Properties Questions in Gujarati

(B) એસીટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ એક કીટોન છે.
$A$: તે $2,4-$$DNP$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રેઝોન ડેરિવેટિવ બનાવે છે (કાર્બોનિલ સંયોજનોની લાક્ષણિકતા).
$B$: કીટોન ટોલેન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરીને સિલ્વર મિરર આપતા નથી; માત્ર આલ્ડીહાઈડ આ કસોટી આપે છે.
$C$: એસીટોફેનોનમાં મિથાઈલ કીટોન ગ્રુપ $(-COCH_3)$ હોવાથી,તે આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
$D$: એસીટોફેનોનનું આલ્કલાઇન $KMnO_4$ વડે ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી બેન્ઝોઈક એસિડ મળે છે.
તેથી,વિધાન $B$ સાચું નથી.

(B) એસિટોન $(CH_3-CO-CH_3)$ $D_2O$ ની હાજરીમાં કીટો-ઇનોલ ટોટોમેરિઝમ દર્શાવે છે.
$\alpha$-હાઇડ્રોજન એસિડિક હોય છે અને $D_2O$ માંથી ડ્યુટેરિયમ પરમાણુઓ સાથે વિનિમય પામે છે.
આ વિનિમય પ્રક્રિયા ત્યાં સુધી ચાલુ રહે છે જ્યાં સુધી તમામ છ $\alpha$-હાઇડ્રોજન ડ્યુટેરિયમ દ્વારા બદલાઈ ન જાય,જેના પરિણામે હેક્સાડ્યુટેરોએસિટોન $(CD_3-CO-CD_3)$ બને છે.

(B) આ પ્રક્રિયામાં હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ ની હાજરીમાં કીટોન ગ્રુપ $(-COCH_3)$ નું આલ્કાઈલ ગ્રુપ $(-CH_2CH_3)$ માં રિડક્શન થાય છે.
$1$. $Zn(Hg), HCl$ એ ક્લેમેન્સન રિડક્શન માટેનો પ્રક્રિયક છે,જે એસિડિક છે. એસિડિક પરિસ્થિતિમાં,$-OH$ ગ્રુપ નિર્જલીકરણ (dehydration) પામીને આલ્કીન બનાવી શકે છે.
$2$. $NH_2NH_2, OH^-$ એ વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શન માટેનો પ્રક્રિયક છે,જે બેઝિક છે. $-OH$ ગ્રુપ બેઝિક પરિસ્થિતિમાં સ્થિર રહે છે.
તેથી,આ રૂપાંતરણ માટે $NH_2NH_2, OH^-$ યોગ્ય પ્રક્રિયક છે.

(B) $2, 4-$હેક્ઝેનડાયોન એ $1, 3-$ડાયકીટોન છે,જેમાં બે કાર્બોનિલ સમૂહોની વચ્ચે સક્રિય મિથિલીન હાઇડ્રોજન હોય છે.
આ હાઇડ્રોજન સૌથી વધુ એસિડિક છે કારણ કે પરિણામી કાર્બેનિયન બંને કાર્બોનિલ સમૂહો સાથે રેઝોનન્સ દ્વારા સ્થિર થાય છે.
$\text{CH}_3-\text{C}(=\text{O})-\text{CH}_2-\text{C}(=\text{O})-\text{CH}_2\text{CH}_3$ $\xrightarrow{-\text{H}^+} \text{CH}_3-\text{C}(=\text{O})-\text{CH}^--\text{C}(=\text{O})-\text{CH}_2\text{CH}_3$.
ઋણ વીજભાર બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ પર વિસ્થાનિકૃત થાય છે,જે અન્ય વિકલ્પોની તુલનામાં નોંધપાત્ર સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.

