Colloids, Emulsion, Gel and Their properties with application Questions in Gujarati

(D) પાણીના જંતુનાશકનો અર્થ રોગકારક સૂક્ષ્મજીવોને દૂર કરવા,નિષ્ક્રિય કરવા અથવા મારી નાખવાનો છે. આ પ્રક્રિયા તેમની વૃદ્ધિ અને પ્રજનનને અટકાવે છે.
પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ એક ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ છે અને તેનો ઉપયોગ પાણીના શુદ્ધિકરણમાં હળવા જંતુનાશક તરીકે થાય છે.

(B) કાચને રંગ આપવા માટે તેમાં $ \text{Metal oxides} $ (ધાતુના ઓક્સાઇડ) અથવા કેટલાક ક્ષારોને કાચ સાથે ઓગાળવામાં આવે છે.

(A) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મો દ્રાવણમાં રહેલા કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
કલિલ કણો ઘણા અણુઓના સમૂહ (aggregates) તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
પદાર્થના આપેલા દળ માટે,કલિલ દ્રાવણમાં રહેલા કણોની સંખ્યા તેના સાચા દ્રાવણમાં રહેલા કણો (આયનો અથવા અણુઓ) ની સંખ્યા કરતા ઘણી ઓછી હોય છે.
તેથી,કલિલ દ્રાવણોમાં સંખ્યાત્મક ગુણધર્મોનું મૂલ્ય સાચા દ્રાવણો કરતા ઘણું ઓછું હોય છે.

(D) ડાયાલિસિસની પ્રક્રિયામાં,અર્ધપારગમ્ય પટલ દ્વારા કણોના પ્રસરણનો દર કણોના કદ પર આધાર રાખે છે.
જેમ સંયોજનનું આણ્વીય વજન વધે છે,તેમ કણોનું કદ વધે છે,જેના કારણે તેમને પટલમાંથી પસાર થવું મુશ્કેલ બને છે.
તેથી,આણ્વીય વજન વધવાની સાથે ડાયાલિસિસ પ્રક્રિયાની સંવેદનશીલતા ઘટે છે.

(D) કલીલ પ્રણાલી જેમાં પ્રવાહી એ ઘન પદાર્થમાં વિક્ષિપ્ત હોય તેને $Gel$ (જેલ) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણોમાં ચીઝ,માખણ અને જેલીનો સમાવેશ થાય છે.
$A$. એરોસોલ: વાયુમાં પ્રવાહી અથવા ઘન.
$B$. સોલ: પ્રવાહીમાં ઘન.
$C$. ફીણ: પ્રવાહીમાં વાયુ.
$D$. જેલ: ઘનમાં પ્રવાહી.

(D) લાયોફોબિક સોલ દ્રાવક-વિરોધી હોય છે અને તે અસ્થિર હોય છે. તેઓ ફક્ત કણો પરના વીજભારની હાજરી દ્વારા સ્થિર થાય છે. અસ્થિર હોવાને કારણે,તેમને થોડા પ્રમાણમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ ઉમેરીને સરળતાથી સ્કંદિત કરી શકાય છે. એકવાર સ્કંદિત થયા પછી,તેમને ફક્ત વિક્ષેપન માધ્યમ ઉમેરીને સરળતાથી કલીલ અવસ્થામાં પાછા લાવી શકાતા નથી,જે તેમને પ્રકૃતિમાં અપ્રતિવર્તી બનાવે છે. તેથી,તેઓ પ્રતિવર્તી છે તે વિધાન ખોટું છે.

(A) લાયોફિલિક સોલ વિક્ષેપન માધ્યમ સાથે મજબૂત આકર્ષણ ધરાવે છે અને સરળતાથી સોલ્વેટ થાય છે,જે તેમને સ્થાયી બનાવે છે.
તેની સરખામણીમાં,લાયોફોબિક સોલ વિક્ષેપન માધ્યમ સાથે ઓછું આકર્ષણ ધરાવે છે અને સરળતાથી સોલ્વેટ થતા નથી.
લાયોફોબિક સોલ ઓછા સ્થાયી હોય છે,વીજભાર ધરાવે છે અને તેમનું સ્કંદન પ્રકૃતિમાં અપરિવર્તનીય હોય છે.
તેથી,લાયોફોબિક સોલને સરળતાથી સોલ્વેટ કરી શકાય છે તે વિધાન ખોટું છે.

