The DNA Questions in Gujarati

(B) $DNA$ ના બંધારણના વોટસન-ક્રિક મોડેલ મુજબ, $DNA$ અણુ બે પોલીન્યુક્લિઓટાઈડ શૃંખલાઓનો બનેલો હોય છે જે દ્વિ-કુંતલ (double helix) બનાવે છે。
આ દ્વિ-કુંતલનો વ્યાસ અથવા પહોળાઈ તેની સમગ્ર લંબાઈ દરમિયાન અચળ રહે છે。
$DNA$ કુંતલની બે શૃંખલાઓ વચ્ચેનું અંતર $20 \, \text{Å}$ (અથવા $2 \, nm$) હોય છે。

(B) જ્યારે નાઈટ્રોજન બેઈઝ પેન્ટોઝ શર્કરા સાથે જોડાય ત્યારે ન્યૂક્લિઓસાઈડ બને છે.
જ્યારે પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ડિઓક્સિરિબોઝ હોય,ત્યારે બનતા અણુને ડિઓક્સિરિબોન્યૂક્લિઓસાઈડ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે આ ન્યૂક્લિઓસાઈડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય ત્યારે ન્યૂક્લિઓટાઈડ બને છે.

(B) $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) બે પોલિન્યૂક્લિઓટાઈડ શૃંખલાઓનું બનેલું હોય છે જે એક સામાન્ય ધરીની આસપાસ વીંટળાઈને દ્વિ-કુંતલ (double helix) રચના બનાવે છે.
આ બે શૃંખલાઓ એકબીજાને પ્રતિ-સમાંતર (antiparallel) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ વિરુદ્ધ દિશામાં ($5' \rightarrow 3'$ અને $3' \rightarrow 5'$) ગોઠવાયેલી હોય છે.
આ શૃંખલાઓ નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ વચ્ચેના હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલી રહે છે.

(C) $RNA$ માં જોવા મળતા નાઈટ્રોજન બેઈઝ એડેનાઈન $(A)$,ગ્વાનિન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$ અને યુરેસિલ $(U)$ છે.
થાયમીન $(T)$ એ $DNA$ માં જોવા મળતો નાઈટ્રોજન બેઈઝ છે,પરંતુ $RNA$ માં તેની જગ્યાએ યુરેસિલ હોય છે.
તેથી,થાયમીન $RNA$ માં હોતું નથી.

(A) વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $DNA$ ના બેવડા કુંતલ બંધારણમાં એક સંપૂર્ણ આંટો અથવા પિચ (pitch) હોય છે.
$DNA$ ના દરેક સંપૂર્ણ આંટામાં $10$ બેઝ જોડીઓ (base pairs) આવેલી હોય છે.
બે ક્રમિક બેઝ જોડીઓ વચ્ચેનું અંતર $3.4\ \mathring{A}$ $(0.34\ nm)$ હોય છે.
તેથી,એક સંપૂર્ણ આંટાની લંબાઈ $10 \times 3.4\ \mathring{A} = 34\ \mathring{A}$ (અથવા $3.4\ nm$) થાય છે.

(A) પોલિન્યુક્લિઓટાઈડ શૃંખલામાં,ન્યુક્લિઓટાઈડ્સ $3'-5'$ ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,ફોસ્ફેટ સમૂહ એક ન્યુક્લિઓટાઈડની શર્કરાના $3'$-કાર્બન પરમાણુને બાજુના ન્યુક્લિઓટાઈડની શર્કરાના $5'$-કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડે છે.
તેથી,આ જોડાણ પ્રથમ ન્યુક્લિઓટાઈડના $3^{rd}$ કાર્બન અને બીજા ન્યુક્લિઓટાઈડના $5^{th}$ કાર્બન વચ્ચે થાય છે.

