BiologyQ51–88 of 127 questions
Page 2 of 2 · Gujarati
51
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
વુડ બોરીંગ મૃદુકાય (લાકડામાં કાણું પાડતું મૃદુકાય) / શીપવોર્મ એટલે .....
A
કાઈટોન
B
ટેરીડો
C
લીમેક્સ
D
પટેલા
Solution
(B) $Teredo$ (ટેરીડો),જેને સામાન્ય રીતે શીપવોર્મ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Teredinidae$ કુળની ખારા પાણીની છીપ છે.
આ મૃદુકાય પ્રાણીઓ પાણીમાં ડૂબેલા લાકડામાં,જેમ કે જહાજના તળિયા અને પિયર્સમાં કાણાં પાડવા માટે જાણીતા છે,તેથી જ તેમને વુડ બોરીંગ મૃદુકાય અથવા શીપવોર્મ કહેવામાં આવે છે.
$Chiton$ (કાઈટોન) એ દરિયાઈ મૃદુકાય છે જેને કોટ-ઓફ-મેઈલ શેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Limax$ (લીમેક્સ) એ સ્લગ (slugs) નું એક પ્રજાતિ છે.
$Patella$ (પટેલા) એ દરિયાઈ લિમ્પેટ્સની એક પ્રજાતિ છે.
આ મૃદુકાય પ્રાણીઓ પાણીમાં ડૂબેલા લાકડામાં,જેમ કે જહાજના તળિયા અને પિયર્સમાં કાણાં પાડવા માટે જાણીતા છે,તેથી જ તેમને વુડ બોરીંગ મૃદુકાય અથવા શીપવોર્મ કહેવામાં આવે છે.
$Chiton$ (કાઈટોન) એ દરિયાઈ મૃદુકાય છે જેને કોટ-ઓફ-મેઈલ શેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Limax$ (લીમેક્સ) એ સ્લગ (slugs) નું એક પ્રજાતિ છે.
$Patella$ (પટેલા) એ દરિયાઈ લિમ્પેટ્સની એક પ્રજાતિ છે.
0 likesView Solution
52
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
ટાઈફલોસ (Typhlops) એ ........ છે.
A
દરિયાઈ સાપ
B
ગ્લાસ સ્નેક
C
આંધળો સાપ
D
ગ્રાસ સ્નેક
Solution
(C) $Typhlops$ એ બિન-ઝેરી સાપની એક પ્રજાતિ છે,જેને સામાન્ય રીતે આંધળા સાપ (blind snakes) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ $Typhlopidae$ કુળના સભ્યો છે.
આ સાપ જમીનમાં દર બનાવીને રહેવા માટે અનુકૂલિત હોય છે,તેમની ત્વચા પર લીસા ભીંગડા હોય છે અને તેમની આંખો ખૂબ જ નાની અને અવશિષ્ટ હોય છે જે ભીંગડાથી ઢંકાયેલી હોય છે,જેના કારણે તેઓ આંધળા દેખાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
તેઓ $Typhlopidae$ કુળના સભ્યો છે.
આ સાપ જમીનમાં દર બનાવીને રહેવા માટે અનુકૂલિત હોય છે,તેમની ત્વચા પર લીસા ભીંગડા હોય છે અને તેમની આંખો ખૂબ જ નાની અને અવશિષ્ટ હોય છે જે ભીંગડાથી ઢંકાયેલી હોય છે,જેના કારણે તેઓ આંધળા દેખાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
53
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
$Necturus$ (નેક્યુરસ) ને સામાન્ય રીતે શું કહેવામાં આવે છે?
A
હેલ બેન્ડર
B
કોન્ગોઇલ
C
મડ પપી
D
બ્લાઈન્ડ વોર્મ
Solution
(C) $Necturus$ એ $Proteidae$ કુળના જલીય સેલેમેન્ડરનું એક પ્રજાતિ છે.
તેમને સામાન્ય રીતે $Mudpuppies$ (મડ પપી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે એવી ખોટી માન્યતા હતી કે તેઓ કૂતરાની જેમ ભસવાનો અવાજ કરે છે.
$Hellbender$ એ $Cryptobranchus$ $alleganiensis$ માટે વપરાય છે.
$Congoeel$ એ $Amphiuma$ માટે વપરાય છે.
$Blind$ $worm$ એ $Anguis$ $fragilis$ (પગ વગરની ગરોળી) અથવા $Caecilians$ (ઉભયજીવી) માટે વપરાય છે.
તેમને સામાન્ય રીતે $Mudpuppies$ (મડ પપી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે એવી ખોટી માન્યતા હતી કે તેઓ કૂતરાની જેમ ભસવાનો અવાજ કરે છે.
$Hellbender$ એ $Cryptobranchus$ $alleganiensis$ માટે વપરાય છે.
$Congoeel$ એ $Amphiuma$ માટે વપરાય છે.
$Blind$ $worm$ એ $Anguis$ $fragilis$ (પગ વગરની ગરોળી) અથવા $Caecilians$ (ઉભયજીવી) માટે વપરાય છે.
0 likesView Solution
54
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
ફાયર-બેલીડ ટોડને ........ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
A
એમ્ફીઉમા
B
બોમ્બીનેટર
C
નેકટુરસ
D
સાલામાન્ડર
Solution
(B) ફાયર-બેલીડ ટોડ એ $Bombinator$ (જેને સામાન્ય રીતે $Bombina$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) પ્રજાતિનો સભ્ય છે. આ દેડકાઓ તેમના પેટ પરના તેજસ્વી લાલ અથવા નારંગી રંગ માટે જાણીતા છે,જે શિકારીઓ માટે ચેતવણીરૂપ સંકેત (aposematism) તરીકે કામ કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
55
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
ઓર્ગન-પાઇપ કોરલ (organ-pipe coral) તરીકે ....... ઓળખાય છે.
A
ટ્યુબીપોરા (Tubipora)
B
એસ્ટ્રેઈ (Astraea)
C
હેલીપોરા (Heliopora)
D
ફન્ગિઆ (Fungia)
Solution
(A) ઓર્ગન-પાઇપ કોરલને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Tubipora$ $musica$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે $Cnidaria$ (અથવા $Coelenterata$) સમુદાયનું પ્રાણી છે. તેનું નામ 'ઓર્ગન-પાઇપ કોરલ' એટલા માટે પડ્યું છે કારણ કે તેનું કંકાલ સમાંતર નળીઓનું બનેલું હોય છે જે સંગીતના વાદ્ય (ઓર્ગન) ની પાઇપ જેવું દેખાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
56
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
નીચેનામાંથી કયું સાચું ઉભયજીવી પ્રાણી નથી?
A
સાલામાન્ડર
B
ટોડ
C
કાચબો
D
દેડકો
Solution
(C) ઉભયજીવીઓ $Amphibia$ વર્ગમાં આવે છે અને તેઓ જમીન અને પાણી એમ બંને જગ્યાએ જીવી શકે છે. તેમની ત્વચા સામાન્ય રીતે ભીની હોય છે,તેના પર ભીંગડા હોતા નથી અને તેઓ કાયાંતરણની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.
$A$. સાલામાન્ડર એ ઉભયજીવી છે (ગોત્ર $Urodela$).
$B$. ટોડ એ ઉભયજીવી છે (ગોત્ર $Anura$).
