Gujarati

Mix Example-Biological Classification Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Biological Classification · Mix Example-Biological Classification

213+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 213 questions in Gujarati

151
EasyMCQ
જૈવિક વર્ગીકરણના ક્ષેત્રમાં $Huz$ $(1978)$ નું મુખ્ય યોગદાન શું હતું?
A
$5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી.
B
$3$-પ્રદેશ (domain) પદ્ધતિનો ખ્યાલ રજૂ કર્યો.
C
$6$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી.
D
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી.

Solution

(C) જૈવિક વર્ગીકરણના ઇતિહાસમાં,$Huz$ $(1978)$ ને $6$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરવા માટે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિએ મોનેરા સૃષ્ટિને તેમના વિશિષ્ટ ઉત્ક્રાંતિ અને જૈવરાસાયણિક લાક્ષણિકતાઓના આધારે બે અલગ સૃષ્ટિમાં વિભાજિત કરી: આર્કિબેક્ટેરિયા અને યુબેક્ટેરિયા.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
152
Medium
જૈવિક વર્ગીકરણ એ એક ગતિશીલ અને સતત વિકસતી ઘટના છે જે સજીવો વિશેની આપણી સમજ સાથે બદલાતી રહે છે. કોઈપણ બે ઉદાહરણો આપીને આ વિધાનને યોગ્ય ઠેરવો.

Solution

(N/A) $\rightarrow$ જૈવિક વર્ગીકરણ એ એક ગતિશીલ પ્રક્રિયા છે જે સજીવો વિશેની આપણી સમજ વધવાની સાથે વિકસતી રહે છે.
$\rightarrow$ શરૂઆતમાં, એરિસ્ટોટલ, થિયોફ્રેટસ, જોન રે અને લિનિયસ જેવા પ્રારંભિક પ્રકૃતિવાદીઓએ વર્ગીકરણ માટે સરળ બાહ્ય રચનાત્મક લક્ષણોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
$\rightarrow$ ઉદાહરણ તરીકે, લિનિયસે વનસ્પતિઓનું વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે તેમના પ્રજનન અંગોના આધારે કર્યું હતું.
$\rightarrow$ જેમ જેમ સજીવોની રચના, કોષવિજ્ઞાન અને ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો વિશે વધુ વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાન એકત્રિત થયું, તેમ તેમ વર્ગીકરણની પદ્ધતિઓ વધુ કુદરતી અને જટિલ બનતી ગઈ.
$\rightarrow$ આને નીચેના ઉદાહરણો દ્વારા સમજી શકાય છે:
$(i)$ જ્યારે અર્ન્સ્ટ હેકેલ $(1866)$ એ એકકોષીય સજીવોનો સમાવેશ કરવા માટે પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિ પ્રસ્તાવિત કરી, ત્યારે દ્વિ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિને ત્રિ-સૃષ્ટિ પદ્ધતિ દ્વારા બદલવામાં આવી હતી.
$(ii)$ ત્યારબાદ, કોપલેન્ડે પ્રોકેરિયોટિક સજીવો માટે મોનેરા સૃષ્ટિ પ્રસ્તાવિત કરીને તેને ચતુઃ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં વિસ્તૃત કર્યું.
$(iii)$ આર.એચ. વ્હીટેકર $(1969)$ એ તેને વધુ સુધારીને પંચ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ આપી, જે આજે વ્યાપકપણે સ્વીકૃત છે.
$\rightarrow$ મોલેક્યુલર બાયોલોજી અને આર્કિબેક્ટેરિયાના અભ્યાસમાં પ્રગતિ સાથે, કાર્લ વૂઝે થ્રી-ડોમેન સિસ્ટમ પ્રસ્તાવિત કરી, જે સજીવોને બેક્ટેરિયા, આર્કિયા અને યુકેરિયામાં વર્ગીકૃત કરે છે.
153
EasyMCQ
નીચે આપેલા સામ્યતા આધારિત પ્રશ્નો માટે યોગ્ય શબ્દો ઓળખો:
$(i)$ લીલ : સ્વાવલંબી :: ફૂગ : .....
$(ii)$ આદિકોષકેન્દ્રી : બેક્ટેરિયા :: સુકોષકેન્દ્રી : .....
A
$(i)$ પરપોષી,$(ii)$ પેરામેશિયમ
B
$(i)$ મૃતોપજીવી,$(ii)$ બેક્ટેરિયા
C
$(i)$ સ્વાવલંબી,$(ii)$ વાયરસ
D
$(i)$ પરોપજીવી,$(ii)$ માયકોપ્લાઝમા

Solution

(A) $(i)$ લીલ એ સ્વાવલંબી સજીવો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે. ફૂગ એ પરપોષી સજીવો છે જે કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને પોષણ મેળવે છે.
$(ii)$ આદિકોષકેન્દ્રી એવા સજીવો છે જેમાં કોષકેન્દ્રપટલનો અભાવ હોય છે,જેમ કે બેક્ટેરિયા. સુકોષકેન્દ્રી એવા સજીવો છે જેમાં કોષકેન્દ્રપટલ ધરાવતું સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર હોય છે,જેમ કે પેરામેશિયમ.
154
Difficult
પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિના ફાયદા અને ગેરફાયદા જણાવો.

Solution

(N/A) $\Rightarrow$ પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિના ફાયદા:
$1$. તે આદિકોષકેન્દ્રી (સૃષ્ટિ $Monera$) ને સુકોષકેન્દ્રી (સૃષ્ટિ $Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$) થી અલગ કરે છે.
$2$. તે એકકોષી અને બહુકોષી સજીવોને અલગ જૂથોમાં મૂકે છે,જે દ્વિ-સૃષ્ટિ પદ્ધતિથી અલગ છે.
$3$. ફૂગ $(Fungi)$ ને તેમના વિશિષ્ટ જૈવરાસાયણિક,શારીરિક અને બંધારણીય આયોજનને કારણે અલગ સૃષ્ટિમાં મૂકવામાં આવી છે.
$4$. તે $Euglena$ જેવા સજીવો માટે વધુ તાર્કિક સ્થાન પ્રદાન કરે છે,જે વનસ્પતિ અને પ્રાણી બંનેના લક્ષણો ધરાવે છે,તેમને સૃષ્ટિ $Protista$ માં મૂકીને.
$5$. વનસ્પતિ $(Plantae)$ અને પ્રાણી $(Animalia)$ સૃષ્ટિ દ્વિ-સૃષ્ટિ પદ્ધતિની તુલનામાં વધુ સમાન (homogenous) છે.
$\Rightarrow$ પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિના ગેરફાયદા:
$1$. સૃષ્ટિ $Protista$ એક વિષમ જૂથ છે જેમાં વિવિધ લક્ષણો ધરાવતા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેમ કે $Chlamydomonas$ (કોષદીવાલ ધરાવતા) અને $Amoeba$ (કોષદીવાલ વગરના).
$2$. તે વાયરસ,વાયરોઇડ્સ અને લાઈકેન્સ માટે કોઈ સ્પષ્ટ કે યોગ્ય સ્થાન આપતું નથી.
$3$. યીસ્ટ $(Yeasts)$ એકકોષી સુકોષકેન્દ્રી હોવા છતાં સૃષ્ટિ $Protista$ માં સમાવિષ્ટ નથી.
$4$. સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ જેવા લવચીક જીવનશૈલી ધરાવતા સજીવો માટે વર્ગીકરણના માપદંડો હજુ પણ ચર્ચાસ્પદ છે.
155
Easy
વ્યાખ્યા / સમજૂતી :
$(i)$ સ્વયંપોષી પોષણ
$(ii)$ પરોપજીવી પોષણ

Solution

(N/A) $(i)$ સ્વયંપોષી પોષણ: જે સજીવોમાં હરિતદ્રવ્ય (chlorophyll) હોય છે,જેમ કે લીલી વનસ્પતિઓ,તેઓ પ્રકાશ ઉર્જાનો ઉપયોગ કરીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને પાણી જેવા સરળ અકાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકે છે. આ પ્રક્રિયાને સ્વયંપોષી પોષણ કહેવામાં આવે છે અને આવા સજીવોને સ્વયંપોષી (autotrophs) કહેવાય છે.
$(ii)$ પરોપજીવી પોષણ: જે સજીવો પોષણ માટે અન્ય જીવંત વનસ્પતિઓ કે પ્રાણીઓ (યજમાન) પર આધાર રાખે છે,તેમને પરોપજીવી (parasites) કહેવામાં આવે છે. પોષણની આ પદ્ધતિ,જેમાં પરોપજીવી યજમાનના શરીરમાંથી સીધા પોષક તત્વો મેળવે છે,તેને પરોપજીવી પોષણ કહેવામાં આવે છે.
156
MediumMCQ
વૈજ્ઞાનિકો જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર $(1817-1911)$ નું મુખ્ય યોગદાન શું હતું?
A
તેમણે પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી.
B
તેમણે સપુષ્પી વનસ્પતિઓ માટે વર્ગીકરણની નૈસર્ગિક પદ્ધતિ વિકસાવી હતી.
C
તેમણે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં બેવડું ફલન પ્રક્રિયા શોધી હતી.
D
તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી.

Solution

(B) જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર તેમના મહાન કાર્ય 'જેનેરા પ્લાન્ટેરમ' $(Genera Plantarum)$ માટે જાણીતા છે.
તેમણે સપુષ્પી વનસ્પતિઓ (બીજધારી વનસ્પતિઓ) માટે વર્ગીકરણની અત્યંત પ્રભાવશાળી નૈસર્ગિક પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી.
આ પદ્ધતિ હર્બેરિયમની ગોઠવણીમાં તેની વ્યવહારુ ઉપયોગિતા માટે વ્યાપકપણે જાણીતી છે.
157
EasyMCQ
કૉલમ જોડો:
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$(a)$ મૃતોપજીવી (Saprotrophs)$(i)$ સજીવો જે પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે
$(b)$ મિશ્રાહારી (Omnivores)$(ii)$ સજીવો જે મૃત અને સડેલા પદાર્થો પર નભે છે
$(c)$ સ્વયંપોષી (Autotrophs)$(iii)$ સજીવો જે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ બંને ખાય છે
$(d)$ તૃણાહારી (Herbivores)$(iv)$ સજીવો જે માત્ર વનસ્પતિ ખાય છે
A
$a-ii, b-iii, c-i, d-iv$
B
$a-i, b-ii, c-iii, d-iv$
C
$a-iv, b-iii, c-ii, d-i$
D
$a-ii, b-iv, c-i, d-iii$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ મૃતોપજીવી: આ સજીવો મૃત અને સડેલા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે $(ii)$.
$(b)$ મિશ્રાહારી: આ સજીવો વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ બંનેનો ખોરાક તરીકે ઉપયોગ કરે છે $(iii)$.
$(c)$ સ્વયંપોષી: આ સજીવો સૂર્યપ્રકાશ અથવા રાસાયણિક ઉર્જાનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે $(i)$.
$(d)$ તૃણાહારી: આ સજીવો ફક્ત વનસ્પતિનો ખોરાક તરીકે ઉપયોગ કરે છે $(iv)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $a-ii, b-iii, c-i, d-iv$ છે.
158
EasyMCQ
પ્રોટિસ્ટા અને મોનેરામાં સમાવિષ્ટ સજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતી સંતતિનું સ્વરૂપ કેવું હોય છે?
A
પિતૃઓ કરતા ભિન્ન
B
પિતૃઓ જેવી આંશિક સમાનતા ધરાવતી
C
પિતૃઓની આબેહૂબ પ્રતિકૃતિ
D
બાહ્યાકાર રીતે સમાન પણ જનીનિક રીતે ભિન્ન

Solution

(C) પ્રોટિસ્ટા અને મોનેરા જેવા સજીવોમાં,સજીવ અથવા પિતૃ કોષ સમભાજન દ્વારા વિભાજન પામીને બે નવા સજીવો ઉત્પન્ન કરે છે. આમ,ઉત્પન્ન થતી સંતતિ પિતૃઓ સાથે જનીનિક અને બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે,જેને ક્લોન (clone) કહેવામાં આવે છે. તેથી,તેઓ તેમના પિતૃઓની આબેહૂબ પ્રતિકૃતિ હોય છે.
159
MediumMCQ
વિષમપોષી સજીવોમાં ....... નો સમાવેશ કરી શકાય.
A
ઉત્પાદકો
B
સૂક્ષ્મજીવો
C
ઉપભોગીઓ
D
$B$ અને $C$ બંને

Solution

(D) વિષમપોષી સજીવો એવા સજીવો છે જે પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી અને પોષણ માટે અન્ય સજીવો પર આધાર રાખે છે.
ઉપભોગીઓ (પ્રાણીઓ) વિષમપોષી છે જે વનસ્પતિઓ અથવા અન્ય પ્રાણીઓ પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે.
સૂક્ષ્મજીવો,જેમ કે બેક્ટેરિયા અને ફૂગ,વિઘટકો (મૃતોપજીવીઓ) છે,જે પણ એક પ્રકારના વિષમપોષી છે કારણ કે તેઓ મૃત કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે.
તેથી,ઉપભોગીઓ અને સૂક્ષ્મજીવો બંને વિષમપોષીઓની શ્રેણીમાં આવે છે.
160
MediumMCQ
કૉલમ $I$ અને $II$ ને જોડો:
કૉલમ $I$કૉલમ $II$
$(i)$ ક્રાયસોફાઇટ્સ$(a)$ ગોનિયાલેક્સ
$(ii)$ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ$(b)$ યુગ્લીના
$(iii)$ યુગ્લીનોઇડ્સ$(c)$ ડાયેટમ
$(iv)$ સ્લાઇમ મોલ્ડ્સ$(d)$ પ્લાઝમોડિયમ
A
$i-a, ii-c, iii-b, iv-d$
B
$i-a, ii-d, iii-b, iv-c$
C
$i-c, ii-b, iii-d, iv-a$
D
$i-c, ii-a, iii-b, iv-d$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ક્રાયસોફાઇટ્સમાં ડાયેટમ અને સોનેરી લીલ (ડેસ્મિડ્સ) નો સમાવેશ થાય છે। તેથી, $(i)$ એ $(c)$ સાથે જોડાય છે।
$(ii)$ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સમાં ગોનિયાલેક્સ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે। તેથી, $(ii)$ એ $(a)$ સાથે જોડાય છે।
$(iii)$ યુગ્લીનોઇડ્સમાં યુગ્લીના જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે। તેથી, $(iii)$ એ $(b)$ સાથે જોડાય છે।
$(iv)$ સ્લાઇમ મોલ્ડ્સ મૃતોપજીવી પ્રોટિસ્ટ છે, અને તેનું ઉદાહરણ પ્લાઝમોડિયમ છે। તેથી, $(iv)$ એ $(d)$ સાથે જોડાય છે।
આમ, સાચો ક્રમ $i-c, ii-a, iii-b, iv-d$ છે, જે વિકલ્પ $(D)$ ને અનુરૂપ છે।
161
MediumMCQ
કૉલમ-$I$ અને કૉલમ-$II$ ને જોડો:
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$(i)$ ક્રાયસોફાઈટા$(a)$ ફૂગ
$(ii)$ ગોનિયોલેક્સ$(b)$ ડાયેટમ
$(iii)$ પેનિસિલિયમ$(c)$ પ્લાઝમોડિયમ
$(iv)$ સ્લાઈમ મોલ્ડ$(d)$ ડાયનોફ્લેજેલેટ
A
$(i)-a, (ii)-b, (iii)-c, (iv)-d$
B
$(i)-b, (ii)-c, (iii)-a, (iv)-d$
C
$(i)-b, (ii)-c, (iii)-d, (iv)-a$
D
$(i)-b, (ii)-d, (iii)-a, (iv)-c$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(i)$ ક્રાયસોફાઈટામાં ડાયેટમ અને સોનેરી લીલનો સમાવેશ થાય છે,તેથી $(i) - b$.
$2$. $(ii)$ ગોનિયોલેક્સ એ ડાયનોફ્લેજેલેટનું જાણીતું પ્રજાતિ છે,તેથી $(ii) - d$.
$3$. $(iii)$ પેનિસિલિયમ એ ફૂગ (એસ્કોમાયસેટીસ) ની પ્રજાતિ છે,તેથી $(iii) - a$.
$4$. $(iv)$ સ્લાઈમ મોલ્ડ એ મૃતોપજીવી પ્રોટિસ્ટ છે,અને તેમના સમૂહને પ્લાઝમોડિયમ કહેવામાં આવે છે,તેથી $(iv) - c$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(i)-b, (ii)-d, (iii)-a, (iv)-c$ છે.
162
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા સજીવ(ઓ) ને તેના/તેમના વર્ગીકરણ સમૂહમાં યોગ્ય રીતે મૂકવામાં આવ્યા છે?
A
$Paramecium$ અને $Plasmodium$ એ $Penicillium$ જેવા જ સૃષ્ટિમાં આવે છે.
B
લાઈકેન એ લીલ અને પ્રજીવના સહજીવનથી બનેલો સંયુક્ત સજીવ છે.
C
ઈસ્ટ એ ફૂગ છે જેનો ઉપયોગ બ્રેડ અને બીયર બનાવવામાં થાય છે.
D
$Nostoc$ અને $Anabaena$ એ પ્રોટિસ્ટાના ઉદાહરણો છે.

