Mix Example-Biological Classification Questions in Gujarati

(A) વિઘટકો એવા સજીવો છે જે મૃત અથવા સડતા કાર્બનિક પદાર્થોનું વિઘટન કરે છે. જૈવિક વિશ્વમાં,$Monera$ (ખાસ કરીને અમુક બેક્ટેરિયા) અને $Fungi$ (ફૂગ) મુખ્ય વિઘટકો છે. તેઓ જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોને સરળ સ્વરૂપમાં પાચન કરવા માટે બાહ્યકોષીય ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જેના દ્વારા પોષક તત્વોને ફરીથી ઇકોસિસ્ટમમાં લાવે છે.

(B) $R.H. Whittaker$ ની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,પાંચ સૃષ્ટિઓ $Monera$ (મોનેરા),$Protista$ (પ્રજીવ),$Fungi$ (ફૂગ),$Plantae$ (વનસ્પતિ) અને $Animalia$ (પ્રાણી) છે.
$Monera$ સૃષ્ટિમાં આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$ સૃષ્ટિઓમાં સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સુકોષકેન્દ્રી સજીવોને પાંચમાંથી ચાર સૃષ્ટિઓમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.

(B) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પ્રણાલી $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં આપવામાં આવી હતી.
તેમના દ્વારા વર્ગીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય માપદંડોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. કોષીય રચના (કોષની જટિલતા).
$2$. સુકાય આયોજન (શરીરનું આયોજન).
$3$. પોષણની પદ્ધતિ (સ્વપોષી કે પરપોષી).
$4$. પ્રજનન.
$5$. જાતિવિકાસીય સંબંધો.
આ બધામાં,પોષણની પદ્ધતિને સૃષ્ટિઓને અલગ પાડવા માટેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ આધાર માનવામાં આવે છે.

(C) લીલમાં સંગ્રહિત ખોરાક તેના વર્ગના આધારે બદલાય છે,પરંતુ સામાન્ય રીતે તે સ્ટાર્ચ (દા.ત.,ક્લોરોફાયસીમાં) તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
ફૂગમાં સંગ્રહિત ખોરાક ગ્લાયકોજન અને તેલના ટીપાં સ્વરૂપે હોય છે.
તેથી,સામાન્ય વર્ગીકરણને ધ્યાનમાં લેતા,લીલમાં સંગ્રહિત ખોરાક સ્ટાર્ચ છે અને ફૂગમાં ગ્લાયકોજન છે.

(A) $1$. યીસ્ટ ($Saccharomyces$ $cerevisiae$) એ એકકોષી ફૂગ છે જે ફૂગ સૃષ્ટિમાં આવે છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
$2$. $Nostoc$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા (મોનેરા) છે,જ્યારે $Plasmodium$ એ પ્રજીવ (પ્રોટિસ્ટા) છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.
$3$. $Paramecium$ અને $Plasmodium$ એ પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિના સભ્યો છે,જ્યારે $Penicillium$ એ ફૂગ સૃષ્ટિનો સભ્ય છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ ખોટો છે.
$4$. લાઈકેન એ લીલ (ફાયકોબાયોન્ટ) અને ફૂગ (માયકોબાયોન્ટ) વચ્ચેનું સહજીવન છે,પ્રજીવો વચ્ચેનું નહીં. તેથી,વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.

(D) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ નીચેના માપદંડો પર આધારિત છે:
$1$. કોષરચનાની જટિલતા (આદિકોષકેન્દ્રી વિરુદ્ધ સુકોષકેન્દ્રી).
$2$. સજીવના શરીરની જટિલતા (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી).
$3$. પોષણનો પ્રકાર (સ્વપોષી વિરુદ્ધ પરપોષી).
$4$. જાતિવિકાસીય સંબંધો.
$5$. નૈસર્ગિક જીવનશૈલી.
આમ,વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ ત્રણેય આ વર્ગીકરણમાં વપરાતા માપદંડો હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) કોષદીવાલનું બંધારણ વિવિધ સજીવોમાં અલગ-અલગ હોય છે:
$1$. ફૂગ: ફૂગની કોષદીવાલ કાઈટિનની બનેલી હોય છે,સેલ્યુલોઝની નહીં.
$2$. લીલ: લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેન્નાન્સ અને કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે.
$3$. ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ: તેમની બહારની સપાટી પર સખત સેલ્યુલોઝની તકતીઓ હોય છે.
$4$. બેક્ટેરિયા: બેક્ટેરિયાની કોષદીવાલ પેપ્ટિડોગ્લાયકન (મ્યુરીન) ની બનેલી હોય છે.
તેથી,'ફૂગ - સેલ્યુલોઝ' ની જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે.