$C$. કાચબો $Reptilia$ (સરીસૃપ) વર્ગમાં આવે છે. તેમની ત્વચા સૂકી અને ભીંગડાવાળી હોય છે અને તેઓ જમીન પર ઈંડા મૂકે છે,જે તેમને ઉભયજીવીઓથી અલગ પાડે છે.
$D$. દેડકો એ ઉભયજીવી છે (ગોત્ર $Anura$).
તેથી,કાચબો એ ઉભયજીવી નથી.
$A$. સાલામાન્ડર એ ઉભયજીવી છે (ગોત્ર $Urodela$).
$B$. ટોડ એ ઉભયજીવી છે (ગોત્ર $Anura$).
$C$. કાચબો $Reptilia$ (સરીસૃપ) વર્ગમાં આવે છે. તેમની ત્વચા સૂકી અને ભીંગડાવાળી હોય છે અને તેઓ જમીન પર ઈંડા મૂકે છે,જે તેમને ઉભયજીવીઓથી અલગ પાડે છે.
$D$. દેડકો એ ઉભયજીવી છે (ગોત્ર $Anura$).
તેથી,કાચબો એ ઉભયજીવી નથી.
0 likesView Solution
57
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
મગફળીનું ફળ .......... છે.
A
લેગ્યુમ
B
કેરિઓપ્સીસ
C
બેરી
D
નટ
Solution
(A) મગફળી $(Arachis hypogaea)$ નું ફળ વનસ્પતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ $Legume$ (શીંગ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
જોકે તે જિયોકાર્પી (geocarpy) ને કારણે જમીનની અંદર વિકસે છે, પરંતુ તે લેગ્યુમની લાક્ષણિકતાઓ જાળવી રાખે છે, જે એક શુષ્ક, સ્ફોટક ફળ છે જે એક જ સ્ત્રીકેસર (carpel) માંથી ઉદ્ભવે છે અને બે સીવણ (sutures) પરથી ખુલે છે.
જોકે તે જિયોકાર્પી (geocarpy) ને કારણે જમીનની અંદર વિકસે છે, પરંતુ તે લેગ્યુમની લાક્ષણિકતાઓ જાળવી રાખે છે, જે એક શુષ્ક, સ્ફોટક ફળ છે જે એક જ સ્ત્રીકેસર (carpel) માંથી ઉદ્ભવે છે અને બે સીવણ (sutures) પરથી ખુલે છે.
0 likesView Solution
58
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
નીચેનામાંથી શેમાં તંતુઓ (fibers) ઉત્પન્ન થાય છે?
A
નાળિયેર
B
ઑક
C
ટીક
D
સીસમ
Solution
(A) તંતુઓ એ દ્રઢોતક (sclerenchyma) પેશીનો એક પ્રકાર છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
નાળિયેર ($Cocos$ $nucifera$) ના કિસ્સામાં,તેની છાલ પુષ્કળ પ્રમાણમાં દ્રઢોતકીય તંતુઓથી બનેલી હોય છે,જેને વ્યાવસાયિક રીતે 'કોયર' (coir) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ તંતુઓ ખૂબ જ લિગ્નિનયુક્ત હોય છે અને ફળના આવરણને મજબૂતી આપે છે.
નાળિયેર ($Cocos$ $nucifera$) ના કિસ્સામાં,તેની છાલ પુષ્કળ પ્રમાણમાં દ્રઢોતકીય તંતુઓથી બનેલી હોય છે,જેને વ્યાવસાયિક રીતે 'કોયર' (coir) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ તંતુઓ ખૂબ જ લિગ્નિનયુક્ત હોય છે અને ફળના આવરણને મજબૂતી આપે છે.
0 likesView Solution
59
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
નીચેનામાંથી શેમાં બાહ્યક (cortex) અધઃસ્તર (hypodermis) અને સામાન્ય બાહ્યકમાં વિભેદિત હોતું નથી?
A
એકદળી પ્રકાંડ
B
દ્વિદળી પ્રકાંડ
C
એકદળી મૂળ
D
દ્વિદળી મૂળ
Solution
(A) એકદળી પ્રકાંડમાં,આધારક પેશી (ground tissue) મૃદુતકીય કોષોના સમૂહની બનેલી હોય છે,જેમાં અધઃસ્તર,સામાન્ય બાહ્યક,અંતઃસ્તર,પરિચક્ર અને મજ્જા જેવું સ્પષ્ટ વિભેદન જોવા મળતું નથી. વાહકપુલ સમગ્ર આધારક પેશીમાં વિખરાયેલા હોય છે. આનાથી વિપરીત,દ્વિદળી પ્રકાંડ અને મૂળમાં બાહ્યકનું અધઃસ્તર,સામાન્ય બાહ્યક અને અંતઃસ્તર જેવા વિવિધ પ્રદેશોમાં સ્પષ્ટ વિભેદન જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
60
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
કોર્ક એધા (ત્વક્ષેધા) ......... માંથી નિર્માણ પામે છે.
A
ત્વક્ષેધા
B
વહિપુલીય એધા
C
અન્નવાહક
D
જલવાહક
Solution
(A) કોર્ક એધા,જેને $phellogen$ (ત્વક્ષેધા) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે દ્વિતીય વર્ધનશીલ પેશી છે.
તે દ્વિદળી પ્રકાંડ અને મૂળમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ દરમિયાન અધિસ્તરની નીચે આવેલી બાહ્યકના કોષો (મૃદુતક કોષો) ના વિભેદન દ્વારા નિર્માણ પામે છે.
તેથી,કોર્ક એધાનું મૂળ સ્થાન બાહ્યકના કોષો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$A$ (ત્વક્ષેધા) એ સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ છે કારણ કે તે પેરીડર્મ (ત્વક્ષાવરણ) નિર્માણ માટે જવાબદાર પેશી છે.
તે દ્વિદળી પ્રકાંડ અને મૂળમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ દરમિયાન અધિસ્તરની નીચે આવેલી બાહ્યકના કોષો (મૃદુતક કોષો) ના વિભેદન દ્વારા નિર્માણ પામે છે.
તેથી,કોર્ક એધાનું મૂળ સ્થાન બાહ્યકના કોષો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$A$ (ત્વક્ષેધા) એ સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ છે કારણ કે તે પેરીડર્મ (ત્વક્ષાવરણ) નિર્માણ માટે જવાબદાર પેશી છે.
0 likesView Solution
61
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
ટ્યુનિકા-કૉર્પસ વાદ .......... સાથે સંકળાયેલો છે.
A
મૂલાગ્ર
B
મૂળટોપ
C
પ્રકાંડાઅગ્ર
D
દ્વિતીય વૃદ્ધિ
Solution
(C) ટ્યુનિકા-કૉર્પસ વાદ $1924$ માં $Schmidt$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
આ વાદ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પ્રકાંડાઅગ્રના આયોજન અને વિકાસને સમજાવે છે.
આ વાદ મુજબ,પ્રકાંડાઅગ્ર બે અલગ વિસ્તારો ધરાવે છે:
$1$. ટ્યુનિકા: પરિઘવર્તી સ્તર(ઓ) જે સપાટીના ક્ષેત્રફળમાં વધારો કરવા માટે એન્ટિક્લાઇનલ વિભાજન પામે છે.
