General introduction of alcohol, Phenol and Ethers Questions in Gujarati

(N/A) ઈથરનું સામાન્ય નામકરણ: ઑક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહોના નામ અંગ્રેજી મૂળાક્ષરના ક્રમમાં લખીને અંતે 'ઈથર' શબ્દ લખવામાં આવે છે. જો બંને સમૂહો સમાન હોય,તો 'ડાય-' પૂર્વગનો ઉપયોગ થાય છે.
ઉદાહરણો:
$(i)$ $CH_3-O-C_2H_5$: ઈથાઈલ મિથાઈલ ઈથર
$(ii)$ $CH_3-O-CH(CH_3)_2$: મિથાઈલ આઈસોપ્રોપાઈલ ઈથર
$(iii)$ $C_2H_5-O-C_2H_5$: ડાયઈથાઈલ ઈથર
ઈથરનું $IUPAC$ નામકરણ: ઈથરને આલ્કોક્સિઆલ્કેન તરીકે નામ આપવામાં આવે છે. નાના આલ્કાઈલ સમૂહને આલ્કોક્સિ સમૂહ તરીકે અને મોટા આલ્કાઈલ સમૂહને મુખ્ય આલ્કેન તરીકે ગણવામાં આવે છે.
ઉદાહરણો:
$(i)$ $CH_3-O-CH_3$: મિથોક્સિમિથેન
$(ii)$ $CH_3-O-C_2H_5$: મિથોક્સિઈથેન
$(iii)$ $CH_3-O-CH_2CH_2CH_3$: $1$-મિથોક્સિપ્રોપેન

(A-4, B-2, C-3, D-1) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ એક અથવા વધુ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ એલિફેટિક કાર્બન પ્રણાલી સાથે જોડાયેલા હોય તેને $(4)$ આલ્કોહોલ કહેવાય છે.
$(B)$ $-OH$ સમૂહ સીધો એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલો હોય તેને $(2)$ ફિનોલ કહેવાય છે.
$(C)$ જ્યારે આલ્કોહોલ કે ફિનોલના $-OH$ સમૂહના હાઇડ્રોજનને આલ્કાઇલ કે એરાઇલ સમૂહ દ્વારા બદલવામાં આવે,ત્યારે તે $(3)$ ઈથર બનાવે છે.
$(D)$ જ્યારે આલ્કોહોલના $-R$ સમૂહને હાઇડ્રોજન પરમાણુ દ્વારા બદલવામાં આવે,ત્યારે તે $H-OH$ એટલે કે $(1)$ પાણી બને છે.
તેથી,સાચો ક્રમ: $(A-4, B-2, C-3, D-1)$ છે.

(N/A) મિથેનોલ, ફિનોલ અને મિથોક્સિમિથેન માટેની સંરચનાઓ અને બંધન પરિમાણો નીચે મુજબ છે:
$1$. મિથેનોલ $(CH_3OH)$:
- સંરચના: ઓક્સિજન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે। $C-O-H$ બંધકોણ $108.9^{\circ}$ છે, જે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ-અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વચ્ચેના અપાકર્ષણને કારણે ચતુષ્ફલકીય ખૂણા $109^{\circ}28'$ કરતા થોડો ઓછો છે।
- બંધલંબાઈ: $C-O$ બંધલંબાઈ $142 \text{ pm}$ અને $O-H$ બંધલંબાઈ $96 \text{ pm}$ છે।
$2$. ફિનોલ $(C_6H_5OH)$:
- સંરચના: ઓક્સિજન પરમાણુ બેન્ઝીન વલયના $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે। $C-O-H$ બંધકોણ $109^{\circ}$ છે।
- બંધલંબાઈ: $C-O$ બંધલંબાઈ $136 \text{ pm}$ છે, જે બેન્ઝીન વલય સાથેના સંસ્પંદનને કારણે ઉદ્ભવતા આંશિક દ્વિબંધ ગુણધર્મને લીધે મિથેનોલ કરતા ટૂંકી છે।
$3$. મિથોક્સિમિથેન $(CH_3OCH_3)$:
- સંરચના: ઓક્સિજન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે। $C-O-C$ બંધકોણ $111.7^{\circ}$ છે, જે બે મોટા મિથાઈલ સમૂહો વચ્ચેના અપાકર્ષણને કારણે ચતુષ્ફલકીય ખૂણા કરતા મોટો છે।
- બંધલંબાઈ: $C-O$ બંધલંબાઈ $141 \text{ pm}$ છે।

