Mix Example-Biological Classification Questions in Gujarati

(B) વ્હીટેકરના વર્ગીકરણ મુજબ:
$C$ એ સૃષ્ટિ મોનેરા (આદિકોષકેન્દ્રી,એકકોષી,સૌથી સરળ આયોજન) દર્શાવે છે.
$E$ એ સૃષ્ટિ પ્રોટિસ્ટા (સુકોષકેન્દ્રી,કોષીય સ્તરનું આયોજન) દર્શાવે છે.
$A$ એ સૃષ્ટિ ફૂગ (બહુકોષીય,કાઈટિનની કોષદીવાલ,પેશી જેવું આયોજન) દર્શાવે છે.
$D$ એ સૃષ્ટિ વનસ્પતિ (સુકોષકેન્દ્રી સ્વયંપોષી,પેશી/અંગ સ્તર) દર્શાવે છે.
$B$ એ સૃષ્ટિ પ્રાણી (વિષમપોષી,પેશી/અંગ/અંગતંત્ર સ્તર,સૌથી જટિલ) દર્શાવે છે.
આમ,જટિલતાનો વધતો ક્રમ $C < E < A < D < B$ છે.

(D) બે અસમાન કશાની હાજરી એ અમુક લીલ અને પ્રજીવોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$1$. $Dictyota$ એ બદામી લીલ (Phaeophyceae) છે જે બે અસમાન પાર્શ્વસ્થ કશા ધરાવે છે.
$2$. $Euglena$ એ કશાધારી પ્રજીવ છે જે બે કશા ધરાવે છે,જેમાંથી એક લાંબી અને દૃશ્યમાન (અગ્રસ્થ) હોય છે,જ્યારે બીજી ટૂંકી હોય છે અને ઘણીવાર જળાશયની અંદર છુપાયેલી હોય છે.
$3$. $Gonyaulax$ એ ડાયનોફ્લેજેલેટ છે જે બે કશા ધરાવે છે,એક આયામ અને એક અનુપ્રસ્થ,જે લંબાઈ અને બંધારણમાં અસમાન હોય છે.
આપેલા તમામ સજીવો બે અસમાન કશા ધરાવવાનું લક્ષણ દર્શાવતા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) વિધાન $a$ સાચું છે: $2, 4-D$ ($2$,$4$-Dichlorophenoxyacetic acid) એ એક કૃત્રિમ ઓક્સિન છે જેનો ઉપયોગ નીંદણનાશક તરીકે થાય છે,જે પરિપક્વ એકદળી પાકને અસર કર્યા વિના પહોળા પાનવાળા (દ્વિદળી) નીંદણને મારી નાખે છે.
વિધાન $b$ ખોટું છે: ઓક્સિન અગ્રીય પ્રભુત્વ જાળવી રાખવા માટે જવાબદાર છે,તેને દૂર કરવા માટે નહીં. સાયટોકાઈનિન અગ્રીય પ્રભુત્વ દૂર કરવા માટે જવાબદાર છે.
વિધાન $c$ સાચું છે: યુગ્લીનોઈડ્સમાં ક્લોરોફિલ $a$ અને $b$ હોય છે,જે ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતા રંજકદ્રવ્યો સમાન છે.
વિધાન $d$ ખોટું છે: ડાયનોફ્લેજેલેટ્સની બહારની સપાટી પર સખત સેલ્યુલોઝની બનેલી કોષદીવાલ હોય છે.
તેથી,વિધાન $a$ અને $c$ સાચા છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$1$. ક્રાયસોફાઇટ્સમાં ડાયટમ્સ અને સોનેરી લીલ (ડેસ્મિડ્સ) નો સમાવેશ થાય છે. આ સાચી જોડ છે.
$2$. ડાયનોફ્લેજેલેટ્સમાં $Gonyaulax$ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જે 'રેડ ટાઇડ' (લાલ ભરતી) માટે જવાબદાર છે. આ સાચી જોડ છે.
$3$. યુગ્લીનોઇડ્સમાં કોષદીવાલને બદલે પ્રોટીનયુક્ત સ્તર હોય છે જેને પેલિકલ કહેવાય છે,જે તેમના શરીરને લવચીક બનાવે છે. આ સાચી જોડ છે.
$4$. સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ એ મૃતોપજીવી પ્રોટિસ્ટ્સ છે,પ્રકાશસંશ્લેષી નથી. પ્રકાશસંશ્લેષી પ્રોટિસ્ટ્સમાં ક્રાયસોફાઇટ્સ,ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ અને યુગ્લીનોઇડ્સનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,'સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ $-$ પ્રકાશસંશ્લેષી પ્રોટિસ્ટ્સ' ની જોડ ખોટી છે.