(D) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં આપવામાં આવી હતી.
તેમના દ્વારા વર્ગીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલ મુખ્ય માપદંડોમાં નીચે મુજબનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. કોષીય રચના (કોષની જટિલતા).
$2$. સુકાય આયોજન (શરીરનું આયોજન).
$3$. પોષણનો પ્રકાર (સ્વપોષી કે પરપોષી).
$4$. પ્રજનન.
$5$. જાતિવિકાસીય સંબંધો (ઉદવિકાસીય ઇતિહાસ).
આમ,વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ ત્રણેય આ પદ્ધતિમાં વપરાતા માપદંડોનો ભાગ હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) વર્ધનશીલ બીજાણુ (Auxospores) એ ઘણા ડાયેટમ્સ દ્વારા કોષ વિભાજન પછી તેમનું મૂળ કદ પુનઃપ્રાપ્ત કરવા માટે બનતા વિશિષ્ટ કોષો છે.
હોર્મોસિસ્ટ (Hormocysts) એ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં કેટલાક સાયનોબેક્ટેરિયા (દા.ત.,વેસ્ટિએલોપ્સિસ) દ્વારા બનતી જાડી દીવાલવાળી,બહુકોષીય આરામદાયક રચનાઓ છે.
તેથી,વર્ધનશીલ બીજાણુ ઘણા ડાયેટમ્સ સાથે અને હોર્મોસિસ્ટ કેટલાક સાયનોબેક્ટેરિયા સાથે સંકળાયેલા છે.

(D) સૂક્ષ્મજીવો એવા સજીવો છે જે નરી આંખે જોઈ શકાતા નથી. તેમાં $A$ (પ્રજીવો),$B$ (બૅક્ટેરિયા),$C$ (ફૂગ) તેમજ વાયરસ,વાયરોઇડ્સ અને પ્રાયોન્સ જેવા વિવિધ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. આપેલી તમામ વિકલ્પો સૂક્ષ્મજીવોના પ્રકાર હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) આકુંચક રસધાની એ એક વિશિષ્ટ અંગિકા છે જે મુખ્યત્વે $Amoeba$ અને $Paramecium$ જેવા મીઠા પાણીના પ્રજીવોમાં જોવા મળે છે.
કારણ કે આ સજીવો અધોસાંદ્ર (hypotonic) પર્યાવરણમાં રહે છે,તેથી આસૃતિ (osmosis) દ્વારા પાણી સતત તેમના શરીરમાં પ્રવેશતું રહે છે.
આકુંચક રસધાની આ વધારાના પાણીને એકત્રિત કરે છે અને કોષમાંથી બહાર કાઢે છે જેથી આંતરિક આસૃતિ દબાણ જળવાઈ રહે,જેને જળનિયમન (osmoregulation) કહેવામાં આવે છે.
સમુદ્રવાસી અને પરોપજીવી પ્રજીવો સામાન્ય રીતે સમસાંદ્ર (isotonic) પર્યાવરણમાં રહે છે,તેથી તેમને આ હેતુ માટે આકુંચક રસધાનીની જરૂર પડતી નથી.

(B) સાચી જોડીઓ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ એકકોષીય બેક્ટેરિયા: $Bacillus$ (દંડાણુ આકારના બેક્ટેરિયા) - $(S)$.
$(2)$ એકકોષીય લીલ: $Chlamydomonas$ (લીલી લીલ) - $(P)$.
$(3)$ એકકોષીય ફૂગ: $Yeast$ (સેકેરોમાયસીસ સેરેવિસી) - $(Q)$.
$(4)$ એકકોષીય પ્રજીવ: $Euglena$ (કશાધારી પ્રજીવ) - $(R)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-S), (2-P), (3-Q), (4-R)$ છે.

(D) આર. એચ. વ્હીટેકરે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી.
આ પદ્ધતિમાં સમાવિષ્ટ પાંચ સૃષ્ટિઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. મોનેરા
$2$. પ્રોટિસ્ટા
$3$. ફૂગ
$4$. વનસ્પતિ
$5$. પ્રાણી
આર્કિયા એ કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રણ-પ્રદેશ (three-domain) પદ્ધતિનો એક પ્રદેશ છે,તે વ્હીટેકરની પાંચ સૃષ્ટિમાં સમાવિષ્ટ નથી. તેથી,આર્કિયાનો સમાવેશ વ્હીટેકરની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં થતો નથી.

(C) $1$. બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે જે પેપ્ટિડોગ્લાયકનથી બનેલી સખત કોષદિવાલ ધરાવે છે.
$2$. એનાબિના એ સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) નો એક પ્રકાર છે,જે પણ આદિકોષકેન્દ્રી છે અને સખત કોષદિવાલ ધરાવે છે.
$3$. પેનિસિલિયમ એ ફૂગ છે,જે કાઈટિનની બનેલી સખત કોષદિવાલ ધરાવે છે.
$4$. આપેલા તમામ વિકલ્પો $(A, B, C, D)$ સખત કોષદિવાલ ધરાવે છે. જો આ એક જ વિકલ્પ પસંદ કરવાનો પ્રશ્ન હોય,તો વિકલ્પ $C$ એ બેક્ટેરિયા અને એનાબિના બંનેને આવરી લે છે,જે આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.

(A) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે $R.H.$ વ્હીટેકરે પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ આપી હતી,જેમાં ફૂગને પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિથી અલગ,ફૂગ સૃષ્ટિ (Kingdom Fungi) માં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે ફૂગની કોષદીવાલ કાઇટિનની બનેલી હોય છે,જે એક જટિલ પોલીસેકેરાઇડ છે જેને ઘણીવાર ફંગસ-સેલ્યુલોઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કોષદીવાલનું વિશિષ્ટ રાસાયણિક બંધારણ (કાઇટિન) એ ફૂગને પ્રોટિસ્ટા જેવા અન્ય જૂથોથી અલગ પાડવાનું મુખ્ય કારણ છે,તેથી $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ આપવામાં આવી હતી. આ પાંચ સૃષ્ટિઓ $Monera$ (મોનેરા),$Protista$ (પ્રોટિસ્ટા),$Fungi$ (ફૂગ),$Plantae$ (વનસ્પતિ) અને $Animalia$ (પ્રાણી) છે. આ પદ્ધતિ કોષ રચના,દેહિક આયોજન,પોષણ પદ્ધતિ,પ્રજનન અને જાતિવિકાસીય સંબંધો જેવા માપદંડો પર આધારિત છે.

(B) આર. એચ. વ્હિટેકરે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી. આ વર્ગીકરણ માટે તેમના દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય માપદંડો નીચે મુજબ છે:
$1$. કોષીય રચના (કોષીય આયોજનની જટિલતા).
$2$. દેહિક આયોજન (સુકાઈ આયોજન).
$3$. પોષણનો પ્રકાર (સ્વપોષી કે પરપોષી).
$4$. પ્રજનન (લિંગી કે અલિંગી).
$5$. જાતિવિકાસીય સંબંધો (ઉદવિકાસીય ઇતિહાસ).
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,'પોષણનો પ્રકાર' એ તેમની પદ્ધતિમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલ એક પાયાનો માપદંડ છે.

(D) પ્રાણી સૃષ્ટિ $(Animalia)$ એવા સજીવો ધરાવે છે જે સુકોષકેન્દ્રી,બહુકોષીય અને પરપોષી હોય છે.
તેઓ મુખ્યત્વે ઉપભોક્તા છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ અન્ય સજીવો અથવા કાર્બનિક પદાર્થોનું ભક્ષણ કરીને પોષણ મેળવે છે.
વનસ્પતિ સૃષ્ટિ $(Plantae)$ ઉત્પાદકો (સ્વયંપોષી) છે,ફૂગ $(Fungi)$ વિઘટકો (મૃતોપજીવી) છે અને મોનેરા $(Monera)$ મુખ્યત્વે એકકોષી આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.

(C) વ્હીટેકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ (પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ) મુખ્યત્વે કોષરચના,દૈહિક આયોજન,પોષણ પદ્ધતિ,પ્રજનન અને જાતિવિકાસીય સંબંધો પર આધારિત છે.
વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે વ્હીટેકરે કોષરચનાની જટિલતાને આધારે એકકોષી અને બહુકોષીમાં વર્ગીકરણ કર્યું નથી; આ દૈહિક આયોજનનો માપદંડ છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે વ્હીટેકરની પદ્ધતિ નિવસનતંત્રીય ભૂમિકા (ઉત્પાદકો,ઉપભોક્તાઓ,વિઘટકો) પર આધારિત નથી.
વિધાન $III$ સાચું છે કારણ કે દૈહિક આયોજન (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી) એ એક માન્ય માપદંડ છે.
વિધાન $IV$ ખોટું છે કારણ કે આદિકોષકેન્દ્રીય અને સુકોષકેન્દ્રીય સજીવોનું વર્ગીકરણ કોષરચનાને આધારે થાય છે,પોષણના પ્રકારને આધારે નહીં.
આમ,વિધાન $I, II$ અને $IV$ ખોટાં છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,$II$ અને $IV$ ખોટાં વિધાનો ધરાવતો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) $5$ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ સજીવોને $5$ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરે છે: મોનેરા,પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ (Fungi),વનસ્પતિ (Plantae) અને પ્રાણી (Animalia).
સૃષ્ટિ $Animalia$ માં તમામ બહુકોષીય,સુકોષકેન્દ્રી,પરપોષી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેને સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓ અથવા $Metazoa$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,પ્રાણીઓનો સમાવેશ કરતી સૃષ્ટિ $Animalia$ (જેને $Metazoa$ પણ કહેવાય છે) છે.