(A) એસિડિક પરિસ્થિતિમાં આલ્કોહોલનું નિર્જલીકરણ કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીના નિર્માણ દ્વારા થાય છે. નિર્જલીકરણની સરળતા રચાયેલા કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા અને સંયુગ્મિત પ્રણાલી બનાવવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે. $\beta$-હાઈડ્રોક્સી કાર્બોનિલ સંયોજનો (આલ્ડોલ) ખાસ કરીને નિર્જલીકરણ માટે સંવેદનશીલ હોય છે કારણ કે પરિણામી ઉત્પાદન $\alpha, \beta$-અસંતૃપ્ત કાર્બોનિલ સંયોજન છે,જે $C=C$ દ્વિબંધ અને $C=O$ કાર્બોનિલ જૂથ વચ્ચેના સંયુગ્મન દ્વારા સ્થિર થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $A$ એ $\beta$-હાઈડ્રોક્સીકીટોન (આલ્ડોલ) દર્શાવે છે,જે સ્થિર સંયુગ્મિત પ્રણાલી બનાવવા માટે સૌથી સરળતાથી નિર્જલીકરણ પામશે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયક $2,2',6,6'$-ટેટ્રાબેન્ઝીનડાયકાર્બાલ્ડિહાઈડ છે.
જ્યારે તેને $100 \ ^\circ C$ તાપમાને $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે આંતર-આણ્વીય કેનિઝારો પ્રક્રિયા અનુભવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એક $-CHO$ સમૂહનું $-COO^-$ સમૂહમાં ઓક્સિડેશન થાય છે અને બાજુના $-CHO$ સમૂહનું $-CH_2OH$ સમૂહમાં રિડક્શન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા બંને બેન્ઝીન વલયો પર થાય છે.
ત્યારબાદ $H^+ / H_2O$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી,કાર્બોક્સિલેટ આયનો પ્રોટોનેટેડ થઈને કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ બનાવે છે.
અંતિમ નીપજ $2,2'$-બિસ(હાઈડ્રોક્સિમિથાઈલ)-[$1$,$1$'-બાયફિનાઈલ]-$6$,$6$'-ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(D) આયોડોફોર્મ કસોટી એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_3CO-$ જૂથ અથવા $CH_3CH(OH)-$ જૂથ હોય છે.
$1$. $ICH_2COCH_2CH_3$ માં $CH_3CO-$ જૂથ હોય છે,જે $I_2/NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $CHI_3$ (પીળા અવક્ષેપ) બનાવે છે.
$2$. $CH_3CH(OH)CH_2CH_3$ એ દ્વિતીયક આલ્કોહોલ છે જેમાં $CH_3CH(OH)-$ જૂથ છે,જેનું ઓક્સિડેશન થઈને મિથાઈલ કીટોન બને છે અને ત્યારબાદ આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા દ્વારા $CHI_3$ (પીળા અવક્ષેપ) આપે છે.
તેથી,$(a)$ અને $(c)$ બંને પીળા અવક્ષેપ આપે છે.

(C) $P$ $(H_2C=C(CH_3)(OCOCH_3))$ ના એસિડ જળવિભાજનથી ઇનોલ મળે છે જે ટોટોમેરાઇઝેશન દ્વારા એસિટોન $(CH_3COCH_3)$,જે એક કીટોન છે,આપે છે.
$Q$ $(H_3C-CH=CH(OCOCH_3))$ ના એસિડ જળવિભાજનથી ઇનોલ મળે છે જે ટોટોમેરાઇઝેશન દ્વારા પ્રોપેનાલ $(CH_3CH_2CHO)$,જે એક આલ્ડિહાઇડ છે,આપે છે.
આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનને ફેહલિંગના દ્રાવણનો ઉપયોગ કરીને અલગ પાડી શકાય છે,કારણ કે આલ્ડિહાઇડ હકારાત્મક કસોટી આપે છે ($Cu_2O$ ના લાલ અવક્ષેપ) જ્યારે કીટોન આપતા નથી.

(D) આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન સામાન્ય રીતે રંગહીન અને સ્થિર સંયોજનો છે. તેઓ બ્રોમિન પાણી,ક્વિક લાઈમ અથવા મંદ $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને રંગવિહીન થતા નથી. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ તેમને રંગવિહીન કરી શકતું નથી.

(C) એસીટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ એક કીટોન છે.
$(1)$ તે સોડિયમ અને ઇથેનોલ દ્વારા મિથાઈલ ફિનાઈલ કાર્બિનોલ $(C_6H_5CH(OH)CH_3)$ માં રિડક્શન પામે છે,જે સાચું વિધાન છે.
$(2)$ તે એસિડિક $KMnO_4$ સાથે બેન્ઝોઈક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ માં ઓક્સિડેશન પામે છે,જે સાચું વિધાન છે.
$(3)$ એસીટોફેનોનમાં ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક કાર્બોનિલ સમૂહ $(-COCH_3)$ હોય છે,જે મેટા-નિર્દેશક છે. તેથી,તે મેટા સ્થાન પર ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન (જેમ કે નાઈટ્રેશન) પ્રક્રિયા આપે છે. આમ,વિધાન $(3)$ ખોટું છે.
$(4)$ એસીટોફેનોનમાં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ $(-COCH_3)$ હોય છે,તેથી તે આયોડિન અને આલ્કલી સાથે ધન આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે. આમ,વિધાન $(4)$ ખોટું છે.
તેથી,વિધાનો $(3)$ અને $(4)$ ખોટા છે.