Solution

(C) $Saccharomyces$ $cerevisiae$ એ એક ઈસ્ટ છે જેનો ઉપયોગ બ્રેડ (બેકર્સ ઈસ્ટ) બનાવવા અને ઇથેનોલના વ્યાપારી ઉત્પાદનમાં થાય છે.
$Paramecium$ અને $Plasmodium$ બંને પ્રજીવ પ્રોટિસ્ટા છે,જ્યારે $Penicillium$ એ ફૂગ છે.
લાઈકેન એ લીલ અને ફૂગના સહજીવનથી બનેલો સંયુક્ત સજીવ છે.
$Nostoc$ અને $Anabaena$ એ નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા (સૃષ્ટિ મોનેરા) છે.
163
MediumMCQ
બેક્ટેરિયા અને યીસ્ટ નીચેના તમામ લક્ષણોમાં સમાન છે સિવાય કે
A
બંને એકકોષી છે.
B
બંને આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotes) છે.
C
બંને આથવણ (fermentation) કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
D
બંને બીજાણુઓ (spores) ઉત્પન્ન કરે છે.

Solution

(B) બેક્ટેરિયા અને યીસ્ટ બંને એકકોષી સજીવો છે જે અજારક શ્વસન/આથવણ કરી શકે છે અને બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરીને પ્રજનન કરે છે. જોકે,તેઓ તેમની કોષીય રચનામાં અલગ પડે છે. બેક્ટેરિયા એ મોનેરા સૃષ્ટિના આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,જ્યારે યીસ્ટ એ ફૂગ (Fungi) સૃષ્ટિના સુકોષકેન્દ્રી સજીવ છે. તેથી,બંને આદિકોષકેન્દ્રી છે તે વિધાન ખોટું છે.
164
MediumMCQ
નીચે આપેલ આકૃતિઓ $A$,$B$ અને $C$ ને ઓળખો.
Question diagram
A
$A$ - યુગ્લીના,$B$ - પેરામિશિયમ,$C$ - એગેરિકસ
B
$A$ - ટ્રાયપેનોસોમા,$B$ - પ્લેનેરિયા,$C$ - એગેરિકસ
C
$A$ - લિશમેનિયા,$B$ - વોર્ટિસેલા,$C$ - એગેરિકસ
D
$A$ - યુગ્લીના,$B$ - લિશમેનિયા,$C$ - એસ્પરજિલસ

Solution

(A) આકૃતિ $A$ યુગ્લીના દર્શાવે છે,જે યુગ્લીનોઈડ્સ જૂથનું કશાધારી પ્રોટિસ્ટ છે. તે વનસ્પતિ જેવા લક્ષણો (હરિતદ્રવ્યની હાજરી) અને પ્રાણી જેવા લક્ષણો બંને ધરાવે છે.
આકૃતિ $B$ પેરામિશિયમ દર્શાવે છે,જે એક પક્ષ્મધારી પ્રજીવ છે. તે જલીય સજીવ છે જે તેના શરીરની સપાટી પર હજારો પક્ષ્મોની હાજરીને કારણે સક્રિય રીતે હલનચલન કરે છે.
આકૃતિ $C$ એગેરિકસ (સામાન્ય રીતે મશરૂમ તરીકે ઓળખાય છે) દર્શાવે છે,જે ફૂગ સૃષ્ટિના બેસિડિયોમાયસેટીસ વર્ગમાં આવે છે.
165
MediumMCQ
સજીવોના વર્ગીકરણ માટે વ્હિટેકર દ્વારા નીચેનામાંથી કયા લક્ષણ(ણો)નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે?
A
પોષણની પદ્ધતિ
B
સુકાઈ (Thallus) આયોજન
C
જાતિવિકાસીય સંબંધો
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) આર.એચ. વ્હિટેકર $(1969)$ એ પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી.
તેમના દ્વારા વર્ગીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય માપદંડોમાં કોષ રચના,સુકાઈ (Thallus) આયોજન,પોષણની પદ્ધતિ,પ્રજનન અને જાતિવિકાસીય સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા તમામ વિકલ્પો (પોષણની પદ્ધતિ,સુકાઈ આયોજન અને જાતિવિકાસીય સંબંધો) તેમના માપદંડોનો ભાગ હોવાથી,સાચો જવાબ 'ઉપરોક્ત તમામ' છે.
166
MediumMCQ
કોલમ-$I$ (પદો)કોલમ-$II$ (ઉદાહરણો)
$A$. એસ્કસ (Ascus)$I$. સ્પાયરુલિના (Spirulina)
$B$. બેસીડિયમ (Basidium)$II$. પેનિસિલિયમ (Penicillium)
$C$. પ્રોટિસ્ટા (Protista)$III$. એગેરિકસ (Agaricus)
$D$. સાયનોબેક્ટેરિયા (Cyanobacteria)$IV$. યુગ્લીના (Euglena)
$E$. એનિમલિયા (Animalia)$V$. વાદળી (Sponges)
કોલમ-$I$ માં આપેલા પદોને કોલમ-$II$ માં આપેલા તેમના ઉદાહરણો સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$A-II, B-III, C-IV, D-V, E-I$
B
$A-I, B-II, C-III, D-V, E-IV$
C
$A-II, B-V, C-III, D-I, E-IV$
D
$A-II, B-III, C-IV, D-I, E-V$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. એસ્કસ: તે એસ્કોમાયસેટીસ ફૂગમાં જોવા મળતી કોથળી જેવી રચના છે,દા.ત.,$Penicillium$.
$B$. બેસીડિયમ: તે બેસીડિયોમાયસેટીસ ફૂગમાં જોવા મળતી ગદા આકારની બીજાણુ ધારણ કરતી રચના છે,દા.ત.,$Agaricus$ (મશરૂમ).
$C$. પ્રોટિસ્ટા: $Euglena$ એ પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
$D$. સાયનોબેક્ટેરિયા: $Spirulina$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) નો એક પ્રકાર છે.
$E$. એનિમલિયા: વાદળી (Sponges) એ પ્રાણી સૃષ્ટિ (Animalia) માં આવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-IV, D-I, E-V$ છે.
167
MediumMCQ
કૉલમ-$I$ (સૃષ્ટિ) ને કૉલમ-$II$ (વર્ગ) સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$ (સૃષ્ટિ)કૉલમ-$II$ (વર્ગ)
$A$. વનસ્પતિ સૃષ્ટિ (Plantae)$I$. આર્કિબેક્ટેરિયા (Archaebacteria)
$B$. ફૂગ સૃષ્ટિ (Fungi)$II$. યુગ્લીનોઈડ્સ (Euglenoids)
$C$. પ્રોટિસ્ટા (Protista)$III$. ફાયકોમાયસિટીઝ (Phycomycetes)
$D$. મોનેરા (Monera)$IV$. લીલ (Algae)
A
$A-IV, B-III, C-II, D-I$
B
$A-I, B-II, C-III, D-IV$
C
$A-III, B-IV, C-II, D-I$
D
$A-IV, B-II, C-III, D-I$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. વનસ્પતિ સૃષ્ટિ (Plantae) માં લીલ $(IV)$ જેવા વર્ગોનો સમાવેશ થાય છે.
$B$. ફૂગ સૃષ્ટિ (Fungi) માં ફાયકોમાયસિટીઝ $(III)$ જેવા વર્ગોનો સમાવેશ થાય છે.
$C$. પ્રોટિસ્ટા (Protista) માં યુગ્લીનોઈડ્સ $(II)$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$D$. મોનેરા (Monera) માં આર્કિબેક્ટેરિયા $(I)$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-IV, B-III, C-II, D-I$ છે.
168
MediumMCQ
કોલમ-$I$ માં આપેલા વૈજ્ઞાનિકોને કોલમ-$II$ માં તેમની શોધ સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કોલમ-$I$ (વૈજ્ઞાનિકો)કોલમ-$II$ (શોધ)
$A$. અર્ન્સ્ટ મેયર$I$. વાયરોઇડ્સની શોધ કરી
$B$. વ્હીટેકર$II$. વાયરસ નામ આપ્યું
$C$. ઇવાનોવસ્કી$III$. પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ સૂચવ્યું
$D$. ડાઇનર$IV$. ઉત્ક્રાંતિ વિષયક જીવવિજ્ઞાન
A
$A-IV, B-III, C-II, D-I$
B
$A-III, B-IV, C-II, D-I$
C
$A-II, B-III, C-IV, D-I$
D
$A-I, B-II, C-III, D-IV$

