BiologyQ1–60 of 61 questions
Page 1 of 2 · Gujarati
1
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વર્ગીકરણ / વર્ગીકરણ વિદ્યાનો પાયાનો એકમ કયો છે?
A
પ્રજાતિ (Genus)
B
જાતિ (Species)
C
કુળ (Family)
D
ગોત્ર (Order)
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
જાતિ (Species) એ જૈવિક વર્ગીકરણમાં મુખ્ય સ્થાન ધરાવે છે.
તેને વર્ગીકરણ / વર્ગીકરણ વિદ્યાનો પાયાનો અથવા મૂળભૂત એકમ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે સમાન લક્ષણો ધરાવતા સજીવોના સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
જાતિ (Species) એ જૈવિક વર્ગીકરણમાં મુખ્ય સ્થાન ધરાવે છે.
તેને વર્ગીકરણ / વર્ગીકરણ વિદ્યાનો પાયાનો અથવા મૂળભૂત એકમ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે સમાન લક્ષણો ધરાવતા સજીવોના સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
0 likesView Solution
2
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
લીનિયસની વનસ્પતિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ કેવી છે?
A
કૃત્રિમ
B
નૈસર્ગિક
C
જાતિવિકાસીય
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં
Solution
(A) લીનિયસની વર્ગીકરણ પદ્ધતિને $Artificial$ (કૃત્રિમ) ગણવામાં આવે છે કારણ કે તે વનસ્પતિઓના માત્ર એક કે બે બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત છે,જેમ કે પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસરની સંખ્યા,ન કે વનસ્પતિના સંપૂર્ણ લક્ષણો અથવા ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો પર.
0 likesView Solution
3
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
'પેપ્ટિડોગ્લાયકેન' એ કોષદીવાલનો લાક્ષણિક ઘટક છે.
A
યુબેક્ટેરિયા અને એકકોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવો
B
બેક્ટેરિયા અને સાયનોબેક્ટેરિયા
C
આર્કિબેક્ટેરિયા અને સુકોષકેન્દ્રી સજીવો
D
મોનેરા અને પ્રોટિસ્ટાના તમામ સભ્યો
Solution
(B) પેપ્ટિડોગ્લાયકેન,જેને મ્યુરીન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે શર્કરા અને એમિનો એસિડનો બનેલો પોલિમર છે જે મોટાભાગના બેક્ટેરિયાના કોષરસ પટલની બહાર જાળી જેવું સ્તર બનાવે છે,જે કોષદીવાલનું નિર્માણ કરે છે.
સાયનોબેક્ટેરિયા એ બેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાની ઉર્જા મેળવે છે અને તેમની કોષદીવાલમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેન હોય છે.
તેથી,બેક્ટેરિયા (યુબેક્ટેરિયા) અને સાયનોબેક્ટેરિયા બંનેની કોષદીવાલમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેનની હાજરી જોવા મળે છે.
આર્કિબેક્ટેરિયાની કોષદીવાલમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેનનો અભાવ હોય છે,અને સુકોષકેન્દ્રી સજીવો (જેમ કે ફૂગ અથવા વનસ્પતિ) ની કોષદીવાલ અનુક્રમે કાઈટિન અથવા સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
સાયનોબેક્ટેરિયા એ બેક્ટેરિયાનો એક સમૂહ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાની ઉર્જા મેળવે છે અને તેમની કોષદીવાલમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેન હોય છે.
તેથી,બેક્ટેરિયા (યુબેક્ટેરિયા) અને સાયનોબેક્ટેરિયા બંનેની કોષદીવાલમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેનની હાજરી જોવા મળે છે.
આર્કિબેક્ટેરિયાની કોષદીવાલમાં પેપ્ટિડોગ્લાયકેનનો અભાવ હોય છે,અને સુકોષકેન્દ્રી સજીવો (જેમ કે ફૂગ અથવા વનસ્પતિ) ની કોષદીવાલ અનુક્રમે કાઈટિન અથવા સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
0 likesView Solution
4
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
બેક્ટેરિયલ કોષદીવાલનો એક મુખ્ય ઘટક કયો પોલીમર છે?
A
પેપ્ટીડોગ્લાયકેન
B
સેલ્યુલોઝ
C
કાઈટીન
D
ઝાયલન
Solution
(A) બેક્ટેરિયલ કોષદીવાલ મુખ્યત્વે પેપ્ટીડોગ્લાયકેન (જેને મ્યુરીન પણ કહેવાય છે) નામના પોલીમરની બનેલી હોય છે.
તે શર્કરા અને એમિનો એસિડની બનેલી હોય છે જે મોટાભાગના બેક્ટેરિયાના કોષરસ પટલની બહાર એક જાળી જેવું સ્તર બનાવે છે,જે કોષને માળખાકીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તે શર્કરા અને એમિનો એસિડની બનેલી હોય છે જે મોટાભાગના બેક્ટેરિયાના કોષરસ પટલની બહાર એક જાળી જેવું સ્તર બનાવે છે,જે કોષને માળખાકીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
0 likesView Solution
5
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
હોર્મોગોનિયા (Hormogonia) એ કોની વાનસ્પતિક પ્રજનન રચનાઓ છે?
A
યુલોથ્રિક્સ (Ulothrix)
B
સ્પાયરોગાયરા (Spirogyra)
C
ઓસિલેટોરિયા (Oscillatoria)
D
ક્લેમિડોમોનાસ (Chlamydomonas)
Solution
(C) હોર્મોગોનિયા એ તંતુઓના ટૂંકા,પ્રચલનશીલ અથવા અપ્રચલનશીલ ટુકડાઓ છે જે પિતૃ તંતુમાંથી અલગ થઈને નવી વસાહતો બનાવે છે.
આ રચનાઓ ચોક્કસ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) ની લાક્ષણિકતા છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Oscillatoria$ એ એક તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા છે જે હોર્મોગોનિયાના નિર્માણ દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનન કરે છે.
$Ulothrix$,$Spirogyra$,અને $Chlamydomonas$ એ લીલી લીલ છે અને તેમાં હોર્મોગોનિયા જોવા મળતા નથી.
આ રચનાઓ ચોક્કસ તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા (નીલ-હરિત લીલ) ની લાક્ષણિકતા છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Oscillatoria$ એ એક તંતુમય સાયનોબેક્ટેરિયા છે જે હોર્મોગોનિયાના નિર્માણ દ્વારા વાનસ્પતિક પ્રજનન કરે છે.
$Ulothrix$,$Spirogyra$,અને $Chlamydomonas$ એ લીલી લીલ છે અને તેમાં હોર્મોગોનિયા જોવા મળતા નથી.
0 likesView Solution
6
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
પ્રોટોઝોઅન પ્રોટિસ્ટનું પ્રાથમિક વર્ગીકરણ શેના આધારે કરવામાં આવે છે?
A
પ્રચલન અંગિકાઓ
B
કદ અને આકાર
C
પોષણની પદ્ધતિ
D
પ્રજનનની પદ્ધતિ
Solution
(A) પ્રોટોઝોઅન પ્રોટિસ્ટનું પ્રાથમિક વર્ગીકરણ તેમની પ્રચલન અંગિકાઓ (locomotor organelles) ના આધારે કરવામાં આવે છે,જે હલનચલન માટે વપરાતી રચનાઓ છે.
આ જૂથો નીચે મુજબ છે:
$1$. અમીબાયડ પ્રોટોઝોઆ (કૂટપાદ દ્વારા).
$2$. કશાધારી પ્રોટોઝોઆ (કશા દ્વારા).
$3$. પક્ષ્મધારી પ્રોટોઝોઆ (પક્ષ્મો દ્વારા).
$4$. સ્પોરોઝોઆ (ચેપી અવસ્થામાં વિશિષ્ટ પ્રચલન અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે).
આ જૂથો નીચે મુજબ છે:
$1$. અમીબાયડ પ્રોટોઝોઆ (કૂટપાદ દ્વારા).
$2$. કશાધારી પ્રોટોઝોઆ (કશા દ્વારા).
$3$. પક્ષ્મધારી પ્રોટોઝોઆ (પક્ષ્મો દ્વારા).
$4$. સ્પોરોઝોઆ (ચેપી અવસ્થામાં વિશિષ્ટ પ્રચલન અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે).
0 likesView Solution
7
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
$Trypanosoma$ $gambiense$ નો ચેપી તબક્કો કયો છે?
A
મેટાસાયક્લિક (Metacyclic)
B
ક્રિથિડિયલ (Crithidial)
C
લેપ્ટોમોનાસ (Leptomonas)
D
લેશમેનિયા (Leishmania)
Solution
(A) $Trypanosoma$ $gambiense$ નો ચેપી તબક્કો મેટાસાયક્લિક સ્વરૂપ છે.
આ સ્વરૂપો સેટ્સે માખી (વાહક) ની લાળ ગ્રંથિઓના પોલાણમાં વિકસે છે.
જ્યારે માખી મનુષ્યને કરડે છે, ત્યારે આ મેટાસાયક્લિક ટ્રાયપોમેસ્ટિગોટ્સ રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં દાખલ થાય છે, જેનાથી ચેપ લાગે છે.
આ સ્વરૂપો સેટ્સે માખી (વાહક) ની લાળ ગ્રંથિઓના પોલાણમાં વિકસે છે.
જ્યારે માખી મનુષ્યને કરડે છે, ત્યારે આ મેટાસાયક્લિક ટ્રાયપોમેસ્ટિગોટ્સ રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં દાખલ થાય છે, જેનાથી ચેપ લાગે છે.
0 likesView Solution
8
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
આદિ પ્રકારના વાયુરંધ્ર (stomata) શેમાં જોવા મળે છે?
A
મોસ વનસ્પતિના પર્ણો
B
મોસ વનસ્પતિની ધરી (axis)
C
મોસના પ્રાવર (capsule) નો આધારભાગ (apophysis)
D
ઉપરોક્ત તમામ
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે. મોસમાં વાયુરંધ્ર આદિ પ્રકારના ગણાય છે કારણ કે તેમાં વાયુરંધ્રને ખોલવા અને બંધ કરવા માટે જરૂરી રક્ષક કોષો (guard cells) નો અભાવ હોય છે. આ રચનાઓ ખાસ કરીને મોસના પ્રાવર (capsule) ના આધારભાગ એટલે કે $Apophysis$ પ્રદેશમાં જોવા મળે છે,જે બીજાણુજનક (sporophyte) નો વંધ્ય પાયાનો ભાગ છે.