(B) $C_4H_{10}O$ અણુસૂત્ર સંતૃપ્ત ઈથર અથવા આલ્કોહોલને અનુરૂપ છે.
ઈથર શોધવા માટે,આપણે $R-O-R'$ ક્રિયાશીલ સમૂહ શોધીએ છીએ.
$C_4H_{10}O$ માટે શક્ય ઈથર સમઘટકો નીચે મુજબ છે:
$1$. $CH_3-O-CH_2-CH_2-CH_3$ (મિથોક્સીપ્રોપેન)
$2$. $CH_3-CH_2-O-CH_2-CH_3$ (ઈથોક્સીઈથેન)
$3$. $CH_3-O-CH(CH_3)_2$ ($2$-મિથોક્સીપ્રોપેન)
આમ,$3$ સમઘટકો છે જે ઈથર છે.

(C) $IUPAC$ નામ: Benzene-$1, 2$-diol
સામાન્ય નામ: કેટેકોલ
આ બંધારણમાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે ઓર્થો $(1, 2)$ સ્થાન પર બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો જોડાયેલા હોય છે.

(B) $C_4H_{10}O$ અણુસૂત્ર ઘણા આઈસોમેરિક આલ્કોહોલ માટે છે:
$A$. tert-butanol એ $2$-methylpropan$-2$-ol નું સામાન્ય નામ છે. આ સાચી જોડી છે.
$B$. tert-butanol એ $2$-methylpropan$-2$-ol છે,$1,1$-dimethylethan$-1$-ol નથી. $1,1$-dimethylethan$-1$-ol એ આ બંધારણ માટે ખોટું $IUPAC$ નામ છે. તેથી,આ જોડી ખોટી છે.
$C$. $n$-butanol એ butan$-1$-ol નું સામાન્ય નામ છે. આ સાચી જોડી છે.
$D$. isobutyl alcohol એ $2$-methylpropan$-1$-ol નું સામાન્ય નામ છે. આ સાચી જોડી છે.
તેથી,સાચા સંયોજનો $A$,$C$,અને $D$ છે.

(C) $C_4H_{10}O$ અણુસૂત્ર ધરાવતા બંધારણીય સમઘટક આલ્કોહોલ નીચે મુજબ છે:
$1.$ બ્યુટેન$-1-$ઓલ: $CH_3CH_2CH_2CH_2OH$
$2.$ બ્યુટેન$-2-$ઓલ: $CH_3CH_2CH(OH)CH_3$
$3.$ $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-1-$ઓલ: $(CH_3)_2CHCH_2OH$
$4.$ $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ: $(CH_3)_3COH$
આમ,બંધારણીય સમઘટકોની કુલ સંખ્યા $4$ છે.

(A) કાર્બિનોલ સિસ્ટમમાં,આલ્કોહોલને મિથેનોલના વ્યુત્પન્ન તરીકે નામ આપવામાં આવે છે,જેને કાર્બિનોલ $(CH_3OH)$ કહેવામાં આવે છે.
$sec$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલનું બંધારણ $CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3$ છે.
આને કાર્બિનોલ ગ્રુપ $(CH_2OH)$ તરીકે જોઈ શકાય છે જ્યાં બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને ઇથાઇલ ગ્રુપ $(-C_2H_5)$ અને મિથાઇલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ દ્વારા બદલવામાં આવે છે.
તેથી,તેનું નામ ઇથાઇલ મિથાઇલ કાર્બિનોલ છે.

