Gujarati

Mix Example - ATOMS AND MOLECULES Questions in Gujarati

Class 9 Science · ATOMS AND MOLECULES · Mix Example - ATOMS AND MOLECULES

168+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 18 of 168 questions in Gujarati

151
EasyMCQ
એલ્યુમિનિયમ સલ્ફેટનું આણ્વીય સૂત્ર શું છે?
A
$AlSO_{4}$
B
$Al_{3}(SO_{4})_{2}$
C
$Al_{2}(SO_{4})_{3}$
D
$Al_{2}(SO_{4})_{4}$

Solution

(C) એલ્યુમિનિયમ સલ્ફેટનું આણ્વીય સૂત્ર નક્કી કરવા માટે,આપણે તેના ઘટક આયનોની સંયોજકતા જોઈએ છીએ:
$1$. એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ ની સંયોજકતા $+3$ છે.
$2$. સલ્ફેટ આયન $(SO_{4})$ ની સંયોજકતા $-2$ છે.
$3$. તટસ્થ સંયોજન બનાવવા માટે,કુલ ધન વીજભાર કુલ ઋણ વીજભાર જેટલો હોવો જોઈએ.
$4$. સંયોજકતાની અદલાબદલી કરતા,આપણને $Al_{2}(SO_{4})_{3}$ મળે છે.
આમ,સાચું સૂત્ર $Al_{2}(SO_{4})_{3}$ છે.
152
EasyMCQ
નાઈટ્રોજન વાયુ માટેનું રાસાયણિક સૂત્ર શું છે?
A
$Ni$
B
$N^{+}$
C
$N$
D
$N_{2}$

Solution

(D) નાઈટ્રોજન વાયુ કુદરતમાં દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુ સ્વરૂપે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
આનો અર્થ એ છે કે નાઈટ્રોજનના બે પરમાણુઓ રાસાયણિક રીતે એકબીજા સાથે જોડાઈને એક સ્થાયી અણુ બનાવે છે.
તેથી,નાઈટ્રોજન વાયુનું રાસાયણિક સૂત્ર $N_{2}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
153
EasyMCQ
સોડિયમ માટેની રાસાયણિક સંજ્ઞા કઈ છે?
A
$Na$
B
$So$
C
$Sd$
D
$NA$

Solution

(A) સોડિયમ માટેની રાસાયણિક સંજ્ઞા તેના લેટિન નામ $Natrium$ પરથી લેવામાં આવી છે.
તેથી,સાચી સંજ્ઞા $Na$ છે.
154
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું $360 \, g$ પાણીનું સાચું નિરૂપણ કરે છે?
$(i)$ $2$ મોલ $H_2O$
$(ii)$ $20$ મોલ પાણી
$(iii)$ $6.022 \times 10^{23}$ પાણીના અણુઓ
$(iv)$ $1.2044 \times 10^{25}$ પાણીના અણુઓ
A
$(i)$
B
$(ii)$ અને $(iv)$
C
$(i)$ અને $(iv)$
D
$(ii)$ અને $(iii)$

Solution

(B) પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $(2 \times 1) + 16 = 18 \, g/mol$.
$360 \, g$ પાણીમાં મોલની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{મોલની સંખ્યા} = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{360 \, g}{18 \, g/mol} = 20 \, \text{મોલ}$.
આમ,વિધાન $(ii)$ સાચું છે.
અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે મોલની સંખ્યાને એવોગેડ્રો અચળાંક $(N_A = 6.022 \times 10^{23} \, \text{અણુઓ/મોલ})$ સાથે ગુણીએ છીએ:
$\text{અણુઓની સંખ્યા} = 20 \times 6.022 \times 10^{23} = 1.2044 \times 10^{25} \, \text{અણુઓ}$.
આમ,વિધાન $(iv)$ પણ સાચું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(ii)$ અને $(iv)$ છે.
155
EasyMCQ
પરમાણુ વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
પરમાણુઓ એ પાયાના એકમો છે જેમાંથી અણુઓ અને આયનો બને છે.
B
પરમાણુઓ હંમેશા સ્વભાવે તટસ્થ હોય છે.
C
પરમાણુઓ સ્વતંત્ર રીતે અસ્તિત્વ ધરાવી શકતા નથી.
D
પરમાણુઓ મોટી સંખ્યામાં એકઠા થઈને દ્રવ્ય બનાવે છે જેને આપણે જોઈ,અનુભવી કે સ્પર્શી શકીએ છીએ.

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. પરમાણુઓ દ્રવ્યના પાયાના એકમો છે,જે અણુઓ અને આયનો બનાવે છે.
$2$. જોકે મોટાભાગના પરમાણુઓ અત્યંત સક્રિય હોય છે અને સ્વતંત્ર રીતે અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી,પરંતુ નિષ્ક્રિય વાયુઓ (જેમ કે $He$,$Ne$,$Ar$) સ્વતંત્ર પરમાણુ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. તેથી,આ વિધાન કે 'પરમાણુઓ સ્વતંત્ર રીતે અસ્તિત્વ ધરાવી શકતા નથી' તે સાર્વત્રિક રીતે સાચું નથી.
$3$. પરમાણુઓ વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ હોય છે કારણ કે પ્રોટોનની સંખ્યા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા જેટલી હોય છે.
$4$. પરમાણુઓ મોટી સંખ્યામાં જોડાઈને દ્રશ્યમાન દ્રવ્ય બનાવે છે.
156
MediumMCQ
$H_{2}O$ ના એક મોલનો અર્થ શું થાય?
$(i)$ $18 \text{ g}$ $H_{2}O$
$(ii)$ $6.022 \times 10^{23}$ $H_{2}O$ ના અણુઓ
$(iii)$ $180 \text{ g}$ $H_{2}O$
$(iv)$ $1.8 \text{ g}$ $H_{2}O$
A
$(ii)$ અને $(iii)$ બંને સાચા છે
B
માત્ર $(i)$ સાચું છે
C
$(iii)$ અને $(iv)$ બંને સાચા છે
D
$(i)$ અને $(ii)$ બંને સાચા છે

Solution

(D) પાણી $(H_{2}O)$ નું મોલર દળ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $(2 \times 1) + 16 = 18 \text{ g/mol}$.
વ્યાખ્યા મુજબ,કોઈપણ પદાર્થના એક મોલમાં $6.022 \times 10^{23}$ કણો (એવોગેડ્રો આંક) હોય છે અને તેનું દળ તેના મોલર દળ જેટલું ગ્રામમાં હોય છે.
તેથી,$H_{2}O$ નો $1 \text{ મોલ} = 18 \text{ g}$ $H_{2}O$ થાય અને તેમાં $6.022 \times 10^{23}$ $H_{2}O$ ના અણુઓ હોય છે.
આમ,વિધાન $(i)$ અને $(ii)$ સાચા છે.
157
EasyMCQ
અણુ (molecule) ને નીચેનામાંથી કઈ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય?
A
આ તમામ સાચા છે.
B
બે કે તેથી વધુ પરમાણુઓનો સમૂહ જે રાસાયણિક રીતે એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય.
C
તત્વ અથવા સંયોજનનો સૌથી નાનો કણ જે સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવવા માટે સક્ષમ છે અને તે પદાર્થના તમામ ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
D
પદાર્થ જે સમાન તત્વ અથવા અલગ-અલગ તત્વોના પરમાણુઓના સંયોજનથી બને છે.

Solution

(A) અણુને તત્વ અથવા સંયોજનના સૌથી નાના કણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવવા માટે સક્ષમ છે અને તે પદાર્થના તમામ ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
તે બે કે તેથી વધુ પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે જે રાસાયણિક રીતે એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
આ પરમાણુઓ સમાન તત્વના (દા.ત.,$O_2$) અથવા અલગ-અલગ તત્વોના (દા.ત.,$H_2O$) હોઈ શકે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો અણુનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે.
158
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કોનું દળ મહત્તમ હશે?
A
$10^{22}$ અણુઓ $H_2O$
B
$2$ મોલ $H_2O$
C
$10^{22}$ અણુઓ $NH_3$
D
$2$ મોલ $NH_3$

Solution

(B) મહત્તમ દળ શોધવા માટે,આપણે દરેક વિકલ્પ માટે દળની ગણતરી કરીએ છીએ:
$1$. $10^{22}$ અણુઓ $H_2O$: દળ = $(10^{22} / 6.022 \times 10^{23}) \times 18 \approx 0.0166 \times 18 \approx 0.299 \text{ g}$.
$2$. $2$ મોલ $H_2O$: દળ = $2 \times 18 = 36 \text{ g}$.
$3$. $10^{22}$ અણુઓ $NH_3$: દળ = $(10^{22} / 6.022 \times 10^{23}) \times 17 \approx 0.0166 \times 17 \approx 0.282 \text{ g}$.
$4$. $2$ મોલ $NH_3$: દળ = $2 \times 17 = 34 \text{ g}$.
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$36 \text{ g}$ એ મહત્તમ દળ છે. તેથી,$2$ મોલ $H_2O$ નું દળ મહત્તમ છે.
159
Easy
નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ઓક્સિજનના અણુઓ $O_{2}$,$O_{3}$ અને $O_{4}$ એમ ત્રણ સ્વરૂપે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
કુદરતમાં ઓક્સિજન મુખ્યત્વે બે અપરરૂપોમાં જોવા મળે છે: ડાયઓક્સિજન $(O_{2})$ અને ઓઝોન $(O_{3})$.
જોકે $O_{4}$ (ઓક્સોઝોન) ને પ્રયોગશાળામાં અત્યંત ઊંચા દબાણ હેઠળ સૈદ્ધાંતિક રીતે સૂચવવામાં આવ્યું છે અને અવલોકન કરવામાં આવ્યું છે,પરંતુ સામાન્ય વાતાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં તેને ઓક્સિજનના પ્રમાણભૂત અથવા સ્થાયી અણુ તરીકે ગણવામાં આવતું નથી.
160
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
સોડિયમ $Na^+$ અને $Na^{2+}$ ની સંયોજકતા દર્શાવે છે.

Solution

(FALSE) આ વિધાન ખોટું છે.
સોડિયમ $(Na)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $11$ છે. તેની ઇલેક્ટ્રોન રચના $2, 8, 1$ છે. સ્થાયી અષ્ટક પ્રાપ્ત કરવા માટે,તે એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $+1$ વીજભાર ધરાવતો સોડિયમ આયન $(Na^+)$ બનાવે છે. તે $Na^{2+}$ બનાવવા માટે બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવતું નથી,કારણ કે સ્થાયી આંતરિક કક્ષામાંથી બીજો ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા ખૂબ જ વધારે હોય છે.
161
Medium
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
આયર્ન $(Fe)$ $Fe^{2+}$ અને $Fe^{3+}$ ની સંયોજકતા દર્શાવે છે.

Solution

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
આયર્ન $(Fe)$ એક સંક્રાંતિ ધાતુ છે જે પરિવર્તનશીલ સંયોજકતા દર્શાવે છે.
તે બે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ફેરસ આયન $(Fe^{2+})$ બનાવે છે અથવા ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ફેરિક આયન $(Fe^{3+})$ બનાવે છે.
162
Easy
નીચે આપેલ વિધાન સાચું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ક્યુપ્રિક ઓક્સાઇડ અને ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડના રાસાયણિક સૂત્રો અનુક્રમે $CuO$ અને $Cu_{2}O$ છે.

Solution

(TRUE) આ વિધાન સાચું છે.
ક્યુપ્રિક ઓક્સાઇડમાં,કોપરની સંયોજકતા $+2$ છે અને ઓક્સિજનની સંયોજકતા $-2$ છે. સંયોજકતાઓની અદલાબદલી કરતા,આપણને $Cu_{2}O_{2}$ મળે છે,જેનું સરળ સ્વરૂપ $CuO$ થાય છે.
ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડમાં,કોપરની સંયોજકતા $+1$ છે અને ઓક્સિજનની સંયોજકતા $-2$ છે. સંયોજકતાઓની અદલાબદલી કરતા,આપણને $Cu_{2}O$ મળે છે.
163
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
$1$ સંયોજકતા ધરાવતા તત્વોને એકસંયોજક (monovalent) કહેવામાં આવે છે.