(D) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે સ્લાઇમ મોલ્ડ એ મૃતોપજીવી પ્રોટિસ્ટ છે,જ્યારે બ્રેડ મોલ્ડ એ $Rhizopus$ જેવી ફૂગ છે.
કારણ $R$ ખોટું છે કારણ કે સાચી ફૂગ (જેમ કે બ્રેડ મોલ્ડ) ની કોષદીવાલ કાઇટિનની બનેલી હોય છે,સેલ્યુલોઝની નહીં.
તેથી,$A$ અને $R$ બંને ખોટાં છે.

(D) $R.H.$ વ્હિટેકરે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી. આ વર્ગીકરણ માટે તેમના દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય માપદંડો નીચે મુજબ છે:
$1$. કોષરચનાની જટિલતા (આદિકોષકેન્દ્રી વિરુદ્ધ સુકોષકેન્દ્રી).
$2$. દૈહિક આયોજનની જટિલતા (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી).
$3$. પોષણ પદ્ધતિ (સ્વપોષી વિરુદ્ધ પરપોષી).
$4$. જાતિવિકાસીય સંબંધો (ઉદવિકાસીય ઇતિહાસ).
$5$. પરિસ્થિતિકીય ભૂમિકા.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,'જીવનચક્રની જટિલતા' એ તેમની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ માટે પ્રાથમિક માપદંડ તરીકે ગણવામાં આવતું નથી.

(C) $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં પાંચસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ સજીવોને પાંચ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરે છે: $Monera$,$Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$.
આ વર્ગીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા માપદંડોમાં કોષીય રચના,દેહિક આયોજન,પોષણ પદ્ધતિ,પ્રજનન અને જાતિવિકાસીય સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) કેરોલસ લિનિયસે તેમની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં પુષ્પોમાં રહેલા પુંકેસરની સંખ્યા અને ગોઠવણીના આધારે વનસ્પતિઓને $24$ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી. આ પદ્ધતિને વર્ગીકરણની લિંગી પદ્ધતિ (Sexual System of Classification) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ $R.H. Whittaker$ દ્વારા $1969$ માં આપવામાં આવી હતી. આ વર્ગીકરણ માટે તેમના દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય માપદંડો નીચે મુજબ છે:
$1$. કોષરચનાની જટિલતા (આદિકોષકેન્દ્રી વિરુદ્ધ સુકોષકેન્દ્રી).
$2$. દેહિક આયોજનની જટિલતા (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી).
$3$. પોષણનો પ્રકાર (સ્વયંપોષી વિરુદ્ધ વિષમપોષી).
$4$. જાતિવિકાસીય સંબંધો.
$5$. પ્રજનન.
પ્રદૂષણ નિયંત્રણ એ પર્યાવરણીય વ્યવસ્થાપનનો ખ્યાલ છે અને તે સજીવોને સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવા માટેનો જૈવિક માપદંડ નથી.

(B) $Animalia$ (પ્રાણી) સૃષ્ટિમાં સુકોષકેન્દ્રી,બહુકોષીય અને પરપોષી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
તેઓ મુખ્યત્વે ઉપભોક્તા છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ અન્ય સજીવોનું ભક્ષણ કરીને પોષણ મેળવે છે.
$Plantae$ (વનસ્પતિ) સૃષ્ટિમાં બહુકોષીય ઉત્પાદકો (સ્વયંપોષી) હોય છે.
$Monera$ સૃષ્ટિમાં એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો હોય છે.
$Protista$ સૃષ્ટિમાં મુખ્યત્વે એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રિક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ સજીવોને ત્રણ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત કરે છે: $Bacteria$,$Archaea$ અને $Eukarya$. આ પદ્ધતિ મુખ્યત્વે $16S$ રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ ના ન્યુક્લિઓટાઈડ અનુક્રમમાં રહેલા તફાવતો પર આધારિત છે. અન્ય પરિબળોમાં કોષરસપટલના લિપિડ બંધારણમાં તફાવત (જેમ કે $Archaea$ માં ઈથર-લિંક્ડ લિપિડ્સ અને $Bacteria$ માં એસ્ટર-લિંક્ડ લિપિડ્સ) અને ચોક્કસ પ્રતિજૈવિક દ્રવ્યો સામેની સંવેદિતાનો સમાવેશ થાય છે. $DNA$ ના ન્યુક્લિઓટાઈડ અનુક્રમમાં રહેલા તફાવતો આ ચોક્કસ વર્ગીકરણ પદ્ધતિનો પ્રાથમિક આધાર નથી,કારણ કે તે અત્યંત સંરક્ષિત $rRNA$ જનીનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