(B) સાયનોહાઇડ્રિનનું નિર્માણ કાર્બોનિલ સમૂહ પર ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
પ્રતિક્રિયાત્મકતા કાર્બોનિલ કાર્બનની ઇલેક્ટ્રોફિલિસિટી પર આધાર રાખે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ સમૂહો કાર્બોનિલ કાર્બન પર આંશિક ધન વીજભાર વધારે છે,જેનાથી તે $CN^-$ આયન દ્વારા ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલા માટે વધુ સંવેદનશીલ બને છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$p-$નાઇટ્રોબેન્ઝાલ્ડિહાઇડમાં રહેલ $-NO_2$ સમૂહ એક મજબૂત ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ સમૂહ છે,જે અન્ય અવેજીઓની તુલનામાં કાર્બોનિલ કાર્બનની ઇલેક્ટ્રોફિલિસિટીમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
તેથી,$p-$નાઇટ્રોબેન્ઝાલ્ડિહાઇડ સાયનોહાઇડ્રિન નિર્માણ માટે સૌથી વધુ સક્રિય સંયોજન છે.

(B) કેનિઝારો પ્રક્રિયામાં કાર્બોનિલ કાર્બન પર $OH^{-}$ નો ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો થાય છે,ત્યારબાદ ટેટ્રાહેડ્રલ મધ્યવર્તીમાંથી બીજા આલ્ડિહાઇડના અણુમાં હાઇડ્રાઇડ આયન $({H^{-}})$ નું આંતરઆણ્વીય સ્થળાંતર થાય છે.
આમ,મુખ્ય પગલું હાઇડ્રાઇડ આયન $({H^{-}})$ નું સ્થળાંતર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(D) બેન્ઝોફિનોન $(C_6H_5COC_6H_5)$ એક કીટોન છે.
$1$. તે પ્રાથમિક એમાઈન $(RNH_2)$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને ઈમાઈન (શિફ બેઝ) બનાવે છે.
$2$. તે $SO_3$ સાથે ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટીટ્યુશન દ્વારા પ્રતિક્રિયા આપે છે.
$3$. તે $NaOH$ જેવા પ્રબળ બેઝની હાજરીમાં પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે.
$4$. તે સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપતું નથી,કારણ કે તે નિર્બળ બેઝ છે.

(A) . આ રૂપાંતરણ બે તબક્કામાં થાય છે:
$1$. ઓક્સાઈમનું નિર્માણ: $C_6H_5-CO-CH_3 + NH_2OH \rightarrow C_6H_5-C(=NOH)-CH_3 + H_2O$
$2$. બેકમેન પુનઃરચના: ઓક્સાઈમ $C_6H_5-C(=NOH)-CH_3$ એ એસિડ ઉદ્દીપક (જેમ કે $H_2SO_4$ અથવા $PCl_5$) ની હાજરીમાં પુનઃરચના પામીને એસીટેનિલાઈડ $(C_6H_5-NH-CO-CH_3)$ બનાવે છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયા પર્કિન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
પર્કિન પ્રક્રિયામાં,એરોમેટિક આલ્ડિહાઇડ એસિડ એનહાઇડ્રાઇડ સાથે એસિડના અનુરૂપ સોડિયમ ક્ષારની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરીને $\alpha, \beta$-અસંતૃપ્ત કાર્બોક્સિલિક એસિડ બનાવે છે.
અહીં,પ્રક્રિયામાં $p$-મેથોક્સીબેન્ઝાલ્ડિહાઇડ સોડિયમ એસિટેટની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $(CH_3CO)_2O$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $p$-મેથોક્સીસિનામિક એસિડ આપે છે.
આમ,સંયોજન $(X)$ એ એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ,$(CH_3CO)_2O$ છે.

(A) ઓક્સિડેશન પછી આણ્વીય વજનમાં થતો વધારો $60 - 44 = 16$ છે.
આ સૂચવે છે કે મૂળ અણુમાં એક ઓક્સિજન પરમાણુ $(16 \text{ amu})$ ઉમેરાયો છે.
આ ફેરફાર આલ્ડિહાઇડનું કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન થવાની લાક્ષણિકતા છે $(RCHO \xrightarrow{[O]} RCOOH)$.
$44$ આણ્વીય વજન ધરાવતા આલ્ડિહાઇડ માટે,સૂત્ર $CH_3CHO$ છે.
ઓક્સિડેશન પર,તે એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ બનાવે છે,જેનું આણ્વીય વજન $60$ છે.
તેથી,મૂળ સંયોજન આલ્ડિહાઇડ છે.

(C) એસીટોએસીટીક એસ્ટર કીટો-ઈનોલ ચલરૂપકતા દર્શાવે છે.
તે તેના કીટો સ્વરૂપ $(CH_3-C(=O)-CH_2-COOC_2H_5)$ અને તેના ઈનોલિક સ્વરૂપ $(CH_3-C(OH)=CH-COOC_2H_5)$ વચ્ચે સંતુલનમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
તેથી,તે કીટો સંયોજન અને અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોક્સી સંયોજન બંને તરીકે વર્તે છે.

