નીચેનાનું ટૂંકમાં વર્ણન કરો:
$(a)$ પ્રત્યાંકન (Transcription)
$(b)$ બહુરૂપતા (Polymorphism)
$(c)$ ભાષાંતર (Translation)
$(d)$ બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સ (Bioinformatics)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રત્યાંકન: પ્રત્યાંકન એ $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $RNA$ સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન $DNA$ નો એક ખંડ $mRNA$ માં નકલ થાય છે. પ્રક્રિયા પ્રમોટર વિસ્તારથી શરૂ થાય છે અને ટર્મિનેટર વિસ્તાર પર સમાપ્ત થાય છે. આ બે વિસ્તારો વચ્ચેના $DNA$ ના ખંડને પ્રત્યાંકન એકમ કહેવાય છે. તેમાં $RNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક,$DNA$ ટેમ્પલેટ,ચાર પ્રકારના રાઇબોન્યુક્લિયોટાઇડ્સ અને $Mg^{2+}$ જેવા સહકારકોની જરૂર પડે છે. તેના ત્રણ તબક્કા છે: પ્રારંભ,લંબાઈ અને સમાપ્તિ. $DNA$ આધારિત $RNA$ પોલિમરેઝ અને પ્રારંભિક કારક $(\sigma)$ પ્રમોટર સાથે જોડાય છે. ઉત્સેચક $DNA$ ને ખોલે છે અને $mRNA$ બનાવવા માટે ટેમ્પલેટ સ્ટ્રેન્ડનો ઉપયોગ કરે છે. ટર્મિનેટર પર પહોંચતા,સમાપ્તિ કારક $(\rho)$ ની મદદથી $mRNA$ અને ઉત્સેચક મુક્ત થાય છે.
$(b)$ બહુરૂપતા: બહુરૂપતા એ આનુવંશિક ભિન્નતાનું એક સ્વરૂપ છે જેમાં $DNA$ અણુના ચોક્કસ સ્થાને અલગ ન્યુક્લિયોટાઇડ ક્રમ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ વારસાગત પરિવર્તન વસ્તીમાં ઉચ્ચ આવૃત્તિએ જોવા મળે છે. તે દૈહિક અથવા જનન કોષોમાં પરિવર્તનને કારણે ઉદભવે છે. જનન કોષનું પરિવર્તન સંતતિમાં વહન પામે છે,જે ઉત્ક્રાંતિ અને જાતિ નિર્માણ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
$(c)$ ભાષાંતર: ભાષાંતર એ પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલા બનાવવા માટે એમિનો એસિડના પોલિમરાઇઝેશનની પ્રક્રિયા છે. $mRNA$ માં બેઝ જોડીનો ટ્રિપ્લેટ ક્રમ એમિનો એસિડનો ક્રમ નક્કી કરે છે. તેમાં પ્રારંભ,લંબાઈ અને સમાપ્તિનો સમાવેશ થાય છે. $tRNA$ એ $ATP$ નો ઉપયોગ કરીને ચાર્જ થાય છે. નાનો રાઇબોઝોમલ સબયુનિટ $mRNA$ ના પ્રારંભિક કોડોન $(AUG)$ સાથે જોડાય છે,ત્યારબાદ મોટો સબયુનિટ જોડાય છે. લંબાઈ દરમિયાન,રાઇબોઝોમ $mRNA$ પર આગળ વધે છે અને એમિનો એસિડ પેપ્ટાઇડ બોન્ડ દ્વારા જોડાય છે. જ્યારે રાઇબોઝોમ $STOP$ કોડોન ($UAA, UAG,$ અથવા $UGA$) પર પહોંચે છે,ત્યારે ભાષાંતર સમાપ્ત થાય છે અને પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલા મુક્ત થાય છે.
$(d)$ બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સ: બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સ એ મોલેક્યુલર બાયોલોજીમાં કોમ્પ્યુટેશનલ અને આંકડાકીય તકનીકોનો ઉપયોગ છે. તે જૈવિક ડેટાના સંચાલન અને વિશ્લેષણની સમસ્યાઓ ઉકેલે છે. હ્યુમન જીનોમ પ્રોજેક્ટ $(HGP)$ પછી તે વિકસિત થયું છે. તેમાં જૈવિક ડેટાબેઝ બનાવવાનો અને પ્રોટીન બંધારણ,કાર્યો અને ક્રમ વચ્ચેના સંબંધોનું વિશ્લેષણ કરવા માટે અલ્ગોરિધમ્સ વિકસાવવાનો સમાવેશ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કઈ જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલી નથી?

જમ્પિંગ જનીનો (Jumping genes) શેમાં જોવા મળે છે?

જે જનીનો રંગસૂત્ર પર પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખે છે,તેમને.... કહેવામાં આવે છે.

$E. coli$ માં $mRNA$ નું આયુષ્ય કેટલું હોય છે?

જનીનો શું નિયંત્રિત કરે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo