ન થાય,તો તે અસંયોગીજનન દ્વારા નર (ડ્રોન) માં વિકસે છે. આ લિંગી પ્રજનન કરતા સજીવોમાં જોવા મળતી અલિંગી પ્રજનનની એક રીત છે.