(C) ટિશેન્કો પ્રક્રિયામાં એલ્યુમિનિયમ આલ્કોક્સાઇડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં આલ્ડિહાઇડનું એસ્ટરમાં વિષમીકરણ (disproportionation) થાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $2CH_3CHO \xrightarrow{Al(OC_2H_5)_3} CH_3COOCH_2CH_3$ (ઇથાઇલ એસિટેટ).
તેથી,સાચો ઉદ્દીપક $Al(OC_2H_5)_3$ છે.

(A) એસીટોન $HCN$ ($NaCN/HCl$ માંથી ઉત્પન્ન) સાથે પ્રક્રિયા કરીને ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા એસીટોન સાયનોહાઇડ્રિન $(A)$ બનાવે છે.
ત્યારબાદ $A$ માં રહેલા નાઈટ્રાઈલ ગ્રુપ $(-CN)$ નું ગરમી $(\Delta)$ સાથે એસિડિક જળવિભાજન કરતા $2$-હાઈડ્રોક્સી-$2$-મિથાઈલપ્રોપેનોઈક એસિડ $(B)$ મળે છે.
$CH_3-CO-CH_3 + HCN$ $\rightarrow CH_3-C(OH)(CN)-CH_3 (A)$ $\xrightarrow{H_3O^{+}/\Delta} CH_3-C(OH)(COOH)-CH_3 (B)$.

(C) પ્રબળ એસિડની હાજરીમાં ઓક્સાઈમનું એમાઈડમાં રૂપાંતર થવાની પ્રક્રિયાને $Beckmann$ પુનઃરચના કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,કીટોનમાંથી મેળવેલા ઓક્સાઈમ એમાઈડ બનાવે છે,જ્યારે આલ્ડિહાઈડમાંથી મેળવેલા ઓક્સાઈમ સામાન્ય રીતે નાઈટ્રાઈલ બનાવે છે.

(B) $Tishchenko$ પ્રક્રિયામાં આલ્કોક્સાઈડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં આલ્ડિહાઈડનું વિષમીકરણ થઈને એસ્ટર બને છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા: $2RCHO \xrightarrow{Al(OC_2H_5)_3} RCOOCH_2R$.

(B) આલ્ડિહાઈડનું નાઈટ્રિક એસિડ,પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ અને ડાયક્રોમેટ જેવા સામાન્ય ઓક્સિડેશનકર્તાઓ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી સરળતાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન થાય છે.

(A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ બંધારણ ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ નો ચક્રીય ટ્રાયમર છે,જેને $1,3,5$-ટ્રાયોક્સેન અથવા ફક્ત ટ્રાયોક્સેન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ફોર્માલ્ડિહાઈડના ટ્રાયમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
પ્રક્રિયા છે: $3HCHO \rightleftharpoons (CH_2O)_3$ (ટ્રાયોક્સેન).

(D) ઇથાઇલ ફોર્મેટ $(HCOOC_2H_5)$ ની વધારાના $CH_3MgI$ સાથેની પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે.
પ્રથમ,ઇથાઇલ ફોર્મેટના કાર્બોનિલ કાર્બન પર $CH_3^-$ નો ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો થાય છે,જે મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે અને ઇથોક્સાઇડ આયન દૂર કરીને એસીટાલ્ડિહાઇડ $(CH_3CHO)$ બનાવે છે.
$CH_3MgI$ વધારામાં હોવાથી,તે ફરીથી બનેલા એસીટાલ્ડિહાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કોક્સાઇડ મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે.
અંતે,જળવિભાજન દ્વારા,આ મધ્યવર્તી સંયોજન દ્વિતીયક આલ્કોહોલ આપે છે.
સમગ્ર પ્રક્રિયા: $HCOOC_2H_5 + 2CH_3MgI \xrightarrow{H_3O^+} (CH_3)_2CHOH + Mg(OH)I + C_2H_5OH$ છે.
બનતી નીપજ આઇસોપ્રોપાઇલ આલ્કોહોલ $(CH_3CH(OH)CH_3)$ છે.

(C) $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ ધરાવતા એસ્ટરના બે અણુઓની સોડિયમ ઇથોક્સાઇડ $(C_2H_5ONa)$ જેવા પ્રબળ બેઝની હાજરીમાં પ્રક્રિયા થઈને $\beta$-કીટો એસ્ટર બને છે,જેને ક્લેસન કન્ડેન્સેશન કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ઇથાઇલ એસિટેટના બે અણુઓ જોડાઈને ઇથાઇલ એસિટોએસીટેટ બનાવે છે.