Solution

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
સંયોજકતા એટલે તત્વની અન્ય તત્વો સાથે જોડાવાની ક્ષમતા.
જે તત્વોની સંયોજકતા $1$ હોય છે તેમને એકસંયોજક (monovalent) તત્વો કહેવામાં આવે છે (દા.ત.,$Na$,$Cl$,$H$).
$2$ સંયોજકતા ધરાવતા તત્વોને દ્વિસંયોજક (divalent) અને $3$ સંયોજકતા ધરાવતા તત્વોને ત્રિસંયોજક (trivalent) કહેવામાં આવે છે.
164
Medium
નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
વીજભાર ધરાવતા પરમાણુઓના સમૂહને બાયવેલેન્ટ (દ્વિસંયોજક) આયનો કહેવામાં આવે છે.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
વીજભાર ધરાવતા પરમાણુઓના સમૂહને બહુપરમાણ્વીય આયન (polyatomic ion) કહેવામાં આવે છે,બાયવેલેન્ટ આયન નહીં.
બાયવેલેન્ટ આયન એટલે એવો પરમાણુ અથવા આયન જેની સંયોજકતા $2$ હોય,જેનો અર્થ છે કે તે બે રાસાયણિક બંધ બનાવી શકે છે (દા.ત.,$Mg^{2+}$ અથવા $Ca^{2+}$).
165
Easy
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ફોસ્ફરસની પરમાણ્વીયતા $5$ છે અને સલ્ફરની પરમાણ્વીયતા $6$ છે.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
ફોસ્ફરસ $(P_4)$ ની પરમાણ્વીયતા $4$ છે,$5$ નથી.
સલ્ફર $(S_8)$ ની પરમાણ્વીયતા $8$ છે,$6$ નથી.
166
Easy
નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
એક મોલ હંમેશા પદાર્થના $6.023 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ,અણુઓ અથવા આયનોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
સમજૂતી: કોઈપણ પદાર્થનો એક મોલ એટલે પદાર્થનો એવો જથ્થો જેમાં બરાબર $6.02214076 \times 10^{23}$ મૂળભૂત એકમો (પરમાણુઓ,અણુઓ અથવા આયનો) હોય છે. આ અચળાંકને એવોગેડ્રો આંક $(N_A)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિધાનમાં આપેલી કિંમત,$6.023 \times 10^{22}$,$10$ ના ગુણાંકથી ખોટી છે.
167
Easy
નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
કોઈપણ વાયુનો એક મોલ $0^{\circ} C$ તાપમાને અને $1$ વાતાવરણના દબાણે હંમેશા $22.4$ લિટર કદ રોકે છે,જેને પ્રમાણિત તાપમાન અને દબાણ $(STP)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

Solution

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,પ્રમાણિત તાપમાન અને દબાણ $(STP)$ પર કોઈપણ આદર્શ વાયુનો એક મોલ $22.4$ લિટર જેટલું કદ રોકે છે.
$STP$ એટલે $0^{\circ} C$ $(273.15 \ K)$ તાપમાન અને $1$ વાતાવરણ $(101.325 \ kPa)$ દબાણ.
168
Easy
નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
બે મોલ પરમાણુઓ અથવા અણુઓના દળને મોલર દળ કહેવામાં આવે છે.

Solution

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
મોલર દળ એટલે પદાર્થના એક મોલ (પરમાણુઓ અથવા અણુઓ) નું ગ્રામમાં દર્શાવેલ દળ.
તે પદાર્થના $6.022 \times 10^{23}$ કણોનું દળ છે.
તેથી,બે મોલનું દળ એ મોલર દળ કરતાં બમણું હોય,ન કે મોલર દળ પોતે.

ATOMS AND MOLECULES — Mix Example - ATOMS AND MOLECULES · Frequently Asked Questions

1Are these ATOMS AND MOLECULES questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a ATOMS AND MOLECULES Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.