(A) ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલનું બંધારણ $CH_3-CH=CH-CH_2OH$ છે.
આ અણુમાં,$-OH$ સમૂહ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધની બાજુના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
જે આલ્કોહોલમાં $-OH$ સમૂહ $C=C$ દ્વિબંધની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય તેને એલાઈલિક આલ્કોહોલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ એ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.

(C) એલાઈલિક આલ્કોહોલ એટલે એવો આલ્કોહોલ જેમાં $-OH$ સમૂહ $C=C$ દ્વિબંધ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલા $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય.
બ્યુટ-$2$-ઈન-$1$-ઓલ $(CH_3-CH=CH-CH_2OH)$ માં,$-OH$ સમૂહ $C_1$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે,જે $C_2-C_3$ દ્વિબંધની બાજુમાં છે. તેથી,તે એક એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.

(D) ફિનોલ એવા સંયોજનો છે જેમાં હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ સીધો એરોમેટિક વલય (બેન્ઝીન વલય) ના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પ $(A)$,$(B)$ અને $(C)$ માં,$-OH$ સમૂહ સીધો એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલ છે,જે તેમને ફિનોલ બનાવે છે.
વિકલ્પ $(D)$ માં,$-OH$ સમૂહ સાઇડ-ચેઈન કાર્બન પરમાણુ (મિથિલીન સમૂહ,$-CH_2-$) સાથે જોડાયેલ છે જે પછી બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે. આ સંયોજનને એરોમેટિક આલ્કોહોલ (ખાસ કરીને,બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ સંયોજન ફિનોલ નથી.

(A) $Crotonyl$ આલ્કોહોલનું સૂત્ર $CH_3CH=CHCH_2OH$ છે.
આ અણુમાં,$-OH$ સમૂહ એવા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે જે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ ની બાજુમાં છે.
આ બંધારણીય લાક્ષણિકતા એલાઈલિક આલ્કોહોલ દર્શાવે છે.

(B) વિનાયલિક આલ્કોહોલમાં,$-OH$ સમૂહ $sp^2$ સંકરણ પામેલા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે જે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધનો ભાગ છે.
$but-2-en-2-ol$ $(CH_3-C(OH)=CH-CH_3)$ માં,$-OH$ સમૂહ દ્વિબંધના $sp^2$ સંકરણ પામેલા કાર્બન સાથે સીધો જોડાયેલ છે.
તેથી,$but-2-en-2-ol$ એ વિનાયલિક આલ્કોહોલ છે.

(D) ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ એટલે એરોમેટિક બેન્ઝીન વલય સાથે સીધો જોડાયેલ હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ.
$1$. કર્ક્યુમિનમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$2$. યુજેનોલમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$3$. ગેલિક એસિડ ($3,4,5$-ટ્રાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ) માં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$4$. એસ્કોર્બિક એસિડ (વિટામિન $C$) એ એનોલિક $-OH$ સમૂહ ધરાવતું લેક્ટોન છે,પરંતુ તેમાં બેન્ઝીન વલય હોતું નથી,તેથી તેમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોતો નથી.

(C) હાઇડ્રોક્વિનોન એ ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ છે જેમાં બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝિન રિંગ સાથે $1$ અને $4$ સ્થાન પર જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,મુખ્ય શૃંખલા બેન્ઝિન છે અને હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહોને $1$ અને $4$ સ્થાન પર $-diol$ પ્રત્યય દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ બેન્ઝિન-$1,4$-ડાયોલ છે.