(C) એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $(CH_3CO)_2O$ ની હાજરીમાં $CrO_3$ સાથે ટોલ્યુઈનનું ઓક્સિડેશન થવાથી જેમ-ડાયએસીટેટ મધ્યવર્તી નીપજ $C_6H_5CH(OCOCH_3)_2$ બને છે,જે નીપજ '$A$' છે.
જલીય $NaOH$ સાથે જળવિભાજન કરવાથી આ મધ્યવર્તી નીપજ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ આપે છે.
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડમાં $\alpha$-હાઈડ્રોજન ન હોવાથી,તે સાંદ્ર જલીય $NaOH$ ની હાજરીમાં કેનિઝારો પ્રક્રિયા અનુભવે છે અને સોડિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COONa)$ અને બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ $(C_6H_5CH_2OH)$ બનાવે છે.
તેથી,અંતિમ નીપજ $C_6H_5COONa$ મળે છે.

(A) $CH_3COOCH_3$ (મિથાઇલ એસિટેટ) એ $PhMgBr$ (ફિનાઇલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઇડ) ના બે મોલ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
પ્રથમ મોલ $PhMgBr$ એસ્ટર પર ન્યુક્લિયોફિલિક એસિલ સબસ્ટિટ્યુશન દ્વારા એસિટોફિનોન બનાવે છે.
બીજો મોલ $PhMgBr$ બનેલા એસિટોફિનોનના કાર્બોનિલ સમૂહ પર હુમલો કરીને આલ્કોક્સાઇડ મધ્યવર્તી બનાવે છે.
એસિડ હાઇડ્રોલિસિસ $(H^+)$ પછી,આલ્કોક્સાઇડ પ્રોટોનેટેડ થઈને $1,1$-ડાયફિનાઇલઇથેનોલ $(CH_3C(Ph)_2OH)$ આપે છે.

(C) પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$1$. એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ એ $HCN$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટાલ્ડિહાઈડ સાયનોહાઈડ્રિન $(A)$ બનાવે છે,જે $CH_3CH(OH)CN$ છે.
$2$. સાયનોહાઈડ્રિન $(A)$ નું એસિડ-ઉદ્દીપકીય જળવિભાજન $(H_3O^+)$ થવાથી $-CN$ સમૂહનું રૂપાંતર કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ માં થાય છે.
$3$. પરિણામી નીપજ $B$ એ $CH_3CH(OH)COOH$ છે,જેને લેક્ટિક એસિડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) પ્રતિક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $CH_3COOH + SOCl_2 \rightarrow CH_3COCl$ ($A$ એ એસિટિલ ક્લોરાઇડ છે).
$2$. $CH_3COCl + C_6H_6 \xrightarrow{Anhyd. AlCl_3} C_6H_5COCH_3$ ($B$ એ એસિટોફિનોન છે,ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટ એસિલેશન પ્રતિક્રિયા).
$3$. $C_6H_5COCH_3 + HCN \rightarrow C_6H_5C(OH)(CH_3)CN$ ($C$ એ એસિટોફિનોન સાયનોહાઇડ્રિન છે,ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયા).
$4$. $C_6H_5C(OH)(CH_3)CN + H_3O^+ \rightarrow C_6H_5C(OH)(CH_3)COOH$ ($D$ એ $2-$હાઇડ્રોક્સી$-2-$ફિનાઇલપ્રોપેનોઇક એસિડ છે,નાઇટ્રાઇલ જૂથનું જળવિભાજન).
આમ,અંતિમ નીપજ $D$ એ $2-$હાઇડ્રોક્સી$-2-$ફિનાઇલપ્રોપેનોઇક એસિડ છે.

(A) બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ ની હાઈડ્રોજન સાયનાઈડ $(HCN)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ સાયનોહાઈડ્રિન $(C_6H_5-CH(OH)-CN)$ બને છે.
આ નીપજમાં,ફિનાઈલ ગ્રુપ,હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ,સાયનો ગ્રુપ અને હાઈડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલો કાર્બન પરમાણુ એ કાઈરલ કેન્દ્ર છે.
શરૂઆતનું પદાર્થ $(C_6H_5CHO)$ સમતલીય હોવાથી,$CN^-$ દ્વારા ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો કાર્બોનિલ ગ્રુપની બંને બાજુથી સમાન સંભાવના સાથે થઈ શકે છે.
આના પરિણામે બંને એનાન્ટિઓમર્સનું સમાન મિશ્રણ બને છે,જે રેસેમિક મિશ્રણ (રેસેમેટ) આપે છે.