$2$. કૉર્પસ: કોષોનો મધ્ય ભાગ જે પ્રકાંડાઅગ્રના કદમાં વધારો કરવા માટે વિવિધ સમતલોમાં વિભાજન પામે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આ વાદ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પ્રકાંડાઅગ્રના આયોજન અને વિકાસને સમજાવે છે.
આ વાદ મુજબ,પ્રકાંડાઅગ્ર બે અલગ વિસ્તારો ધરાવે છે:
$1$. ટ્યુનિકા: પરિઘવર્તી સ્તર(ઓ) જે સપાટીના ક્ષેત્રફળમાં વધારો કરવા માટે એન્ટિક્લાઇનલ વિભાજન પામે છે.
$2$. કૉર્પસ: કોષોનો મધ્ય ભાગ જે પ્રકાંડાઅગ્રના કદમાં વધારો કરવા માટે વિવિધ સમતલોમાં વિભાજન પામે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
62
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
કઈ વર્ધનશીલ પેશી વનસ્પતિના ઘેરાવામાં (જાડાઈમાં) વૃદ્ધિ કરવા માટે જવાબદાર છે?
A
પાર્શ્વિય વર્ધનશીલ પેશી
B
આંતર્વિષ્ટ વર્ધનશીલ પેશી
C
આદિ વર્ધનશીલ પેશી
D
અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશી
Solution
(A) પાર્શ્વિય વર્ધનશીલ પેશી વનસ્પતિમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે,જે પ્રકાંડ અને મૂળના વ્યાસ અથવા ઘેરાવામાં વધારો કરે છે. તેના ઉદાહરણોમાં વાહક એધા અને ત્વક્ષૈધાનો સમાવેશ થાય છે. અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશી પ્રાથમિક વૃદ્ધિ (લંબાઈમાં વધારો) માટે જવાબદાર છે,જ્યારે આંતર્વિષ્ટ વર્ધનશીલ પેશી પર્ણોના તલસ્થ ભાગે અથવા આંતરગાંઠોમાં જોવા મળે છે અને તે લંબાઈમાં વધારો કરવામાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
63
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
ફ્લુઇડ મોઝેઇક મૉડલ અનુસાર,કોષરસપટલ શેનું બનેલું છે?
A
ફોસ્ફોલિપિડ અને ઓલિગોસેકેરાઇડ્સ
B
ફોસ્ફોલિપિડ અને હેમીસેલ્યુલોઝ
C
ફોસ્ફોલિપિડ અને અંતર્ગત પ્રોટીન
D
ફોસ્ફોલિપિડ,બહિર્ગત પ્રોટીન અને અંતર્ગત પ્રોટીન
Solution
(D) ફ્લુઇડ મોઝેઇક મૉડલ,જે $1972$ માં $Singer$ અને $Nicolson$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું હતું,તે કોષરસપટલને વિવિધ ઘટકોના મોઝેઇક તરીકે વર્ણવે છે.
આ ઘટકોમાં મુખ્યત્વે ફોસ્ફોલિપિડનું દ્વિસ્તર હોય છે,જે પ્રવાહી માળખું પૂરું પાડે છે,અને પ્રોટીન હોય છે જે તેની અંદર ખૂંપેલા અથવા સપાટી પર જોડાયેલા હોય છે.
પ્રોટીનને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: અંતર્ગત (integral) પ્રોટીન,જે દ્વિસ્તરમાં ખૂંપેલા હોય છે,અને બહિર્ગત (peripheral/extrinsic) પ્રોટીન,જે પટલની સપાટી પર આવેલા હોય છે.
તેથી,કોષરસપટલ ફોસ્ફોલિપિડ,બહિર્ગત પ્રોટીન અને અંતર્ગત પ્રોટીનનું બનેલું છે.
આ ઘટકોમાં મુખ્યત્વે ફોસ્ફોલિપિડનું દ્વિસ્તર હોય છે,જે પ્રવાહી માળખું પૂરું પાડે છે,અને પ્રોટીન હોય છે જે તેની અંદર ખૂંપેલા અથવા સપાટી પર જોડાયેલા હોય છે.
પ્રોટીનને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: અંતર્ગત (integral) પ્રોટીન,જે દ્વિસ્તરમાં ખૂંપેલા હોય છે,અને બહિર્ગત (peripheral/extrinsic) પ્રોટીન,જે પટલની સપાટી પર આવેલા હોય છે.
તેથી,કોષરસપટલ ફોસ્ફોલિપિડ,બહિર્ગત પ્રોટીન અને અંતર્ગત પ્રોટીનનું બનેલું છે.
0 likesView Solution
64
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
હેમરલિંગના ન્યુક્લિઓ-સાયટોપ્લાસ્મિક પ્રયોગોમાં $Acetabularia$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો,જે શું છે?
A
એકકોષીય ફૂગ
B
બહુકોષીય ફૂગ
C
એકકોષીય,એકકોષકેન્દ્રીય લીલી લીલ
D
એકકોષીય,બહુકોષકેન્દ્રીય લીલી લીલ
Solution
(C) $Acetabularia$ એ એકકોષીય લીલી લીલનું પ્રજાતિ છે જે તેના મોટા કદ અને જટિલ આકાર માટે જાણીતી છે.
તે એક એકકોષીય સજીવ છે જેમાં માત્ર એક જ કોષકેન્દ્ર હોય છે,જે રાઈઝોઈડ (આધાર) માં સ્થિત હોય છે.
જોઆચિમ હેમરલિંગે તેમના પ્રયોગોમાં $Acetabularia$ નો ઉપયોગ કોષના વિકાસ અને બાહ્યકારવિદ્યા પર કોષકેન્દ્રના પ્રભાવને દર્શાવવા માટે કર્યો હતો,જે સાબિત કરે છે કે કોષકેન્દ્ર કોષીય પ્રવૃત્તિઓનું નિયંત્રણ કરે છે.
તે એક એકકોષીય સજીવ છે જેમાં માત્ર એક જ કોષકેન્દ્ર હોય છે,જે રાઈઝોઈડ (આધાર) માં સ્થિત હોય છે.
જોઆચિમ હેમરલિંગે તેમના પ્રયોગોમાં $Acetabularia$ નો ઉપયોગ કોષના વિકાસ અને બાહ્યકારવિદ્યા પર કોષકેન્દ્રના પ્રભાવને દર્શાવવા માટે કર્યો હતો,જે સાબિત કરે છે કે કોષકેન્દ્ર કોષીય પ્રવૃત્તિઓનું નિયંત્રણ કરે છે.
0 likesView Solution
65
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
આંતરપાંસળી સ્નાયુઓ (Intercostal muscles) ........... માં જોવા મળે છે.
A
ઉંદર
B
જાંઘ
C
પાંસળીઓ
D
ઉરોદરપટલ
Solution
(C) આંતરપાંસળી સ્નાયુઓ એ સ્નાયુઓનો એક સમૂહ છે જે પાંસળીઓની વચ્ચે આવેલા હોય છે અને છાતીની દીવાલ બનાવવામાં તથા તેને હલનચલન કરાવવામાં મદદ કરે છે.