Solution

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. અર્ન્સ્ટ મેયર: તેમને '$20$મી સદીના ડાર્વિન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમણે ઉત્ક્રાંતિ વિષયક જીવવિજ્ઞાનમાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું છે $(A-IV)$.
$2$. આર.એચ. વ્હીટેકર: તેમણે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ સૂચવી હતી $(B-III)$.
$3$. ડી.જે. ઇવાનોવસ્કી: તેમણે તમાકુના મોઝેક રોગના કારક સજીવને ઓળખ્યો અને 'વાયરસ' નામ આપ્યું $(C-II)$.
$4$. ટી.ઓ. ડાઇનર: તેમણે વાયરોઇડ્સની શોધ કરી, જે વાયરસ કરતા નાના હોય છે અને તેમાં પ્રોટીનનું આવરણ હોતું નથી $(D-I)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-IV, B-III, C-II, D-I$ છે.
169
MediumMCQ
કૉલમ-$I$ (લાક્ષણિકતાઓ) ને કૉલમ-$II$ (ઉદાહરણો) સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$ (લાક્ષણિકતાઓ)કૉલમ-$II$ (ઉદાહરણો)
$A$. લાલ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ$I$. રાઈઝોપસ
$B$. એકકોષી ફૂગ$II$. ગોનિયોલેક્સ
$C$. એન્ટિબાયોટિક્સનો સ્ત્રોત$III$. યીસ્ટ
$D$. બ્રેડ મોલ્ડ$IV$. પેનિસિલિયમ
A
$A-III, B-II, C-I, D-IV$
B
$A-II, B-III, C-I, D-IV$
C
$A-II, B-III, C-IV, D-I$
D
$A-II, B-IV, C-III, D-I$

Solution

$(C)$. લાલ ડાયનોફ્લેજેલેટ્સનું ઉદાહરણ $Gonyaulax$ $(II)$ છે, જે લાલ ભરતી (red tides) માટે જવાબદાર છે.
$B$. યીસ્ટ $(III)$ એ એક જાણીતી એકકોષી ફૂગ છે.
$C$. $Penicillium$ $(IV)$ એ એન્ટિબાયોટિક પેનિસિલિનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
$D$. $Rhizopus$ $(I)$ સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ તરીકે ઓળખાય છે.
તેથી, સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.
170
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલ નથી?
A
Anabaena - Cyanobacteria
B
Amoeba - Protozoa
C
Gonyaulax - Dinoflagellates
D
Albugo - Chrysophytes

Solution

(D) $Albugo$ એ એક પરોપજીવી ફૂગ છે જે રાઈમાં સફેદ રસ્ટ (white rust) રોગ ફેલાવે છે। તે ફૂગ સૃષ્ટિના ફાયકોમાયસેટીસ (Phycomycetes) વર્ગનો સભ્ય છે, ક્રાયસોફાઈટ્સ (Chrysophytes) નો નહીં। ક્રાયસોફાઈટ્સમાં ડાયેટમ્સ અને સોનેરી લીલ (desmids) નો સમાવેશ થાય છે। તેથી, $Albugo - \text{Chrysophytes}$ ની જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલ છે।
171
MediumMCQ
સૃષ્ટિઓના લાક્ષણિક લક્ષણોના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
$(i)$ $Animalia$ (પ્રાણીસૃષ્ટિ) માં પોષણ પદ્ધતિ સ્વયંપોષી છે.
$(ii)$ $Monera$ (મોનેરા) માં કોષકેન્દ્રપટલ હાજર હોય છે.
$(iii)$ $Protista$ (પ્રજીવ સૃષ્ટિ) માં કોષનો પ્રકાર આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) છે.
$(iv)$ $Plantae$ (વનસ્પતિ સૃષ્ટિ) માં તમામ સજીવોમાં કોષદીવાલ હોય છે.
ઉપરના વિધાનોમાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
માત્ર $(i)$
B
માત્ર $(ii)$
C
માત્ર $(iii)$
D
માત્ર $(iv)$

Solution

(D) વિધાન $(i)$ ખોટું છે કારણ કે $Animalia$ વિષમપોષી છે.
વિધાન $(ii)$ ખોટું છે કારણ કે $Monera$ આદિકોષકેન્દ્રી છે અને તેમાં કોષકેન્દ્રપટલનો અભાવ હોય છે.
વિધાન $(iii)$ ખોટું છે કારણ કે $Protista$ સુકોષકેન્દ્રી છે.
વિધાન $(iv)$ સાચું છે કારણ કે $Plantae$ સૃષ્ટિના તમામ સજીવોમાં સેલ્યુલોઝની બનેલી કોષદીવાલ હોય છે.
172
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણનો આધાર નથી?
A
કોષ રચના
B
શરીરનું આયોજન
C
પ્રજનન
D
સંગ્રહિત ખોરાક