(C) એનોલેટ આયન અને એસ્ટરના કાર્બોનિલ સમૂહ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ ક્લેસન-જેવી કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયાનો એક પ્રકાર છે.
પગલું $(i)$: બેઝ $CH_3O^-$ નો ઉપયોગ કરીને કીટોન (દા.ત. એસિટોન) માંથી એનોલેટ આયનનું નિર્માણ.
પગલું $(ii)$: ન્યુક્લિયોફિલિક એનોલેટ આયન એસ્ટરના ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે.
આનાથી $\beta$-કીટો સંયોજનનું નિર્માણ થાય છે. મિકેનિઝમમાં દર્શાવેલ ચોક્કસ કિસ્સામાં,નીપજ $\beta$-કીટો આલ્ડિહાઈડ છે.

(A) પ્રતિક્રિયાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1.$ એસિટિક એસિડ $PCl_5$ સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને એસિટિલ ક્લોરાઇડ $(A)$ બનાવે છે:
$CH_3COOH + PCl_5 \to CH_3COCl (A) + POCl_3 + HCl$
$2.$ એસિટિલ ક્લોરાઇડ નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં બેન્ઝીન સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને એસિટોફેનોન $(B)$ બનાવે છે (ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસિલેશન):
$CH_3COCl + C_6H_6 \xrightarrow{\text{anh. } AlCl_3} C_6H_5COCH_3 (B) + HCl$
$3.$ એસિટોફેનોન ઇથાઇલમેગ્નેશિયમ બ્રોમાઇડ સાથે પ્રતિક્રિયા કરે છે અને ત્યારબાદ હાઇડ્રોલિસિસ દ્વારા $2$-ફિનાઇલબ્યુટાન-$2$-ઓલ $(C)$ બનાવે છે:
$C_6H_5COCH_3 + C_2H_5MgBr$ $\xrightarrow{\text{ether}} C_6H_5-C(OMgBr)(CH_3)-C_2H_5$ $\xrightarrow{H_2O} C_6H_5-C(OH)(CH_3)-C_2H_5 (C)$

(C) બ્યુટેન$-2-$ઓન $(CH_3-CO-CH_2-CH_3)$ એ એક મિથાઈલ કીટોન છે. જ્યારે તેની પ્રક્રિયા $I_2$ અને $NaOH$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા અનુભવે છે અને એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો ધરાવતા કાર્બોક્સિલિક એસિડનો સોડિયમ ક્ષાર અને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ બનાવે છે. ત્યારબાદ $H^{+}$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી પ્રોપેનોઈક એસિડ $(CH_3-CH_2-COOH)$ મળે છે.
$CH_3-CO-CH_2-CH_3 \xrightarrow{I_2/NaOH} CH_3-CH_2-COONa + CHI_3$
$CH_3-CH_2-COONa \xrightarrow{H^{+}} CH_3-CH_2-COOH$

(C) નિર્જળ $ZnCl_2$ (લુઈસ એસિડ ઉદ્દીપક) ની હાજરીમાં બેન્ઝાલ્ડિહાઈડની બે તુલ્ય $N,N$-ડાયમિથાઈલએનિલીન સાથેની પ્રક્રિયા સંઘનન પ્રક્રિયા તરફ દોરી જાય છે.
આ પ્રક્રિયા લ્યુકો બેઝ બનાવે છે,જેનું ઓક્સિડેશન કરવાથી મેલેકાઈટ ગ્રીન તરીકે ઓળખાતી ટ્રાયફિનાઈલમિથેન ડાય મળે છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5CHO + 2 C_6H_5N(CH_3)_2 \xrightarrow{ZnCl_2} C_6H_5CH[C_6H_4N(CH_3)_2]_2 + H_2O$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(D) વેનિલીન એ $C_8H_8O_3$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતું ફિનોલિક આલ્ડિહાઈડ છે.
તેનું $IUPAC$ નામ $4-hydroxy-3-methoxybenzaldehyde$ છે.
તેનો ઉપયોગ વેનીલા ફ્લેવર આપવા માટે ફૂડ એડિટિવ અને ફ્લેવરિંગ એજન્ટ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(C) એસિટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ માં $CH_3CO-$ સમૂહ હોય છે,જે $NaOH/I_2$ સાથે આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
એસિટોફિનોન $(C_6H_5COCH_3)$ માં પણ $CH_3CO-$ સમૂહ હોય છે અને તે પણ આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
જોકે,એસિટાલ્ડિહાઈડ $NaHSO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સ્ફટિકમય બાયસલ્ફાઈટ યોગશીલ નીપજ બનાવે છે,જ્યારે એસિટોફિનોન અવકાશી અવરોધને કારણે $NaHSO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
તેથી,$NaHSO_3$ નો ઉપયોગ તેમની વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે થાય છે.