તે મુખ્યત્વે શ્વસનની યાંત્રિક પ્રક્રિયામાં સંકળાયેલા હોય છે,જે છાતીના પોલાણના કદને વધારવામાં અને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,તેઓ પાંસળીઓ સાથે સંકળાયેલા હોય છે.
તે મુખ્યત્વે શ્વસનની યાંત્રિક પ્રક્રિયામાં સંકળાયેલા હોય છે,જે છાતીના પોલાણના કદને વધારવામાં અને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,તેઓ પાંસળીઓ સાથે સંકળાયેલા હોય છે.
0 likesView Solution
66
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
તીવ્ર દૃષ્ટિ ................ માં જોવા મળે છે.
A
સમડી
B
શાર્ક
C
ચામાચીડિયું
D
દેડકો
Solution
(A) તીવ્ર દૃષ્ટિ અથવા ઉચ્ચ દૃષ્ટિની ક્ષમતા એ શિકારી પક્ષીઓ, જેમ કે $\text{સમડી}$ (Eagle), નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે।
આ પક્ષીઓના નેત્રપટલ (retina) માં, ખાસ કરીને ફોવિયા (fovea) માં, પ્રકાશગ્રાહી કોષો (શંકુ કોષો) ની ઘનતા ખૂબ વધારે હોય છે, જે તેમને ખૂબ દૂરથી નાના શિકારને અત્યંત ચોકસાઈ સાથે જોવામાં મદદ કરે છે।
આ પક્ષીઓના નેત્રપટલ (retina) માં, ખાસ કરીને ફોવિયા (fovea) માં, પ્રકાશગ્રાહી કોષો (શંકુ કોષો) ની ઘનતા ખૂબ વધારે હોય છે, જે તેમને ખૂબ દૂરથી નાના શિકારને અત્યંત ચોકસાઈ સાથે જોવામાં મદદ કરે છે।
0 likesView Solution
67
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
પિટ્યુટરી ગ્રંથિના મધ્ય ખંડમાં,$MSH$ શેના માટે જવાબદાર છે?
A
નિમ્ન કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં ત્વચાનું રંજકદ્રવ્યીકરણ (Pigmentation).
B
નિમ્ન કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં ત્વચાનું રંગ આછો કરવો.
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને.
D
મનુષ્યોમાં ત્વચાનું રંજકદ્રવ્યીકરણ.
Solution
(A) $MSH$ એટલે મેલાનોસાઇટ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન,જે પિટ્યુટરી ગ્રંથિના મધ્ય ખંડ (pars intermedia) દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
નિમ્ન કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં,$MSH$ મેલાનોસાઇટ્સ પર કાર્ય કરે છે અને મેલાનિનના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે,જેના પરિણામે ત્વચાનો રંગ ઘેરો (રંજકદ્રવ્યીકરણ) થાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રાણીઓને તેમના પર્યાવરણ સાથે અનુકૂલન સાધવામાં મદદ કરે છે.
નિમ્ન કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં,$MSH$ મેલાનોસાઇટ્સ પર કાર્ય કરે છે અને મેલાનિનના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે,જેના પરિણામે ત્વચાનો રંગ ઘેરો (રંજકદ્રવ્યીકરણ) થાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રાણીઓને તેમના પર્યાવરણ સાથે અનુકૂલન સાધવામાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
68
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
કયો અંતઃસ્ત્રાવ પ્રતિ-ઈન્સ્યુલિન (anti-insulin) અસર દર્શાવે છે?
A
કોર્ટિસોલ
B
કેલ્સિટોનીન
C
ઑક્સિટોસીન
D
આલ્ડોસ્ટેરોન
Solution
(A) કોર્ટિસોલ $(Cortisol)$ અંતઃસ્ત્રાવ પ્રતિ-ઈન્સ્યુલિન અસર દર્શાવે છે.
ઈન્સ્યુલિન એ હાઈપોગ્લાયસેમિક અંતઃસ્ત્રાવ છે જે કોષોમાં ગ્લુકોઝના શોષણને પ્રોત્સાહન આપીને રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ ઘટાડે છે.
તેની સામે,કોર્ટિસોલ એ ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ છે જે હાઈપરગ્લાયસેમિક કારક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ (કાર્બોહાઈડ્રેટ સિવાયના સ્ત્રોતોમાંથી ગ્લુકોઝનું નિર્માણ) ને ઉત્તેજિત કરે છે અને કોષો દ્વારા ગ્લુકોઝના શોષણ અને વપરાશને અવરોધે છે,જેનાથી રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધે છે.
આમ,કોર્ટિસોલ ઈન્સ્યુલિનની અસરની વિરુદ્ધ કાર્ય કરે છે.
ઈન્સ્યુલિન એ હાઈપોગ્લાયસેમિક અંતઃસ્ત્રાવ છે જે કોષોમાં ગ્લુકોઝના શોષણને પ્રોત્સાહન આપીને રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ ઘટાડે છે.
તેની સામે,કોર્ટિસોલ એ ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ છે જે હાઈપરગ્લાયસેમિક કારક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ (કાર્બોહાઈડ્રેટ સિવાયના સ્ત્રોતોમાંથી ગ્લુકોઝનું નિર્માણ) ને ઉત્તેજિત કરે છે અને કોષો દ્વારા ગ્લુકોઝના શોષણ અને વપરાશને અવરોધે છે,જેનાથી રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધે છે.
આમ,કોર્ટિસોલ ઈન્સ્યુલિનની અસરની વિરુદ્ધ કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
69
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
અર્ધીકરણ-$I$ એ ન્યૂનકારી વિભાજન છે. અર્ધીકરણ-$II$ એ સમસૂત્રણ વિભાજન છે,કારણ કે ...........
A
સમજાત રંગસૂત્રોની જોડ બને છે.
B
વ્યતિકરણ (Crossing over) થાય છે.
C
રંગસૂત્રિકાઓનું અલગીકરણ થાય છે.
D
સમજાત રંગસૂત્રોનું અલગીકરણ થાય છે.
Solution
(C) અર્ધીકરણ-$I$ ને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં બાળ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે.
અર્ધીકરણ-$II$ ને સમસૂત્રણ વિભાજન કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે સમસૂત્રણ (Mitosis) જેવું જ છે,જેમાં બાળ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા પિતૃ કોષ જેટલી જ જળવાઈ રહે છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે અર્ધીકરણ-$II$ દરમિયાન,દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) છૂટી પડે છે અને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ જાય છે,જે સમસૂત્રણમાં રંગસૂત્રિકાઓના અલગીકરણ જેવું જ છે.
અર્ધીકરણ-$II$ ને સમસૂત્રણ વિભાજન કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે સમસૂત્રણ (Mitosis) જેવું જ છે,જેમાં બાળ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા પિતૃ કોષ જેટલી જ જળવાઈ રહે છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે અર્ધીકરણ-$II$ દરમિયાન,દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) છૂટી પડે છે અને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ જાય છે,જે સમસૂત્રણમાં રંગસૂત્રિકાઓના અલગીકરણ જેવું જ છે.
0 likesView Solution
70
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
ફિનાઈલ મરક્યુરિક એસિટેટ $(PMA)$ ના ઉપયોગથી નીચેનામાંથી કઈ અસર જોવા મળે છે?
A
પ્રકાશસંશ્લેષણમાં ઘટાડો
B
બાષ્પોત્સર્જનમાં ઘટાડો
C
શ્વસનમાં ઘટાડો
D
વનસ્પતિઓનો નાશ
Solution
(B) ફિનાઈલ મરક્યુરિક એસિટેટ $(PMA)$ એ એક જાણીતું બાષ્પોત્સર્જન અવરોધક (anti-transpirant) રસાયણ છે.
તે વનસ્પતિઓમાં પર્ણરંધ્રોને આંશિક રીતે બંધ કરીને કાર્ય કરે છે.
પર્ણરંધ્રોના છિદ્રનું કદ ઘટાડીને,તે પ્રકાશસંશ્લેષણને વધુ અસર કર્યા વિના બાષ્પોત્સર્જનનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
તેથી,$PMA$ નો ઉપયોગ બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા થતા પાણીના વ્યયમાં ઘટાડો કરે છે.
તે વનસ્પતિઓમાં પર્ણરંધ્રોને આંશિક રીતે બંધ કરીને કાર્ય કરે છે.
પર્ણરંધ્રોના છિદ્રનું કદ ઘટાડીને,તે પ્રકાશસંશ્લેષણને વધુ અસર કર્યા વિના બાષ્પોત્સર્જનનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
તેથી,$PMA$ નો ઉપયોગ બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા થતા પાણીના વ્યયમાં ઘટાડો કરે છે.
0 likesView Solution
71
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
વાયુરંધ્ર ખુલવા અને બંધ થવાની ક્રિયા આને કારણે થાય છે:
A
સરકેડિયન રિધમ
B
જિનેટિક ક્લોક
C
પર્ણોની અંદર વાયુઓના દબાણને કારણે
D
રક્ષકકોષોમાં આશૂનતાના દબાણને કારણે
Solution
(D) વાયુરંધ્ર ખુલવા અને બંધ થવાની ક્રિયા મુખ્યત્વે રક્ષકકોષોમાં રહેલા આશૂનતાના દબાણ (Turgor pressure) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
જ્યારે રક્ષકકોષો આસૃતિ (Osmosis) દ્વારા પાણી મેળવે છે,ત્યારે તેઓ આશૂન બને છે અને બહારની તરફ ફૂલે છે,જેના કારણે વાયુરંધ્ર ખુલે છે.
તેનાથી વિપરીત,જ્યારે રક્ષકકોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળી જાય છે,ત્યારે તેઓ શિથિલ બને છે,જેના કારણે વાયુરંધ્ર બંધ થઈ જાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રકાશ,$CO_2$ ની સાંદ્રતા અને પોટેશિયમ આયન $(K^+)$ ના પ્રવાહ જેવા પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે.
જ્યારે રક્ષકકોષો આસૃતિ (Osmosis) દ્વારા પાણી મેળવે છે,ત્યારે તેઓ આશૂન બને છે અને બહારની તરફ ફૂલે છે,જેના કારણે વાયુરંધ્ર ખુલે છે.
તેનાથી વિપરીત,જ્યારે રક્ષકકોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળી જાય છે,ત્યારે તેઓ શિથિલ બને છે,જેના કારણે વાયુરંધ્ર બંધ થઈ જાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રકાશ,$CO_2$ ની સાંદ્રતા અને પોટેશિયમ આયન $(K^+)$ ના પ્રવાહ જેવા પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે.
0 likesView Solution
72
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
પર્ણરંધ્રો ખુલવા માટેની મૂળભૂત પ્રક્રિયા કઈ છે?
A
બહિઆસૃતિ
B
અંત:આસૃતિ
C
કોષરસની સાંદ્રતામાં ઘટાડો
D
રક્ષકકોષોનું રસસંકોચન (પ્લાઝમોલાયસિસ)
Solution
(B) પર્ણરંધ્રોનું ખુલવું અને બંધ થવું એ રક્ષકકોષોના આસૃતિદાબ (turgor pressure) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
જ્યારે રક્ષકકોષો અંત:આસૃતિની પ્રક્રિયા દ્વારા પાણીનું શોષણ કરે છે,ત્યારે તેઓ સ્ફીત (turgid) બને છે.
આ આસૃતિદાબમાં વધારો થવાને કારણે રક્ષકકોષોની બહારની પાતળી દીવાલ બહારની તરફ ફૂલે છે,જે અંદરની જાડી દીવાલોને એકબીજાથી દૂર ખેંચે છે,જેના પરિણામે પર્ણરંધ્ર ખુલે છે.
તેથી,પર્ણરંધ્રો ખુલવા માટે અંત:આસૃતિ એ મૂળભૂત પ્રક્રિયા છે.
જ્યારે રક્ષકકોષો અંત:આસૃતિની પ્રક્રિયા દ્વારા પાણીનું શોષણ કરે છે,ત્યારે તેઓ સ્ફીત (turgid) બને છે.
આ આસૃતિદાબમાં વધારો થવાને કારણે રક્ષકકોષોની બહારની પાતળી દીવાલ બહારની તરફ ફૂલે છે,જે અંદરની જાડી દીવાલોને એકબીજાથી દૂર ખેંચે છે,જેના પરિણામે પર્ણરંધ્ર ખુલે છે.
તેથી,પર્ણરંધ્રો ખુલવા માટે અંત:આસૃતિ એ મૂળભૂત પ્રક્રિયા છે.
0 likesView Solution
73
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
મૂળથી પર્ણ તરફ ખનીજોનું સ્થળાંતર આના દ્વારા થાય છે:
A
જલવાહક
B
અન્નવાહક
C
ચાલનીનલિકાઓ
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં
Solution
(A) મૂળથી વનસ્પતિના હવાઈ ભાગો જેવા કે પર્ણો સુધી ખનીજો અને પાણીનું સ્થળાંતર $Xylem$ (જલવાહક) પેશી દ્વારા થાય છે. $Xylem$ એ એક જટિલ કાયમી પેશી છે જે પાણી અને ઓગળેલા ખનીજોના ઉર્ધ્વગમન (ઉપરની તરફ વહન) માટે જવાબદાર છે. જ્યારે $Phloem$ (અન્નવાહક) એ પર્ણોમાંથી વનસ્પતિના અન્ય ભાગોમાં કાર્બનિક પોષક તત્વો (ખોરાક) ના સ્થળાંતર માટે જવાબદાર છે,ત્યારે $Xylem$ એ ખનીજોના પરિવહન માટેનો પ્રાથમિક માર્ગ છે.
0 likesView Solution
74
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
$NADP^+$ નું રિડક્શન થઈને $NADPH$ કઈ પ્રક્રિયામાં બને છે?
A
$PS-I$
B
$PS-II$
C
કેલ્વિન ચક્ર
D
અચક્રીય ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન
Solution
(D) પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન,ખાસ કરીને અચક્રીય ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન (જેને $Z$-સ્કીમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે),ઇલેક્ટ્રોન પાણીમાંથી $PS-II$ માં,ત્યારબાદ $PS-I$ માં અને અંતે $NADP^+$ માં સ્થાનાંતરિત થાય છે. $FNR$ (ફેરેડોક્સિન-$NADP^+$ રિડક્ટેઝ) ઉત્સેચક $PS-I$ માંથી મેળવેલા ઇલેક્ટ્રોનનો ઉપયોગ કરીને $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન કરવામાં મદદ કરે છે. તેથી,$NADPH$ અચક્રીય ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે.
