કાચના સ્લેબનો વક્રીભવનાંક નક્કી કરવા માટે ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ થાય છે. જો મુખ્ય સ્કેલ પર $1 \; cm$ માં $40$ વિભાગો હોય અને $50$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગો $49$ મુખ્ય સ્કેલ વિભાગોની બરાબર હોય,તો ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનું લઘુત્તમ માપન (least count) $\dots \times 10^{-6} \; m$ છે.

એક ખાસ રીતે ડિઝાઇન કરેલા વર્નિયર કેલિપર્સમાં મુખ્ય સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ (least count) $1 \,mm$ છે. વર્નિયર સ્કેલ પર $10$ સમાન વિભાગો છે અને તે મુખ્ય સ્કેલના $11$ વિભાગો સાથે બંધ બેસે છે. તો,વર્નિયર કેલિપર્સનું લઘુત્તમ માપ ........... $mm$ છે.

વર્નિયર કેલિપર્સના $9 \ MSD$ ની લંબાઈ $10 \ VSD$ જેટલી છે અને $1 \ MSD = 1 \ mm$ છે. સળિયાની લંબાઈ માપવા માટે મુખ્ય સ્કેલ પરનું રીડિંગ $6.4 \ cm$ છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $8^{th}$ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે સુસંગત છે. જો કોઈ શૂન્ય ત્રુટિ ન હોય,તો સળિયાની લંબાઈ શોધો: ($cm$ માં)

નીચેનામાંથી લંબાઈ માપવા માટેનું સૌથી સચોટ સાધન કયું છે:
$A)$ સ્લાઈડિંગ સ્કેલ પર $20$ વિભાગો ધરાવતું વર્નિયર કેલિપર્સ
$B)$ $1 \; mm$ પિચ અને ગોળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો ધરાવતું સ્ક્રુ ગેજ
$C)$ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ સુધીની લંબાઈ માપી શકતું ઓપ્ટિકલ સાધન?

માઈક્રોમીટરના વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $200$ વિભાગો છે અને પિચ $2 \, mm$ છે. પાતળી શીટની જાડાઈનું માપેલું મૂલ્ય $mm$ માં શોધો.

નીચેનાના જવાબ આપો:
$(a)$ તમને એક દોરો અને મીટર સ્કેલ આપવામાં આવ્યા છે. તમે દોરાનો વ્યાસ કેવી રીતે અંદાજશો?
$(b)$ એક સ્ક્રૂ ગેજનો પિચ $1.0\; mm$ છે અને વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $200$ કાપા છે. શું તમને લાગે છે કે વર્તુળાકાર સ્કેલ પર કાપાની સંખ્યા વધારીને સ્ક્રૂ ગેજની ચોકસાઈ મનસ્વી રીતે વધારવી શક્ય છે?
$(c)$ વર્નિયર કેલિપર્સ દ્વારા પાતળા પિત્તળના સળિયાનો સરેરાશ વ્યાસ માપવાનો છે. શા માટે $100$ માપનો સેટ એ માત્ર $5$ માપના સેટ કરતા વધુ વિશ્વસનીય અંદાજ આપે છે?