(D) $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) લગભગ તમામ સજીવોમાં પ્રાથમિક આનુવંશિક દ્રવ્ય છે. તે તમામ જાણીતા સજીવોના વિકાસ,કાર્ય,વૃદ્ધિ અને પ્રજનન માટે જરૂરી આનુવંશિક સૂચનાઓ ધરાવે છે. જોકે કેટલાક વાયરસ તેમના આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $RNA$ નો ઉપયોગ કરે છે,પરંતુ કોષીય જીવન માટે $DNA$ એ સાર્વત્રિક વારસાગત અણુ છે.

(D) ન્યુક્લિઓટાઇડ એ $DNA$ અને $RNA$ જેવા ન્યુક્લિક એસિડનો પાયાનો બંધારણીય એકમ છે.
તે ત્રણ અલગ-અલગ રાસાયણિક ઘટકોનો બનેલો છે:
$1$. નાઇટ્રોજન બેઇઝ (પ્યુરિન અથવા પિરિમિડિન).
$2$. પેન્ટોઝ શર્કરા ($RNA$ માં રાઇબોઝ અથવા $DNA$ માં ડીઓક્સિરાઇબોઝ).
$3$. ફૉસ્ફેટ સમૂહ.
જ્યારે નાઇટ્રોજન બેઇઝ શર્કરા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેને ન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડમાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.

(C) $DNA$ $(Deoxyribonucleic acid)$ અને $RNA$ $(Ribonucleic acid)$ બંને ન્યુક્લિક એસિડ છે.
બંને ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ તરીકે ઓળખાતા પુનરાવર્તિત એકમોના બનેલા લાંબી શૃંખલા ધરાવતા પૉલિમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ નાઇટ્રોજન બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહનો બનેલો હોય છે.
તેથી,તેમની મૂળભૂત બંધારણીય સમાનતા એ છે કે બંને ન્યુક્લિઓટાઇડ્સના પૉલિમર છે.

(D) વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $B-DNA$ મોડેલમાં,તેની રચના બેવડા કુંતલ (double helix) જેવી હોય છે.
કુંતલના દરેક સંપૂર્ણ આંટામાં $10$ નાઈટ્રોજન બેઝની જોડીઓ હોય છે.
બે ક્રમિક બેઝની જોડીઓ વચ્ચેનું અંતર $3.4\ \mathring{A}$ હોય છે.
તેથી,એક સંપૂર્ણ આંટાની લંબાઈની ગણતરી $10 \times 3.4\ \mathring{A} = 34\ \mathring{A}$ થાય છે.

(A) લગભગ તમામ સજીવોમાં વારસાગત દ્રવ્ય $Deoxyribonucleic Acid$ $(DNA)$ છે.
$DNA$ સજીવોના વિકાસ,કાર્ય,વૃદ્ધિ અને પ્રજનન માટે જરૂરી આનુવંશિક માહિતીનો સંગ્રહ કરે છે.
જોકે કેટલાક વાયરસ $RNA$ નો આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે ઉપયોગ કરે છે,પરંતુ $DNA$ એ તમામ કોષીય સજીવો માટે સાર્વત્રિક વારસાગત અણુ છે.

(A) $DNA$ એટલે ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ.
તેમાં $2$-ડિઑક્સિરિબોઝ નામની પેન્ટોઝ શર્કરા આવેલી હોય છે.
આ શર્કરામાં $2'$ કાર્બન સ્થાન પર હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ ગેરહાજર હોય છે,જે તેને $RNA$ માં જોવા મળતી રિબોઝ શર્કરાથી અલગ પાડે છે.

(A) નાઇટ્રોજન બેઇઝને તેમના બંધારણના આધારે બે શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરિન અને પિરિમિડિન.
પ્યુરિન બે રિંગ ધરાવતું બંધારણ ધરાવે છે (છ સભ્યોવાળી રિંગ અને પાંચ સભ્યોવાળી રિંગ જોડાયેલી હોય છે),જ્યારે પિરિમિડિન એક રિંગ ધરાવતું બંધારણ ધરાવે છે.
પ્યુરિનમાં એડેનિન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
પિરિમિડિનમાં સાઇટોસિન $(C)$,થાયમિન $(T)$ અને યુરેસિલ $(U)$ નો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ગ્વાનિન એ પ્યુરિન છે અને તેથી તે બે રિંગ ધરાવતું બંધારણ ધરાવે છે.

(C) નાઇટ્રોજન બેઇઝને તેમના રિંગ બંધારણના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. પ્યુરિન્સ: આ બેવડી રિંગ ધરાવતા બંધારણો છે (છ સભ્યોની રિંગ અને પાંચ સભ્યોની રિંગ જોડાયેલી હોય છે). તેના ઉદાહરણોમાં એડેનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. પિરિમિડિન્સ: આ એક રિંગ ધરાવતા બંધારણો છે (છ સભ્યોની રિંગ). તેના ઉદાહરણોમાં સાયટોસિન $(C)$,થાઇમિન $(T)$ અને યુરેસિલ $(U)$ નો સમાવેશ થાય છે.
આથી,યુરેસિલ એ પિરિમિડિન હોવાથી તે એક રિંગ ધરાવતું બંધારણ છે.

(B) $DNA$ અને $RNA$ માં રહેલા નાઇટ્રોજન બેઇઝને બે શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરીન અને પિરિમિડીન.
$1$. પ્યુરીન એ બે રિંગ ધરાવતી રચનાઓ છે,જેમાં એડેનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
$2$. પિરિમિડીન એ એક રિંગ ધરાવતી રચનાઓ છે,જેમાં સાયટોસિન $(C)$,થાયમિન $(T)$ અને યુરેસિલ $(U)$ નો સમાવેશ થાય છે.
થાયમિન $(T)$ એ $DNA$ માં જોવા મળતો એક રિંગ ધરાવતો નાઇટ્રોજન બેઇઝ હોવાથી,તેને પિરિમિડીન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) ચાર નાઇટ્રોજન બેઇઝ ધરાવે છે: એડેનાઇન $(A)$,ગ્વાનિન $(G)$,સાયટોસીન $(C)$ અને થાયમીન $(T)$.
યુરેસિલ $(U)$ એ એવો નાઇટ્રોજન બેઇઝ છે જે ફક્ત $RNA$ (રીબોન્યુક્લિક એસિડ) માં જોવા મળે છે,જે $DNA$ માં થાયમીનનું સ્થાન લે છે.
તેથી,$DNA$ ની રચનામાં યુરેસિલ હોતો નથી.

(A) ન્યુક્લિઓસાઇડ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનું બનેલું હોય છે. જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે. ખાસ કરીને,જ્યારે ડિઓક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ (જેમાં ડિઓક્સિરિબોઝ શર્કરા હોય છે) ફૉસ્ફેટ સમૂહ સાથે જોડાય છે,ત્યારે તે ડિઓક્સિરિબોન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.

(B) ન્યુક્લિક ઍસિડમાં,બે ક્રમિક ન્યુક્લિઓટાઇડ $3'-5'$ ફૉસ્ફોડાયઍસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાય છે.
આ બંધ એક ન્યુક્લિઓટાઇડની શર્કરાના $3'$-હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ અને બીજા ન્યુક્લિઓટાઇડના $5'$-ફૉસ્ફેટ સમૂહ વચ્ચે રચાય છે.
આ જોડાણ પૉલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાનો મુખ્ય આધાર (backbone) બનાવે છે.

(D) જ્યારે બે ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ ફૉસ્ફોઍસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાય છે ત્યારે ડાયન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
ન્યુક્લિઓટાઇડમાં,ફૉસ્ફેટ સમૂહ શર્કરાના $C_5$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ હોય છે.
બે ન્યુક્લિઓટાઇડ્સને જોડતી વખતે,બીજા ન્યુક્લિઓટાઇડના $C_5$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ ફૉસ્ફેટ સમૂહ પ્રથમ ન્યુક્લિઓટાઇડની શર્કરાના $C_3$ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ સાથે બંધ બનાવે છે.
આ જોડાણને $3'-5'$ ફૉસ્ફોઍસ્ટર બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,આ બંધ એક શર્કરાના $C_3$ કાર્બન અને બીજી શર્કરાના $C_5$ કાર્બન વચ્ચે રચાય છે.

(B) $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) ની રચના દ્વિ-કુંતલમય (double helix) હોય છે.
તેમાં બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓ હોય છે જે એકબીજાને પ્રતિ-સમાંતર (anti-parallel) દિશામાં ગોઠવાયેલી હોય છે.
આ બંને શૃંખલાઓ એક સામાન્ય ધરીની આસપાસ વીંટળાયેલી હોય છે અને નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલી રહે છે.

(C) $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) અણુ બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓનો બનેલો છે જે સામાન્ય અક્ષની આસપાસ વીંટળાઈને દ્વિ-કુંતલમય રચના બનાવે છે.
આ બે શૃંખલાઓ એકબીજાને પ્રતિ-સમાંતર દિશામાં હોય છે.
બંને શૃંખલાઓના નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે આ કુંતલમય રચનાને સ્થિરતા આપે છે.

(D) $DNA$ નું પૂર્ણ નામ ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઇક ઍસિડ (Deoxyribonucleic Acid) છે.
તે બે પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓનું બનેલું અણુ છે જે એકબીજાની આસપાસ વીંટળાઈને ડબલ હેલિક્સ બનાવે છે,જે તમામ જાણીતા સજીવો અને ઘણા વાયરસના વિકાસ,કાર્ય,વૃદ્ધિ અને પ્રજનન માટે આનુવંશિક સૂચનાઓ વહન કરે છે.

(A) $DNA$ ની સૌ પ્રથમ ઓળખ અને અલગીકરણ સ્વિસ રસાયણશાસ્ત્રી ફ્રેડરિક મિશરે $1869$ માં કર્યું હતું. તેમણે પરુના કોષોના કોષકેન્દ્રમાંથી એક પદાર્થ અલગ કર્યો હતો,જેને તેમણે 'ન્યુક્લિન' $(Nuclein)$ નામ આપ્યું હતું. $1869$ એ $19$ મી સદીના ઉત્તરાર્ધમાં ($1851$ થી $1900$ સુધીનો સમયગાળો) આવે છે,તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(A) $DNA$ ની સંરચનાના વોટસન અને ક્રિકના મોડેલ મુજબ,$DNA$ અણુ બેવડી કુંતલમય (double helix) રચના ધરાવે છે.
આ રચનામાં,બે પોલીન્યુક્લિઓટાઈડ શૃંખલાઓ એક સામાન્ય ધરીની આસપાસ વીંટળાયેલી હોય છે.
$DNA$ ના બેવડા કુંતલનો વ્યાસ તેની સમગ્ર લંબાઈ દરમિયાન અચળ રહે છે.
$DNA$ ના બેવડા કુંતલની બે શૃંખલાઓ વચ્ચેનું અંતર $20 \ \mathring A$ $(2 \ nm)$ હોય છે.

(B) $1953$ માં,જેમ્સ વોટ્સન અને ફ્રાન્સિસ ક્રિકે મોરિસ વિલ્કિન્સ અને રોઝાલિન્ડ ફ્રેન્કલિન દ્વારા આપવામાં આવેલા $X$-રે ડિફ્રેક્શન ડેટાના આધારે $DNA$ નું દ્વિ-કુંતલમય (double-helical) મૉડેલ રજૂ કર્યું. આ મૉડેલે $DNA$ ની રચના માટે વ્યવસ્થિત સમજૂતી પૂરી પાડી,જેમાં બેઝ પેરિંગ અને શૃંખલાઓની પ્રતિસમાંતર (antiparallel) પ્રકૃતિનો સમાવેશ થાય છે.