(D) ફિનોલ એવા કાર્બનિક સંયોજનો છે જેમાં $-OH$ સમૂહ સીધો એરોમેટિક વલયના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પ $A$ માં,$-OH$ સમૂહ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે (o-નાઈટ્રોફિનોલ).
વિકલ્પ $B$ માં,$-OH$ સમૂહ નેપ્થલીન વલય સાથે જોડાયેલ છે ($2$-નેપ્થોલ).
વિકલ્પ $C$ માં,$-OH$ સમૂહ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે (p-બ્રોમોફિનોલ).
વિકલ્પ $D$ માં,$-OH$ સમૂહ $CH_2$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,જે પછી બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે. આ સંયોજન બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ છે,જે એક એરોમેટિક આલ્કોહોલ છે,ફિનોલ નથી.

(D) આપેલા એસિડના બંધારણો નીચે મુજબ છે:
$1$. થેલિક એસિડ: $C_6H_4(COOH)_2$ (બે $-COOH$ સમૂહો ધરાવે છે).
$2$. એડિપિક એસિડ: $HOOC(CH_2)_4COOH$ (બે $-COOH$ સમૂહો ધરાવે છે).
$3$. ગ્લુટેરિક એસિડ: $HOOC(CH_2)_3COOH$ (બે $-COOH$ સમૂહો ધરાવે છે).
$4$. સેલિસિલિક એસિડ: $C_6H_4(OH)(COOH)$ ($-OH$ અને $-COOH$ બંને સમૂહો ધરાવે છે).
તેથી,સેલિસિલિક એસિડ સાચો જવાબ છે.

(A) યુજેનોલ એ એક રાસાયણિક સંયોજન છે જે લવિંગના તેલનો મુખ્ય ઘટક છે. તે લવિંગની લાક્ષણિક સુગંધ અને સ્વાદ માટે જવાબદાર છે. તેથી,યુજેનોલનો સાચો સ્ત્રોત $A$. લવિંગ છે.

(A) $Benzene-1,2-diol$ ની રચનામાં બેન્ઝીન વલય સાથે પાસપાસેના સ્થાન ($1$ અને $2$) પર બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
આ સંયોજનને સામાન્ય રીતે $Catechol$ (અથવા $Pyrocatechol$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) કાર્બિનોલ સિસ્ટમમાં,આલ્કોહોલને મિથાઇલ આલ્કોહોલના વ્યુત્પન્ન તરીકે ગણવામાં આવે છે,જેને $CH_3OH$ અથવા કાર્બિનોલ કહેવામાં આવે છે.
આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ માટે,બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2OH$ છે.
આને આઇસોપ્રોપાઇલ ગ્રુપ $((CH_3)_2CH-)$ સાથે જોડાયેલા કાર્બિનોલ ગ્રુપ $(-CH_2OH)$ તરીકે જોઈ શકાય છે.
તેથી,કાર્બિનોલ સિસ્ટમ મુજબ તેનું નામ આઇસોપ્રોપાઇલ કાર્બિનોલ છે.

(A) ડાયહાઇડ્રિક સંયોજન એ છે જેમાં તેની રચનામાં બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ હોય છે.
$1$. ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ $(CH_3-CH=CH-CH_2OH)$ માં માત્ર એક જ $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે મોનોહાઇડ્રિક આલ્કોહોલ છે.
$2$. રિસોરસીનોલ $(C_6H_4(OH)_2)$ માં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા બે $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે ડાયહાઇડ્રિક ફીનોલ છે.
$3$. ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ માં બે $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે ડાયહાઇડ્રિક આલ્કોહોલ છે.
$4$. ક્વિનોલ $(C_6H_4(OH)_2)$ માં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા બે $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે ડાયહાઇડ્રિક ફીનોલ છે.
તેથી,ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ એ ડાયહાઇડ્રિક સંયોજન નથી.