(A) $1.$ એમોનિયેકલ $AgNO_3$ (ટોલેન્સ પ્રક્રિયક) આલ્ડીહાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સિલ્વર મિરર બનાવે છે $(1-b)$.
$2.$ $HIO_4$ (પિરિયોડિક એસિડ) વિસીનલ ડાયોલ્સ ($1,2$-ડાયોલ્સ) નું વિભાજન કરે છે $(2-c)$.
$3.$ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ (બેયર પ્રક્રિયક) દ્વિ બંધ સાથે પ્રક્રિયા કરીને વિસીનલ ડાયોલ્સ બનાવે છે $(3-d)$.
$4.$ ક્લોરોફોર્મ અને $NaOH$ (કાર્બાઈલએમાઈન પ્રક્રિયા) પ્રાથમિક એમાઇન સાથે પ્રક્રિયા કરીને આઇસોસાયનાઇડ બનાવે છે $(4-a)$.
તેથી,સાચી જોડ $1-b, 2-c, 3-d, 4-a$ છે.

(A) નાઇટ્રોબેન્ઝિન તેની વિશિષ્ટ વાસ માટે જાણીતું છે,જેને ઘણીવાર કડવી બદામ જેવી ગણવામાં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Benzaldehyde$ (બેન્ઝાલ્ડીહાઇડ) પણ કડવી બદામ જેવી લાક્ષણિક વાસ ધરાવે છે.

(D) ટોલન્સ પ્રક્રિયક એ ઓક્સિડેશનકર્તા છે જેનો ઉપયોગ આલ્ડીહાઈડ અને $\alpha$-હાઈડ્રોક્સી કીટોનની હાજરી ચકાસવા માટે થાય છે.
$CH_3CHO$ અને $C_6H_5CHO$ આલ્ડીહાઈડ હોવાથી ટોલન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા આપે છે.
$HCOOH$ (ફોર્મિક એસિડ) પણ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને ટોલન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા આપે છે.
$C_6H_5NO_2$ (નાઈટ્રોબેન્ઝીન) એ નાઈટ્રો સંયોજન છે અને તેમાં આલ્ડીહાઈડ સમૂહ કે ટોલન્સ પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરે તેવો કોઈ રિડક્શનકર્તા સમૂહ હોતો નથી.

(B) પ્રાથમિક એમાઈન (એનિલિન,$C_6H_5NH_2$) અને આલ્ડિહાઈડ (બેન્ઝાલ્ડીહાઈડ,$C_6H_5CHO$) વચ્ચેની પ્રક્રિયામાં પાણીનો અણુ $(H_2O)$ દૂર થાય છે અને ઈમાઈન બને છે,જેને સામાન્ય રીતે શિફ બેઈઝ (Schiff base) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રકારની પ્રક્રિયાને સંઘનન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. રાસાયણિક સમીકરણ: $C_6H_5NH_2 + C_6H_5CHO \rightarrow C_6H_5N=CHC_6H_5 + H_2O$.

(D) ચોખ્ખા કાચની સપાટી પર ચાંદીનું એકસરખું પાતળું સ્તર જમા કરવાની પ્રક્રિયાને અરીસાનું સિલ્વરિંગ કહે છે. આ સ્તરને લાલ લેડ અને ટર્પેન્ટાઇનના મિશ્રણના આવરણ દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2AgNO_3 + 2NH_4OH \rightarrow Ag_2O + 2NH_4NO_3 + H_2O$
$Ag_2O + HCHO \rightarrow 2Ag + HCOOH$
અહીં,$HCHO$ (ફોર્માલ્ડિહાઇડ) રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે જે સિલ્વર આયનોનું રિડક્શન કરીને ધાત્વિક સિલ્વર બનાવે છે.

(C) એસિટોન $(CH_3COCH_3)$ માં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ $(-COCH_3)$ હોય છે.
જ્યારે તે સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(NaOH)$ જેવા બેઝની હાજરીમાં આયોડિન $(I_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3COCH_3 + 3I_2 + 4NaOH \rightarrow CHI_3 + CH_3COONa + 3NaI + 3H_2O$.
મળતી નીપજ આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ છે,જે પીળા રંગના અવક્ષેપ તરીકે મળે છે.