(A) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,સોલના સ્કંદન (coagulation) માટે આયનની સ્કંદન શક્તિ તેની સંયોજકતાના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$As_2S_3$ સોલ ઋણ વીજભારિત હોવાથી,તે ધન આયનો (cations) ઉમેરવાથી સ્કંદિત થાય છે.
ધન આયનોની સ્કંદન શક્તિનો ક્રમ: $Al^{3+} > Ca^{2+} > Na^+$ છે.
તેથી,$AlCl_3$ (જે $Al^{3+}$ આયનો આપે છે) $As_2S_3$ સોલને અવક્ષેપિત કરવાની સૌથી વધુ ક્ષમતા ધરાવે છે.

(C) સ્ટાર્ચ એ મેક્રોમોલેક્યુલર પદાર્થ છે જે વિક્ષેપન માધ્યમ (પાણી) માટે ઉચ્ચ આકર્ષણ ધરાવે છે.
જ્યારે સ્ટાર્ચને ગરમ પાણીમાં વિખેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $Lyophilic$ $sol$ બનાવે છે.
આ સોલ સ્થિર અને સ્વભાવે પ્રતિવર્તી હોય છે.

(D) ફેરિક હાઇડ્રોક્સાઇડ સોલ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,વિદ્યુતવિભાજ્યની સ્કંદન શક્તિ વિરુદ્ધ વીજભારિત આયન (આ કિસ્સામાં ઋણાયન) ની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેની સ્કંદન શક્તિ તેટલી વધારે.
આપેલા ઋણાયનો $Cl^-$,$NO_3^-$,$SO_4^{2-}$ અને $[Fe(CN)_6]^{3-}$ છે.
$[Fe(CN)_6]^{3-}$ ની સંયોજકતા સૌથી વધુ $(3)$ હોવાથી,તે ધન વીજભારિત ફેરિક હાઇડ્રોક્સાઇડ સોલના સ્કંદન માટે સૌથી વધુ અસરકારક છે.

(D) વાતાવરણમાં હાજર ધૂળના રજકણો અને હવાના અણુઓ દ્વારા સૂર્યપ્રકાશના પ્રકીર્ણનને કારણે આકાશ વાદળી દેખાય છે,જેને ટિન્ડલ અસર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) જેલ એ એક કલિલ પ્રણાલી છે જેમાં પ્રવાહી માધ્યમ ઘન પદાર્થમાં વિક્ષેપિત થયેલું હોય છે.
ચીઝ એ જેલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જેમાં પ્રવાહી ચરબી/પાણી ઘન પ્રોટીન મેટ્રિક્સમાં વિક્ષેપિત હોય છે.

(C) વિક્ષેપન માધ્યમમાં રહેલા કલિલ કણો પર માધ્યમના અણુઓ દ્વારા બધી બાજુથી સતત અથડામણ થાય છે.
પરિણામે,કણો સતત ઝિગ-ઝેગ ગતિ દર્શાવે છે,જેને $Brownian$ ગતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) ફેરિક હાઇડ્રોક્સાઇડ સોલ એ ધન વીજભારિત સોલ છે. હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સ્કંદન શક્તિ વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયન (આ કિસ્સામાં ઋણ આયન) ની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેની સ્કંદન શક્તિ તેટલી વધારે.
આપેલા ઋણ આયનો છે: $[Fe(CN)_6]^{4-}$,$CrO_4^{2-}$,$Br^-$,અને $SO_4^{2-}$.
તેમની સંયોજકતા અનુક્રમે $4$,$2$,$1$,અને $2$ છે.
$Br^-$ ની સંયોજકતા સૌથી ઓછી $(1)$ હોવાથી,તે ફ્લોક્યુલેશન માટે સૌથી ઓછો અસરકારક છે.