0 likesView Solution
9
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
પ્રોથેલસ (prothallus) શું દર્શાવે છે?
A
ફર્નનો જન્યુજનક (Gametophyte)
B
આવૃત બીજધારીનો બીજાણુજનક (Sporophyte)
C
અનાવૃત બીજધારીનો બીજાણુજનક (Sporophyte)
D
ફર્નનો બીજાણુજનક (Sporophyte)
Solution
(A) પ્રોથેલસ એ ફર્નનો જન્યુજનક (gametophyte) છે.
તે એક્સોસ્પોરિક,ચપટું,લીલું,સ્વયંપોષી,હૃદય આકારનું (cordate),બહુકોષીય,અલ્પજીવી,નાનું,ઘટાડો પામેલું,પૃષ્ઠવક્ષીય (dorsiventral) અને મુક્તજીવી સ્વતંત્ર અવાહક પેશીવિહીન રચના છે.
તે એક્સોસ્પોરિક,ચપટું,લીલું,સ્વયંપોષી,હૃદય આકારનું (cordate),બહુકોષીય,અલ્પજીવી,નાનું,ઘટાડો પામેલું,પૃષ્ઠવક્ષીય (dorsiventral) અને મુક્તજીવી સ્વતંત્ર અવાહક પેશીવિહીન રચના છે.
0 likesView Solution
10
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
કઈ વનસ્પતિમાં આસંજક મૂળ (clinging roots) જોવા મળે છે?
A
ટ્રાપા (Trapa)
B
ઓર્કિડ (Orchid)
C
સ્ક્રૂ પાઈન (Screw pine)
D
પોડોસ્ટેમોન (Podostemon)
Solution
(B) ઓર્કિડ $(Orchid)$ માં,નબળા પ્રકાંડ ધરાવતી વનસ્પતિના દરેક ગાંઠ (node) પરથી ઘણા ટૂંકા,શાખિત,અસ્થાનિક મૂળ ઉદ્ભવે છે જે વનસ્પતિને આધાર પર ચઢવામાં મદદ કરે છે; આ મૂળને આસંજક મૂળ (clinging roots) કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
11
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
$Leucosolenia$ માં પાણીનો પ્રવાહ કોના દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે?
A
કોએનોસાઇટ્સ (Choanocytes)
B
પિનેકોસાઇટ્સ (Pinacocytes)
C
આર્કિયોસાઇટ્સ (Archeocytes)
D
થિસોસાઇટ્સ (Thesocytes)
Solution
(A) $Leucosolenia$ (એક પ્રકારનું વાદળી) માં પાણીનો પ્રવાહ $Choanocytes$ (જેને કોલર કોષો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) પર હાજર કશા (flagella) ના હલનચલન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
આ કોષો સ્પોન્જોસીલ અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી પર આવેલા હોય છે,અને તેમના કશાનું સંકલિત હલનચલન પાણીનો સતત પ્રવાહ બનાવે છે,જે શ્વસન,પોષણ અને ઉત્સર્જન માટે આવશ્યક છે.
આ કોષો સ્પોન્જોસીલ અને નલિકાઓની અંદરની સપાટી પર આવેલા હોય છે,અને તેમના કશાનું સંકલિત હલનચલન પાણીનો સતત પ્રવાહ બનાવે છે,જે શ્વસન,પોષણ અને ઉત્સર્જન માટે આવશ્યક છે.
0 likesView Solution
12
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
પોરીફેરા (સછિદ્ર) ના શરીરની દીવાલમાં મધ્યસ્તર કયું છે?
A
મેસોડર્મ (મધ્યગર્ભસ્તર)
B
મેસેન્કાઇમ (મધ્યશ્લેષ્મ)
C
મેસોગ્લિયા
D
મેસેન્ટરી (આંત્રયોજક)
Solution
(B) પોરીફેરામાં,શરીરની દીવાલ બહારના પિનાકોડર્મ (બાહ્યસ્તર),અંદરના કોનોડર્મ (અંતઃસ્તર) અને તેમની વચ્ચે આવેલા જેલી જેવા અકોષીય મધ્યસ્તર,જેને મેસેન્કાઇમ (અથવા મેસોહાઇલ) કહેવામાં આવે છે,તેની બનેલી હોય છે.
0 likesView Solution
13
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
પરવાળા (corals) વિશેનું સાચું વિધાન કયું છે?
A
તેઓ શાખાયુક્ત વસાહતો બનાવે છે
B
તેઓ એકાકી અથવા વસાહતી પોલીપ સ્વરૂપ ધરાવે છે
C
તેઓ વિશાળ કાય સ્વરૂપે વૃદ્ધિ પામે છે
D
આપેલ તમામ
Solution
(D) પરવાળા એ $Cnidaria$ (જેને $Coelenterata$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) સમુદાયના સભ્યો છે.
તેઓ $polypoid$ (પોલીપ) શરીર સ્વરૂપ ધરાવે છે,જે સ્થાનબદ્ધ અને નળાકાર હોય છે.
પરવાળા એકાકી અથવા વસાહતી સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
ઘણા પરવાળા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું કંકાલ સ્ત્રાવ કરે છે,જે સમય જતાં વિશાળ,શાખાયુક્ત અથવા જટિલ બંધારણોમાં વૃદ્ધિ પામે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
તેઓ $polypoid$ (પોલીપ) શરીર સ્વરૂપ ધરાવે છે,જે સ્થાનબદ્ધ અને નળાકાર હોય છે.
પરવાળા એકાકી અથવા વસાહતી સ્વરૂપે જોવા મળે છે.
ઘણા પરવાળા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું કંકાલ સ્ત્રાવ કરે છે,જે સમય જતાં વિશાળ,શાખાયુક્ત અથવા જટિલ બંધારણોમાં વૃદ્ધિ પામે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.
0 likesView Solution
14
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
$Obelia$ નું મેડ્યુસા (Medusa) કેવું હોય છે?
A
માંસાહારી
B
શાકાહારી
C
મૃતપક્ષી (Detritus feeder)
D
મિશ્રાહારી
Solution
(A) $Obelia$ નું મેડ્યુસા સ્વરૂપ ખોરાક લેવાની બાબતમાં સંપૂર્ણપણે માંસાહારી હોય છે.
તે તેના સ્પર્શકો (tentacles) અને દંશકોષો (nematocysts) નો ઉપયોગ કરીને શિકાર પકડે છે.
તેના ખોરાકમાં મુખ્યત્વે સૂક્ષ્મ કૃમિઓ,નેમેટોડ્સ,નાના કીટકો અને ક્રસ્ટેશિયન્સનો સમાવેશ થાય છે.
તે તેના સ્પર્શકો (tentacles) અને દંશકોષો (nematocysts) નો ઉપયોગ કરીને શિકાર પકડે છે.
તેના ખોરાકમાં મુખ્યત્વે સૂક્ષ્મ કૃમિઓ,નેમેટોડ્સ,નાના કીટકો અને ક્રસ્ટેશિયન્સનો સમાવેશ થાય છે.
0 likesView Solution
15
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
$Aurelia$ ના જ્ઞાનેન્દ્રિયોને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ટેન્ટિલા
B
ટેન્ટેક્યુલોસિસ્ટ
C
નેમેટોસિસ્ટ
D
ઓટોલિથ
Solution
(B) $Aurelia$ (જે સંઘ $Cnidaria$,વર્ગ $Scyphozoa$ નો સભ્ય છે) ના જ્ઞાનેન્દ્રિયોને $rhopalia$ અથવા $tentaculocysts$ કહેવામાં આવે છે.
આ રચનાઓ સીમાંત જ્ઞાનેન્દ્રિયો છે જે સંતુલન માટે $statocysts$ અને ક્યારેક પ્રકાશની સંવેદનશીલતા માટે $ocelli$ ધરાવે છે.
$Tentilla$ એ નાની સ્પર્શકો છે,$nematocysts$ એ ડંખ મારતા કોષો છે,અને $otoliths$ એ $statocysts$ ની અંદર જોવા મળતી કેલ્શિયમયુક્ત રચનાઓ છે.
આ રચનાઓ સીમાંત જ્ઞાનેન્દ્રિયો છે જે સંતુલન માટે $statocysts$ અને ક્યારેક પ્રકાશની સંવેદનશીલતા માટે $ocelli$ ધરાવે છે.
$Tentilla$ એ નાની સ્પર્શકો છે,$nematocysts$ એ ડંખ મારતા કોષો છે,અને $otoliths$ એ $statocysts$ ની અંદર જોવા મળતી કેલ્શિયમયુક્ત રચનાઓ છે.
0 likesView Solution
16
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
નીચેનામાંથી કયું પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) નું ઉદાહરણ છે?
A
ટ્રાયપેનોસોમા
B
શિસ્ટોસોમા
C
પ્લાઝમોડિયમ
D
વુકેરેરિયા
Solution
(B) $Schistosoma$ એ ટ્રેમેટોડા વર્ગનું સજીવ છે,જેને સામાન્ય રીતે બ્લડ ફ્લુક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ સમુદાયમાં આવે છે.
$Trypanosoma$ એ પ્રોટોઝોઆ (પ્રોટિસ્ટા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Plasmodium$ એ પ્રોટોઝોઆ (પ્રોટિસ્ટા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Wuchereria$ એ એસ્કેલ્મિન્થિસ (નેમેટોડા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Trypanosoma$ એ પ્રોટોઝોઆ (પ્રોટિસ્ટા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Plasmodium$ એ પ્રોટોઝોઆ (પ્રોટિસ્ટા) સમુદાયનું સજીવ છે.
$Wuchereria$ એ એસ્કેલ્મિન્થિસ (નેમેટોડા) સમુદાયનું સજીવ છે.
0 likesView Solution
17
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
લીવર ફ્લુકના જીવનચક્રમાં નીચે મુજબની અવસ્થાઓ જોવા મળે છે: $(1)$ સર્કેરિયા,$(2)$ મેટા-સર્કેરિયા,$(3)$ સ્પોરોસિસ્ટ,$(4)$ રેડિયા,$(5)$ મિરાસિડિયમ. તેમનો યોગ્ય ક્રમ કયો છે?
A
$2-1-3-5-4$
B
$5-3-4-1-2$
C
$5-4-2-1-3$
D
$5-4-3-1-2$
Solution
(B) લીવર ફ્લુક ($Fasciola$ $hepatica$) ના જીવનચક્રમાં વિવિધ ડિંભ અવસ્થાઓ ચોક્કસ ક્રમમાં જોવા મળે છે.
$1$. જીવનચક્રની શરૂઆત $Miracidium$ (મિરાસિડિયમ) ડિંભથી થાય છે,જે ઈંડામાંથી બહાર આવે છે.
$2$. $Miracidium$ મધ્યસ્થ યજમાન (ગોકળગાય) માં પ્રવેશીને $Sporocyst$ (સ્પોરોસિસ્ટ) માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$3$. ત્યારબાદ $Sporocyst$ માંથી $Redia$ (રેડિયા) ડિંભ વિકસે છે.
$4$. $Redia$ ડિંભમાંથી $Cercaria$ (સર્કેરિયા) ડિંભ ઉત્પન્ન થાય છે.
$5$. અંતે,$Cercaria$ કોથળીમય બનીને $Metacercaria$ (મેટા-સર્કેરિયા) બનાવે છે,જે મુખ્ય યજમાન માટે ચેપી અવસ્થા છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $5 \to 3 \to 4 \to 1 \to 2$ છે.
$1$. જીવનચક્રની શરૂઆત $Miracidium$ (મિરાસિડિયમ) ડિંભથી થાય છે,જે ઈંડામાંથી બહાર આવે છે.
$2$. $Miracidium$ મધ્યસ્થ યજમાન (ગોકળગાય) માં પ્રવેશીને $Sporocyst$ (સ્પોરોસિસ્ટ) માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$3$. ત્યારબાદ $Sporocyst$ માંથી $Redia$ (રેડિયા) ડિંભ વિકસે છે.
$4$. $Redia$ ડિંભમાંથી $Cercaria$ (સર્કેરિયા) ડિંભ ઉત્પન્ન થાય છે.
$5$. અંતે,$Cercaria$ કોથળીમય બનીને $Metacercaria$ (મેટા-સર્કેરિયા) બનાવે છે,જે મુખ્ય યજમાન માટે ચેપી અવસ્થા છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $5 \to 3 \to 4 \to 1 \to 2$ છે.
0 likesView Solution
18
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
રેબડાઇટ્સ (Rhabdites) શેમાં જોવા મળે છે?
A
પ્લેનેરિયા/ડુજેસિયા
B
ફેસિઓલા
C
ટીનિયા
D
ઇકિનોકોકસ
Solution
(A) રેબડાઇટ્સ એ સળીયા જેવા આકારની રચનાઓ છે જે ઘણા ટર્બેલારિયન ચપટા કૃમિઓ,જેમ કે $Planaria$ $(Dugesia)$ ની અધિસ્તર (epidermis) માં જોવા મળે છે.
આ રચનાઓ રેબડાઇટ કોષો તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો દ્વારા સ્ત્રાવિત થાય છે.
જ્યારે પ્રાણી ઉત્તેજિત થાય અથવા જોખમમાં હોય,ત્યારે આ રેબડાઇટ્સ મુક્ત થાય છે અને એક રક્ષણાત્મક શ્લેષ્મ સ્તર બનાવે છે,જે સંરક્ષણ અને પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$Fasciola$,$Taenia$,અને $Echinococcus$ એ ટ્રેમેટોડા અને સેસ્ટોડા વર્ગના છે,જે પરોપજીવી છે અને તેમાં આવી વિશિષ્ટ અધિસ્તરીય રચનાઓનો અભાવ હોય છે.
આ રચનાઓ રેબડાઇટ કોષો તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો દ્વારા સ્ત્રાવિત થાય છે.
જ્યારે પ્રાણી ઉત્તેજિત થાય અથવા જોખમમાં હોય,ત્યારે આ રેબડાઇટ્સ મુક્ત થાય છે અને એક રક્ષણાત્મક શ્લેષ્મ સ્તર બનાવે છે,જે સંરક્ષણ અને પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$Fasciola$,$Taenia$,અને $Echinococcus$ એ ટ્રેમેટોડા અને સેસ્ટોડા વર્ગના છે,જે પરોપજીવી છે અને તેમાં આવી વિશિષ્ટ અધિસ્તરીય રચનાઓનો અભાવ હોય છે.
0 likesView Solution
19
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
ઘરમાખીમાં રૂપાંતરણ (metamorphosis) નો ક્રમ કયો છે?
A
ઈંડું,નિમ્ફ,પ્યુપા અને પુખ્ત
B
ઈંડું,લાર્વા,નિમ્ફ અને પુખ્ત
C
ઈંડું,લાર્વા,પ્યુપા અને પુખ્ત
D
ઈંડું,પ્યુપા,લાર્વા અને પુખ્ત
Solution
(C) ઘરમાખી સંપૂર્ણ રૂપાંતરણ (holometabolous development) દર્શાવે છે.
તેના જીવનચક્રમાં ચાર અલગ-અલગ તબક્કાઓ હોય છે:
$1$. ઈંડું: માદા સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાં ઈંડા મૂકે છે.
$2$. લાર્વા (ઈયળ/મેગોટ): ઈંડામાંથી પગ વગરનો લાર્વા બહાર આવે છે.
$3$. પ્યુપા: લાર્વા એક રક્ષણાત્મક કવચમાં પ્યુપામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
$4$. ઈમેગો (પુખ્ત): આ અંતિમ તબક્કો છે જેમાં પ્યુપામાંથી પુખ્ત માખી બહાર આવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Egg \rightarrow Larva \rightarrow Pupa \rightarrow Adult$ છે.
તેના જીવનચક્રમાં ચાર અલગ-અલગ તબક્કાઓ હોય છે:
$1$. ઈંડું: માદા સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાં ઈંડા મૂકે છે.
$2$. લાર્વા (ઈયળ/મેગોટ): ઈંડામાંથી પગ વગરનો લાર્વા બહાર આવે છે.
$3$. પ્યુપા: લાર્વા એક રક્ષણાત્મક કવચમાં પ્યુપામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
$4$. ઈમેગો (પુખ્ત): આ અંતિમ તબક્કો છે જેમાં પ્યુપામાંથી પુખ્ત માખી બહાર આવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Egg \rightarrow Larva \rightarrow Pupa \rightarrow Adult$ છે.
0 likesView Solution
20
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વંદા $(Cockroach)$ માં ખુલ્લું પરિવહન તંત્ર શારીરિક અવરોધરૂપ નથી કારણ કે
A
હૃદય સાદું પણ ખંડિત છે
B
રુધિર રંગહીન છે
C
પરિવહન તંત્ર અને શ્વસનતંત્ર એકબીજા સાથે જોડાયેલા નથી
D
ઉત્સર્જન $Malpighian$ નલિકાઓ દ્વારા થાય છે
Solution
(C) વંદા $(Cockroach)$ માં પરિવહન તંત્ર ખુલ્લા પ્રકારનું હોય છે, જેનો અર્થ છે કે રુધિર $(haemolymph)$ શરીરની ગુહાઓ $(haemocoel)$ માં વહે છે અને પેશીઓને સીધું જ સ્નાન કરાવે છે.
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓથી વિપરીત, જ્યાં પરિવહન તંત્ર શ્વસન વાયુઓ ($O_2$ અને $CO_2$) ના વહન માટે જવાબદાર છે, વંદામાં શ્વસન માટે અલગ અને અત્યંત કાર્યક્ષમ શ્વાસનળી તંત્ર $(tracheal system)$ હોય છે.
શ્વાસનળી તંત્ર નળીઓના જાળા જેવું હોય છે જે સીધું પેશીઓને ઓક્સિજન પહોંચાડે છે અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ દૂર કરે છે.
પરિવહન તંત્ર વાયુઓના વિનિમયમાં સામેલ ન હોવાથી, બંધ રુધિરવાહિનીઓનો અભાવ તેની શારીરિક કાર્યક્ષમતામાં અવરોધરૂપ બનતો નથી.
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓથી વિપરીત, જ્યાં પરિવહન તંત્ર શ્વસન વાયુઓ ($O_2$ અને $CO_2$) ના વહન માટે જવાબદાર છે, વંદામાં શ્વસન માટે અલગ અને અત્યંત કાર્યક્ષમ શ્વાસનળી તંત્ર $(tracheal system)$ હોય છે.
શ્વાસનળી તંત્ર નળીઓના જાળા જેવું હોય છે જે સીધું પેશીઓને ઓક્સિજન પહોંચાડે છે અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ દૂર કરે છે.
પરિવહન તંત્ર વાયુઓના વિનિમયમાં સામેલ ન હોવાથી, બંધ રુધિરવાહિનીઓનો અભાવ તેની શારીરિક કાર્યક્ષમતામાં અવરોધરૂપ બનતો નથી.
0 likesView Solution
21
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
નીચેનામાંથી કયા સજીવમાં પગ મુખની નજીક સ્થાનાંતરિત થાય છે અને ભુજાઓમાં વિભાજિત થાય છે?
A
ઓસ્ટ્રિયા (Ostrea)
B
પાયલા (Pila)
C
સીપિયા (Sepia)
D
કાઈટોન (Chiton)
Solution
(C) $Sepia$ (સીપિયા) માં,જે $Cephalopoda$ (શીર્ષપાદ) વર્ગનું સભ્ય છે,પગમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળે છે. તે મુખની આસપાસના વિસ્તારમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે અને $8$ થી $10$ ભુજાઓ અથવા સ્પર્શકોમાં વિભાજિત થાય છે,જેનો ઉપયોગ શિકાર પકડવા અને પ્રચલન માટે થાય છે. આ શીર્ષપાદ પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
0 likesView Solution
22
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
એરિસ્ટોટલની લેન્ટર્ન (Aristotle's lantern) શેની સાથે સંકળાયેલ છે?
A
શ્વસન
B
ચાવવાની ક્રિયા (Mastication)
C
ઉત્સર્જન
D
આધાર
Solution
(B) એરિસ્ટોટલની લેન્ટર્ન એ સમુદ્રી અર્ચિન (વર્ગ $Echinoidea$,સમુદાય $Echinodermata$) માં જોવા મળતું એક જટિલ જડબાનું અંગ છે.
તેમાં પાંચ કેલ્કેરિયસ દાંત હોય છે જે ખોરાકને છોલવા અને દળવા માટે વપરાય છે,જેને ચાવવાની ક્રિયા (Mastication) કહેવામાં આવે છે.
તેમાં પાંચ કેલ્કેરિયસ દાંત હોય છે જે ખોરાકને છોલવા અને દળવા માટે વપરાય છે,જેને ચાવવાની ક્રિયા (Mastication) કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
23
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
બાસ્કેટ સ્ટાર કયા વર્ગમાં આવે છે?
A
ઓફિયુરોઇડિયા
B
એકિનોઇડિયા
C
એસ્ટરોઇડિયા
D
ક્રિનોઇડિયા
Solution
(A) બાસ્કેટ સ્ટાર,જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Gorgonocephalus$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Echinodermata$ સમુદાયના $Ophiuroidea$ વર્ગમાં આવે છે.
આ વર્ગના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એક મધ્યસ્થ પંચકોણીય તકતી અને પાંચ લાંબા,અત્યંત શાખિત ભુજાઓ છે,જેનો ઉપયોગ તેઓ ખોરાક મેળવવા માટે કરે છે.
આ વર્ગના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એક મધ્યસ્થ પંચકોણીય તકતી અને પાંચ લાંબા,અત્યંત શાખિત ભુજાઓ છે,જેનો ઉપયોગ તેઓ ખોરાક મેળવવા માટે કરે છે.
0 likesView Solution
24
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
પક્ષીઓના કરોડરજ્જુના મણકા લાક્ષણિક રીતે કેવા હોય છે?
A
હિટરોકોઈલસ (Heterocoelous)
B
એકોઈલસ (Acoelous)
C
ઓપિસ્થોકોઈલસ (Opisthocoelous)
D
એમ્ફિકોઈલસ (Amphicoelous)
Solution
(A) પક્ષીઓના કરોડરજ્જુના મણકા લાક્ષણિક રીતે $Heterocoelous$ હોય છે.
$Heterocoelous$ મણકામાં સેન્ટ્રમની સપાટી ઘોડાની જીન (saddle) જેવી હોય છે,જેમાં એક બાજુ એક દિશામાં બહિર્ગોળ અને બીજી દિશામાં અંતર્ગોળ હોય છે.
આ રચના પક્ષીઓની ગરદનને વધુ લવચીકતા આપે છે અને તેને સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે,જે પક્ષીઓ માટે એક વિશિષ્ટ અનુકૂલન છે.
$Heterocoelous$ મણકામાં સેન્ટ્રમની સપાટી ઘોડાની જીન (saddle) જેવી હોય છે,જેમાં એક બાજુ એક દિશામાં બહિર્ગોળ અને બીજી દિશામાં અંતર્ગોળ હોય છે.
આ રચના પક્ષીઓની ગરદનને વધુ લવચીકતા આપે છે અને તેને સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે,જે પક્ષીઓ માટે એક વિશિષ્ટ અનુકૂલન છે.
0 likesView Solution
25
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
વેબેરિયન ઓસિકલ્સ (Weberian ossicles) શેમાં જોવા મળે છે?
A
દેડકા
B
સાપ
C
માછલીઓ
D
પક્ષીઓ
Solution
(C) વેબેરિયન ઓસિકલ્સ એ કેટલીક મીઠા પાણીની માછલીઓ,જેમ કે કાર્પ અને કેટફિશમાં જોવા મળતી નાની હાડકાઓની સાંકળ છે.
આ હાડકાં વાયુ કોથળી (air bladder) ને આંતરિક કાન (auditory capsule) સાથે જોડે છે.
તેઓ વાયુ કોથળીમાંથી આવતા કંપનોને કાન સુધી પહોંચાડવાનું કાર્ય કરે છે,જેનાથી માછલીની સાંભળવાની ક્ષમતા વધે છે.
આ હાડકાં વાયુ કોથળી (air bladder) ને આંતરિક કાન (auditory capsule) સાથે જોડે છે.
તેઓ વાયુ કોથળીમાંથી આવતા કંપનોને કાન સુધી પહોંચાડવાનું કાર્ય કરે છે,જેનાથી માછલીની સાંભળવાની ક્ષમતા વધે છે.
0 likesView Solution
26
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
$Hibiscus$ (જાસુદ) નું પુષ્પ કેવું હોય છે?
A
ત્રિજ્યાસમમિતિય અને બીજાશયોપરિ
B
ત્રિજ્યાસમમિતિય અને બીજાશયાધિ
C
વ્યાસસમમિતિય અને બીજાશયાધિ
D
વ્યાસસમમિતિય અને બીજાશયોપરિ
Solution
(B) $Hibiscus$ (જાસુદ) નું પુષ્પ ત્રિજ્યાસમમિતિય (actinomorphic) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેને કેન્દ્રમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા બે સમાન ભાગોમાં વહેંચી શકાય છે.
વધુમાં,$Hibiscus$ માં બીજાશય ઉચ્ચસ્થ (superior) હોય છે,એટલે કે સ્ત્રીકેસર સૌથી ઉપરના સ્થાને હોય છે અને અન્ય પુષ્પીય ભાગો (વજ્રપત્રો,દલપત્રો અને પુંકેસરો) તેની નીચે આવેલા હોય છે. આ સ્થિતિને બીજાશયાધિ (hypogynous) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,પુષ્પ ત્રિજ્યાસમમિતિય અને બીજાશયાધિ છે.
વધુમાં,$Hibiscus$ માં બીજાશય ઉચ્ચસ્થ (superior) હોય છે,એટલે કે સ્ત્રીકેસર સૌથી ઉપરના સ્થાને હોય છે અને અન્ય પુષ્પીય ભાગો (વજ્રપત્રો,દલપત્રો અને પુંકેસરો) તેની નીચે આવેલા હોય છે. આ સ્થિતિને બીજાશયાધિ (hypogynous) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,પુષ્પ ત્રિજ્યાસમમિતિય અને બીજાશયાધિ છે.
0 likesView Solution
27
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વાહક એધા (Vascular cambium) અને ત્વક્ષૈધા (Cork cambium) એ કોના ઉદાહરણો છે?
A
પાર્શ્વીય વર્ધનશીલ પેશી (Lateral meristem)
B
અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશી (Apical meristem)
C
જલવાહક અને અન્નવાહકના ઘટકો
D
આંતરવિષ્ટ વર્ધનશીલ પેશી (Intercalary meristem)
Solution
(A) પાર્શ્વીય વર્ધનશીલ પેશીઓ ધરીમાં પાર્શ્વીય રીતે,પ્રકાંડ અને મૂળની બાજુઓને સમાંતર જોવા મળે છે.
તેઓ દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે,જે વનસ્પતિની જાડાઈમાં વધારો કરે છે.
વાહક એધા (જેમાં પુલીય,આંતરપુલીય અને બાહ્યરંભીય એધાનો સમાવેશ થાય છે) અને ત્વક્ષૈધા (phellogen) એ પાર્શ્વીય વર્ધનશીલ પેશીઓના મુખ્ય ઉદાહરણો છે.
તેઓ દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે,જે વનસ્પતિની જાડાઈમાં વધારો કરે છે.
વાહક એધા (જેમાં પુલીય,આંતરપુલીય અને બાહ્યરંભીય એધાનો સમાવેશ થાય છે) અને ત્વક્ષૈધા (phellogen) એ પાર્શ્વીય વર્ધનશીલ પેશીઓના મુખ્ય ઉદાહરણો છે.
0 likesView Solution
28
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
સિસ્ટોલિથ્સ (Cystoliths), જે ક્યારેક વનસ્પતિ કોષોમાં જમા થાય છે, તે શેના સ્ફટિકો (સમૂહ) છે?
A
કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટ
B
કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ
C
મેગ્નેશિયમ કાર્બોનેટ
D
ગ્લુકોસાઇડ્સ
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે।
સિસ્ટોલિથ્સ એ કેટલીક વનસ્પતિઓ, જેમ કે $Ficus$ \text{ } $bengalensis$ (વડ) ના અધિસ્તરીય કોષોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે।
આ રચનાઓ $CaCO_3$ (કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ) ના સ્ફટિકોના સમૂહની બનેલી હોય છે, જે ઘણીવાર દ્રાક્ષના ઝૂમખા જેવી દેખાય છે અને સેલ્યુલોઝના દાંડા દ્વારા કોષદીવાલ સાથે જોડાયેલી હોય છે।
સિસ્ટોલિથ્સ એ કેટલીક વનસ્પતિઓ, જેમ કે $Ficus$ \text{ } $bengalensis$ (વડ) ના અધિસ્તરીય કોષોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે।
આ રચનાઓ $CaCO_3$ (કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ) ના સ્ફટિકોના સમૂહની બનેલી હોય છે, જે ઘણીવાર દ્રાક્ષના ઝૂમખા જેવી દેખાય છે અને સેલ્યુલોઝના દાંડા દ્વારા કોષદીવાલ સાથે જોડાયેલી હોય છે।
0 likesView Solution
29
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
રુધિરવાહિનીઓની અંદર રુધિર જામી જતું નથી,કારણ કે તેમાં નીચેનામાંથી શું હાજર હોય છે?
A
હેપરિન
B
ફાઈબ્રિનોજન
C
વિટામિન $K$
D
થ્રોમ્બિન
Solution
(A) યકૃત એક પ્રતિ-સ્કંદક (anticoagulant) પદાર્થ ઉત્પન્ન કરે છે,જે હેપરિન તરીકે ઓળખાતો હેટરો-પોલિસેકેરાઈડ છે.
આ પદાર્થ રુધિરવાહિનીઓની અંદર થ્રોમ્બિન અને અન્ય સ્કંદન કારકોની ક્રિયાને અવરોધીને રુધિરને જામી જતું અટકાવે છે.
આ પદાર્થ રુધિરવાહિનીઓની અંદર થ્રોમ્બિન અને અન્ય સ્કંદન કારકોની ક્રિયાને અવરોધીને રુધિરને જામી જતું અટકાવે છે.
0 likesView Solution
30
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
નવી સંશ્લેષિત પ્રોટીનને તેમના ગંતવ્ય સ્થાન સુધી પહોંચાડવા અને તેમાં ફેરફાર કરવા માટે જવાબદાર મુખ્ય અંગિકા કઈ છે?