(D) $Carl$ $Woese$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રિક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તમામ સજીવોને ત્રણ ડોમેઇનમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે:
$1$. બૅક્ટેરિયા $(Bacteria)$ ડોમેઇન: જેમાં તમામ સાચા આદિકોષકેન્દ્રી બૅક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. આર્કીઆ $(Archaea)$ ડોમેઇન: જેમાં અત્યંત પ્રતિકૂળ પર્યાવરણમાં રહેતા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. યુકેરિયા $(Eukarya)$ ડોમેઇન: જેમાં તમામ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો (પ્રજીવો,ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ) નો સમાવેશ થાય છે.
આમ,આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોને $Bacteria$ અને $Archaea$ માં,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રી સજીવોને $Eukarya$ માં વહેંચવામાં આવ્યા છે. તેથી,આપેલ તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(D) આર. એચ. વ્હીટેકરે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી. આ સૃષ્ટિઓ કોષ રચના,દેહ રચના,પોષણ પદ્ધતિ અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધોના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે. આ સૃષ્ટિઓનો સાચો ઉત્ક્રાંતિ અને વ્યવસ્થિત ક્રમ આ મુજબ છે: $1$. મોનેરા,$2$. પ્રોટિસ્ટા,$3$. ફૂગ,$4$. વનસ્પતિ અને $5$. પ્રાણી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) $R.H. Whittaker$ એ $1969$ માં પાંચ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી.
તેમના દ્વારા વ્યાખ્યાયિત પાંચ સૃષ્ટિઓ $Monera$,$Protista$,$Fungi$,$Plantae$ અને $Animalia$ છે.
આ વર્ગીકરણ કોષીય રચના,દેહિક આયોજન,પોષણ પદ્ધતિ,પ્રજનન અને જાતિવિકાસીય સંબંધો જેવા માપદંડો પર આધારિત છે.

(C) વ્હિટકેરની પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,ઉત્પાદકો એવા સજીવો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ અથવા રસાયણસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકે છે.
$1$. સૃષ્ટિ $Monera$: તેમાં સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) અને કેટલાક રસાયણસંશ્લેષી બેક્ટેરિયાનો સમાવેશ થાય છે,જે ઉત્પાદકો છે.
$2$. સૃષ્ટિ $Protista$: તેમાં ડાયેટમ્સ,ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ અને યુગ્લીનોઈડ્સ જેવા પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જે ઉત્પાદકો છે.
$3$. સૃષ્ટિ $Plantae$: તેમાં તમામ બહુકોષીય વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે,જે પ્રાથમિક ઉત્પાદકો છે.
આમ,સૃષ્ટિ $Monera$,$Protista$ અને $Plantae$ ત્રણેયમાં ઉત્પાદકોનો સમાવેશ થાય છે.

(D) $R.H.$ વ્હિટકેરે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી. આ પાંચ સૃષ્ટિઓ મોનેરા,પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ (Fungi),વનસ્પતિ (Plantae) અને પ્રાણી (Animalia) છે. કારણ કે આ તમામ સૃષ્ટિઓ જીવંત સજીવોની બનેલી છે,તેથી સાચો જવાબ એ છે કે બધી જ સૃષ્ટિઓમાં જીવંત સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(B) ઉદ્દવિકાસીય વર્ગીકરણ અને સજીવોની જટિલતા મુજબ,આ ક્રમ સૌથી સરળ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોથી લઈને સૌથી જટિલ બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો સુધીનો છે.
$1$. $Monera$: આ સૌથી સરળ,એકકોષીય આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
$2$. $Protista$: આ એકકોષીય સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,જે $Monera$ માંથી ઉદ્દભવ્યા છે.
$3$. $Fungi$: આ બહુકોષીય (મોટેભાગે) સુકોષકેન્દ્રી પરપોષી સજીવો છે જે $Protista$ માંથી વિકસ્યા છે.
$4$. $Plantae$: આ બહુકોષીય સ્વયંપોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે.
$5$. $Animalia$: આ બહુકોષીય પરપોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવો છે,જે આ ઉદ્દવિકાસીય શ્રેણીમાં સૌથી વધુ વિકસિત માનવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો ઉદ્દવિકાસીય ક્રમ $Monera \rightarrow Protista \rightarrow Fungi \rightarrow Plantae \rightarrow Animalia$ છે.