(C) . $\text{પ્રવાહી (વિક્ષિપ્ત કલા)} + \text{ઘન (વિક્ષેપન માધ્યમ)} = \text{જેલ (કલિલ)}$.
ઉદાહરણ તરીકે માખણ,ચીઝ અને જેલી.

(C) કોલોઇડલ કણોની ઝિગ-ઝેગ ગતિને બ્રાઉનિયન ગતિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ઘટનાનું અવલોકન સૌપ્રથમ વનસ્પતિશાસ્ત્રી $Robert \ Brown$ દ્વારા $1827$ માં પાણીમાં તરતા પરાગરજના કણોનું અવલોકન કરતી વખતે કરવામાં આવ્યું હતું.

(D) ગોલ્ડ નંબરની વ્યાખ્યા મુજબ,$10 \, mL$ પ્રમાણિત ગોલ્ડ સોલમાં ઉમેરવામાં આવતા રક્ષણાત્મક કલિલનો $mg$ માં જથ્થો જે $1 \, mL$ $10\% \, NaCl$ દ્રાવણ ઉમેરવાથી થતું સ્કંદન અટકાવે છે.
અહીં સ્ટાર્ચનો જથ્થો $0.25 \, g$ છે.
તેને મિલિગ્રામમાં ફેરવતા: $0.25 \, g = 0.25 \times 1000 \, mg = 250 \, mg$.
આથી,સ્ટાર્ચનો ગોલ્ડ નંબર $250$ છે.

(B) ટિન્ડલ અસર એ કલિલ પ્રણાલીમાં કણો દ્વારા પ્રકાશના પ્રકીર્ણનની ઘટના છે.
સાચા દ્રાવણો ટિન્ડલ અસર દર્શાવતા નથી કારણ કે તેમના કણો પ્રકાશનું અસરકારક રીતે પ્રકીર્ણન કરવા માટે ખૂબ નાના હોય છે.
તેથી,ટિન્ડલ અસર કલિલ દ્રાવણમાં જોવા મળે છે.

(C) $Hardy-Schulze$ ના નિયમ મુજબ,કલિલ કણોના વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવતા આયનો સ્કંદન પ્રેરે છે.
વિરુદ્ધ વીજભારિત આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેટલી તેની સ્કંદન શક્તિ વધારે હોય છે.
ફેરિક હાઇડ્રોક્સાઇડ સોલ ધન વીજભારિત હોવાથી,તેના સ્કંદન માટે ઋણ આયનોની જરૂર પડે છે.
આપેલા આયનોની સંયોજકતા $PO_4^{3-} (3)$,$SO_4^{2-} (2)$ અને $NO_3^- (1)$ છે.
તેથી,સ્કંદન શક્તિનો ક્રમ $PO_4^{3-} > SO_4^{2-} > NO_3^-$ છે.

(D) કોલોઇડલ દ્રાવણનું શુદ્ધિકરણ દ્રાવ્ય અશુદ્ધિઓને (સ્ફટિકમય પદાર્થો) સોલમાંથી દૂર કરીને કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા $Dialysis$ (ડાયાલિસિસ) દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ સોલને યોગ્ય પટલ (જેમ કે પાર્ચમેન્ટ પેપર અથવા સેલોફેન) થી બનેલી કોથળીમાં રાખવામાં આવે છે,જે ફક્ત નાના અશુદ્ધિના કણોને બહારના પાણીમાં પ્રસરવા દે છે,જ્યારે મોટા કોલોઇડલ કણો અંદર જ રહે છે.