Solution

(D) $R.H. Whittaker$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ નીચેના માપદંડો પર આધારિત છે:
$1$. કોષ રચના (કોષની જટિલતા,એટલે કે આદિકોષકેન્દ્રી કે સુકોષકેન્દ્રી).
$2$. શરીરનું આયોજન (એકકોષી કે બહુકોષી).
$3$. પોષણ પદ્ધતિ (સ્વપોષી કે પરપોષી).
$4$. પ્રજનન (લિંગી કે અલિંગી પદ્ધતિઓ).
$5$. જાતિવિકાસીય સંબંધો (ઉદવિકાસીય ઇતિહાસ).
સંગ્રહિત ખોરાક એ આ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં વપરાતો પ્રાથમિક માપદંડ નથી. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.
173
MediumMCQ
લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત વર્ગીકરણની સૃષ્ટિ પદ્ધતિમાં બેક્ટેરિયાનું સ્થાન કયું છે?
A
મોનેરા
B
પ્રોટિસ્ટા
C
પ્લાન્ટી (વનસ્પતિ સૃષ્ટિ)
D
એનિમેલિયા (પ્રાણી સૃષ્ટિ)

Solution

(C) લિનિયસે દ્વિ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી,જેણે તમામ સજીવોને બે સૃષ્ટિમાં વિભાજિત કર્યા હતા: પ્લાન્ટી અને એનિમેલિયા.
આ પદ્ધતિમાં,બેક્ટેરિયાને પ્લાન્ટી સૃષ્ટિમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા કારણ કે તેમની પાસે કોષદીવાલ હોય છે,જે તે સમયે વનસ્પતિઓને વર્ગીકૃત કરવા માટે વપરાતું મુખ્ય લક્ષણ હતું.
174
EasyMCQ
વર્ગીકરણની પાંચ સૃષ્ટિ પદ્ધતિના સ્થાપક કોણ હતા?
A
$C.$ Linnaeus
B
$R.H.$ Whittaker
C
Aristotle
D
$T.O.$ Diener

Solution

(B) $R.H.$ Whittaker એ $1969$ માં વર્ગીકરણની પાંચ સૃષ્ટિ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી. તેમના દ્વારા વ્યાખ્યાયિત પાંચ સૃષ્ટિઓ મોનેરા,પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણી છે.
175
EasyMCQ
બિન-પ્રોટિસ્ટન જૂથ પસંદ કરો.
A
સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ
B
ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ
C
ફાયકોમાયસેટીસ
D
ક્રાયસોફાઈટ્સ

Solution

(C) સૃષ્ટિ $Protista$ માં ક્રાયસોફાઈટ્સ,ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ,યુગ્લિનોઈડ્સ,સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ અને પ્રજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$Phycomycetes$ એ ફૂગનો એક વર્ગ છે,પ્રોટિસ્ટ નથી.
તેથી,$Phycomycetes$ એ બિન-પ્રોટિસ્ટન જૂથ છે.
Solution diagram
176
EasyMCQ
ચાર સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં કઈ સૃષ્ટિ ઉમેરવામાં આવી હતી અને તે કોણે પ્રસ્તાવિત કરી હતી?
A
પ્રોટિસ્ટા અને કોપલેન્ડ
B
પ્લાન્ટી અને લિનિયસ
C
મોનેરા અને વ્હીટેકર
D
મોનેરા અને કોપલેન્ડ

Solution

(D) ચાર સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ હર્બર્ટ એફ. કોપલેન્ડ દ્વારા $1956$ માં પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિમાં,$Monera$ સૃષ્ટિનો ઉમેરો કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જે અગાઉ અન્ય સજીવો સાથે જૂથબદ્ધ હતા.
આ પદ્ધતિમાં ચાર સૃષ્ટિઓ $Monera$,$Protista$,$Plantae$ અને $Animalia$ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Monera$ અને કોપલેન્ડ છે.
177
MediumMCQ
વ્હીટેકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિના સંદર્ભમાં સાચી જોડ પસંદ કરો.
A
મોનેરા : એકકોષી,ઓસ્મોટ્રોફ્સ,ઉત્પાદકો અને વિઘટકો,સાચી સેલ્યુલોઝિક કોષદીવાલ
B
પ્રોટિસ્ટા : એકકોષી,સુકોષકેન્દ્રી,પ્રકાશસંશ્લેષી અને રસાયણસંશ્લેષી
C
ફૂગ : બહુકોષી/શિથિલ પેશી,સુકોષકેન્દ્રી,ઓસ્મોટ્રોફ્સ,કાઇટિનયુક્ત કોષદીવાલ
D
પ્રાણીસૃષ્ટિ : બહુકોષી,સુકોષકેન્દ્રી,અંગ અથવા અંગતંત્ર,પ્રાણીસમપોષી,મૃતોપજીવી નથી

Solution

(C) વ્હીટેકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ સજીવોને પાંચ સૃષ્ટિમાં વિભાજિત કરે છે: મોનેરા,પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિ.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે મોનેરા આદિકોષકેન્દ્રી છે અને તેમાં સેલ્યુલોઝિક કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે (તેમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકન હોય છે).
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે પ્રોટિસ્ટા મુખ્યત્વે જલીય છે અને જોકે તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષી હોઈ શકે છે,તેઓ સામાન્ય રીતે રસાયણસંશ્લેષી તરીકે વર્ગીકૃત થતા નથી.
વિકલ્પ $C$ સાચો છે: ફૂગ સુકોષકેન્દ્રી,મોટાભાગે બહુકોષી (અથવા શિથિલ પેશી),વિષમપોષી (ઓસ્મોટ્રોફ્સ/મૃતોપજીવી) છે અને તેમાં કાઇટિનયુક્ત કોષદીવાલ હોય છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે પ્રાણીસૃષ્ટિ બહુકોષી,સુકોષકેન્દ્રી અને પ્રાણીસમપોષી હોવા છતાં,'મૃતોપજીવી નથી' એ શબ્દપ્રયોગ વિકલ્પ $C$ ની ચોકસાઈની સરખામણીમાં અહીં યોગ્ય લાક્ષણિકતા નથી.
178
EasyMCQ
ડોમેન યુકેરિયા (Domain Eukarya) માં કેટલા સૃષ્ટિઓ (kingdoms) નો સમાવેશ થાય છે (છ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ)?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$6$

Solution

(C) છ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,સજીવોને બે મુખ્ય જૂથોમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે: આદિકોષકેન્દ્રી (Prokaryotes) અને સુકોષકેન્દ્રી (Eukaryotes).
આદિકોષકેન્દ્રીમાં બે સૃષ્ટિઓનો સમાવેશ થાય છે: આર્કિબેક્ટેરિયા (Archaebacteria) અને યુબેક્ટેરિયા (Eubacteria).
સુકોષકેન્દ્રીમાં ચાર સૃષ્ટિઓનો સમાવેશ થાય છે: પ્રોટિસ્ટા (Protista),ફૂગ (Fungi),વનસ્પતિ (Plantae) અને પ્રાણી (Animalia).
તેથી,ડોમેન યુકેરિયામાં $4$ સૃષ્ટિઓનો સમાવેશ થાય છે.
Solution diagram
179
MediumMCQ
ફૂગ બેક્ટેરિયાથી કઈ બાબતમાં અલગ પડે છે?
A
પોષણની પદ્ધતિ
B
કોષદીવાલમાં $NAG$ ની હાજરી
C
કશાની રચના
D
સંગ્રહિત ખોરાક તરીકે ગ્લાયકોજન

Solution

(C) ફૂગ એ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,જ્યારે બેક્ટેરિયા આદિકોષકેન્દ્રી છે. સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કશાની રચના ($9+2$ સૂક્ષ્મનલિકાઓની ગોઠવણી) આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જોવા મળતી કશા (જે ફ્લેજેલિન પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે) કરતા મૂળભૂત રીતે અલગ હોય છે. તેથી,ફૂગ બેક્ટેરિયાથી તેમની કશાની રચનામાં અલગ પડે છે.
180
MediumMCQ
$A$: એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોને મોનેરામાં સમાવવામાં આવે છે.
$R$: એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં $70S$ સાયટોરાઈબોઝોમ્સ હોય છે.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(D) વિધાન ખોટું છે કારણ કે એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોને સૃષ્ટિ $Protista$ (પ્રજીવ સૃષ્ટિ) માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,મોનેરામાં નહીં. સૃષ્ટિ $Monera$ માં આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે સુકોષકેન્દ્રી કોષોના કોષરસમાં $80S$ પ્રકારના રાઈબોઝોમ્સ હોય છે,જ્યારે $70S$ રાઈબોઝોમ્સ એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો અને કોષીય અંગિકાઓ જેવા કે કણાભસૂત્ર અને હરિતકણની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
181
MediumMCQ
વર્ગીકરણની કુદરતી પદ્ધતિ કોના દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી?
A
લિનિયસ
B
એન્ગલર અને પ્રાન્ટલ
C
બેન્થમ અને હૂકર
D
એરિસ્ટોટલ