(D) ચાલો દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ $Nostoc$ એક સાયનોબેક્ટેરિયા છે જેમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપન માટે હેટરોસિસ્ટ નામની વિશિષ્ટ કોષો હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(B)$ બેક્ટેરિયા પોષણની વિવિધ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે; ઘણા પરપોષી છે,પરંતુ ઘણા સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષી અથવા રસાયણસંશ્લેષી) પણ છે. આ વિધાન ખોટું છે.
$(C)$ $Funaria$ એકસદની (દ્વિલિંગી) છે,પરંતુ $Marchantia$ દ્વિસદની (એકલિંગી) છે. આ વિધાન ખોટું છે.
$(D)$ ડાયેટમની કોષદીવાલમાં સિલિકા જમા થયેલું હોય છે,જે તેને અવિનાશી બનાવે છે અને 'ડાયેટમેસિયસ અર્થ' બનાવે છે. આ વિધાન ખોટું છે.
તેથી,માત્ર વિધાન $(A)$ સાચું છે. સાચા વિધાનોની કુલ સંખ્યા $1$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ મોનેરામાં $Bacillus$ અને $Oscillatoria$ જેવા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(ii)$.
$(B)$ પ્રોટિસ્ટામાં $Euglena$ અને $Trypanosoma$ જેવા એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(iii)$.
$(C)$ ફૂગમાં $Mucor$ અને $Penicillium$ જેવા મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(iv)$.
$(D)$ વનસ્પતિમાં $Spirogyra$ અને $Solanum$ જેવા પ્રકાશસંશ્લેષી સ્વયંપોષી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(i)$.
$(E)$ પ્રાણીમાં $Felis$ અને $Panthera$ જેવા વિષમપોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(v)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-(ii), B-(iii), C-(iv), D-(i), E-(v)$ છે.

(A) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે $R.H. Whittaker$ ની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં વાયરસ,વાયરોઇડ્સ કે લાઈકેન્સનો ઉલ્લેખ નથી.
વિધાન $(B)$ ખોટું છે કારણ કે સૃષ્ટિ $Animalia$ માં પોષણનો પ્રકાર હોલોઝોઇક (પ્રાણીસમ) છે,હોલોફાઇટિક (વનસ્પતિસમ) નથી.
વિધાન $(C)$ ખોટું છે કારણ કે ફાયકોમાયસેટીસ,એસ્કોમાયસેટીસ,બેસિડિયોમાયસેટીસ અને ડ્યુટેરોમાયસેટીસ એ ફૂગ સૃષ્ટિના વર્ગો છે,કુળ નથી.
વિધાન $(D)$ સાચું છે કારણ કે બેક્ટેરિયા દરેક જગ્યાએ જોવા મળે છે (વિશ્વવ્યાપી).
તેથી,વિધાન $(B)$ અને $(C)$ ખોટા છે. આમ,કુલ $2$ વિધાનો ખોટા છે.

(A) દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ હેટરોસિસ્ટ્સ એ સાયનોબેક્ટેરિયા $(\text{BGA})$ માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ કોષો છે જે નાઈટ્રોજન સ્થાપનનું કાર્ય કરે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(B)$ ડાયેટમ્સની કોષદીવાલ અવિનાશી હોય છે કારણ કે તેમાં સિલિકા (સિલીસિયસ ફ્રસ્ટ્યુલ્સ) હોય છે,કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ નહીં. આ વિધાન ખોટું છે.
$(C)$ ફૂગની કોષદીવાલ કાઈટિન નામના પોલીસેકેરાઈડની બનેલી હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(D)$ લીલ લિંગી પ્રજનનના વિવિધ પ્રકારો દર્શાવે છે,જેમાં આઈસોગેમસ,એનઆઈસોગેમસ અને ઊગેમસનો સમાવેશ થાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
માત્ર વિધાન $(B)$ ખોટું છે. તેથી,ખોટા વિધાનોની સંખ્યા $1$ છે.