A
હરિતકણ
B
કણાભસૂત્ર
C
લાયસોઝોમ
D
ગોલ્ગી પ્રસાધન
Solution
(D) $\text{ગોલ્ગી}$ $\text{પ્રસાધન}$ એ $\text{અંતઃકોષરસજાળ}$ ($Endoplasmic$ $reticulum$) દ્વારા સંશ્લેષિત પ્રોટીનના ફેરફાર, વર્ગીકરણ અને પેકેજિંગ માટે જવાબદાર મુખ્ય અંગિકા છે।
જ્યારે પ્રોટીન $\text{ખરબચડી}$ $\text{અંતઃકોષરસજાળ}$ $(RER)$ માં સંશ્લેષિત થાય છે, ત્યારે તેને પુટિકાઓ દ્વારા $\text{ગોલ્ગી}$ $\text{પ્રસાધન}$માં મોકલવામાં આવે છે।
$\text{ગોલ્ગી}$ $\text{પ્રસાધન}$ની અંદર, આ પ્રોટીન ગ્લાયકોસિલેશન જેવા ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે અને ત્યારબાદ તેને કોષરસ પટલ, લાયસોઝોમ અથવા કોષની બહાર સ્ત્રાવ કરવા જેવા ચોક્કસ ગંતવ્ય સ્થાનો પર મોકલવામાં આવે છે।
જ્યારે પ્રોટીન $\text{ખરબચડી}$ $\text{અંતઃકોષરસજાળ}$ $(RER)$ માં સંશ્લેષિત થાય છે, ત્યારે તેને પુટિકાઓ દ્વારા $\text{ગોલ્ગી}$ $\text{પ્રસાધન}$માં મોકલવામાં આવે છે।
$\text{ગોલ્ગી}$ $\text{પ્રસાધન}$ની અંદર, આ પ્રોટીન ગ્લાયકોસિલેશન જેવા ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે અને ત્યારબાદ તેને કોષરસ પટલ, લાયસોઝોમ અથવા કોષની બહાર સ્ત્રાવ કરવા જેવા ચોક્કસ ગંતવ્ય સ્થાનો પર મોકલવામાં આવે છે।
0 likesView Solution
31
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
કોષચક્રના ક્રમ વિશે,નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$G_1, G_2, S$ અને $M$
B
$S, G_1, G_2$ અને $M$
C
$G_1, S, G_2$ અને $M$
D
$G_2, S, G_1$ અને $M$
Solution
(C) કોષચક્ર એ કોષમાં થતી ઘટનાઓની શ્રેણી છે જે તેના વિભાજન અને બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન કરવા માટે તેના $DNA$ ના સ્વયંજનન તરફ દોરી જાય છે.
તે બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ તબક્કો (Gap $1$),$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ),અને $G_2$ તબક્કો (Gap $2$).
આ તબક્કાઓનો ક્રમ $G_1 \rightarrow S \rightarrow G_2 \rightarrow M$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $G_1, S, G_2$ અને $M$ છે.
તે બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજન).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ તબક્કો (Gap $1$),$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણ),અને $G_2$ તબક્કો (Gap $2$).
આ તબક્કાઓનો ક્રમ $G_1 \rightarrow S \rightarrow G_2 \rightarrow M$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $G_1, S, G_2$ અને $M$ છે.
0 likesView Solution
32
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
નીચેનામાંથી કોણ પાણી અને ખનિજ ક્ષારોના શોષણમાં મદદ કરે છે?
A
માયકોરાઇઝા
B
એનાબેના
C
નોસ્ટોક
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(A) માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ જોડાણમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ (hyphae) ખૂબ જ વિશાળ સપાટી ધરાવે છે જે જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજ ક્ષારોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જે પછી વનસ્પતિને પૂરા પાડવામાં આવે છે.
બદલામાં,વનસ્પતિ ફૂગને શર્કરા અને અન્ય કાર્બનિક પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
આ જોડાણમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ (hyphae) ખૂબ જ વિશાળ સપાટી ધરાવે છે જે જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજ ક્ષારોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જે પછી વનસ્પતિને પૂરા પાડવામાં આવે છે.
બદલામાં,વનસ્પતિ ફૂગને શર્કરા અને અન્ય કાર્બનિક પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
33
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
ગ્લુકોઝનું ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર કરતો ઉત્સેચક કયો છે?
A
ફોસ્ફોરાયલેઝ
B
ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટ
C
હેક્સોકાઈનેઝ
D
ગ્લુકોઝ સિન્થેટેઝ
Solution
(C) ગ્લાયકોલિસિસના પ્રથમ તબક્કામાં,$ATP$ અને $Mg^{2+}$ આયનોની હાજરીમાં હેક્સોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ગ્લુકોઝનું ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં ફોસ્ફોરાયલેશન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રતિવર્તી નથી અને તેમાં $ATP$ નો એક અણુ વપરાય છે.
આ પ્રક્રિયા પ્રતિવર્તી નથી અને તેમાં $ATP$ નો એક અણુ વપરાય છે.
0 likesView Solution
34
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
કલિકા સુષુપ્તતા (Bud dormancy) કોના દ્વારા પ્રેરિત થાય છે?
A
$ABA$
B
$IAA$
C
ઇથિલીન
D
જિબરેલિક એસિડ
Solution
(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે શિયાળાની શરૂઆત સાથે કલિકા સુષુપ્તતાને પ્રેરિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેથી વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓથી બચાવી શકાય.
તેથી,કલિકામાં સુષુપ્તતા લાવવા માટે $ABA$ જવાબદાર છે.
તે શિયાળાની શરૂઆત સાથે કલિકા સુષુપ્તતાને પ્રેરિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેથી વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓથી બચાવી શકાય.
તેથી,કલિકામાં સુષુપ્તતા લાવવા માટે $ABA$ જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
35
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
આપણા શરીરમાં યકૃત (Liver) શું સંગ્રહિત કરે છે?
A
વિટામિન $A$
B
વિટામિન $D$
C
વિટામિન $B_{12}$
D
આ તમામ
Solution
(D) યકૃત વિવિધ ચરબીમાં દ્રાવ્ય અને પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સના સંગ્રહમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,યકૃતના કોષો (હેપેટોસાઇટ્સ) તેના પુરોગામી કેરોટીનમાંથી વિટામિન $A$ નું સંશ્લેષણ કરવામાં સક્ષમ છે.
વધુમાં,યકૃત માનવ શરીરમાં વિટામિન $A$,વિટામિન $D$ અને વિટામિન $B_{12}$ માટે પ્રાથમિક સંગ્રહસ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,યકૃતના કોષો (હેપેટોસાઇટ્સ) તેના પુરોગામી કેરોટીનમાંથી વિટામિન $A$ નું સંશ્લેષણ કરવામાં સક્ષમ છે.
વધુમાં,યકૃત માનવ શરીરમાં વિટામિન $A$,વિટામિન $D$ અને વિટામિન $B_{12}$ માટે પ્રાથમિક સંગ્રહસ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.
0 likesView Solution
36
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
રુધિરવાહિનીમાં રુધિરના ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયાને અટકાવતું પ્રોટીન કયું છે?
A
ત્રાકકણો (Platelets)
B
ગોલીય પ્રોટીન (Globular protein)
C
આલ્બ્યુમિન (Albumin)
D
હેપરિન (Heparin)
Solution
(D) હેપરિન એ યકૃત અને માસ્ટ કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કુદરતી પ્રતિ-સ્કંદક (anticoagulant) છે.
તે પ્રોથ્રોમ્બિનમાંથી થ્રોમ્બિનના નિર્માણને અટકાવીને રુધિરવાહિનીઓની અંદર રુધિરને ગંઠાઈ જતું અટકાવે છે.
આથી,તે રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં રુધિરને પ્રવાહી અવસ્થામાં જાળવી રાખે છે.
તે પ્રોથ્રોમ્બિનમાંથી થ્રોમ્બિનના નિર્માણને અટકાવીને રુધિરવાહિનીઓની અંદર રુધિરને ગંઠાઈ જતું અટકાવે છે.
આથી,તે રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં રુધિરને પ્રવાહી અવસ્થામાં જાળવી રાખે છે.
0 likesView Solution
37
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
ઇન્ટરવ્યુ સમયે હૃદયના ધબકારા વધવાનું કારણ શું છે?
A
કોર્ટિકોટ્રોફિક હોર્મોન
B
રેનિનનો વધુ પડતો સ્ત્રાવ
C
એડ્રેનાલિનનો સ્ત્રાવ
D
એન્ટિ-ડાયયુરેટિક હોર્મોનનો સ્ત્રાવ
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ઇન્ટરવ્યુ જેવી તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન,શરીર 'ફાઇટ-ઓર-ફ્લાઇટ' (લડો અથવા ભાગો) પ્રતિભાવ આપે છે. એડ્રિનલ મેડ્યુલા રુધિરમાં એડ્રેનાલિન (એપિનેફ્રાઇન) હોર્મોનનો સ્ત્રાવ કરે છે. એડ્રેનાલિન હૃદયના ધબકારા અને હૃદયના સંકોચનની શક્તિમાં વધારો કરે છે જેથી શરીરને તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપવા માટે તૈયાર કરી શકાય.
0 likesView Solution
38
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
ઓર્નિથિન ચક્રની અંતિમ નીપજ કઈ છે?
A
યુરિયા
B
એમોનિયા
C
યુરિક એસિડ
D
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
Solution
(A) ઓર્નિથિન ચક્ર,જેને યુરિયા ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક ચયાપચયની પ્રક્રિયા છે જે યકૃતના કોષોમાં ઝેરી એમોનિયાને યુરિયામાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયા યુરિયાત્યાગી (ureotelic) પ્રાણીઓ માટે નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરાનો સુરક્ષિત રીતે નિકાલ કરવા માટે આવશ્યક છે.
તેથી,ઓર્નિથિન ચક્રની અંતિમ નીપજ યુરિયા છે.
આ પ્રક્રિયા યુરિયાત્યાગી (ureotelic) પ્રાણીઓ માટે નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરાનો સુરક્ષિત રીતે નિકાલ કરવા માટે આવશ્યક છે.
તેથી,ઓર્નિથિન ચક્રની અંતિમ નીપજ યુરિયા છે.
0 likesView Solution
39
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
નીચેનામાંથી શું પક્ષીઓમાં જોવા મળતું નથી?
A
અગ્રબાહુ મેખલા (Pectoral girdle)
B
પશ્વબાહુ મેખલા (Pelvic girdle)
C
પશ્વ ઉપાંગ (Hind limb)
D
અગ્ર ઉપાંગ (Fore limb)
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે. પક્ષીઓમાં,અગ્ર ઉપાંગો (Fore limbs) પાંખોમાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે જે ઉડવા માટે મદદરૂપ થાય છે. તેથી,તેમની પાસે અન્ય ચતુષ્પાદ પ્રાણીઓની જેમ સામાન્ય અગ્ર ઉપાંગો હોતા નથી.
0 likesView Solution
40
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
નીચેનામાંથી કઈ ગ્રંથિ દેડકાના ટેડપોલના કાયાંતરણ (metamorphosis) માં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે?