(B) $Gold$ નંબર એ લાયોફિલિક કલિલની રક્ષણાત્મક શક્તિનું માપ છે. તે $10 \ mL$ પ્રમાણભૂત લાલ ગોલ્ડ સોલમાં ઉમેરવામાં આવતા રક્ષણાત્મક કલિલના $mg$ માં લઘુત્તમ દળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જેથી જ્યારે તેમાં $1 \ mL$ $10\% \ NaCl$ દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે ત્યારે કોઈ સ્કંદન (coagulation) થતું નથી. આમ,તે માત્ર લાયોફિલિક કલિલ સાથે સંકળાયેલ છે.

(A) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,વિદ્યુતવિભાજ્યની સ્કંદન શક્તિ સક્રિય આયનની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે (જે કલિલ કણોના વીજભારથી વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવે છે).
ઋણભારિત માટીના સોલ માટે,સ્કંદન શક્તિ ધન આયન (cation) પર આધાર રાખે છે.
ધન આયનની સંયોજકતા વધવાની સાથે સ્કંદન શક્તિ વધે છે $(Al^{3+} > Ca^{2+} > Na^+)$.
તેથી,જે વિદ્યુતવિભાજ્યમાં ધન આયનની સંયોજકતા સૌથી વધુ હોય,તેના ન્યૂનતમ જથ્થાની જરૂર પડશે.
$AlCl_3$ એ $Al^{3+}$ આયનો આપે છે,જે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ સંયોજકતા ધરાવે છે.

(B) ક્રિસ્ટલોઇડ્સ એવા પદાર્થો છે જે તેમના જલીય દ્રાવણમાંથી સરળતાથી સ્ફટિકીકરણ પામી શકે છે.
કોલોઇડ્સમાં ક્રિસ્ટલોઇડ્સ કરતા ઘણા મોટા કણો હોય છે,જે સામાન્ય રીતે $1-200 \ nm$ ની રેન્જમાં હોય છે.
ક્રિસ્ટલોઇડ્સમાં કોલોઇડ્સ કરતા ઘણા નાના કણો હોય છે,જે સામાન્ય રીતે $1 \ nm$ કરતા ઓછા હોય છે.
તેથી,તેમની વચ્ચેનો મૂળભૂત તફાવત કણનું કદ છે.

(B) યોગ્ય પટલ દ્વારા પ્રસરણની મદદથી કલિલના કણોને સ્ફટિકમય કણોથી અલગ કરવાની પ્રક્રિયાને $Dialysis$ કહેવામાં આવે છે.
કલિલ કણો અર્ધપારગમ્ય પટલ (જેમ કે પાર્ચમેન્ટ પેપર અથવા સેલોફેન) માંથી પસાર થઈ શકતા નથી,જ્યારે સ્ફટિકમય કણો તેમાંથી સરળતાથી પસાર થઈ શકે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અશુદ્ધ સોલને અર્ધપારગમ્ય પટલની બનેલી કોથળીમાં મૂકવામાં આવે છે અને નિસ્યંદિત પાણી ધરાવતા પાત્રમાં લટકાવવામાં આવે છે.
સ્ફટિકમય અશુદ્ધિઓ પાણીમાં પ્રસરણ પામે છે,અને પાછળ શુદ્ધ કલિલ કણો બાકી રહે છે.

(B) લાયોફિલિક કલિલ દ્રાવક-પ્રેમી પ્રકૃતિ ધરાવે છે.
આ કારણે,કલિલ કણોની આસપાસ વિક્ષેપન માધ્યમનું એક રક્ષણાત્મક સ્તર બને છે,જે તેમને એકત્રિત થતા અટકાવે છે અને સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.

(A) દૂધ એ એક પાયસ (emulsion) છે,જે એક પ્રકારનું કલિલ છે જેમાં એક પ્રવાહી બીજા પ્રવાહીમાં વિક્ષેપિત થયેલું હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,દૂધમાં ચરબીના ગોલકો (પ્રવાહી) પાણીમાં (પ્રવાહી) વિક્ષેપિત થયેલા હોય છે.