0 likesView Solution
75
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
પ્રકાશસંશ્લેષણીય પરિપથમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું સ્થાપન કઈ પ્રક્રિયા દરમિયાન થાય છે?
A
$PS-I$
B
$PS-II$
C
પ્રકાશ પ્રક્રિયા
D
અંધકાર પ્રક્રિયા
Solution
(D) પ્રકાશસંશ્લેષણમાં,પ્રક્રિયાને બે મુખ્ય તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયા અને પ્રકાશ-સ્વતંત્ર પ્રક્રિયા (જેને અંધકાર પ્રક્રિયા અથવા કેલ્વિન ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
પ્રકાશ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$ATP$ અને $NADPH$ ઉત્પન્ન કરવા માટે પ્રકાશ ઉર્જાનો ઉપયોગ થાય છે.
કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું સ્થાપન અંધકાર પ્રક્રિયા (કેલ્વિન ચક્ર) દરમિયાન થાય છે,જ્યાં પ્રકાશ પ્રક્રિયામાં ઉત્પન્ન થયેલ $ATP$ અને $NADPH$ નો ઉપયોગ કરીને $CO_2$ નું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર કરવામાં આવે છે.
તેથી,કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું સ્થાપન અંધકાર પ્રક્રિયા દરમિયાન થાય છે.
પ્રકાશ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$ATP$ અને $NADPH$ ઉત્પન્ન કરવા માટે પ્રકાશ ઉર્જાનો ઉપયોગ થાય છે.
કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું સ્થાપન અંધકાર પ્રક્રિયા (કેલ્વિન ચક્ર) દરમિયાન થાય છે,જ્યાં પ્રકાશ પ્રક્રિયામાં ઉત્પન્ન થયેલ $ATP$ અને $NADPH$ નો ઉપયોગ કરીને $CO_2$ નું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર કરવામાં આવે છે.
તેથી,કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું સ્થાપન અંધકાર પ્રક્રિયા દરમિયાન થાય છે.
0 likesView Solution
76
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
ક્લોરોફિલ અણુનું કદ કેટલું હોય છે?
A
શીર્ષ $15 \times 15 \mathring A$,પુચ્છ $25 \mathring A$
B
શીર્ષ $20 \times 20 \mathring A$,પુચ્છ $25 \mathring A$
C
શીર્ષ $15 \times 15 \mathring A$,પુચ્છ $20 \mathring A$
D
શીર્ષ $10 \times 12 \mathring A$,પુચ્છ $25 \mathring A$
Solution
(C) ક્લોરોફિલ અણુ પોર્ફિરિન શીર્ષ અને ફાયટોલ પુચ્છ ધરાવે છે.
પોર્ફિરિન શીર્ષ એ ચોરસ આકારની રચના છે જેનું માપ આશરે $15 \times 15 \mathring A$ હોય છે.
ફાયટોલ પુચ્છ એ શીર્ષ સાથે જોડાયેલી લાંબી હાઇડ્રોકાર્બન શૃંખલા છે,જેની લંબાઈ આશરે $20 \mathring A$ હોય છે.
તેથી,સાચું માપ શીર્ષ $15 \times 15 \mathring A$ અને પુચ્છ $20 \mathring A$ છે.
પોર્ફિરિન શીર્ષ એ ચોરસ આકારની રચના છે જેનું માપ આશરે $15 \times 15 \mathring A$ હોય છે.
ફાયટોલ પુચ્છ એ શીર્ષ સાથે જોડાયેલી લાંબી હાઇડ્રોકાર્બન શૃંખલા છે,જેની લંબાઈ આશરે $20 \mathring A$ હોય છે.
તેથી,સાચું માપ શીર્ષ $15 \times 15 \mathring A$ અને પુચ્છ $20 \mathring A$ છે.
0 likesView Solution
77
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
$NADP^+$ રિડ્યુસ્ડ પામીને $NADPH$ માં ક્યાં પરિણમે છે?
A
$HMP$ પથ
B
કેલ્વિન ચક્ર
C
ગ્લાયકોલિસીસ
D
$EMP$ પથ
Solution
(A) પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં,ખાસ કરીને પ્રકાશ-આધારિત પ્રતિક્રિયાઓ દરમિયાન,$NADP^+$ reductase ઉત્સેચક દ્વારા $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન થાય છે.
જોકે,આપેલા વિકલ્પોમાં ચયાપચયના પથના સંદર્ભમાં,$HMP$ (Hexose Monophosphate) પથ,જેને Pentose Phosphate Pathway $(PPP)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મુખ્ય પથ છે જ્યાં $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન થાય છે.
આ પથમાં ઉત્પન્ન થતું $NADPH$ જૈવસંશ્લેષણ પ્રતિક્રિયાઓ માટે,જેમ કે ફેટી એસિડના સંશ્લેષણ માટે,એક મહત્વપૂર્ણ રિડ્યુસિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
જોકે,આપેલા વિકલ્પોમાં ચયાપચયના પથના સંદર્ભમાં,$HMP$ (Hexose Monophosphate) પથ,જેને Pentose Phosphate Pathway $(PPP)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મુખ્ય પથ છે જ્યાં $NADP^+$ નું $NADPH$ માં રિડક્શન થાય છે.
આ પથમાં ઉત્પન્ન થતું $NADPH$ જૈવસંશ્લેષણ પ્રતિક્રિયાઓ માટે,જેમ કે ફેટી એસિડના સંશ્લેષણ માટે,એક મહત્વપૂર્ણ રિડ્યુસિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
78
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
$R.Q.$ એટલે શું?
A
$C/N$
B
$N/C$
C
$CO_2/O_2$
D
$O_2/CO_2$
Solution
(C) $R.Q.$ એટલે શ્વસનાંક (Respiratory Quotient).
તે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થતા $CO_2$ ના કદ અને વપરાતા $O_2$ ના કદના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેનું સૂત્ર છે: $R.Q. = \frac{\text{મુક્ત થતા } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાતા } O_2 \text{ નું કદ}}$.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
તે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થતા $CO_2$ ના કદ અને વપરાતા $O_2$ ના કદના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેનું સૂત્ર છે: $R.Q. = \frac{\text{મુક્ત થતા } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાતા } O_2 \text{ નું કદ}}$.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
79
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડમાં કેટલાક મધ્યવર્તી તબક્કાઓ દ્વારા થતું અપૂર્ણ ઓક્સિડેશન શું કહેવાય છે?
A
$TCA$ ચક્ર
B
ગ્લાયકોલિસીસ
C
$HMS$ પરિપથ
D
ક્રેબ્સ ચક્ર
Solution
(B) ગ્લાયકોલિસીસ એ ગ્લુકોઝનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં થતું અપૂર્ણ ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
તેમાં દસ ઉત્સેચક-આધારિત પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે જે ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુને પાયરુવેટ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે અને તેમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડતી નથી.
તેમાં દસ ઉત્સેચક-આધારિત પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે જે ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુને પાયરુવેટ $(CH_3COCOOH)$ ના બે અણુઓમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
0 likesView Solution
80
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
કયો અંતઃસ્ત્રાવ મુખ્યત્વે કોષવિભાજન સાથે સંકળાયેલ છે?