Solution

(C) વર્ગીકરણની કુદરતી પદ્ધતિ જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ સજીવો વચ્ચેના કુદરતી સંબંધો પર આધારિત છે,જેમાં બાહ્ય અને આંતરિક બંને લક્ષણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા છે.
તેમાં ધ્યાનમાં લેવાયેલા મુખ્ય લક્ષણોમાં ફાયટોકેમિસ્ટ્રી,શરીરરચના (એનાટોમી),અલ્ટ્રા-સ્ટ્રક્ચર અને ગર્ભવિદ્યાનો સમાવેશ થાય છે.
182
MediumMCQ
વર્ગીકરણની કૃત્રિમ પદ્ધતિ $A$ દ્વારા આપવામાં આવી હતી અને તે $B$ પર આધારિત હતી. $A$ અને $B$ ના સંદર્ભમાં ખાલી જગ્યાઓ પૂરો. સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$A-\text{Aristotle}; B-\text{anatomical characters}$
B
$A-\text{Linnaeus}; B-\text{cytological information}$
C
$A-\text{Linnaeus}; B-\text{morphological characters}$
D
$A-\text{Haeckel}; B-\text{morphological characters}$

Solution

(C) વર્ગીકરણની કૃત્રિમ પદ્ધતિ $A-\text{Linnaeus}$ (લીનિયસ) દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ મુખ્યત્વે બાહ્ય દેખાવના લક્ષણો જેવા કે આદત, રંગ, પાંદડાઓની સંખ્યા અને આકાર વગેરે જેવા બાહ્યાકાર લક્ષણો $(B-\text{morphological characters})$ પર આધારિત હતી.
183
MediumMCQ
વર્ગીકરણની જાતીય પદ્ધતિ (Sexual system of classification) એ:
A
કૃત્રિમ પદ્ધતિ છે
B
પુંકેસરના લક્ષણો પર આધારિત છે
C
દલપુંજ અને સ્ત્રીકેસરના લક્ષણો પર આધારિત છે
D
$(A)$ અને $(B)$ બંને

Solution

(D) વર્ગીકરણની જાતીય પદ્ધતિ,જે કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી,તેને વર્ગીકરણની કૃત્રિમ પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે.
તે મુખ્યત્વે વનસ્પતિના બાહ્ય લક્ષણો અથવા ઉપરછલ્લા બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત છે,ખાસ કરીને પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસરની સંખ્યા અને ગોઠવણી પર.
તે કુદરતી સંબંધોને બદલે મર્યાદિત લક્ષણો પર આધાર રાખતી હોવાથી,તેને કૃત્રિમ પદ્ધતિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$(A)$ અને $(B)$ બંને સાચા છે.
184
MediumMCQ
બેન્થમ અને હૂકરનું વર્ગીકરણ એ છે:
A
વાસ્તવિક પરીક્ષણ પર આધારિત વર્ગીકરણ
B
વર્ગીકરણની કૃત્રિમ પદ્ધતિ
C
વર્ગીકરણની જાતિવિકાસીય પદ્ધતિ
D
ઉત્ક્રાંતિ પર આધારિત

Solution

(A) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ એ વર્ગીકરણની એક કુદરતી પદ્ધતિ છે. તે મુખ્યત્વે ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો અથવા કૃત્રિમ માપદંડોને બદલે નમૂનાઓના વાસ્તવિક પરીક્ષણ અને બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત છે. તેથી,તેને વાસ્તવિક પરીક્ષણ પર આધારિત વર્ગીકરણ માનવામાં આવે છે.
185
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોની પાસે કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે?
A
જન્યુઓ (Gametes)
B
અમીબા (Amoeba)
C
માયકોપ્લાઝ્મા (Mycoplasma)
D
આપેલ તમામ

Solution

(D) કોષદીવાલ એ વનસ્પતિઓ,બેક્ટેરિયા,ફૂગ,લીલ અને કેટલાક આર્કિયાના કોષોની લાક્ષણિકતા છે. તે કોષરસસ્તરની બહાર આવેલી હોય છે. કોષદીવાલનું મુખ્ય કાર્ય કોષને મજબૂતી,તણાવ શક્તિ,બંધારણીય આધાર અને યાંત્રિક તણાવ તથા ચેપ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવાનું છે. તે વાયુઓના પ્રસરણમાં પણ મદદ કરે છે. જન્યુઓ,અમીબા અને માયકોપ્લાઝ્મા ત્રણેયમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
186
EasyMCQ
કોષ વિભાજન એ નીચેનામાંથી કોનામાં પ્રજનનનો પ્રકાર છે?
A
મોનેરા
B
પ્રોટિસ્ટા
C
વનસ્પતિઓ
D
$(a)$ અને $(b)$ બંને

Solution

(D) કોષ વિભાજનમાં,કોષ સમાન આનુવંશિક બંધારણ ધરાવતા બે ભાગોમાં વિભાજિત થાય છે.
પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં માત્ર $Monera$ અને $Protista$ એવા સજીવો છે જે એકકોષીય છે.
તેથી,$Monera$ અને $Protista$ બંનેમાં કોષ વિભાજન એ પ્રજનનનો સામાન્ય પ્રકાર છે.
187
MediumMCQ
$A$: પ્રોકેરિયોટ્સ (આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો) ની જૈવવિવિધતાનો અંદાજ લગાવી શકાતો નથી.
$R$: પરંપરાગત વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓ સૂક્ષ્મજીવોની ઓળખ અને લાક્ષણિકતાઓ નક્કી કરવા માટે યોગ્ય નથી.
A
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.

Solution

(A) પ્રોકેરિયોટિક સૂક્ષ્મજીવોની જૈવવિવિધતાનો અંદાજ પરંપરાગત વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓ દ્વારા લગાવી શકાતો નથી,કારણ કે આમાંથી ઘણા સૂક્ષ્મજીવોને પ્રયોગશાળાની પરિસ્થિતિમાં ઉછેરી શકાતા નથી.
પરંપરાગત વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓ મુખ્યત્વે બાહ્યાકાર અને જૈવરાસાયણિક લાક્ષણિકતાઓ પર આધારિત છે,જે પ્રોકેરિયોટ્સની વિશાળ વિવિધતાને ઓળખવા અને વર્ગીકૃત કરવા માટે ઘણીવાર અપૂરતી હોય છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
188
Medium
જીવનના ત્રણ પ્રદેશો (Domains) વચ્ચેનો તફાવત આપો.

Solution

(N/A) કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રણ-પ્રદેશ પદ્ધતિ,જીવનને આર્કિયા (Archaea),બેક્ટેરિયા (Bacteria) અને યુકેરિયા (Eukarya) માં વર્ગીકૃત કરે છે. તેમના તફાવતો નીચે મુજબ છે:
લક્ષણ આર્કિયા બેક્ટેરિયા યુકેરિયા
કોષનો પ્રકાર આદિકોષકેન્દ્રી આદિકોષકેન્દ્રી સુકોષકેન્દ્રી
હિસ્ટોન પ્રોટીન હાજર (યુકેરિયોટ્સ જેવા) ગેરહાજર હાજર
ઇન્ટ્રોન્સ કેટલાક જનીનોમાં હાજર ગેરહાજર હાજર
રિબોઝોમનું કદ $70S$ $70S$ $80S$ (કોષરસમાં)
કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેન વગરની (સ્યુડોમ્યુરીન) પેપ્ટીડોગ્લાયકેન વિવિધ (વનસ્પતિમાં સેલ્યુલોઝ,ફૂગમાં કાઈટીન)
189
Medium
બે સૃષ્ટિ વર્ગીકરણની તુલનામાં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ કેવી રીતે ફાયદાકારક છે?