(B) વિઘટકો એવા સજીવો છે જે મૃત કાર્બનિક દ્રવ્યોનું વિઘટન કરે છે. જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,સૃષ્ટિ $Monera$ (અમુક બેક્ટેરિયા),સૃષ્ટિ $Protista$ (અમુક સ્લાઈમ મોલ્ડ્સ) અને સૃષ્ટિ $Fungi$ (મૃતોપજીવી ફૂગ) ના સભ્યો નિવસનતંત્રમાં વિઘટકો તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,આ ત્રણેય સૃષ્ટિમાં વિઘટકો તરીકે કાર્ય કરતા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.

(A) કાર્લ લિનિયસે તેમની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,પુંકેસરની સંખ્યા અને ગોઠવણી (જાતીય લક્ષણો) ના આધારે વનસ્પતિઓને $24$ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી. આ પદ્ધતિને 'જાતીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ' (Sexual System of Classification) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) સૃષ્ટિ $Animalia$ (પ્રાણીસૃષ્ટિ) ના સજીવો વિષમપોષી હોય છે અને તેઓ ખોરાકનું અંતઃગ્રહણ કરીને પોષણ મેળવે છે,જેનું પાચન તેમના શરીરની અંદર થાય છે. પોષણની આ પદ્ધતિને પ્રાણીસમ પોષણ (holozoic nutrition) કહેવામાં આવે છે. તેની સામે,ફૂગ શોષણ દ્વારા (મૃતોપજીવી) પોષણ મેળવે છે,વનસ્પતિઓ સ્વયંપોષી (પ્રકાશસંશ્લેષણ) છે,અને મોનેરા વિવિધ પ્રકારની પોષણ પદ્ધતિઓ દર્શાવે છે જેમાં સ્વયંપોષી અને વિષમપોષી (શોષણ) બંનેનો સમાવેશ થાય છે.

(C) ત્રિક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ કાર્લ વૂઝ દ્વારા $1990$ માં આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ તમામ સજીવોને તેમના $16S$ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ ના ક્રમમાં રહેલા તફાવતોને આધારે ત્રણ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત કરે છે.
ત્રણ ક્ષેત્રો નીચે મુજબ છે:
$1$. આર્કીઆ $(Archaea)$: જેમાં આદિકોષકેન્દ્રીય સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે ઘણીવાર અતિશય પર્યાવરણીય સ્થિતિમાં જોવા મળે છે.
$2$. બૅક્ટેરિયા $(Bacteria)$: જેમાં સાચા બૅક્ટેરિયા (આદિકોષકેન્દ્રીય) નો સમાવેશ થાય છે.
$3$. યુકેરિયા $(Eukarya)$: જેમાં તમામ સુકોષકેન્દ્રીય સજીવો (પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ) નો સમાવેશ થાય છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. પ્રોટીસ્ટામાં યુગ્લિનોઈડ્સ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(A-ii)$.
$2$. ફૂગમાં મોલ્ડ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(B-iii)$.
$3$. વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં કોનીફર જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(C-iv)$.
$4$. પ્રાણી સૃષ્ટિમાં બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (નીલહરિત લીલ) નો સમાવેશ થાય છે $(D-i)$ (નોંધ: આ પ્રશ્નમાં વર્ગીકરણની ભૂલ છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પો મુજબ $D-i$ એ બાકી રહેલી શ્રેણી માટેનો નિર્ધારિત જવાબ છે).
તેથી,સાચો ક્રમ $A-ii, B-iii, C-iv, D-i$ છે.

(B) $Carl$ $Woese$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત $Three-domain$ (ત્રિક્ષેત્રીય) પદ્ધતિ $16S$ $rRNA$ ના અનુક્રમમાં રહેલા તફાવતો પર આધારિત છે. આ પદ્ધતિ સજીવોના ઉદ્વિકાસીય ઇતિહાસ અને જાતિવિકાસીય (phylogenetic) સંબંધોને પ્રતિબિંબિત કરે છે,જે જીવનને ત્રણ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત કરે છે: $Bacteria$,$Archaea$ અને $Eukarya$. અગાઉની પદ્ધતિઓ જે મુખ્યત્વે બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત હતી,તેનાથી વિપરીત આ પદ્ધતિને ઉદ્વિકાસીય અથવા જાતિવિકાસીય વર્ગીકરણ માનવામાં આવે છે.