(D) ગ્રિગ્નાર્ડ પ્રક્રિયકો $(RMgX)$ અત્યંત સક્રિય ન્યુક્લિયોફાઇલ્સ છે.
તેઓ ધ્રુવીય મલ્ટિપલ બંધો સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયાઓ આપે છે.
$RMgX$ એ કાર્બોનિલ સમૂહો $(C = O)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કોહોલ બનાવે છે.
તે નાઈટ્રાઈલ્સ $(-C \equiv N)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને જળવિભાજન પછી કીટોન બનાવે છે.
તે થાયોકાર્બોનિલ સમૂહો $(C = S)$ સાથે પણ કાર્બોનિલની જેમ જ પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,ગ્રિગ્નાર્ડ પ્રક્રિયકો આપેલા તમામ ક્રિયાશીલ સમૂહોમાં ઉમેરી શકાય છે.

(C) જેમિનલ ડાયોલ્સ સામાન્ય રીતે અસ્થિર હોય છે કારણ કે એક જ કાર્બન પર રહેલા ઓક્સિજન પરમાણુઓના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો વચ્ચે અપાકર્ષણ થાય છે.
જો કે,જો સમાન કાર્બન સાથે પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહો (જેમ કે $-Cl$) જોડાયેલા હોય,તો તેઓ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવીને અને કાર્બન પરમાણુ પર ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા ઘટાડીને જેમિનલ ડાયોલને સ્થિર કરે છે.
$Cl_3C-CH(OH)_2$ (ક્લોરલ હાઇડ્રેટ) માં,ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુઓ પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક હોવાથી,તે અન્ય જેમિનલ ડાયોલ્સની તુલનામાં અણુને નોંધપાત્ર રીતે સ્થિર કરે છે.

(A) $C_2Cl_3OH$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતું સંયોજન $A$ એ $CCl_3CHO$ (ક્લોરલ) છે.
ક્લોરલમાં આલ્ડિહાઇડ ગ્રૂપ $(-CHO)$ હોય છે,જે તેને ફેહલિંગ દ્રાવણનું રિડક્શન કરવામાં મદદ કરે છે.
ઓક્સિડેશન પર,$CCl_3CHO$ ટ્રાયક્લોરોએસિટિક એસિડ $(CCl_3COOH)$ બનાવે છે,જે મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ $B$ છે.
ક્લોરલ એ ઇથેનોલની ક્લોરિન સાથેની પ્રક્રિયાથી મેળવવામાં આવે છે: $C_2H_5OH + 4Cl_2 \rightarrow CCl_3CHO + 5HCl$.

(D) આયોડોફોર્મ કસોટી એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ હોય છે.
$CH_3CH_2OH$ (ઇથેનોલ) માં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ હોય છે,તેથી તે હકારાત્મક આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
$Cl_3COCH_2CH_3$ માં $Cl_3C-CO-$ સમૂહ હોય છે. ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુઓની પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક અસરને કારણે,બેઝની હાજરીમાં $C-C$ બંધ તૂટે છે અને $CHCl_3$ બને છે,તેથી તે પણ હકારાત્મક આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.
તેથી,$CH_3CH_2OH$ અને $Cl_3COCH_2CH_3$ બંને આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.

(A) આયોડોફોર્મ કસોટી એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ હોય છે.
$1$. ઇથાઇલ મિથાઇલ કિટોન $(CH_3COCH_2CH_3)$ માં $CH_3CO-$ સમૂહ છે.
$2$. આઇસોપ્રોપાઇલ આલ્કોહોલ $(CH_3CH(OH)CH_3)$ માં $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ છે.
$3$. $3$-મિથાઇલ-$2$-બ્યુટેનોન $(CH_3COCH(CH_3)_2)$ માં $CH_3CO-$ સમૂહ છે.
આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ $(CH_3CH(CH_3)CH_2OH)$ માં આ પ્રકારનું બંધારણીય એકમ હોતું નથી,તેથી તે આયોડોફોર્મ કસોટી આપતું નથી.

(A) આયોડોફોર્મ કસોટી એવા સંયોજનો દ્વારા આપવામાં આવે છે જેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ (મિથાઇલ કિટોન) અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ($2$-આલ્કેનોલ) હોય છે.
$2$-પેન્ટેનોન એ $CH_3COCH_2CH_2CH_3$ બંધારણ ધરાવતો મિથાઇલ કિટોન છે.
તેમાં $CH_3CO-$ સમૂહ હોવાથી,તે પોઝીટીવ આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે.

(A) જ્યારે એસિટાલ્ડીહાઇડ $(CH_3CHO)$ ની ફોસ્ફરસ પેન્ટાક્લોરાઇડ $(PCl_5)$ સાથે પ્રક્રિયા થાય છે,ત્યારે કાર્બોનિલ ઓક્સિજન પરમાણુ બે ક્લોરિન પરમાણુઓ દ્વારા બદલાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CHO + PCl_5 \rightarrow CH_3CHCl_2 + POCl_3$
મળતી નીપજ $1,1$-ડાયક્લોરોઈથેન $(CH_3CHCl_2)$ છે.