A
એડ્રિનલ
B
થાઇમસ
C
સ્વાદુપિંડ
D
થાઇરોઇડ
Solution
(D) . $\text{થાઇરોઇડ}$ ગ્રંથિ દેડકાના ટેડપોલના કાયાંતરણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે। $\text{થાઇરોઇડ}$ અંતઃસ્ત્રાવો, ખાસ કરીને $\text{થાયરોક્સિન}$, કાયાંતરણની પ્રક્રિયાને શરૂ કરે છે અને તેનું નિયમન કરે છે। કાયાંતરણ એ એક જૈવિક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા પ્રાણી જન્મ અથવા ઈંડામાંથી બહાર આવ્યા પછી શારીરિક રીતે વિકાસ પામે છે, જેમાં કોષોની વૃદ્ધિ અને વિભેદન દ્વારા પ્રાણીના શરીરની રચનામાં સ્પષ્ટ અને ઝડપી ફેરફાર થાય છે, જે ડિંભ (larva) ને પુખ્ત પ્રાણીમાં રૂપાંતરિત કરે છે।
0 likesView Solution
41
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
નીચેનામાંથી કયો અંતઃસ્ત્રાવ એમિનો એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે?
A
એસ્ટ્રોજન
B
એપિનેફ્રાઇન
C
પ્રોજેસ્ટેરોન
D
પ્રોસ્ટાગ્લેન્ડિન
Solution
(B) એપિનેફ્રાઇન એ એમિનો એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે. ખાસ કરીને,તે ટાયરોસિન નામના એમિનો એસિડમાંથી બને છે. તે કેટેકોલામાઇન્સના વર્ગમાં આવે છે,જેનું સંશ્લેષણ એડ્રિનલ મેડ્યુલામાં થાય છે. આની સરખામણીમાં,એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોન એ સ્ટીરોઇડ અંતઃસ્ત્રાવો છે,અને પ્રોસ્ટાગ્લેન્ડિન એ ફેટી એસિડના વ્યુત્પન્ન છે.
0 likesView Solution
42
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
કોન્સ (Conn's) રોગ કોના અતિશય સ્ત્રાવને કારણે થાય છે?
A
$ADH$
B
$ACTH$
C
એલ્ડોસ્ટેરોન
D
ઓક્સિટોસિન
Solution
(C) કોન્સ (Conn's) રોગ,જેને પ્રાઈમરી હાઈપરએલ્ડોસ્ટેરોનિઝમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એડ્રિનલ ગ્રંથિ દ્વારા એલ્ડોસ્ટેરોન હોર્મોનના અતિશય ઉત્પાદન દ્વારા થતી સ્થિતિ છે.
આ અતિશય સ્ત્રાવને કારણે કિડનીમાં સોડિયમ અને પાણીનું પુનઃશોષણ વધે છે,જેના પરિણામે રુધિરનું કદ અને બ્લડ પ્રેશર વધે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આ અતિશય સ્ત્રાવને કારણે કિડનીમાં સોડિયમ અને પાણીનું પુનઃશોષણ વધે છે,જેના પરિણામે રુધિરનું કદ અને બ્લડ પ્રેશર વધે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
43
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
એડાફોલોજી (Edaphology) એ કોની વચ્ચેનો સંબંધ છે?
A
વનસ્પતિ અને જીવાવરણ
B
પ્રાણી અને નિવસનતંત્ર
C
જમીન અને સજીવો
D
જમીન અને જીવાવરણ
Solution
(C) એડાફોલોજી એ જમીન વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે સજીવો,ખાસ કરીને વનસ્પતિઓ પર જમીનની અસર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તે જમીનના ગુણધર્મો અને જમીનના પર્યાવરણ પર આધાર રાખતા સજીવો વચ્ચેના સંબંધની તપાસ કરે છે. તેથી,તેને જમીન અને સજીવો વચ્ચેના સંબંધના અભ્યાસ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
44
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : પક્ષીઓમાં એક અંડાશય હોય છે.
કારણ : આ ઉડાન માટે શરીરનું વજન ઘટાડે છે.
કારણ : આ ઉડાન માટે શરીરનું વજન ઘટાડે છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
Solution
(A) પક્ષીઓમાં સામાન્ય રીતે માત્ર એક જ કાર્યશીલ અંડાશય (ડાબી બાજુનું) હોય છે,જે ઉડાન દરમિયાન શરીરનું વજન ઘટાડવા માટેનું એક ઉત્ક્રાંતિજન્ય અનુકૂલન છે. આ અનુકૂલન પક્ષીઓને સરળતાથી ઉડવામાં મદદ કરે છે. તેથી,વિધાન સાચું છે અને કારણ આ શારીરિક લક્ષણ માટે યોગ્ય સમજૂતી આપે છે.
0 likesView Solution
45
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં અનિશ્ચિત વૃદ્ધિ માટે વર્ધનશીલ પ્રદેશો હોય છે.
કારણ : ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં મૂળ અને પ્રરોહના અગ્રભાગો હોય છે.
કારણ : ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓમાં મૂળ અને પ્રરોહના અગ્રભાગો હોય છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
Solution
(A) મૂળનો અગ્રભાગ અને પ્રરોહનો અગ્રભાગ સ્વભાવે વર્ધનશીલ (meristematic) હોય છે.
આ વર્ધનશીલ પેશીઓ ઉદ્ભવમાં ભ્રૂણીય હોય છે.
તેઓ ઉદ્ભવમાં પ્રાથમિક છે કારણ કે તે ભ્રૂણીય પેશીઓમાંથી વિકસે છે અને કાર્યમાં પ્રાથમિક છે કારણ કે તે વનસ્પતિનું પ્રાથમિક બંધારણ બનાવે છે,જેમ કે મૂળનો અગ્રભાગ અને પ્રરોહનો અગ્રભાગ,જે વનસ્પતિના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
આ વર્ધનશીલ પ્રદેશો વનસ્પતિના સમગ્ર જીવન દરમિયાન સક્રિય રહેતા હોવાથી,ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓ અનિશ્ચિત વૃદ્ધિનું લક્ષણ દર્શાવે છે.
તેથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
આ વર્ધનશીલ પેશીઓ ઉદ્ભવમાં ભ્રૂણીય હોય છે.
તેઓ ઉદ્ભવમાં પ્રાથમિક છે કારણ કે તે ભ્રૂણીય પેશીઓમાંથી વિકસે છે અને કાર્યમાં પ્રાથમિક છે કારણ કે તે વનસ્પતિનું પ્રાથમિક બંધારણ બનાવે છે,જેમ કે મૂળનો અગ્રભાગ અને પ્રરોહનો અગ્રભાગ,જે વનસ્પતિના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
આ વર્ધનશીલ પ્રદેશો વનસ્પતિના સમગ્ર જીવન દરમિયાન સક્રિય રહેતા હોવાથી,ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓ અનિશ્ચિત વૃદ્ધિનું લક્ષણ દર્શાવે છે.
તેથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
0 likesView Solution
46
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : ઉત્સેચકો પાસે સક્રિય સ્થાનો (active sites) હોય છે અને પ્રક્રિયાર્થીઓ (substrates) પાસે તેમની સપાટી પર પ્રતિક્રિયાશીલ સ્થાનો હોય છે.
કારણ : સક્રિય અને પ્રતિક્રિયાશીલ સ્થાનો ઉત્સેચક અને પ્રક્રિયાર્થીના અણુઓને એકબીજાથી દૂર ધકેલે છે.
કારણ : સક્રિય અને પ્રતિક્રિયાશીલ સ્થાનો ઉત્સેચક અને પ્રક્રિયાર્થીના અણુઓને એકબીજાથી દૂર ધકેલે છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી હોય.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી ન હોય.
C
જો વિધાન સાચું હોય પરંતુ કારણ ખોટું હોય.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા હોય.
Solution
(C) ઉત્સેચકો એ જૈવિક ઉદ્દીપકો છે જે રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં કોઈ કાયમી ફેરફાર પામ્યા વિના પ્રક્રિયાનો વેગ વધારે છે.
ઉત્સેચકો પાસે ચોક્કસ વિસ્તારો હોય છે જેને સક્રિય સ્થાનો કહેવાય છે,જે પ્રક્રિયાર્થીના અણુઓ સાથે જોડાઈને ઉત્સેચક-પ્રક્રિયાર્થી સંકુલ બનાવે છે.
આ સક્રિય સ્થાનો પ્રક્રિયાર્થીને આકર્ષવા અને પકડી રાખવા માટે રચાયેલા હોય છે,તેમને દૂર ધકેલવા માટે નહીં.
તેથી,વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે કારણ કે તે અપાકર્ષણ બળનું વર્ણન કરે છે,જ્યારે વાસ્તવમાં આ પ્રક્રિયા ચોક્કસ જોડાણ અને આકર્ષણ પર આધારિત છે.
ઉત્સેચકો પાસે ચોક્કસ વિસ્તારો હોય છે જેને સક્રિય સ્થાનો કહેવાય છે,જે પ્રક્રિયાર્થીના અણુઓ સાથે જોડાઈને ઉત્સેચક-પ્રક્રિયાર્થી સંકુલ બનાવે છે.
આ સક્રિય સ્થાનો પ્રક્રિયાર્થીને આકર્ષવા અને પકડી રાખવા માટે રચાયેલા હોય છે,તેમને દૂર ધકેલવા માટે નહીં.
તેથી,વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે કારણ કે તે અપાકર્ષણ બળનું વર્ણન કરે છે,જ્યારે વાસ્તવમાં આ પ્રક્રિયા ચોક્કસ જોડાણ અને આકર્ષણ પર આધારિત છે.
0 likesView Solution
47
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન: વનસ્પતિના ભાગો પર મીણ અને ક્યુટિનનું પડ બાષ્પોત્સર્જન ઘટાડે છે.
કારણ: આ અનુકૂલનો મરુદભિદ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
કારણ: આ અનુકૂલનો મરુદભિદ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
Solution
(A) પર્ણો અને પ્રકાંડની સપાટી પર મીણ અને ક્યુટિનનું પડ પાણીના વ્યયને રોકવા માટે અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનાથી બાષ્પોત્સર્જનનો દર નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે.
આ રચનાત્મક અનુકૂલન મરુદભિદ (xerophytes) વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે પાણીની અછતવાળા વાતાવરણમાં ટકી રહેવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
આથી,આ પડની હાજરી એ શુષ્ક નિવાસસ્થાનોમાં પાણીનો વ્યય ઘટાડવા માટેનું સીધું ઉત્ક્રાંતિજન્ય અનુકૂલન હોવાથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
આ રચનાત્મક અનુકૂલન મરુદભિદ (xerophytes) વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે પાણીની અછતવાળા વાતાવરણમાં ટકી રહેવા માટે અનુકૂલિત હોય છે.