(A) યુકેરિયા $(Eukarya)$ ડોમેઈનમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેના કોષોમાં કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ હોય છે. આ ડોમેઈનમાં પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ $(Fungi)$,વનસ્પતિ $(Plantae)$ અને પ્રાણીસૃષ્ટિ $(Animalia)$ જેવી સૃષ્ટિઓનો સમાવેશ થાય છે.
વનસ્પતિ સૃષ્ટિમાં,કોષદિવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
ફૂગ સૃષ્ટિમાં,કોષદિવાલ કાઈટીન (જેને ઘણીવાર ફંગલ-સેલ્યુલોઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) ની બનેલી હોય છે.
તેથી,જે સજીવોની કોષદિવાલ સેલ્યુલોઝ અથવા ફંગલ-સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે,તેઓ યુકેરિયા $(Eukarya)$ ડોમેઈનમાં આવે છે.

(D) ત્રણ-ડોમેન વર્ગીકરણ પદ્ધતિ કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી હતી. તે મુખ્યત્વે $16S$ $r-RNA$ ન્યુક્લિયોટાઇડ ક્રમમાં તફાવત પર આધારિત છે. આ પદ્ધતિ સજીવોને ત્રણ ડોમેનમાં વિભાજિત કરે છે: $Archaea$,$Bacteria$,અને $Eukarya$. આ વર્ગીકરણમાં પ્લાઝ્મા પટલનું લિપિડ બંધારણ અને એન્ટિબાયોટિક્સ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા જેવા લક્ષણોનો ઉપયોગ થાય છે. 'એન્ટિબાયોટિક્સ પ્રત્યે અસંવેદનશીલતા' એ વર્ગીકરણનો કોઈ સ્વતંત્ર આધાર નથી,કારણ કે તે સંવેદનશીલતાનું જ વિપરીત પાસું છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(B) કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રિક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ તમામ સજીવોને ત્રણ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત કરે છે: $Bacteria$,$Archaea$ અને $Eukarya$। આ પદ્ધતિ મુખ્યત્વે $16S$ $rRNA$ અનુક્રમમાં રહેલા તફાવતો પર આધારિત છે,જે સજીવો વચ્ચેના ઉદ્વિકાસીય સંબંધો અને જનીનિક ભિન્નતાને દર્શાવે છે. તેથી,તેને વર્ગીકરણની ઉદ્વિકાસીય પ્રતિકૃતિ માનવામાં આવે છે.

(D) $Eukarya$ ડોમેઈનમાં એવા તમામ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે સુકોષકેન્દ્રી કોષો ધરાવે છે,જે પટલ-આવરિત કોષકેન્દ્ર અને અંગિકાઓ દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$A$. $Eukarya$ સુકોષકેન્દ્રી સજીવો ધરાવે છે,જે સાચું લક્ષણ છે.
$B$. $Eukarya$ ના કેટલાક સભ્યો,જેમ કે પ્રાણીઓ,કોષદિવાલ ધરાવતા નથી,જે સાચું લક્ષણ છે.
$C$. $Eukarya$ ના ઘણા સભ્યો કોષદિવાલ ધરાવે છે,જેમ કે ફૂગ (કાઈટિનની બનેલી) અને વનસ્પતિ (સેલ્યુલોઝની બનેલી),જે સાચું લક્ષણ છે.
$D$. આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો $Bacteria$ અને $Archaea$ ડોમેઈનમાં આવે છે,$Eukarya$ માં નહીં. તેથી,આ લક્ષણ $Eukarya$ સાથે સંકળાયેલ નથી.

(A) વર્ગીકરણની ઉદ્દવિકાસીય પદ્ધતિને જાતિવિકાસીય (Phylogenetic) વર્ગીકરણ કહેવામાં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ત્રિક્ષેત્રીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ (જે કાર્લ વૂઝ દ્વારા સૂચવવામાં આવી હતી) તે $16S$ $rRNA$ ના અનુક્રમ પર આધારિત ઉદ્દવિકાસીય સંબંધો (જાતિવિકાસ) પર આધારિત છે. પાંચસૃષ્ટિ અને દ્વિસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓ મુખ્યત્વે બાહ્યાકાર અને દેહધાર્મિક લક્ષણો પર આધારિત છે,જ્યારે ત્રિક્ષેત્રીય પદ્ધતિ ખાસ કરીને ઉદ્દવિકાસીય વંશાવળી પર ભાર મૂકે છે.