(A) સામાન્ય નામ 'પ્રોપિલિન ગ્લાયકોલ' એ $CH_3-CH(OH)-CH_2OH$ સંયોજન માટે વપરાય છે.
તેનું $IUPAC$ નામ નક્કી કરવા માટે હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરવામાં આવે છે,જે પ્રોપેન શૃંખલા ($3$ કાર્બન) છે.
હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો $1$ અને $2$ સ્થાન પર જોડાયેલા છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ પ્રોપેન-$1,2$-ડાયોલ છે.

(D) આપેલ સંયોજનમાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ અને બ્રોમીન પરમાણુ $(-Br)$ એકબીજાની પેરા સ્થિતિમાં જોડાયેલા છે.
$IUPAC$ નામકરણના નિયમો મુજબ,બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપને અગ્રતા આપવામાં આવે છે અને મુખ્ય સંયોજનને ફિનોલ તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
$-OH$ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુને સ્થાન $1$ આપવામાં આવે છે.
આ સ્થાનથી ગણતરી કરતા,બ્રોમીન પરમાણુ સ્થાન $4$ પર છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $4-$બ્રોમોફિનોલ છે.

(A) કેટેકોલ એ ડાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીન વ્યુત્પન્નનું સામાન્ય નામ છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝીન વલય પરના પાસપાસેના કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણના નિયમો અનુસાર,બેન્ઝીન વલયને એવી રીતે નંબર આપવામાં આવે છે કે જેથી વિસ્થાપકોને સૌથી ઓછા શક્ય સ્થાન મળે.
કેટેકોલ માટે,$-OH$ સમૂહો $1$ અને $2$ સ્થાન પર છે.
તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ બેન્ઝીન-$1,2$-ડાયોલ છે.

(D) સાદો અથવા સંમિત ઈથર એ છે જેમાં ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા બંને આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહો સમાન હોય છે.
$CH_3-O-CH_3$ (મિથોક્સીમિથેન) માં,ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા બંને સમૂહો મિથાઈલ સમૂહો $(-CH_3)$ છે.
તેથી,તે એક સાદો ઈથર છે.

(B) ઈથર એ કાર્બનિક સંયોજનો છે જે બે આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલા ઓક્સિજન પરમાણુ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે,જે સામાન્ય સૂત્ર $R-O-R'$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. ઈથરમાં હાજર ક્રિયાશીલ સમૂહ ઈથર લિંકેજ છે,જેને $-O-$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.

(C) એનિસોલ એ $C_6H_5OCH_3$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતું ઈથર છે.
$IUPAC$ નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,ઈથરને આલ્કોક્સીઆલ્કેન તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
અહીં,બેન્ઝિન વલય એ મુખ્ય હાઇડ્રોકાર્બન છે અને $-OCH_3$ સમૂહ એ મેથોક્સી વિસ્થાપિત છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ મેથોક્સીબેન્ઝિન છે.

(B) કેટેકોલ એ ડાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝિન વ્યુત્પન્ન માટેનું સામાન્ય નામ છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝિન વલય પરના પાસપાસેના કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,બેન્ઝિન વલયને એવી રીતે ક્રમાંકિત કરવામાં આવે છે કે જેથી વિસ્થાપકોને શક્ય તેટલા ઓછા ક્રમાંક મળે.
કેટેકોલ માટે,$-OH$ સમૂહો $1$ અને $2$ સ્થાન પર છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ બેન્ઝિન-$1,2$-ડાયોલ છે.

(C) આપેલ સંયોજન એક ઈથર છે: $CH_3-CH_2-O-CH_2-CH(CH_3)_2$ .
$IUPAC$ નિયમો મુજબ નામ આપવા માટે,આપણે ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરીએ છીએ.
સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,જે પ્રોપેન શૃંખલા છે.
ઇથોક્સી સમૂહ $(-OCH_2CH_3)$ આ શૃંખલાના પ્રથમ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
પ્રોપેન શૃંખલાના બીજા કાર્બન સાથે એક મિથાઈલ સમૂહ $(-CH_3)$ જોડાયેલ છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $1-$ઇથોક્સી$-2-$મિથાઈલપ્રોપેન છે.

