GUJCET 2016 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) વિટામિન $B_1$ રાસાયણિક રીતે થાયમિન તરીકે ઓળખાય છે.
તે પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે જે ઉર્જા ચયાપચય અને ચેતા કાર્યમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) $but-1-ene$ $(CH_3CH_2CH=CH_2)$ ની વિવિધ પ્રક્રિયકો સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$1$. $Br_2 / CCl_4$: $1,2-dibromobutane$ બનાવે છે. $C-2$ કાર્બન કાયરલ બને છે,પરિણામે રેસેમિક મિશ્રણ (પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય) મળે છે.
$2$. $HBr$: $2-bromobutane$ બનાવે છે. $C-2$ કાર્બન કાયરલ છે,પરિણામે રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
$3$. $H_2O / H^{+}$: $butan-2-ol$ બનાવે છે. $C-2$ કાર્બન કાયરલ છે,પરિણામે રેસેમિક મિશ્રણ મળે છે.
$4$. $(BH_3)_2 / H_2O_2, OH^{-}$: $butan-1-ol$ બનાવે છે. નીપજ $CH_3CH_2CH_2CH_2OH$ માં કોઈ કાયરલ કાર્બન પરમાણુ નથી,તેથી તે સ્વભાવે જ પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.
વિકલ્પ $A$,$B$,અને $C$ રેસેમિક મિશ્રણ બનાવે છે,જ્યારે વિકલ્પ $D$ એવું અણુ બનાવે છે જે બંધારણીય રીતે અકાયરલ છે.

(C) ફિનોલની $CHCl_3$ અને $NaOH$ સાથેની રીમર-ટીમેન પ્રક્રિયાથી અંતિમ નીપજ તરીકે સેલિસાઈલલ્ડીહાઈડ ($2$-હાઈડ્રોક્સીબેન્ઝાલ્ડીહાઈડ) મળે છે.
સેલિસાઈલલ્ડીહાઈડનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_7H_6O_2$ છે.
બંધારણ: બેન્ઝીન રિંગમાં $1$ સ્થાન પર $-OH$ સમૂહ અને $2$ સ્થાન પર $-CHO$ સમૂહ.
$\sigma$ બંધની ગણતરી:
- રિંગમાં $6$ $C-C$ બંધ.
- રિંગ પર $4$ $C-H$ બંધ.
- $1$ $C-O$ બંધ (ફિનોલિક).
- $1$ $O-H$ બંધ.
- $1$ $C-C$ બંધ (રિંગ અને $-CHO$ વચ્ચે).
- $1$ $C-H$ બંધ ($-CHO$ માં).
- $1$ $C-O$ બંધ ($-CHO$ માં).
કુલ $\sigma$ બંધ = $6 + 4 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 = 15$.
$\pi$ બંધની ગણતરી:
- બેન્ઝીન રિંગમાં $3$ $\pi$ બંધ.
- $C=O$ સમૂહમાં $1$ $\pi$ બંધ.
કુલ $\pi$ બંધ = $3 + 1 = 4$.
આમ,$\sigma$ અને $\pi$ બંધની સંખ્યા અનુક્રમે $15$ અને $4$ છે.

(A) પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(R-CH_2OH)$ નું મંદ ઓક્સિડેશનકર્તાનો ઉપયોગ કરીને આલ્ડિહાઈડ $(R-CHO)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$CH_2Cl_2$ માં $PCC$ (પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ) એક પસંદગીયુક્ત ઓક્સિડેશનકર્તા છે જે આલ્ડિહાઈડ તબક્કે ઓક્સિડેશન અટકાવે છે.
$KMnO_4$ (એસિડિક અથવા બેઝિક માધ્યમમાં) અથવા $Na_2Cr_2O_7 + H_2SO_4$ (જોન્સ પ્રક્રિયક) જેવા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તાઓ પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું સીધું કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(R-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે.

(D) કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિક પ્રબળતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા કાર્બોક્સિલેટ આયનની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ એસિડિકતા વધારે છે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહો $(EDG)$ તેને ઘટાડે છે.
$A$. $-Cl$ પરમાણુની પ્રેરક અસર (inductive effect) $-COOH$ સમૂહથી તેનું અંતર વધતા ઘટે છે. તેથી,ક્રમ સાચો છે.
$B$. $-NO_2$ એ $EWG$ છે (એસિડિકતા વધારે છે),અને $-CH_3$ એ બેન્ઝોઇક એસિડની સરખામણીમાં $EDG$ છે (એસિડિકતા ઘટાડે છે). તેથી,ક્રમ સાચો છે.
$C$. $-Cl$ પરમાણુઓની સંખ્યા વધવાથી ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક અસર વધે છે,જે એસિડિકતા વધારે છે. તેથી,ક્રમ સાચો છે.
$D$. મિથાઈલ સમૂહની $+I$ અસરને કારણે ફોર્મિક એસિડ $(HCOOH)$ એ એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ કરતા વધુ એસિડિક છે. જોકે,બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ એ એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ કરતા વધુ એસિડિક છે કારણ કે ફિનાઈલ સમૂહ મિથાઈલ સમૂહની સાપેક્ષમાં ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક છે. તેથી,સાચો ક્રમ $HCOOH > C_6H_5COOH > CH_3COOH$ છે. આપેલ ક્રમ $HCOOH > CH_3COOH > C_6H_5COOH$ ખોટો છે.

(C) વિટામિન $B_1$ નું રાસાયણિક નામ થાયમિન છે.
વિટામિન $B_1$ ને એન્યુરિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
રાઈબોફ્લેવિન એ વિટામિન $B_2$ છે,પાયરિડોક્સિન એ વિટામિન $B_6$ છે,અને $\alpha$-ટોકોફેરોલ એ વિટામિન $E$ છે.

(A) ઘણા ઉત્સેચકોને કાર્ય કરવા માટે ધાતુ આયનોની કોફેક્ટર તરીકે જરૂર હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Mn^{2+}$,$Cu^{2+}$,અને $Fe^{2+}$ ત્રણેય વિવિધ ઉત્સેચકો માટે આવશ્યક કોફેક્ટર તરીકે જાણીતા છે. જોકે,પ્રમાણભૂત જૈવિક પાઠ્યપુસ્તકોના સંદર્ભમાં,$Mn^{2+}$ ને ગ્લાયકોસિલટ્રાન્સફેરેઝ અને ડીકાર્બોક્સિલેઝ જેવા ઉત્સેચકો માટે કોફેક્ટર તરીકે વારંવાર દર્શાવવામાં આવે છે. $Mn^{2+}$ એ ધાતુ આયન કોફેક્ટરનું સૌથી સામાન્ય ઉદાહરણ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે. $CCl_4$ એક ઝેરી પદાર્થ છે જે યકૃતને નુકસાન અને ત્વચામાં બળતરા પેદા કરી શકે છે,પરંતુ તે ખાસ કરીને 'લાલ ચકામા' પેદા કરતું નથી. વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે $CCl_4$ ઊંચા તાપમાને પાણીની વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફોસ્જીન $(COCl_2)$ બનાવે છે. વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે $CCl_4$ નો ઉપયોગ અગાઉ અગ્નિશામક તરીકે થતો હતો. વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે $CCl_4$ એક અધ્રુવીય દ્રાવક છે,જે તેને પાણીમાં અદ્રાવ્ય બનાવે છે અને તેની લાક્ષણિક મીઠી સુગંધ હોય છે.