આથી,આ પડની હાજરી એ શુષ્ક નિવાસસ્થાનોમાં પાણીનો વ્યય ઘટાડવા માટેનું સીધું ઉત્ક્રાંતિજન્ય અનુકૂલન હોવાથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
0 likesView Solution
48
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : બાષ્પોત્સર્જનમાં પ્રકાશ ખૂબ જ મહત્વનું પરિબળ છે.
કારણ : પ્રકાશ વાયુરંધ્રને ખોલે છે અને અંધકાર વાયુરંધ્રને બંધ કરે છે. તેથી,પ્રકાશમાં બાષ્પોત્સર્જન વધે છે અને અંધકારમાં ઘટે છે.
કારણ : પ્રકાશ વાયુરંધ્રને ખોલે છે અને અંધકાર વાયુરંધ્રને બંધ કરે છે. તેથી,પ્રકાશમાં બાષ્પોત્સર્જન વધે છે અને અંધકારમાં ઘટે છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી હોય.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી ન હોય.
C
જો વિધાન સાચું હોય પરંતુ કારણ ખોટું હોય.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા હોય.
Solution
(A) પ્રકાશ એ બાષ્પોત્સર્જનના દરને અસર કરતું એક મહત્વનું પર્યાવરણીય પરિબળ છે.
મોટાભાગની વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે $CO_2$ મેળવવાના હેતુથી પ્રકાશની હાજરીમાં વાયુરંધ્રો ખુલે છે.
જ્યારે વાયુરંધ્રો ખુલે છે,ત્યારે પાણીની વરાળ બહાર નીકળવાનો માર્ગ ખુલે છે,જેનાથી બાષ્પોત્સર્જનનો દર વધે છે.
તેનાથી વિપરીત,અંધકારમાં પાણીના સંરક્ષણ માટે વાયુરંધ્રો બંધ થઈ જાય છે,જે બાષ્પોત્સર્જનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
આમ,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
મોટાભાગની વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે $CO_2$ મેળવવાના હેતુથી પ્રકાશની હાજરીમાં વાયુરંધ્રો ખુલે છે.
જ્યારે વાયુરંધ્રો ખુલે છે,ત્યારે પાણીની વરાળ બહાર નીકળવાનો માર્ગ ખુલે છે,જેનાથી બાષ્પોત્સર્જનનો દર વધે છે.
તેનાથી વિપરીત,અંધકારમાં પાણીના સંરક્ષણ માટે વાયુરંધ્રો બંધ થઈ જાય છે,જે બાષ્પોત્સર્જનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
આમ,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
0 likesView Solution
49
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન: કણાભસૂત્ર પ્રકાશસંશ્લેષણમાં મદદ કરે છે.
કારણ: કણાભસૂત્રમાં અંધકાર પ્રક્રિયા માટેના ઉત્સેચકો હોય છે.
કારણ: કણાભસૂત્રમાં અંધકાર પ્રક્રિયા માટેના ઉત્સેચકો હોય છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
Solution
(D) વિધાન ખોટું છે કારણ કે કણાભસૂત્ર કોષીય શ્વસનનું સ્થાન છે,પ્રકાશસંશ્લેષણનું નહીં. પ્રકાશસંશ્લેષણ હરિતકણમાં થાય છે.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે અંધકાર પ્રક્રિયા (કેલ્વિન ચક્ર) માટેના ઉત્સેચકો હરિતકણના આધારકમાં (Stroma) આવેલા હોય છે,કણાભસૂત્રમાં નહીં.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
કારણ પણ ખોટું છે કારણ કે અંધકાર પ્રક્રિયા (કેલ્વિન ચક્ર) માટેના ઉત્સેચકો હરિતકણના આધારકમાં (Stroma) આવેલા હોય છે,કણાભસૂત્રમાં નહીં.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
0 likesView Solution
50
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : $SA$ નોડના સ્નાયુ તંતુઓ તમામ હૃદયના સ્નાયુઓમાં સૌથી ઓછી લયબદ્ધતા ધરાવે છે.
કારણ : આ હકીકતને કારણે,તે સૌથી વધુ દરે ઉત્તેજક તરંગો શરૂ કરી શકે છે.
કારણ : આ હકીકતને કારણે,તે સૌથી વધુ દરે ઉત્તેજક તરંગો શરૂ કરી શકે છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન ખોટું છે પરંતુ કારણ સાચું છે.
Solution
(D) $SA$ નોડ (સાઈનોએટ્રિયલ નોડ) હૃદયના કુદરતી પેસમેકર તરીકે ઓળખાય છે. તે વિશિષ્ટ હૃદયના સ્નાયુ તંતુઓનું બનેલું છે જે સૌથી વધુ લયબદ્ધતા ધરાવે છે,સૌથી ઓછી નહીં. આ ઉચ્ચ લયબદ્ધતાને કારણે,તે સૌથી ઝડપી દરે ઉત્તેજક આવેગ ઉત્પન્ન કરી શકે છે,જે સમગ્ર હૃદય માટે ગતિ નક્કી કરે છે. વિધાનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે $SA$ નોડ સૌથી ઓછી લયબદ્ધતા ધરાવે છે,તેથી વિધાન ખોટું છે. જો કે,કારણ સાચું છે કે તે સૌથી વધુ દરે ઉત્તેજક તરંગો શરૂ કરે છે. તેથી,વિધાન ખોટું છે,પરંતુ કારણ સાચું છે.
0 likesView Solution
51
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
મેલેરિયાના પરોપજીવીનું સ્પોરોગોની (Sporogony) ક્યાં થાય છે?
A
મનુષ્યનું યકૃત
B
મનુષ્યના $RBCs$
C
મચ્છરની જઠરની દીવાલ
D
મચ્છરની લાળ ગ્રંથિઓ
Solution
(C) મેલેરિયાના પરોપજીવી $(Plasmodium)$ નું જીવનચક્ર બે યજમાનમાં પૂર્ણ થાય છે: મનુષ્ય અને માદા $Anopheles$ મચ્છર.
સ્પોરોગોની એ જીવનચક્રનો તે તબક્કો છે જેમાં સ્પોરોઝોઈટ્સનું નિર્માણ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા માદા $Anopheles$ મચ્છરની જઠરની દીવાલમાં થાય છે.
ફલન અને વિકાસ પછી,સ્પોરોઝોઈટ્સ મચ્છરની લાળ ગ્રંથિઓમાં સ્થળાંતર કરે છે,જ્યાંથી તે નવા મનુષ્ય યજમાનમાં ફેલાય છે.
સ્પોરોગોની એ જીવનચક્રનો તે તબક્કો છે જેમાં સ્પોરોઝોઈટ્સનું નિર્માણ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા માદા $Anopheles$ મચ્છરની જઠરની દીવાલમાં થાય છે.
ફલન અને વિકાસ પછી,સ્પોરોઝોઈટ્સ મચ્છરની લાળ ગ્રંથિઓમાં સ્થળાંતર કરે છે,જ્યાંથી તે નવા મનુષ્ય યજમાનમાં ફેલાય છે.
0 likesView Solution
52
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
$Nepenthes$ $khasiana$ એ એક:
A
ફૂગનાશક અને જલપ્લાવિત જમીનનો છોડ
B
કીટાહારી અને ભયંકર રીતે લુપ્તપ્રાય છોડ
C
ફૂગનાશક અને લુપ્તપ્રાય છોડ
D
કીટાહારી અને જલપ્લાવિત જમીનનો છોડ
Solution
(B) $Nepenthes$ $khasiana$, જે સામાન્ય રીતે કળશપર્ણ (pitcher plant) તરીકે ઓળખાય છે, તે ભારતનાં મેઘાલયની ખાસી ટેકરીઓમાં જોવા મળતી કીટાહારી વનસ્પતિ છે.
તે નિવાસસ્થાનના નાશ અને વધુ પડતા સંગ્રહને કારણે લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.
તેથી, તે કીટાહારી અને લુપ્તપ્રાય બંને પ્રકારની વનસ્પતિ છે.
તે નિવાસસ્થાનના નાશ અને વધુ પડતા સંગ્રહને કારણે લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે.
તેથી, તે કીટાહારી અને લુપ્તપ્રાય બંને પ્રકારની વનસ્પતિ છે.
0 likesView Solution
53
BiologyEasyMCQAIIMS · 1999
ક્યુમ્યુલસ (Cumulus) કોને આવરે છે?
A
અંડાશય
B
અંડકોષ
C
ભ્રૂણ
D
આપેલ તમામ
Solution
(B) ક્યુમ્યુલસ oophorus (અથવા ક્યુમ્યુલસ ઓવેરિકસ) એ ફોલિક્યુલર કોષો (મેમ્બ્રાના ગ્રેન્યુલોસા કોષો) નો સમૂહ છે જે ગ્રાફિયન ફોલિકલમાં અંડકોષ (ovum) ને ઘેરી લે છે. તેથી,ક્યુમ્યુલસ અંડકોષને આવરે છે.
0 likesView Solution
54
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
જો એક સમયુગ્મી લાલ પુષ્પ ધરાવતા છોડનું સંકરણ એક સમયુગ્મી સફેદ પુષ્પ ધરાવતા છોડ સાથે કરવામાં આવે,તો સંતતિ કેવી હશે?
A
અડધા લાલ પુષ્પ ધરાવતા
B
અડધા સફેદ પુષ્પ ધરાવતા
C
બધા જ લાલ પુષ્પ ધરાવતા
D
અડધા ગુલાબી પુષ્પ ધરાવતા
Solution
(C) મેન્ડલના પ્રભુતાના નિયમ મુજબ,જ્યારે એક સમયુગ્મી પ્રભાવી છોડ (લાલ પુષ્પ,$RR$) નું સંકરણ એક સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન છોડ (સફેદ પુષ્પ,$rr$) સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે $F_1$ પેઢીની તમામ સંતતિ વિષમયુગ્મી $(Rr)$ હોય છે.
લાલ રંગ માટેનું જનીન એ સફેદ રંગના જનીન પર પ્રભાવી હોવાથી,$F_1$ પેઢીની તમામ સંતતિ લાલ પુષ્પ ધરાવતી જોવા મળે છે.