(D) વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $DNA$ ના દ્વિ-કુંતલ મોડેલમાં,બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓ એક સામાન્ય અક્ષની આસપાસ જમણી બાજુએ વીંટળાયેલી હોય છે. આ રચનાને દ્વિ-કુંતલ (double helix) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે વળેલી નિસરણી જેવી દેખાય છે,જેમાં શર્કરા-ફોસ્ફેટની કરોડરજ્જુ બાજુઓ બનાવે છે અને બેઝ જોડીઓ પગથિયાં બનાવે છે. તેથી,આ રચનાને કુંતલાકાર નિસરણી જેવી રચના તરીકે શ્રેષ્ઠ રીતે વર્ણવી શકાય છે.

(B) $DNA$ ના બેવડા કુંતલ (double helix) બંધારણમાં,બે શૃંખલાઓ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ વચ્ચે રહેલા હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે.
ચાર્ગાફના નિયમો અને વોટસન-ક્રિક મોડેલ મુજબ,એક પ્યુરિન બેઇઝ (એડેનાઇન અથવા ગ્વાનિન) હંમેશા સામેની શૃંખલાના પિરીમિડીન બેઇઝ (થાઇમિન અથવા સાયટોસિન) સાથે જોડાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,એડેનાઇન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા અને ગ્વાનિન $(G)$ એ સાયટોસિન $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
આ હાઇડ્રોજન બંધ સહસંયોજક બંધની સરખામણીમાં પ્રમાણમાં નબળા હોય છે,જે પ્રતિકૃતિ (replication) અને પ્રત્યાંકન (transcription) જેવી પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન શૃંખલાઓને અલગ થવામાં મદદ કરે છે.

(A) $Chargaff$ ના બેઇઝ-જોડીના નિયમો અનુસાર,$DNA$ ના બેવડા કુંતલ (double helix) માં પ્યુરિન હંમેશા પિરિમિડીન સાથે જોડાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,એડેનાઇન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે અને ગ્વાનિન $(G)$ એ સાયટોસિન $(C)$ સાથે જોડાય છે.
એડેનાઇન અને ગ્વાનિન એ પ્યુરિન હોવાથી,$DNA$ અણુની પહોળાઈ જાળવી રાખવા માટે તેઓએ પિરિમિડીન (થાઇમિન અથવા સાયટોસિન) સાથે જોડાવું પડે છે.
તેથી,પ્યુરિન બેઇઝ હંમેશા પિરિમિડીન બેઇઝ સાથે જોડાય છે.

(C) અર્વિન ચાર્ગાફના બેઇઝ-પેરિંગના નિયમો અને વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $DNA$ ની રચના મુજબ,એડેનીન $(A)$ હંમેશા બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા થાયમિન $(T)$ સાથે જોડાય છે.
સાઇટોસિન $(C)$ ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા ગ્વાનિન $(G)$ સાથે જોડાય છે.
પ્રશ્નમાં $DNA$ માં એડેનીન સાથે જોડાતા બેઇઝ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હોવાથી,સાચો જવાબ થાયમિન છે.

(B) $DNA$ ની રચના માટે વોટસન અને ક્રિક દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા બેઇઝ-જોડીના નિયમો અનુસાર,નાઇટ્રોજન બેઇઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા ચોક્કસ રીતે જોડાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,ગ્વાનિન $(G)$ હંમેશા સાઇટોસિન $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
એડેનીન $(A)$ એ થાયમિન $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,ગ્વાનિન સાથે જોડાતો સાચો નાઇટ્રોજન બેઇઝ સાઇટોસિન છે.

(A) $DNA$ ના બંધારણમાં નાઇટ્રોજન બેઇઝ ચારગાફના બેઇઝ જોડીના નિયમનું પાલન કરે છે.
આ નિયમ મુજબ,એડેનાઇન $(A)$ હંમેશા બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા થાઇમિન $(T)$ સાથે જોડાય છે અને ગ્વાનિન $(G)$ હંમેશા ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા સાયટોસિન $(C)$ સાથે જોડાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચી પૂરક બેઇઝ જોડી $A-T$ છે.

(D) $DNA$ ના બંધારણમાં નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ ચાર્ગાફના પૂરક બેઝ જોડીના નિયમનું પાલન કરે છે.
આ નિયમ મુજબ,એડેનાઈન $(A)$ હંમેશા થાઈમીન $(T)$ સાથે બે હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે અને ગ્વાનીન $(G)$ હંમેશા સાયટોસીન $(C)$ સાથે ત્રણ હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,$A-T$ અને $G-C$ બંને $DNA$ માં જોવા મળતી સાચી પૂરક બેઝ જોડી છે.

(C) $DNA$ ની સંરચનામાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ એકબીજા સાથે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$A$ (એડેનાઇન) એ $T$ (થાયમિન) સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
$G$ (ગ્વાનિન) એ $C$ (સાયટોસિન) સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ હાઇડ્રોજન બંધ છે.

(A) $DNA$ ની સંરચનામાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાય છે. $\text{એડેનાઇન}$ $(A)$ હંમેશા $\text{થાયમિન}$ $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે,જ્યારે $\text{ગ્વાનિન}$ $(G)$ $\text{સાયટોસિન}$ $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે. તેથી,$A$ અને $T$ વચ્ચે બે હાઇડ્રોજન બંધ હોય છે.

(B) $DNA$ ની સંરચનામાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાય છે.
વોટસન અને ક્રિકના મોડેલ મુજબ,સાયટોસિન $(C)$ હંમેશા ગ્વાનિન $(G)$ સાથે $3$ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેનાથી વિપરીત,એડેનિન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે $2$ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,$C$ અને $G$ વચ્ચે હાઇડ્રોજન બંધની સંખ્યા $3$ છે.

(C) ચાર્ગાફના નિયમ મુજબ, $DNA$ ના બેવડા કુંતલમય અણુમાં, પ્યુરિન બેઇઝનું પ્રમાણ $(Adenine + Guanine)$ હંમેશા પિરિમિડીન બેઇઝના પ્રમાણ $(Thymine + Cytosine)$ જેટલું જ હોય છે.
તેથી, પ્યુરિન અને પિરિમિડીનનો ગુણોત્તર $1:1$ હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તેઓ સમાન પ્રમાણમાં હાજર હોય છે.

(B) વિધાન $(S)$ સાચું છે કારણ કે $DNA$ માં એડેનાઇન $(A)$ હંમેશા બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા થાઇમિન $(T)$ સાથે જોડાય છે.
કારણ $(R)$ પણ સાચું છે કારણ કે $DNA$ માં યુરેસિલને બદલે થાઇમિન હોય છે,જે $RNA$ માં જોવા મળે છે.
જોકે,$A$ એ $T$ સાથે જોડાય છે તેનું કારણ આ બેઝની વિશિષ્ટ રાસાયણિક રચના અને હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની ક્ષમતા છે,માત્ર $DNA$ માં યુરેસિલનો અભાવ હોવો તે તેનું કારણ નથી. તેથી,$R$ એ $S$ ની સીધી સમજૂતી નથી.

(B) $1$. $RNA$ (રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) માં એડેનાઇન $(A)$,ગ્વાનિન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$ અને યુરેસિલ $(U)$ નાઇટ્રોજન બેઝ હોય છે. તેમાં થાયમિન $(T)$ હોતું નથી. તેથી,વિધાન $(S)$ સાચું છે.
$2$. $DNA$ (ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) માં એડેનાઇન $(A)$,ગ્વાનિન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$ અને થાયમિન $(T)$ નાઇટ્રોજન બેઝ હોય છે. તેમાં યુરેસિલ $(U)$ હોતું નથી. તેથી,કારણ $(R)$ સાચું છે.
$3$. બંને વિધાનો વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા હોવા છતાં,કારણ $(R)$ એ $DNA$ ના બંધારણની સમજૂતી આપે છે,જ્યારે વિધાન $(S)$ એ $RNA$ ના બંધારણનું વર્ણન કરે છે. તેથી,$R$ એ $S$ ની સીધી સમજૂતી નથી.

(D) $RNA$ માં જોવા મળતા નાઈટ્રોજન બેઝ એડેનાઈન,ગ્વાનીન,સાયટોસીન અને યુરેસીલ છે. $RNA$ માં થાયમીન ગેરહાજર હોય છે અને તેના સ્થાને યુરેસીલ હોય છે.
તેનાથી વિપરીત,$DNA$ માં એડેનાઈન,ગ્વાનીન,સાયટોસીન અને થાયમીન હોય છે. $DNA$ માં યુરેસીલ ગેરહાજર હોય છે.
તેથી,વિધાન $S$ ખોટું છે કારણ કે $RNA$ માં થાયમીન હોતું નથી.
કારણ $R$ પણ ખોટું છે કારણ કે $DNA$ માં થાયમીન હોય છે.
આમ,$S$ અને $R$ બંને ખોટા છે.

(B) ચાર્ગાફના નિયમો અને વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $DNA$ ના બંધારણ મુજબ,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા ચોક્કસ રીતે જોડાય છે.
$DNA$ માં,એડેનાઇન $(A)$ હંમેશા બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા થાયમિન $(T)$ સાથે જોડાય છે $(A=T)$.
ગ્વાનિન $(G)$ હંમેશા ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા સાયટોસીન $(C)$ સાથે જોડાય છે $(G≡C)$.
તેથી,સાચી પૂરક બેઝ જોડી એડેનાઇન અને થાયમિન છે.

(B) $DNA$ અણુ ડીઓક્સિરાઇબોઝ શર્કરા,ફૉસ્ફેટ સમૂહ અને નાઇટ્રોજન બેઇઝનો બનેલો હોય છે.
બધા જ $DNA$ અણુઓમાં શર્કરા (ડીઓક્સિરાઇબોઝ) અને ફૉસ્ફેટની કરોડરજ્જુ સમાન રહે છે.
વિવિધ $DNA$ અણુઓ વચ્ચેની વિવિધતા નાઇટ્રોજન બેઇઝ ($Adenine$,$Thymine$,$Cytosine$ અને $Guanine$) ના વિશિષ્ટ ક્રમ અને ગોઠવણીને કારણે ઉદભવે છે.
તેથી,નાઇટ્રોજન બેઇઝ એવો ભાગ છે જેમાં વિવિધતા જોવા મળે છે.

(B) $DNA$ નું બેવડું કુંતલ મોડેલ,જે $Watson$ અને $Crick$ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું,તે બે પોલીન્યુક્લિઓટાઈડ શૃંખલાઓનું બનેલું છે.
આ શૃંખલાઓ વિરુદ્ધ દિશામાં ગોઠવાયેલી હોય છે,એટલે કે એક શૃંખલા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં અને બીજી શૃંખલા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં હોય છે; આ ગોઠવણીને પ્રતિસમાંતર (antiparallel) કહેવામાં આવે છે.
વધુમાં,બંને શૃંખલાઓ પરના નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ એકબીજાને પૂરક હોય છે,જેમાં $Adenine$ $(A)$ હંમેશા $Thymine$ $(T)$ સાથે બે હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા અને $Guanine$ $(G)$ હંમેશા $Cytosine$ $(C)$ સાથે ત્રણ હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,$DNA$ ની શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર અને પૂરક હોય છે.

(C) $DNA$ (ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) અને $RNA$ (રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) મુખ્યત્વે બે બંધારણીય ઘટકોમાં અલગ પડે છે:
$1$. શર્કરા: $DNA$ માં $2'$-ડીઓક્સિરાઇબોઝ શર્કરા હોય છે,જ્યારે $RNA$ માં રાઇબોઝ શર્કરા હોય છે.
$2$. પિરિમિડીન્સ: $DNA$ માં સાયટોસિન અને થાઇમિન હોય છે,જ્યારે $RNA$ માં સાયટોસિન અને યુરેસિલ હોય છે. $RNA$ માં થાઇમિનના સ્થાને યુરેસિલ હોય છે.