(A) ગોલ્ડ નંબર એ લાયોફિલિક કલિલની રક્ષણાત્મક શક્તિનું માપ છે.
ઓછો ગોલ્ડ નંબર ઊંચી રક્ષણાત્મક શક્તિ સૂચવે છે.
જિલેટીનનો ગોલ્ડ નંબર સૌથી ઓછો હોય છે,જે સામાન્ય રીતે $0.005 - 0.01$ ની રેન્જમાં હોય છે,તેથી તે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી અસરકારક રક્ષણાત્મક કલિલ છે.

(A) સ્થિર વિદ્યુત ક્ષેત્રની અસર હેઠળ વીજભારિત કલિલ કણોની ગતિને ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે કલિલ દ્રાવણમાં ડૂબેલા બે પ્લેટિનમ ઇલેક્ટ્રોડ્સ વચ્ચે વિદ્યુત સ્થિતિમાન લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે કલિલ કણો તેમના વીજભારના આધારે એક અથવા બીજા ઇલેક્ટ્રોડ તરફ ગતિ કરે છે.

(C) $Fe(OH)_3$ ધન વીજભારિત સોલ આપે છે કારણ કે તે તેના બનાવટ દરમિયાન $FeCl_3$ ના દ્રાવણમાંથી $Fe^{3+}$ આયનોનું અધિશોષણ કરે છે.

(D) કોલોઇડલ કણો દ્વારા પ્રકાશના પ્રકીર્ણનની ઘટનાને $Tyndall$ અસર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કોલોઇડલ કણો સામાન્ય માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ જોવા માટે ખૂબ જ નાના હોય છે,પરંતુ તેમને અલ્ટ્રા-માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને શોધી શકાય છે. અલ્ટ્રા-માઇક્રોસ્કોપ વાસ્તવિક કોલોઇડલ કણોને દૃશ્યમાન બનાવતું નથી,પરંતુ તે તેમના દ્વારા વિખેરાયેલા પ્રકાશને શોધી કાઢે છે.

(A) ફ્લોક્યુલેશન મૂલ્ય એ કલિલ દ્રાવણના સ્કંદન (coagulation) અથવા ફ્લોક્યુલેશન માટે જરૂરી વિદ્યુતવિભાજ્યની લઘુત્તમ સાંદ્રતા છે,જે $mmol \ L^{-1}$ માં માપવામાં આવે છે. તેથી,તેને $millimole \ per \ litre$ ના સંદર્ભમાં દર્શાવવામાં આવે છે.

(A) સસ્પેન્શન એ વિષમાંગ મિશ્રણ છે જેમાં કણોનું કદ $1000 \ nm$ $(10^{-6} \ m)$ કરતા મોટું હોય છે.
આ કણો એટલા મોટા હોય છે કે તેને નરી આંખે જોઈ શકાય છે.

(B) જિલેટીન એક રક્ષણાત્મક કલિલ તરીકે કાર્ય કરે છે. આઈસ્ક્રીમમાં,તે પાયસને સ્થિર કરીને મોટા બરફના સ્ફટિકો બનતા અટકાવે છે,જેથી તે મુલાયમ બને છે.

(C) પાયસ એ એક પ્રકારનું કલિલ છે જેમાં વિક્ષેપિત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમ બંને પ્રવાહી હોય છે.
આ પ્રણાલીમાં,એક પ્રવાહી બીજા અદ્રાવ્ય પ્રવાહીમાં વિક્ષેપિત થયેલું હોય છે.

(C) લાયોફિલિક સોલની સ્થિરતા બે પરિબળોનું પરિણામ છે: વીજભારની હાજરી અને કોલોઇડલ કણોનું દ્રાવકયોજન (solvation).
બીજી તરફ,લાયોફોબિક સોલની સ્થિરતા માત્ર વીજભારની હાજરીને કારણે હોય છે.
આમ,લાયોફિલિક સોલ એ લાયોફોબિક સોલ કરતા વધુ સ્થાયી છે કારણ કે તેમાં વિક્ષેપન માધ્યમ દ્વારા કણોનું વ્યાપક દ્રાવકયોજન થાય છે.