(B) એલાઈલિક આલ્કોહોલ એ એવી આલ્કોહોલ છે જેમાં $-OH$ સમૂહ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ ની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$\text{બ્યુટ}-3-\text{ઈન}-2-\text{ઓલ}$ $(CH_2=CH-CH(OH)-CH_3)$ માં, $-OH$ સમૂહ દ્વિબંધની બાજુના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે, જે એલાઈલિક આલ્કોહોલની વ્યાખ્યાને સંતોષે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ (ઈથર) છે.
ઈથર ક્રિયાશીલ સમૂહનું સામાન્ય બંધારણ $R-O-R'$ છે,જ્યાં $R$ અને $R'$ આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહો છે.
તેમાં કાર્બોનિલ સમૂહ $(>C=O)$ હોતો નથી.
તેની સરખામણીમાં,એસ્ટર $(R-CO-OR')$,એમાઈડ $(R-CO-NH_2)$,અને એસિલ હેલાઈડ $(R-CO-X)$ બધામાં કાર્બોનિલ સમૂહ $(>C=O)$ હોય છે.

(B) એલાઈલિક આલ્કોહોલ એ છે જેમાં હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધની બાજુના $sp^3$ સંકરણ પામેલા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
પ્રાથમિક $(1^\circ)$ એલાઈલિક આલ્કોહોલમાં $-OH$ સમૂહ દ્વિબંધની બાજુના પ્રાથમિક કાર્બન પરમાણુ (જે કાર્બન પરમાણુ માત્ર એક જ અન્ય કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોય) સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ:
$(A)$ $H_2C=CH-CH(CH_3)-OH$: $-OH$ દ્વિતીયક કાર્બન પર છે. આ દ્વિતીયક એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$(B)$ $H_2C=CH-CH_2OH$: $-OH$ એ $C=C$ બંધની બાજુના પ્રાથમિક કાર્બન $(CH_2)$ પર છે. આ પ્રાથમિક એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$(C)$ $H_2C=CH-C(CH_3)_2-OH$: $-OH$ તૃતીયક કાર્બન પર છે. આ તૃતીયક એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$(D)$ $H_3C-CH=CH-CH(CH_3)-OH$: $-OH$ દ્વિતીયક કાર્બન પર છે. આ દ્વિતીયક એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(B) $Benzene-1,3-diol$ ની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે $1$ અને $3$ સ્થાન પર બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
આ સંયોજન સામાન્ય રીતે $resorcinol$ તરીકે ઓળખાય છે.
- $Catechol$ એ $Benzene-1,2-diol$ છે.
- $Quinol$ (અથવા $hydroquinone$) એ $Benzene-1,4-diol$ છે.
- $Pyrogallol$ એ $Benzene-1,2,3-triol$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) આલ્કોહોલ એ એવું સંયોજન છે જેમાં હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ એ $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પ $A$,$B$,અને $C$ માં,$-OH$ ગ્રુપ સીધું બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલ છે,જ્યાં કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે. આ સંયોજનોને ફિનોલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,$-OH$ ગ્રુપ $-CH_2-$ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલ છે,જે બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલ છે. $-OH$ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે. તેથી,તે આલ્કોહોલ છે.

(A) ઈથર એ એક કાર્બનિક સંયોજન છે જેમાં ઓક્સિજન પરમાણુ બે આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ જૂથો સાથે જોડાયેલ હોય છે,જેનું સામાન્ય સૂત્ર $R-O-R'$ છે.
મિથોક્સિમીથેન $(CH_3-O-CH_3)$ માં ઓક્સિજન પરમાણુ બે મિથાઈલ જૂથો સાથે જોડાયેલ છે,જે ઈથરની વ્યાખ્યાને અનુરૂપ છે.
પ્રોપેન$-2-$ઓલ એ આલ્કોહોલ છે,જ્યારે બેન્ઝીનોલ અને બેન્ઝીન$-1,2-$ડાયોલ એ ફિનોલ છે.