A
$IAA$
B
$NAA$
C
સાયટોકાઈનીન/ઝિએટીન
D
જીબરેલિક ઍસિડ
Solution
(C) સાયટોકાઈનીન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકો (ફાઈટોહોર્મોન્સ) નો એક પ્રકાર છે જે વનસ્પતિના મૂળ અને પ્રરોહમાં કોષવિભાજન (સાયટોકાઈનેસિસ) ને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેમની શોધ મિલર અને અન્ય દ્વારા $(1955)$ કરવામાં આવી હતી અને સૌપ્રથમ કુદરતી સાયટોકાઈનીન તરીકે ઝિએટીન ઓળખાયું હતું,જે મકાઈના દાણામાંથી અલગ કરવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે $IAA$ અને $NAA$ જેવા ઓક્સિન કોષના કદમાં વધારો કરે છે અને જીબરેલિન પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો કરે છે,ત્યારે સાયટોકાઈનીન ખાસ કરીને કોષવિભાજનને ઉત્તેજિત કરવા માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
81
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
વનસ્પતિનાં પર્ણોને લીલાં રાખવા માટે મૂળમાં કયું રસાયણ પ્રેરિત કરવું પડે?
A
જીબરેલિન
B
સાયટોકાઈનીન
C
ઑક્ઝિન
D
ઇથિલિન
Solution
(B) સાયટોકાઈનીન એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે કોષવિભાજનને પ્રોત્સાહન આપે છે અને પર્ણોના જીર્ણતા (ઘડપણ) ને વિલંબિત કરે છે. મૂળમાં સાયટોકાઈનીનનો છંટકાવ કરવાથી પર્ણો સુધી પોષક તત્વોનું વહન જળવાઈ રહે છે,જે ક્લોરોફિલના વિઘટનને અટકાવવામાં મદદ કરે છે અને પર્ણોને લાંબા સમય સુધી લીલા રાખે છે. આ ઘટનાને રિચમન્ડ-લેંગ અસર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
82
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
$Mimosa$ $pudica$ (લજામણી) વનસ્પતિમાં પર્ણોનું હલનચલન શેને કારણે થાય છે?
A
થર્મોનેસ્ટી (ઉષ્માગતિ)
B
સિસ્મોનેસ્ટી (કંપાનુચલન)
C
હાઇડ્રોટ્રોપિઝમ (જલાનુવર્તન)
D
કેમોનેસ્ટી (રસાયણાનુચલન)
Solution
(B) $Mimosa$ $pudica$ (લજામણી) વનસ્પતિમાં સ્પર્શ કરવાથી પર્ણોનું જે હલનચલન થાય છે તેને સિસ્મોનેસ્ટી (કંપાનુચલન) કહેવામાં આવે છે.
સિસ્મોનેસ્ટી એ વનસ્પતિમાં થતું એક પ્રકારનું નૈસ્ટિક હલનચલન છે જે સ્પર્શ,કંપન અથવા હલાવવા જેવા યાંત્રિક ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં થાય છે.
આ હલનચલન પર્ણના પાયામાં આવેલા પલ્વિનસ (પર્ણતલનો ફૂલેલો ભાગ) ના કોષોમાં ટર્ગોર દબાણ (આસુનતા) ના અચાનક ઘટાડાને કારણે થાય છે.
જ્યારે વનસ્પતિને સ્પર્શ કરવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુત અને રાસાયણિક સંકેતોને કારણે પલ્વિનસના કોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળી જાય છે,જેના પરિણામે પર્ણો બીડાઈ જાય છે.
સિસ્મોનેસ્ટી એ વનસ્પતિમાં થતું એક પ્રકારનું નૈસ્ટિક હલનચલન છે જે સ્પર્શ,કંપન અથવા હલાવવા જેવા યાંત્રિક ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં થાય છે.
આ હલનચલન પર્ણના પાયામાં આવેલા પલ્વિનસ (પર્ણતલનો ફૂલેલો ભાગ) ના કોષોમાં ટર્ગોર દબાણ (આસુનતા) ના અચાનક ઘટાડાને કારણે થાય છે.
જ્યારે વનસ્પતિને સ્પર્શ કરવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુત અને રાસાયણિક સંકેતોને કારણે પલ્વિનસના કોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળી જાય છે,જેના પરિણામે પર્ણો બીડાઈ જાય છે.
0 likesView Solution
83
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
પેરોટીડ ગ્રંથિમાંથી નીકળતી અને વેસ્ટીબ્યુલમાં ખૂલતી નલિકાને શું કહેવામાં આવે છે?
A
હાર્વેશિયન નલિકા
B
સ્ટેન્શનની નલિકા
C
વોલ્ફીયન નલિકા
D
ઇન્ટ્રા-ઓરબીટલ નલિકા
Solution
(B) પેરોટીડ ગ્રંથિઓ એ ગાલમાં આવેલી સૌથી મોટી લાળ ગ્રંથિઓ છે.
જે નલિકા પેરોટીડ ગ્રંથિમાંથી લાળને મુખગુહામાં (ખાસ કરીને બીજા ઉપરના દાઢની નજીક વેસ્ટીબ્યુલમાં) લઈ જાય છે તેને સ્ટેન્શનની નલિકા (અથવા પેરોટીડ નલિકા) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
જે નલિકા પેરોટીડ ગ્રંથિમાંથી લાળને મુખગુહામાં (ખાસ કરીને બીજા ઉપરના દાઢની નજીક વેસ્ટીબ્યુલમાં) લઈ જાય છે તેને સ્ટેન્શનની નલિકા (અથવા પેરોટીડ નલિકા) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
84
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
વોર્ટસ નલિકા (Wharton's duct) ............. સાથે સંકળાયેલી છે.
A
અધોજિહવા લાળ ગ્રંથિ
B
પેરોટીડ લાળ ગ્રંથિ
C
અધોહનું લાળ ગ્રંથિ
D
બ્રુનર્સ ગ્રંથિ
Solution
(C) માનવ શરીરમાં લાળ ગ્રંથિઓની ત્રણ જોડી આવેલી હોય છે: પેરોટીડ,અધોહનું (submandibular) અને અધોજિહવા (sublingual) ગ્રંથિઓ.
$1$. પેરોટીડ ગ્રંથિઓ સૌથી મોટી છે અને તેનો સ્ત્રાવ સ્ટેન્સન નલિકા (Stensen's duct) દ્વારા વહન પામે છે.
$2$. અધોહનું (સબમેન્ડિબ્યુલર) ગ્રંથિઓ જડબાની નીચે આવેલી હોય છે અને તેનો સ્ત્રાવ વોર્ટસ નલિકા (Wharton's duct) દ્વારા વહન પામે છે.
$3$. અધોજિહવા ગ્રંથિઓ સૌથી નાની છે અને તેનો સ્ત્રાવ રિવિનસની નલિકાઓ (ducts of Rivinus) દ્વારા વહન પામે છે.
તેથી,વોર્ટસ નલિકા એ અધોહનું લાળ ગ્રંથિ સાથે સંકળાયેલી છે.
