BiologyQ51–51 of 61 questions
Page 2 of 2 · Gujarati
51
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : ચેતાતંતુમાં આવેગનું વહન ચેતોપાગમ (synapse) દ્વારા ચેતાપ્રેષકો (neurotransmitters) દ્વારા પૂર્ણ થાય છે.
કારણ : ચેતોપાગમ દ્વારા વહન માટે સામાન્ય રીતે ચેતાપ્રેષકોની જરૂર પડે છે કારણ કે એક ચેતાકોષ અને બીજા ચેતાકોષ વચ્ચે એક નાની જગ્યા હોય છે,જેને ચેતોપાગમી ફાટ (synaptic cleft) કહેવાય છે.
કારણ : ચેતોપાગમ દ્વારા વહન માટે સામાન્ય રીતે ચેતાપ્રેષકોની જરૂર પડે છે કારણ કે એક ચેતાકોષ અને બીજા ચેતાકોષ વચ્ચે એક નાની જગ્યા હોય છે,જેને ચેતોપાગમી ફાટ (synaptic cleft) કહેવાય છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
Solution
(A) ચેતોપાગમ દ્વારા ચેતા આવેગનું વહન ચેતાપ્રેષકો તરીકે ઓળખાતા રાસાયણિક પદાર્થો દ્વારા થાય છે.
આ જરૂરી છે કારણ કે ચેતાકોષો ભૌતિક રીતે સતત જોડાયેલા હોતા નથી; તેઓ એક સૂક્ષ્મ અવકાશ દ્વારા અલગ પડે છે જેને ચેતોપાગમી ફાટ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ (action potential) પૂર્વ-ચેતોપાગમી છેડા સુધી પહોંચે છે,ત્યારે તે ચેતોપાગમી ફાટમાં ચેતાપ્રેષકોના મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ ચેતાપ્રેષકો ફાટમાં પ્રસરણ પામે છે અને પશ્ચ-ચેતોપાગમી પટલ પરના ગ્રાહકો સાથે જોડાય છે,જેનાથી ચેતા આવેગનું વહન આગળના ચેતાકોષમાં થાય છે.
આમ,કારણ એ સમજાવે છે કે ચેતોપાગમી વહન માટે ચેતાપ્રેષકો શા માટે જરૂરી છે.
આ જરૂરી છે કારણ કે ચેતાકોષો ભૌતિક રીતે સતત જોડાયેલા હોતા નથી; તેઓ એક સૂક્ષ્મ અવકાશ દ્વારા અલગ પડે છે જેને ચેતોપાગમી ફાટ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ (action potential) પૂર્વ-ચેતોપાગમી છેડા સુધી પહોંચે છે,ત્યારે તે ચેતોપાગમી ફાટમાં ચેતાપ્રેષકોના મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ ચેતાપ્રેષકો ફાટમાં પ્રસરણ પામે છે અને પશ્ચ-ચેતોપાગમી પટલ પરના ગ્રાહકો સાથે જોડાય છે,જેનાથી ચેતા આવેગનું વહન આગળના ચેતાકોષમાં થાય છે.
આમ,કારણ એ સમજાવે છે કે ચેતોપાગમી વહન માટે ચેતાપ્રેષકો શા માટે જરૂરી છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIIMS style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIIMS 1999?
There are 61 Biology questions from the AIIMS 1999 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIIMS 1999 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIIMS 1999 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIIMS previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIIMS 1999 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.