(C) $Crotonyl$ આલ્કોહોલનું બંધારણ $CH_3-CH=CH-CH_2-OH$ છે.
આ અણુમાં,$-OH$ સમૂહ $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ ની બાજુમાં છે.
જે સંયોજનોમાં $-OH$ સમૂહ દ્વિબંધની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોય તેને એલાઈલિક આલ્કોહોલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$Crotonyl$ આલ્કોહોલ એ એલાઈલિક આલ્કોહોલનું ઉદાહરણ છે.

(B) $Benzene-1, 2, 3-triol$ ની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે $1, 2,$ અને $3$ સ્થાન પર ત્રણ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
તેનું સામાન્ય નામ $Pyrogallol$ છે.

(B) એનિસોલ એ $C_6H_5OCH_3$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતું એરોમેટિક ઈથર છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,ઈથરને આલ્કોક્સીઆલ્કેન તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
આ બંધારણમાં,બેન્ઝીન રિંગ સાથે મેથોક્સી ગ્રુપ $(-OCH_3)$ જોડાયેલું છે.
તેથી,એનિસોલનું $IUPAC$ નામ મેથોક્સીબેન્ઝીન છે.

(B) રિસોર્સિનોલ એ ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝિન વલયમાં $1$ અને $3$ સ્થાન પર જોડાયેલા હોય છે.
તેનું $IUPAC$ નામ બેન્ઝિન-$1, 3$-ડાયોલ છે.
વિકલ્પ $B$ આ બંધારણને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(D) Catechol એ ડાયહાઇડ્રોક્સી બેન્ઝીન છે જેમાં બે હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહો એકબીજાની સાપેક્ષમાં ઓર્થો સ્થાન પર હોય છે,જે $Benzene-1,2-diol$ ને અનુરૂપ છે.
$m$-Cresol એ મિથાઈલ-વિસ્થાપિત ફિનોલ છે જેમાં મિથાઈલ સમૂહ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહની સાપેક્ષમાં મેટા સ્થાન પર હોય છે,જે $3-Methyl phenol$ ને અનુરૂપ છે.

(B) બંધારણો નીચે મુજબ ઓળખાય છે:
$a$: ફેનેટોલ $(C_6H_5OCH_2CH_3)$
$b$: કેટેકોલ (બેન્ઝિન$-1,2-$ડાયોલ)
$c$: રિસોર્સિનોલ (બેન્ઝિન$-1,3-$ડાયોલ)
$d$: $o-$ક્રેસોલ ($2$-મિથાઈલફિનોલ)
$e$: એનિસોલ $(C_6H_5OCH_3)$
સંયોજનોને જોડતા:
$A$ ($o-$ક્રેસોલ) એ $d$ ને અનુરૂપ છે.
$B$ (કેટેકોલ) એ $b$ ને અનુરૂપ છે.
$C$ (ફેનેટોલ) એ $a$ ને અનુરૂપ છે.
$D$ (રિસોર્સિનોલ) એ $c$ ને અનુરૂપ છે.
આમ,સાચી જોડ $A-d, B-b, C-a, D-c$ છે.

(B) બેન્ઝિલિક આલ્કોહોલ એવા આલ્કોહોલ છે જેમાં હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ એરોમેટિક વલયની બાજુના કાર્બન પરમાણુ (બેન્ઝિલિક કાર્બન) સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$1-$ફિનાઈલપ્રોપેન$-1-$ઓલ $(C_6H_5-CH(OH)-CH_2-CH_3)$ માં,$-OH$ સમૂહ સીધા બેન્ઝિન વલય સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જે બેન્ઝિલિક સ્થાન છે.
તેથી,તે બેન્ઝિલિક આલ્કોહોલ છે.