$1$. પેરોટીડ ગ્રંથિઓ સૌથી મોટી છે અને તેનો સ્ત્રાવ સ્ટેન્સન નલિકા (Stensen's duct) દ્વારા વહન પામે છે.
$2$. અધોહનું (સબમેન્ડિબ્યુલર) ગ્રંથિઓ જડબાની નીચે આવેલી હોય છે અને તેનો સ્ત્રાવ વોર્ટસ નલિકા (Wharton's duct) દ્વારા વહન પામે છે.
$3$. અધોજિહવા ગ્રંથિઓ સૌથી નાની છે અને તેનો સ્ત્રાવ રિવિનસની નલિકાઓ (ducts of Rivinus) દ્વારા વહન પામે છે.
તેથી,વોર્ટસ નલિકા એ અધોહનું લાળ ગ્રંથિ સાથે સંકળાયેલી છે.
0 likesView Solution
85
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
હીમોગ્લોબિનના વિઘટનની મુખ્ય નીપજ કઈ છે?
A
બિલીરુબીન
B
આયર્ન
C
બિલીવર્ડીન
D
કેલ્શિયમ
Solution
(A) જ્યારે રક્તકણો તેમના જીવનકાળના અંતે (આશરે $120$ દિવસ) પહોંચે છે,ત્યારે તેમનું વિઘટન બરોળ,યકૃત અને અસ્થિમજ્જામાં થાય છે. હીમોગ્લોબિન અણુનું વિઘટન ગ્લોબિન શૃંખલાઓ અને હિમમાં થાય છે. હિમ સમૂહનું વધુ વિઘટન આયર્ન અને બિલીવર્ડીનમાં થાય છે. ત્યારબાદ બિલીવર્ડીન ઝડપથી બિલીરુબીનમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે યકૃત દ્વારા પિત્તરસમાં ઉત્સર્જિત થતું મુખ્ય રંજકદ્રવ્ય છે. તેથી,બિલીરુબીન એ હીમોગ્લોબિનના વિઘટનની અંતિમ મુખ્ય નીપજ છે.
0 likesView Solution
86
BiologyEasyMCQAIPMT · 1988
$RBC$ ....... માં જોવા મળતાં નથી.
A
દેડકો
B
ગાય
C
ઊંટ
D
વંદો
Solution
(D) વંદા જેવા કીટકોમાં રુધિરાભિસરણ તંત્ર ખુલ્લા પ્રકારનું હોય છે. તેમનું રુધિર (હિમોલિમ્ફ) હિમોગ્લોબિન જેવા શ્વસન રંજકદ્રવ્યો ધરાવતું નથી અને તેમાં $RBC$ (રક્તકણો)નો અભાવ હોય છે. તેના બદલે,ઓક્સિજનનું વહન શ્વસનનલિકા તંત્ર દ્વારા સીધું પેશીઓ સુધી થાય છે. આની સરખામણીમાં,દેડકા,ગાય અને ઊંટ પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે અને તેમના રુધિરમાં $RBC$ જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
87
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
એરિથ્રોબ્લાસ્ટોસિસ ફેટાલિસ (નવજાત શિશુનો રક્તવિલયન રોગ) નીચેનામાંથી કોના લગ્ન વચ્ચે જોવા મળે છે?
A
$Rh^{+ve}$ પુરુષ અને $Rh^{+ve}$ સ્ત્રી
B
$Rh^{+ve}$ પુરુષ અને $Rh^{-ve}$ સ્ત્રી
C
$Rh^{-ve}$ પુરુષ અને $Rh^{-ve}$ સ્ત્રી
D
$Rh^{-ve}$ પુરુષ અને $Rh^{+ve}$ સ્ત્રી
Solution
(B) એરિથ્રોબ્લાસ્ટોસિસ ફેટાલિસ ત્યારે થાય છે જ્યારે $Rh^{-ve}$ માતા $Rh^{+ve}$ ગર્ભ ધારણ કરે છે.
પ્રથમ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન,પ્રસૂતિ સમયે માતાનું રક્ત ગર્ભના $Rh$ એન્ટિજેન્સના સંપર્કમાં આવે છે,જેના કારણે માતાનું શરીર $Rh$ વિરોધી એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
ત્યારબાદની ગર્ભાવસ્થામાં,જો ગર્ભ ફરીથી $Rh^{+ve}$ હોય,તો આ માતૃત્વના એન્ટિબોડીઝ જરાયુ (placenta) ઓળંગીને ગર્ભના રક્તકણોનો નાશ કરી શકે છે,જે ગંભીર એનિમિયા અથવા કમળા તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,આ સ્થિતિ $Rh^{+ve}$ પુરુષ અને $Rh^{-ve}$ સ્ત્રી વચ્ચેના લગ્નમાં જોવા મળે છે.
પ્રથમ ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન,પ્રસૂતિ સમયે માતાનું રક્ત ગર્ભના $Rh$ એન્ટિજેન્સના સંપર્કમાં આવે છે,જેના કારણે માતાનું શરીર $Rh$ વિરોધી એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
ત્યારબાદની ગર્ભાવસ્થામાં,જો ગર્ભ ફરીથી $Rh^{+ve}$ હોય,તો આ માતૃત્વના એન્ટિબોડીઝ જરાયુ (placenta) ઓળંગીને ગર્ભના રક્તકણોનો નાશ કરી શકે છે,જે ગંભીર એનિમિયા અથવા કમળા તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,આ સ્થિતિ $Rh^{+ve}$ પુરુષ અને $Rh^{-ve}$ સ્ત્રી વચ્ચેના લગ્નમાં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
88
BiologyMediumMCQAIPMT · 1988
તંદુરસ્ત પુખ્ત મનુષ્યનું સિસ્ટોલિક અને ડાયસ્ટોલિક રુધિર દબાણ કેટલું હોય છે?
A
$80 \, mm \, Hg$ અને $80 \, mm \, Hg$
B
$70 \, mm \, Hg$ અને $120 \, mm \, Hg$
C
$120 \, mm \, Hg$ અને $80 \, mm \, Hg$
D
$50 \, mm \, Hg$ અને $80 \, mm \, Hg$
Solution
(C) એક તંદુરસ્ત પુખ્ત મનુષ્યમાં,સિસ્ટોલિક રુધિર દબાણ એ ક્ષેપકના સંકોચન દરમિયાન ધમનીની દીવાલો પર લાગતું દબાણ છે,જે સામાન્ય રીતે $120 \, mm \, Hg$ હોય છે.
ડાયસ્ટોલિક રુધિર દબાણ એ ક્ષેપકના શિથિલન (વિશ્રામ) દરમિયાન લાગતું દબાણ છે,જે સામાન્ય રીતે $80 \, mm \, Hg$ હોય છે.
તેથી,સામાન્ય રુધિર દબાણનું માપ $120/80 \, mm \, Hg$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
ડાયસ્ટોલિક રુધિર દબાણ એ ક્ષેપકના શિથિલન (વિશ્રામ) દરમિયાન લાગતું દબાણ છે,જે સામાન્ય રીતે $80 \, mm \, Hg$ હોય છે.
તેથી,સામાન્ય રુધિર દબાણનું માપ $120/80 \, mm \, Hg$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIPMT 1988?
There are 127 Biology questions from the AIPMT 1988 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 1988 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 1988 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIPMT 1988 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.