(C) વ્હિટેકરની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં નીચે મુજબની સૃષ્ટિઓનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સૃષ્ટિ મોનેરા (એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી)
$2$. સૃષ્ટિ પ્રોટિસ્ટા (મોટે ભાગે એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી)
$3$. સૃષ્ટિ ફૂગ (મોટે ભાગે બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી)
$4$. સૃષ્ટિ વનસ્પતિ (બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી)
$5$. સૃષ્ટિ પ્રાણી (બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી)
આ પૈકી,સૃષ્ટિ ફૂગ,સૃષ્ટિ વનસ્પતિ અને સૃષ્ટિ પ્રાણી બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો ધરાવે છે.
તેથી,કુલ $3$ સૃષ્ટિઓ એવી છે જેમાં બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) $(i)$ એરિસ્ટોટલ વર્ગીકરણ માટે વધુ વૈજ્ઞાનિક આધારનો પ્રયાસ કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ હતા. તેમણે વનસ્પતિઓને વૃક્ષો,છોડ અને ક્ષુપમાં વર્ગીકૃત કરવા માટે સાદા બાહ્યકારક લક્ષણોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ વિધાન સાચું છે.
$(ii)$ દ્વિ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી,જેમાં સૃષ્ટિ વનસ્પતિ (Plantae) અને સૃષ્ટિ પ્રાણી (Animalia) નો સમાવેશ થાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(iii)$ આર.એચ. વ્હીટેકરે પાંચ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પ્રસ્તાવિત કર્યું હતું. તેમણે ઉપયોગમાં લીધેલા માપદંડોમાં કોષ રચના,દેહ રચના,પોષણ પદ્ધતિ,પ્રજનન અને જાતિવિકાસીય સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે નિવાસસ્થાનનો ઉપયોગ મુખ્ય માપદંડ તરીકે કર્યો ન હતો. આ વિધાન ખોટું છે.
$(iv)$ આર્કિબેક્ટેરિયા વિશિષ્ટ છે કારણ કે તેઓ અત્યંત કઠિન નિવાસસ્થાનોમાં જીવી શકે છે,જેમ કે અત્યંત ક્ષારયુક્ત વિસ્તારો (હેલોફાઇલ્સ),ગરમ પાણીના ઝરા (થર્મોએસિડોફાઇલ્સ) અને કળણયુક્ત વિસ્તારો (મિથેનોજેન્સ). આ વિધાન સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $(i), (ii)$ અને $(iv)$ સાચા છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ મહાસાગરોમાં મુખ્ય ઉત્પાદકો ડાયેટમ્સ $(ii)$ છે.
$(B)$ રેડ ટાઈડ્સ (લાલ ભરતી) ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ $(iv)$ ના ઝડપી ગુણાકારને કારણે થાય છે.
$(C)$ પ્લાઝમોડિયમ એ સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ $(i)$ દ્વારા અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં બનતી લાક્ષણિક રચના છે.
$(D)$ મિક્સોટ્રોફિક પોષણ (પ્રકાશની હાજરીમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ અને પ્રકાશની ગેરહાજરીમાં વિષમપોષી) એ યુગ્લીનોઈડ્સ $(iii)$ ની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-(ii), B-(iv), C-(i), D-(iii)$ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
સૃષ્ટિ મોનેરામાં આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં $Mycoplasma$,$Eubacteria$ અને $Archaebacteria$ નો સમાવેશ થાય છે.
શ્લેષ્મ ફૂગ (Slime moulds) ને સૃષ્ટિ પ્રોટિસ્ટામાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) સજીવો છે.
તેથી,શ્લેષ્મ ફૂગ સૃષ્ટિ મોનેરાનો ભાગ નથી.

(D) $R.H. Whittaker$ $(1969)$ એ પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ માટે નીચેના પાંચ મુખ્ય માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો:
$1$. કોષ રચના (આદિકોષકેન્દ્રી વિરુદ્ધ સુકોષકેન્દ્રી)
$2$. શરીરનું આયોજન (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી)
$3$. પોષણ પદ્ધતિ (સ્વપોષી વિરુદ્ધ પરપોષી)
$4$. પ્રજનન
$5$. જાતિવિકાસીય સંબંધો
કશાની હાજરી એ આ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલ પ્રાથમિક માપદંડ નહોતો.
તેથી,સાચા માપદંડો $(A)$,$(B)$,$(D)$ અને $(E)$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(4)$ સાચો છે.