(B) સંતૃપ્ત અચક્રીય આલ્કોહોલ માટેનું સામાન્ય અણુસૂત્ર $C_n H_{2n+2} O$ છે.
આ સૂત્ર દર્શાવે છે કે સંયોજન સંતૃપ્ત છે (કોઈ દ્વિબંધ કે ત્રિબંધ નથી).
ઈથરનું પણ સામાન્ય અણુસૂત્ર $C_n H_{2n+2} O$ છે અને તે પણ સંતૃપ્ત હોય છે.
તેથી,સમાન કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવતા આલ્કોહોલ અને ઈથર એકબીજાના ક્રિયાશીલ સમૂહના સમઘટકો છે.

(B) $1$. ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલાને ઓળખો. આ શૃંખલામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે.
$2$. ફિનોક્સિ સમૂહ $(-OC_6H_5)$ પેન્ટેન શૃંખલાના પ્રથમ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
$3$. વિસ્થાપિત સમૂહને સૌથી ઓછો નંબર મળે તે રીતે ઓક્સિજન સાથે જોડાયેલા કાર્બનથી નંબરિંગ શરૂ કરો.
$4$. મિથાઈલ સમૂહ $4$થા સ્થાને છે.
$5$. આમ,$IUPAC$ નામ $1-$ફિનોક્સિ$-4-$મિથાઈલપેન્ટેન થાય છે.
$6$. જોકે,આપેલા વિકલ્પો અને બંધારણ મુજબ,આ સંયોજનને બેન્ઝીનનું ઈથર વ્યુત્પન્ન માનવામાં આવે છે જ્યાં આલ્કોક્સિ સમૂહ $4-$મિથાઈલપેન્ટોક્સિ છે. તેથી,નામ $4-$મિથાઈલપેન્ટોક્સિબેન્ઝીન છે.

(A) બેન્ઝીન-$1,3$-ડાયોલ એ બેન્ઝીન રિંગ ધરાવે છે જેમાં $1$ અને $3$ સ્થાન પર બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીનના સામાન્ય નામ નીચે મુજબ છે:
$1,2$-ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીનને કેટેકોલ કહેવામાં આવે છે.
$1,3$-ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીનને રિસોરસિનોલ કહેવામાં આવે છે.
$1,4$-ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીનને હાઇડ્રોક્વિનોલ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,બેન્ઝીન-$1,3$-ડાયોલનું સામાન્ય નામ રિસોરસિનોલ છે.

(D) આણ્વીય સૂત્ર $C_4H_{10}O$ ઈથર દર્શાવે છે. અસમપ્રમાણ ઈથરમાં ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ સમૂહો અલગ-અલગ હોય છે.
$C_4H_{10}O$ માટે,શક્ય અસમપ્રમાણ ઈથર નીચે મુજબ છે:
$1$. $CH_3-O-CH_2CH_2CH_3$ (મિથોક્સીપ્રોપેન)
$2$. $CH_3-O-CH(CH_3)_2$ ($2$-મિથોક્સીપ્રોપેન)
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$\text{મિથોક્સીપ્રોપેન}$ એ $C_4H_{10}O$ સૂત્ર ધરાવતો અસમપ્રમાણ ઈથર છે.

(A) મિથાઈલ આઈસોપ્રોપાઈલ ઈથરનું બંધારણ $\text{CH}_3-\text{O}-\text{CH}(\text{CH}_3)_2$ છે.
ઈથર માટે $IUPAC$ નામકરણમાં,નાના આલ્કાઈલ સમૂહને લાંબી આલ્કેન શૃંખલા સાથે જોડાયેલા આલ્કોક્સી વિસ્થાપક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
અહીં,સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પ્રોપેન ($3$ કાર્બન) છે.
મિથોક્સી સમૂહ $(-\text{OCH}_3)$ પ્રોપેન શૃંખલાના $2$જા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $2$-મિથોક્સીપ્રોપેન છે.