Solution

(N/A) $\rightarrow$ બે સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં ઘણા અસંબંધિત સજીવોને એક જ સૃષ્ટિમાં રાખવામાં આવ્યા હતા.
$\rightarrow$ બે સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિએ સજીવોને માત્ર $Plantae$ (વનસ્પતિ) અને $Animalia$ (પ્રાણી) માં વિભાજિત કર્યા હતા.
$\rightarrow$ તેની સામે,પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ વધુ ચોક્કસ અને વૈજ્ઞાનિક માપદંડો પર આધારિત છે,જેમ કે કોષ રચના,શરીરનું આયોજન,પોષણની પદ્ધતિ અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો (જાતિવિકાસ).
$\rightarrow$ આ પદ્ધતિ ફૂગ,બેક્ટેરિયા અને પ્રોટિસ્ટા જેવા સજીવોને વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓથી અસરકારક રીતે અલગ પાડે છે,જે જૈવવિવિધતાનું વધુ સચોટ નિરૂપણ પૂરું પાડે છે.
190
EasyMCQ
વ્હીટેકરની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,કેટલી સૃષ્ટિઓ સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotes) છે?
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(C) વ્હીટેકર દ્વારા પ્રસ્તાવિત પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,મોનેરા,પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ (Fungi),વનસ્પતિ (Plantae) અને પ્રાણી (Animalia) સૃષ્ટિનો સમાવેશ થાય છે.
આમાંથી,મોનેરા સૃષ્ટિ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotes) સજીવો ધરાવે છે.
બાકીની ચાર સૃષ્ટિઓ સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotes) છે,જે નીચે મુજબ છે:
$\rightarrow$ $(a)$ પ્રોટિસ્ટા
$(b)$ ફૂગ
$(c)$ વનસ્પતિ
$(d)$ પ્રાણી
તેથી,સુકોષકેન્દ્રી સૃષ્ટિઓની કુલ સંખ્યા $4$ છે.
191
EasyMCQ
પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં કેટલી સૃષ્ટિઓ સુકોષકેન્દ્રીય છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) $R.H. Whittaker$ દ્વારા આપવામાં આવેલી પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં નીચે મુજબની સૃષ્ટિઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સૃષ્ટિ $Monera$ (આદિકોષકેન્દ્રીય)
$2$. સૃષ્ટિ $Protista$ (સુકોષકેન્દ્રીય)
$3$. સૃષ્ટિ $Fungi$ (સુકોષકેન્દ્રીય)
$4$. સૃષ્ટિ $Plantae$ (સુકોષકેન્દ્રીય)
$5$. સૃષ્ટિ $Animalia$ (સુકોષકેન્દ્રીય)
આ પાંચ સૃષ્ટિઓમાંથી,માત્ર સૃષ્ટિ $Monera$ આદિકોષકેન્દ્રીય છે,જ્યારે બાકીની ચાર સૃષ્ટિઓ ($Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$) સુકોષકેન્દ્રીય છે.
તેથી,સુકોષકેન્દ્રીય સૃષ્ટિઓની કુલ સંખ્યા $4$ છે.
192
MediumMCQ
નીચેના જોડકા જોડો:
કોલમ-$I$ (સૃષ્ટિ) કોલમ-$II$ (કોષદિવાલ)
$P$. મોનેરા $I$. કેટલાકમાં હાજર
$Q$. પ્રોટીસ્ટા $II$. સેલ્યુલોઝયુક્ત કોષદિવાલ
$R$. ફૂગ $III$. ગેરહાજર
$S$. વનસ્પતિ $IV$. પોલીસેકેરાઈડ $+$ એમિનો એસિડ
$T$. પ્રાણી $V$. કાઈટીન
A
$(P-IV), (Q-I), (R-V), (S-II), (T-III)$
B
$(P-IV), (Q-II), (R-V), (S-I), (T-III)$
C
$(P-III), (Q-I), (R-V), (S-II), (T-IV)$
D
$(P-II), (Q-IV), (R-I), (S-III), (T-V)$

Solution

(A) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણના આધારે સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$P$. મોનેરા: કોષદિવાલ પોલીસેકેરાઈડ અને એમિનો એસિડ (પેપ્ટીડોગ્લાયકેન) ની બનેલી હોય છે. તેથી,$P-IV$.
$Q$. પ્રોટીસ્ટા: કેટલાક સજીવોમાં કોષદિવાલ હાજર હોય છે (દા.ત.,ડાયેટમ્સ,ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ). તેથી,$Q-I$.
$R$. ફૂગ: કોષદિવાલ કાઈટીનની બનેલી હોય છે. તેથી,$R-V$.
$S$. વનસ્પતિ: કોષદિવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે. તેથી,$S-II$.
$T$. પ્રાણી: પ્રાણીઓમાં કોષદિવાલ ગેરહાજર હોય છે. તેથી,$T-III$.
આમ,સાચો ક્રમ $(P-IV), (Q-I), (R-V), (S-II), (T-III)$ છે.
193
MediumMCQ
પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં કયા માપદંડોનો સમાવેશ થાય છે?
A
કોષરચના,સુકાય આયોજન
B
પોષણની પદ્ધતિ,પ્રજનન
C
જાતિ વિકાસીય સંબંધો
D
ઉપરના બધા જ

Solution

(D) $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં પ્રસ્તાવિત પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ ઘણા મુખ્ય માપદંડો પર આધારિત છે.
આ માપદંડોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. કોષરચના (આદિકોષકેન્દ્રી વિરુદ્ધ સુકોષકેન્દ્રી).
$2$. સુકાય આયોજન (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી).
$3$. પોષણની પદ્ધતિ (સ્વપોષી વિરુદ્ધ પરપોષી).
$4$. પ્રજનન (લિંગી વિરુદ્ધ અલિંગી).
$5$. જાતિ વિકાસીય સંબંધો (ઉદવિકાસીય ઇતિહાસ).
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો આ વર્ગીકરણ પદ્ધતિના સાચા ઘટકો છે.
194
MediumMCQ
દ્વિસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,નીચેનામાંથી કેટલા સજીવ જૂથોનો સમાવેશ વનસ્પતિ સૃષ્ટિ (Kingdom Plantae) માં થાય છે?
બેક્ટેરિયા,નીલહરિત લીલ,ફૂગ,સછિદ્ર (Porifera),શૂળત્વચી (Echinodermata),મોસ,દ્વિઅંગી (Bryophytes),ત્રિઅંગી (Pteridophytes),અનાવૃત્ત બીજધારીઓ (Gymnosperms),કંકતધરા (Ctenophora),આવૃત્ત બીજધારીઓ (Angiosperms)
A
$6$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(C) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તમામ સજીવોને બે સૃષ્ટિમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ અને પ્રાણી સૃષ્ટિ.
આ પદ્ધતિમાં,જે સજીવો કોષદીવાલ ધરાવતા હતા અને સ્વયંપોષી હતા (અથવા વનસ્પતિ તરીકે ગણવામાં આવતા હતા),તેમને વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા.
આપેલ યાદીનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. બેક્ટેરિયા: વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં (કોષદીવાલને કારણે).
$2$. નીલહરિત લીલ: વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં.
$3$. ફૂગ: વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં (કોષદીવાલને કારણે).
$4$. સછિદ્ર: પ્રાણી સૃષ્ટિ.
$5$. શૂળત્વચી: પ્રાણી સૃષ્ટિ.
$6$. મોસ: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ.
$7$. દ્વિઅંગી: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ.
$8$. ત્રિઅંગી: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ.
$9$. અનાવૃત્ત બીજધારીઓ: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ.
$10$. કંકતધરા: પ્રાણી સૃષ્ટિ.
$11$. આવૃત્ત બીજધારીઓ: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ.
વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં સમાવિષ્ટ જૂથો છે: બેક્ટેરિયા,નીલહરિત લીલ,ફૂગ,મોસ,દ્વિઅંગી,ત્રિઅંગી,અનાવૃત્ત બીજધારીઓ અને આવૃત્ત બીજધારીઓ.
આમ,કુલ $8$ જૂથોનો સમાવેશ થાય છે.
195
MediumMCQ
દ્વિસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ ક્લેમિડોમોનાસ અને ક્લોરેલાનો સમાવેશ ..... સૃષ્ટિમાં થાય છે અને પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ તેમનો સમાવેશ ...... સૃષ્ટિમાં થાય છે.
A
મોનેરા,વનસ્પતિ
B
પ્રોટીસ્ટા,મોનેરા
C
વનસ્પતિ,મોનેરા
D
વનસ્પતિ,પ્રોટીસ્ટા