(D) $RNA$ માં જોવા મળતા નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ એડેનીન $(A)$,ગ્વાનીન $(G)$,સાયટોસીન $(C)$ અને યુરેસિલ $(U)$ છે.
થાયમીન $(T)$ એ $DNA$ માં જોવા મળતો નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ છે,પરંતુ $RNA$ માં તેની જગ્યાએ યુરેસિલ હોય છે.
તેથી,$RNA$ ની સંરચનામાં થાયમીન ગેરહાજર હોય છે.

(C) $RNA$ (રાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) સામાન્ય રીતે એક-શૃંખલામય અણુ છે.
$DNA$ (ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિક એસિડ) સામાન્ય રીતે બે-શૃંખલામય અણુ છે જે બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓ એકબીજાની આસપાસ વીંટળાઈને દ્વિ-કુંડલમય રચના બનાવે છે.
તેથી,$RNA$ માં પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓની સંખ્યા $1$ છે અને $DNA$ માં $2$ છે.

(B) $DNA$ અણુ બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓનો બનેલો છે જે દ્વિ-કુંડલમય (double helix) રચના બનાવે છે.
આ બંને શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર (antiparallel) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ વિરુદ્ધ દિશામાં ($5' \rightarrow 3'$ અને $3' \rightarrow 5'$) ગોઠવાયેલી હોય છે.
તેઓ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે,જે શૃંખલાઓને એકબીજાથી સમાન અંતરે રાખે છે.
તેથી,બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓ એ રચનાઓ છે જે એકબીજાની સામસામે,સમાન અંતરે અને વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.

(B) $DNA$ ની બેવડી કુંતલમય સંરચનામાં,નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ $Chargaff$ ના નિયમ મુજબ જોડાય છે.
એડેનીન $(A)$ હંમેશા થાયમીન $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
ગ્વાનીન $(G)$ સાયટોસીન $(C)$ સાથે ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે એડેનીન અને થાયમીન બે નિર્બળ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.

(C) વોટસન અને ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત $B-DNA$ મોડેલમાં,બંધારણ દ્વિ-કુંતલમય હોય છે.
$1$. $DNA$ ના એક પૂર્ણ કુંતલની લંબાઈ $34\ \mathring{A}$ (અથવા $3.4\ nm$) હોય છે.
$2$. બે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાઓ વચ્ચેનું અંતર (કુંતલનો વ્યાસ) $20\ \mathring{A}$ (અથવા $2.0\ nm$) હોય છે.
તેથી,સાચા મૂલ્યો $34\ \mathring{A}$ અને $20\ \mathring{A}$ છે.

(B) $DNA$ ની દ્વિ-કુંતલ રચનામાં, નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
ચારગાફના નિયમો અને વોટસન-ક્રિક મોડેલ મુજબ, ગ્વાનીન $(G)$ હંમેશા સાયટોસીન $(C)$ સાથે જોડાય છે.
આ જોડી ત્રણ હાઇડ્રોજન બંધ $(G \equiv C)$ દ્વારા સ્થિર થાય છે.
તેનાથી વિપરીત, એડેનાઇન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે બે હાઇડ્રોજન બંધ $(A = T)$ દ્વારા જોડાય છે.

(D) એક સામાન્ય કોષમાં ત્રણ મુખ્ય પ્રકારના $RNA$ જોવા મળે છે: $m-RNA$,$t-RNA$ અને $r-RNA$.
$r-RNA$ (રિબોઝોમલ $RNA$) કુલ કોષીય $RNA$ ના લગભગ $80\%$ જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે.
$t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) કુલ $RNA$ ના આશરે $15\%$ જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે.
$m-RNA$ (મેસેન્જર $RNA$) કુલ $RNA$ ના માત્ર $5\%$ જેટલો જ હિસ્સો ધરાવે છે.
તેથી,$r-RNA$ એ કોષમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું $RNA$ છે.