(B) દૂધ એક કુદરતી પાયસ છે જેમાં ચરબીના ગોલકો પાણીમાં વિક્ષેપિત હોય છે.
તે પ્રોટીન,ખાસ કરીને કેસીન દ્વારા સ્થિર થાય છે,જે ચરબીના ગોલકોની આસપાસ રક્ષણાત્મક પડ બનાવીને તેમને એકબીજા સાથે ભળતા અટકાવે છે.

(B) $Hardy-Schulze$ ના નિયમ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સ્કંદન શક્તિ સક્રિય આયનની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેની સ્કંદન શક્તિ તેટલી જ વધારે હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$ZnCl_2$ વિયોજન પામીને $Zn^{2+}$ આયનો આપે છે,જ્યારે $KCl$ અને $NaCl$ અનુક્રમે $K^+$ અને $Na^+$ આયનો આપે છે.
$Zn^{2+}$ પરનો વીજભાર $(+2)$ એ $K^+$ $(+1)$ અને $Na^+$ $(+1)$ કરતા વધારે હોવાથી,$ZnCl_2$ ની સ્કંદન શક્તિ મહત્તમ છે.
$CCl_4$ એ સહસંયોજક સંયોજન છે અને તે આયનોમાં વિયોજન પામતું નથી.

(C) હવા એ કલિલ દ્રાવણ નથી કારણ કે તે એક સમાંગ મિશ્રણ છે.

(A) સાબુની ડિટર્જન્ટ અસર મુખ્યત્વે તેના મિસેલ બનાવવાની અને તેલ તથા ગ્રીસના કણોનું પાયસીકરણ (emulsification) કરવાની ક્ષમતાને કારણે હોય છે. સાબુના અણુની જળવિરાગી પૂંછડી ગ્રીસ સાથે જોડાય છે,જ્યારે જળઅનુરાગી શીર્ષ પાણીમાં રહે છે,જેના પરિણામે ગંદકીનું પાણીમાં પાયસીકરણ થાય છે.

(D) કલિલ એ એક વિષમાંગ પ્રણાલી છે જેમાં એક પદાર્થ (વિક્ષિપ્ત કલા) બીજા પદાર્થમાં (વિક્ષેપન માધ્યમ) ખૂબ જ ઝીણા કણો તરીકે વિખેરાયેલો હોય છે.
જ્યારે વિક્ષેપન માધ્યમ પાણી હોય,ત્યારે તેને $Aquasol$ અથવા $Hydrosol$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) તાજા બનેલા અવક્ષેપમાં થોડી માત્રામાં વિદ્યુતવિભાજ્ય ઉમેરીને તેને કલિલ સોલમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને $Peptization$ (પેપ્ટીકરણ) કહેવામાં આવે છે. ઉમેરવામાં આવતા વિદ્યુતવિભાજ્યને $Peptizing \ agent$ કહેવામાં આવે છે.

(D) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયનની સ્કંદન શક્તિ તેની સંયોજકતા (વીજભાર) ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
$As_2S_3$ એ ઋણ વીજભારિત સોલ છે.
તેથી,તેના સ્કંદન માટે ધન વીજભારિત આયનની જરૂર પડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Al^{3+}$ પાસે સૌથી વધુ ધન વીજભાર $(+3)$ છે.
આમ,$Al^{3+}$ ની સ્કંદન શક્તિ સૌથી વધુ હશે.