Solution

(D) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,તમામ સજીવોને બે સૃષ્ટિમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા હતા: વનસ્પતિ સૃષ્ટિ અને પ્રાણી સૃષ્ટિ. આ પદ્ધતિ હેઠળ,ક્લેમિડોમોનાસ અને ક્લોરેલા બંનેને કોષદીવાલની હાજરી અને પ્રકાશસંશ્લેષણની ક્ષમતાને કારણે વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા.
આર.એચ. વ્હીટેકર દ્વારા પ્રસ્તાવિત પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,ક્લેમિડોમોનાસ અને ક્લોરેલા જેવા એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો (જે અગાઉ વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં લીલ તરીકે મૂકવામાં આવ્યા હતા) ને પ્રોટીસ્ટા સૃષ્ટિમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
196
MediumMCQ
સૃષ્ટિઓ વચ્ચેના ઉદ્વિકાસીય સંબંધોને આધારે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(C) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં ઉદ્વિકાસીય સંબંધો મુજબ,ઉદ્વિકાસનો માર્ગ નીચે મુજબ છે:
$1$. સૌથી પહેલા સજીવો આદિકોષકેન્દ્રી હતા,જે મોનેરા સૃષ્ટિમાં આવે છે.
$2$. મોનેરામાંથી સુકોષકેન્દ્રી પ્રોટીસ્ટા સૃષ્ટિનો ઉદ્વિકાસ થયો.
$3$. પૂર્વજ પ્રોટીસ્ટામાંથી ત્રણ બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સૃષ્ટિઓ—ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણી—સ્વતંત્ર રીતે અલગ પડી.
તેથી,સાચો ઉદ્વિકાસીય ક્રમ મોનેરા -> પ્રોટીસ્ટા -> (ફૂગ,વનસ્પતિ,પ્રાણી) છે. આ વિકલ્પ $C$ ને અનુરૂપ છે.
197
MediumMCQ
બહુકોષીય અને સ્વયંપોષી સજીવોનો સમાવેશ નીચેનામાંથી કઈ સૃષ્ટિમાં થાય છે?
A
મોનેરા
B
પ્રોટીસ્ટા
C
ફૂગ
D
વનસ્પતિ

Solution

(D) $R.H. Whittaker$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત $5$ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,વનસ્પતિ સૃષ્ટિ $(Plantae)$ માં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે બહુકોષીય,સુકોષકેન્દ્રી અને સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી) હોય છે.
મોનેરા $(Monera)$ સૃષ્ટિમાં એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રોટીસ્ટા $(Protista)$ સૃષ્ટિમાં એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
ફૂગ $(Fungi)$ સૃષ્ટિના સજીવો બહુકોષીય છે પરંતુ પરપોષી (મૃતપજીવી અથવા પરોપજીવી) હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
198
MediumMCQ
વર્ગીકરણની કુદરતી પદ્ધતિઓ માટે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
સજીવો વચ્ચેના કુદરતી સંબંધો પર આધારિત.
B
બાહ્ય લક્ષણો ઉપરાંત આંતરિક લક્ષણો જેવા કે અલ્ટ્રાસ્ટ્રક્ચર,શરીરરચના,ભ્રૂણવિદ્યા અને વનસ્પતિ રસાયણશાસ્ત્રને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
C
પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ માટે આવી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ બેન્થમ અને હૂકર દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
D
ઉપરોક્ત તમામ.

Solution

(D) વર્ગીકરણની કુદરતી પદ્ધતિઓ સજીવો વચ્ચેના કુદરતી સંબંધો (affinities) પર આધારિત છે.
આ પદ્ધતિમાં માત્ર બાહ્ય લક્ષણો જ નહીં,પરંતુ આંતરિક લક્ષણો જેવા કે અલ્ટ્રાસ્ટ્રક્ચર,શરીરરચના,ભ્રૂણવિદ્યા અને વનસ્પતિ રસાયણશાસ્ત્રને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ માટે આ પ્રકારનું વર્ગીકરણ જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
199
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો સજીવ એકકોષીય છે?
A
બેક્ટેરિયા
B
પ્રજીવ
C
યીસ્ટ
D
ઉપરના બધા જ

Solution

(D) એકકોષીય સજીવો એવા સજીવો છે જે માત્ર એક જ કોષના બનેલા હોય છે.
$1$. બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી એકકોષીય સજીવો છે.
$2$. પ્રજીવ (જેમ કે અમીબા અને પેરામીશિયમ) એ સુકોષકેન્દ્રી એકકોષીય સજીવો છે.
$3$. યીસ્ટ $(Saccharomyces \, cerevisiae)$ એ એકકોષીય ફૂગ છે.
તેથી, આપેલા તમામ વિકલ્પો એકકોષીય સજીવો દર્શાવે છે.
200
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કેટલાં જૂથનો સમાવેશ સૂક્ષ્મજીવોમાં થાય છે?
પ્રજીવ,બેક્ટેરિયા,સછિદ્ર,ફૂગ,દ્વિઅંગી,વાઈરસ,વિરોઈડ,પ્રાયોન
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) સૂક્ષ્મજીવો એવા સજીવો છે જે નરી આંખે જોઈ શકાતા નથી.
$1$. પ્રજીવ: સૂક્ષ્મ (સમાવેશ થાય છે)
$2$. બેક્ટેરિયા: સૂક્ષ્મ (સમાવેશ થાય છે)
$3$. સછિદ્ર: બહુકોષીય પ્રાણીઓ,નરી આંખે જોઈ શકાય છે (સમાવેશ થતો નથી)
$4$. ફૂગ: ઘણી ફૂગ સૂક્ષ્મ હોય છે,દા.ત. ઈસ્ટ (સમાવેશ થાય છે)
$5$. દ્વિઅંગી: બહુકોષીય વનસ્પતિઓ,નરી આંખે જોઈ શકાય છે (સમાવેશ થતો નથી)
$6$. વાઈરસ: સૂક્ષ્મ (સમાવેશ થાય છે)
$7$. વિરોઈડ: સૂક્ષ્મ (સમાવેશ થાય છે)
$8$. પ્રાયોન: સૂક્ષ્મ (સમાવેશ થાય છે)
આમ,પ્રજીવ,બેક્ટેરિયા,ફૂગ,વાઈરસ,વિરોઈડ અને પ્રાયોનનો સમાવેશ સૂક્ષ્મજીવોમાં થાય છે.
કુલ સંખ્યા = $6$.

Biological Classification — Mix Example-Biological Classification · Frequently Asked Questions

1Are these Biological Classification questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Biological Classification Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.