લાલ રંગ માટેનું જનીન એ સફેદ રંગના જનીન પર પ્રભાવી હોવાથી,$F_1$ પેઢીની તમામ સંતતિ લાલ પુષ્પ ધરાવતી જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
55
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
મનુષ્યોમાં $XO$ તરીકે દર્શાવવામાં આવતી મોનોસોમિક સ્થિતિને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ક્રિમિનલ સિન્ડ્રોમ
B
ડાઉન સિન્ડ્રોમ
C
ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ
D
ટર્નર સિન્ડ્રોમ
Solution
(D) મનુષ્યોમાં $XO$ તરીકે દર્શાવવામાં આવતી મોનોસોમિક સ્થિતિને ટર્નર સિન્ડ્રોમ કહેવામાં આવે છે.
ટર્નર સિન્ડ્રોમ ધરાવતી વ્યક્તિઓમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $45$ હોય છે,જેનું જનીન બંધારણ $44 + XO$ છે.
આ સ્થિતિ એક $X$ રંગસૂત્રની ગેરહાજરીને કારણે ઉદ્ભવે છે,જે માતા-પિતામાં જનનકોષોના નિર્માણ દરમિયાન લિંગી રંગસૂત્રોના અવિભાજન (non-disjunction) ને કારણે થાય છે.
ટર્નર સિન્ડ્રોમ ધરાવતી વ્યક્તિઓમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $45$ હોય છે,જેનું જનીન બંધારણ $44 + XO$ છે.
આ સ્થિતિ એક $X$ રંગસૂત્રની ગેરહાજરીને કારણે ઉદ્ભવે છે,જે માતા-પિતામાં જનનકોષોના નિર્માણ દરમિયાન લિંગી રંગસૂત્રોના અવિભાજન (non-disjunction) ને કારણે થાય છે.
0 likesView Solution
56
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
જો કોઈ છોકરાના પિતાને હિમોફિલિયા હોય અને તેની માતા પાસે હિમોફિલિયા માટે એક જનીન હોય,તો તે છોકરાને આ રોગ થવાની શક્યતા કેટલી છે ($\%$ માં)?
A
$25$
B
$50$
C
$75$
D
$100$
Solution
(B) હિમોફિલિયા એ $X$-લિંક્ડ રિસેસિવ (પ્રચ્છન્ન) વિકાર છે.
પિતાનું જનીન બંધારણ $X^hY$ (રોગગ્રસ્ત) છે અને માતાનું જનીન બંધારણ $X^HX^h$ (વાહક,કારણ કે તેની પાસે હિમોફિલિયા માટે એક જનીન છે) છે.
જ્યારે આપણે પિતૃઓનું સંકરણ $(X^HX^h \times X^hY)$ કરાવીએ છીએ:
- સંતતિ માટે શક્ય જનીન બંધારણો $X^HX^h$ (વાહક પુત્રી),$X^hX^h$ (રોગગ્રસ્ત પુત્રી),$X^HY$ (સામાન્ય પુત્ર) અને $X^hY$ (રોગગ્રસ્ત પુત્ર) છે.
- પુત્રોમાં,$50\%$ સામાન્ય $(X^HY)$ હશે અને $50\%$ રોગગ્રસ્ત $(X^hY)$ હશે.
- તેથી,છોકરાને આ રોગ વારસામાં મળવાની શક્યતા $50\%$ છે.
પિતાનું જનીન બંધારણ $X^hY$ (રોગગ્રસ્ત) છે અને માતાનું જનીન બંધારણ $X^HX^h$ (વાહક,કારણ કે તેની પાસે હિમોફિલિયા માટે એક જનીન છે) છે.
જ્યારે આપણે પિતૃઓનું સંકરણ $(X^HX^h \times X^hY)$ કરાવીએ છીએ:
- સંતતિ માટે શક્ય જનીન બંધારણો $X^HX^h$ (વાહક પુત્રી),$X^hX^h$ (રોગગ્રસ્ત પુત્રી),$X^HY$ (સામાન્ય પુત્ર) અને $X^hY$ (રોગગ્રસ્ત પુત્ર) છે.
- પુત્રોમાં,$50\%$ સામાન્ય $(X^HY)$ હશે અને $50\%$ રોગગ્રસ્ત $(X^hY)$ હશે.
- તેથી,છોકરાને આ રોગ વારસામાં મળવાની શક્યતા $50\%$ છે.
0 likesView Solution
57
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
જે આહાર શૃંખલામાં સૂક્ષ્મજીવો ઉત્પાદક સમુદાયના ઉર્જાસભર સંયોજનોનું વિઘટન કરે છે,તે છે:
A
પરપજીવી આહાર શૃંખલા
B
મૃતપક્ષી આહાર શૃંખલા (Detritus food chain)
C
ભક્ષક આહાર શૃંખલા
D
ઉત્પાદક આહાર શૃંખલા
Solution
(B) $Detritus$ (મૃતપક્ષી) આહાર શૃંખલા $(DFC)$ મૃત કાર્બનિક દ્રવ્યોથી શરૂ થાય છે.
સૂક્ષ્મજીવો (વિઘટકો) ઉત્પાદક સમુદાયના આ ઉર્જાસભર સંયોજનોનું સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન કરે છે.
ત્યારબાદ આ વિઘટકોને મૃતપક્ષી ભક્ષકો (detritivores) દ્વારા ખાવામાં આવે છે,જેમને આગળ જતાં મોટા ભક્ષકો દ્વારા ખાવામાં આવી શકે છે.
સૂક્ષ્મજીવો (વિઘટકો) ઉત્પાદક સમુદાયના આ ઉર્જાસભર સંયોજનોનું સરળ પદાર્થોમાં વિઘટન કરે છે.
ત્યારબાદ આ વિઘટકોને મૃતપક્ષી ભક્ષકો (detritivores) દ્વારા ખાવામાં આવે છે,જેમને આગળ જતાં મોટા ભક્ષકો દ્વારા ખાવામાં આવી શકે છે.
0 likesView Solution
58
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન : હેમિયાનાટ્રોપસ અંડકમાં,અંડનાલ અંડકના મુખ્ય ભાગને સમાંતર હોય છે.
કારણ : અહીં,અંડકનો મુખ્ય ભાગ $90^o$ જેટલો ફરેલો હોય છે.
કારણ : અહીં,અંડકનો મુખ્ય ભાગ $90^o$ જેટલો ફરેલો હોય છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન ખોટું છે પરંતુ કારણ સાચું છે.
Solution
(D) હેમિયાનાટ્રોપસ અંડકમાં,અંડકનો મુખ્ય ભાગ અંડનાલની સાપેક્ષમાં $90^o$ ના ખૂણે ફરેલો હોય છે.
પરિણામે,અંડકનો મુખ્ય ભાગ અંડનાલને કાટખૂણે $(90^o)$ સ્થિત હોય છે,સમાંતર નહીં.
તેથી,વિધાન ખોટું છે કારણ કે અંડનાલ અંડકના મુખ્ય ભાગને લંબ હોય છે,જ્યારે કારણ સાચું છે કારણ કે તે અંડકના મુખ્ય ભાગના પરિભ્રમણનું સચોટ વર્ણન કરે છે.
પરિણામે,અંડકનો મુખ્ય ભાગ અંડનાલને કાટખૂણે $(90^o)$ સ્થિત હોય છે,સમાંતર નહીં.
તેથી,વિધાન ખોટું છે કારણ કે અંડનાલ અંડકના મુખ્ય ભાગને લંબ હોય છે,જ્યારે કારણ સાચું છે કારણ કે તે અંડકના મુખ્ય ભાગના પરિભ્રમણનું સચોટ વર્ણન કરે છે.
0 likesView Solution
59
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
વિધાન: સજીવના આનુવંશિક પૂરકને જિનોટાઇપ (જનીન પ્રકાર) કહેવામાં આવે છે.
કારણ: જિનોટાઇપ એ સજીવના આનુવંશિક ગુણધર્મોનો પ્રકાર છે.
કારણ: જિનોટાઇપ એ સજીવના આનુવંશિક ગુણધર્મોનો પ્રકાર છે.
A
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
B
જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.
C
જો વિધાન સાચું છે પરંતુ કારણ ખોટું છે.
D
જો વિધાન અને કારણ બંને ખોટા છે.
Solution
(A) વિધાન સાચું છે કારણ કે જિનોટાઇપ એ સજીવના સંપૂર્ણ આનુવંશિક બંધારણ અથવા આનુવંશિક પૂરકને દર્શાવે છે.
કારણ પણ સાચું છે કારણ કે જિનોટાઇપ એ આનુવંશિક માહિતી (એલીલ્સ) નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે સજીવના લક્ષણો નક્કી કરે છે.
જિનોટાઇપને આનુવંશિક પૂરક તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,તેથી કારણ એ સમજાવે છે કે આ શબ્દનો ઉપયોગ સજીવના આનુવંશિક ગુણધર્મોનું વર્ણન કરવા માટે કેમ કરવામાં આવે છે.
તેથી,બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
કારણ પણ સાચું છે કારણ કે જિનોટાઇપ એ આનુવંશિક માહિતી (એલીલ્સ) નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે સજીવના લક્ષણો નક્કી કરે છે.
જિનોટાઇપને આનુવંશિક પૂરક તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,તેથી કારણ એ સમજાવે છે કે આ શબ્દનો ઉપયોગ સજીવના આનુવંશિક ગુણધર્મોનું વર્ણન કરવા માટે કેમ કરવામાં આવે છે.
તેથી,બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.
0 likesView Solution
60
BiologyMediumMCQAIIMS · 1999
કબૂતર,મચ્છર અને ચામાચીડિયાની પાંખો શું દર્શાવે છે?
A
અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution)
B
પૂર્વજોના લક્ષણોનું પુનરાગમન (atavism)
C
અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ (convergent evolution)
D
આપેલ તમામ
Solution
(C) કબૂતર (પક્ષી),મચ્છર (કીટક) અને ચામાચીડિયા (સસ્તન) ની પાંખો કાર્યસદ્રશ અંગો છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સમાન કાર્ય (ઉડવાનું) કરે છે પરંતુ તેમની રચના અને ભ્રૂણીય ઉદ્ભવ અલગ-અલગ હોય છે.
દૂરના સંબંધિત જૂથોમાં વિકસેલી આ સમાનતા એ સમાન કાર્ય માટેનું અનુકૂલન છે.
તેથી,આ ઘટનાને કાર્યસદ્રશતા અથવા અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
દૂરના સંબંધિત જૂથોમાં વિકસેલી આ સમાનતા એ સમાન કાર્ય માટેનું અનુકૂલન છે.
તેથી,આ ઘટનાને કાર્યસદ્રશતા અથવા અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIIMS style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIIMS 1999?
There are 61 Biology questions from the AIIMS 1999 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIIMS 1999 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIIMS 1999 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIIMS previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIIMS 1999 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.