(D) હાઇડ્રોફોબિક સોલ એવા છે જેમાં વિક્ષિપ્ત કલાને વિક્ષેપન માધ્યમ (પાણી) માટે ખૂબ ઓછું અથવા બિલકુલ આકર્ષણ હોતું નથી.
સ્ટાર્ચ,ગુંદર અને પ્રોટીન એ હાઇડ્રોફિલિક સોલના ઉદાહરણો છે કારણ કે તેમને પાણી માટે મજબૂત આકર્ષણ હોય છે.
$As_2S_3$ (આર્સેનિક સલ્ફાઇડ) સોલ એ હાઇડ્રોફોબિક સોલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,કારણ કે તેને પાણી માટે આકર્ષણ હોતું નથી અને તે થોડા પ્રમાણમાં વિદ્યુતવિભાજ્ય ઉમેરવાથી સરળતાથી સ્કંદિત થઈ જાય છે.

(D) કોલોઇડ્સના શુદ્ધિકરણમાં,કોલોઇડલ કણોને સ્ફટિકમય પદાર્થો (crystalloids) થી અલગ કરવાની પ્રક્રિયાને અલ્ટ્રા-ફિલ્ટરેશન કહેવામાં આવે છે.

(C) બ્રાઉનિયન ગતિ એ પ્રવાહીમાં નિલંબિત કલિલ કણોની યાદચ્છિક ગતિ છે.
ડાયાલિસિસ એ દ્રાવણમાં રહેલા આયનો અથવા નાના અણુઓને દૂર કરીને કલિલ દ્રાવણના શુદ્ધિકરણ માટે વપરાતી પ્રક્રિયા છે.
અલ્ટ્રાફિલ્ટ્રેશન એ ખાસ ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કરીને વિક્ષેપન માધ્યમમાંથી કલિલ કણોને અલગ કરવાની તકનીક છે.
તરંગલંબાઈ એ તરંગનો ગુણધર્મ છે અને તે કલિલના ભૌતિક કે રાસાયણિક ગુણધર્મો સાથે સંકળાયેલ નથી.

(B) જ્યારે વિક્ષિપ્ત કલા પ્રવાહી હોય અને વિક્ષેપન માધ્યમ વાયુ હોય ત્યારે બનતી કલીલ પ્રણાલીને એરોસોલ (ખાસ કરીને વાદળો અથવા ધુમ્મસ) કહેવામાં આવે છે.
$B$ સાચો વિકલ્પ છે.
$\text{વિક્ષિપ્ત કલા (પ્રવાહી)} + \text{વિક્ષેપન માધ્યમ (વાયુ)} = \text{એરોસોલ (વાદળો/ધુમ્મસ)}$

(B) ટિન્ડલ અસર સ્ટાર્ચના દ્રાવણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે કારણ કે સ્ટાર્ચનું દ્રાવણ એ કલિલ દ્રાવણ છે.
કલિલ કણો પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન કરવા માટે પૂરતા મોટા હોય છે,જે ટિન્ડલ અસરનો આધાર છે.
$NaCl$,યુરિયા અને $FeCl_3$ (સાચા દ્રાવણ સ્વરૂપે) સાચા દ્રાવણો બનાવે છે,જે ટિન્ડલ અસર દર્શાવતા નથી.

(D) જિલેટીન એ એક પ્રોટીન છે જે પાણીમાં કલિલ દ્રાવણ બનાવે છે.
તેને $hydrophilic$ (જલસ્નેહી) કલિલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે વિક્ષેપન માધ્યમ (પાણી) સાથે મજબૂત આકર્ષણ ધરાવે છે.
તેને $solvent-loving$ (દ્રાવક-પ્રેમી) સોલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
વધુમાં,જિલેટીન પ્રતિવર્તીતાનો ગુણધર્મ દર્શાવે છે,જ્યાં સોલને ઠંડુ પાડતા જેલ બનાવી શકાય છે અને ગરમ કરતા ફરીથી સોલમાં ફેરવી શકાય છે.
તેથી,આપેલ તમામ વર્ણનો સાચા છે.

(D) પ્રવાહીમાં રહેલા સૂક્ષ્મ કણોની આસપાસના માધ્યમના અણુઓ સાથે સતત અથડામણને કારણે થતી ઝિગ-ઝેગ અનિયમિત ગતિને $Brownian$ ગતિ કહેવામાં આવે છે.