(B) $Eukarya$ ડોમેન એવા સજીવો ધરાવે છે જે સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) હોય છે.
આધુનિક $6$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,$Eukarya$ ડોમેનને $4$ મુખ્ય સૃષ્ટિમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. $Protista$ (પ્રજીવ)
$2$. $Fungi$ (ફૂગ)
$3$. $Plantae$ (વનસ્પતિ)
$4$. $Animalia$ (પ્રાણી)
તેથી,સાચો જવાબ $4$ છે.

(B) વિધાન $S$ ખોટું છે કારણ કે ન્યુક્લિઓપ્રોટીન ($DNA$ + પ્રોટીન) એ વાયરસનું લક્ષણ છે,સખત કોષદિવાલ ધરાવતા સજીવોનું સામાન્ય લક્ષણ નથી. વધુમાં,સખત કોષદિવાલ ધરાવતા સજીવો (જેમ કે વનસ્પતિ કે ફૂગ) માં $DNA$ જનીનદ્રવ્ય તરીકે હોય છે,પરંતુ 'ન્યુક્લિઓપ્રોટીન' શબ્દ ખાસ કરીને વાયરસની રચના સાથે સંકળાયેલ છે.
વિધાન $R$ ખોટું છે કારણ કે આપેલા સજીવો અલગ-અલગ જૂથોના છે: યુગ્લિના અને ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ એ પ્રોટિસ્ટા છે,જ્યારે અમીબા અને પૅરામિશિયમ પણ પ્રોટિસ્ટા છે,પરંતુ તેઓમાં 'સખત કોષદિવાલ' જેવું કોઈ સામાન્ય લક્ષણ નથી. ખાસ કરીને,અમીબામાં સખત કોષદિવાલનો અભાવ હોય છે. તેથી,બંને વિધાનો ખોટાં છે.

(B) કાર્લ વૂઝે આણ્વિય જાતિવિકાસ (molecular phylogeny) ના આધારે વર્ગીકરણની ત્રણ પ્રદેશ (three-domain) પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી.
તેમની પદ્ધતિ મુખ્યત્વે ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો નક્કી કરવા માટે $16S$ $r-RNA$ ના ન્યુક્લિઓટાઇડ ક્રમનો ઉપયોગ કરતી હતી.
તેમના વર્ગીકરણમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય લક્ષણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. $r-RNA$ ના ન્યુક્લિઓટાઇડ ક્રમ.
$2$. પ્રતિજૈવિક દ્રવ્ય (antibiotics) સામે સંવેદિતા.
$3$. કોષરસસ્તરનું લિપિડ બંધારણ.
પોષણના પ્રકારો સામાન્ય રીતે પારિસ્થિતિક અથવા દેહધાર્મિક લક્ષણો ગણાય છે અને તે વૂઝની આણ્વિય વર્ગીકરણ પદ્ધતિનો પ્રાથમિક આધાર નહોતા.
તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(B) $Eukarya$ ડોમેઇનમાં તમામ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જે કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$Bacteria$ (બેક્ટેરિયા) ડોમેઇનથી વિપરીત,સુકોષકેન્દ્રીઓની કોષદીવાલમાં (જ્યારે હાજર હોય,જેમ કે વનસ્પતિ અને ફૂગમાં) પેપ્ટીડોગ્લાયકેન હોતું નથી.
પેપ્ટીડોગ્લાયકેન એ બેક્ટેરિયલ કોષદીવાલનો વિશિષ્ટ ઘટક છે.
તેથી,સાચું લક્ષણ એ છે કે તેમાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેન હોતું નથી.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ પ્રોટીસ્ટામાં યુગ્લિનોઇડ્સ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(A-ii)$.
$(B)$ ફૂગમાં મોલ્ડ જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(B-iii)$.
$(C)$ વનસ્પતિસૃષ્ટિમાં કોનિફર જેવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે $(C-iv)$.
$(D)$ પ્રાણીસૃષ્ટિમાં બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (નીલહરિત લીલ) નો સમાવેશ થાય છે $(D-i)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(A-ii), (B-iii), (C-iv), (D-i)$ છે.

(C) આપેલ આકૃતિમાં ત્રણ એકબીજા પર આચ્છાદિત વર્તુળો દર્શાવવામાં આવ્યા છે,જેમાં બેક્ટેરિયા,આર્કિયા અને યુકેરિયા નામ આપવામાં આવ્યા છે. આ કાર્લ વૂઝ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ત્રિક્ષેત્રીય (Three-domain) વર્ગીકરણ પદ્ધતિ દર્શાવે છે. આ પદ્ધતિમાં,તમામ સજીવોને તેમના $16S$ rRNA અનુક્રમમાં રહેલા તફાવતોના આધારે ત્રણ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે: બેક્ટેરિયા,આર્કિયા અને યુકેરિયા.