Mix Example-Molecular Basis of Inheritance Questions in Gujarati

(A) $1$. ફ્રેડરિક ગ્રિફિથે $Streptococcus$ $pneumoniae$ પર પ્રયોગો કર્યા અને બેક્ટેરિયલ રૂપાંતરણની ઘટના શોધી કાઢી.
$2$. ફ્રાન્કોઈસ જેકોબ અને જેક્સ મોનોડે પ્રોકેરિયોટ્સમાં જનીન નિયમન સમજાવવા માટે $Lac$ ઓપેરોન મોડેલ પ્રસ્તાવિત કર્યું.
$3$. હર ગોવિંદ ખુરાનાએ જનીનિક કોડને સમજવામાં મદદરૂપ એવા ચોક્કસ બેઝના સંયોજનો ધરાવતા $RNA$ અણુઓના સંશ્લેષણ માટે રાસાયણિક પદ્ધતિઓ વિકસાવી.
$4$. મેસેલ્સન અને સ્ટેહલે $E. coli$ અને $^{15}N$ આઈસોટોપ્સનો ઉપયોગ કરીને $DNA$ સ્વયંજનનની અર્ધ-રૂઢિચુસ્ત પદ્ધતિ માટે પ્રાયોગિક પુરાવા આપ્યા.
તેથી, સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(D) વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$\text{tRNA}$ અને $\text{rRNA}$ (રાઈબોઝોમના ભાગ તરીકે) બંને $\text{mRNA}$ સાથે સીધી આંતરક્રિયા કરે છે. $\text{tRNA}$ એ $\text{mRNA}$ ટેમ્પલેટ પર એમિનો એસિડ લાવે છે,અને રાઈબોઝોમ પ્રોટીન સંશ્લેષણને ઉત્પ્રેરિત કરવા માટે $\text{mRNA}$ સાથે જોડાય છે.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે $\text{RNA}$ ઇન્ટરફરન્સ $\text{(RNAi)}$ એ સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જનીન સાયલેન્સિંગ અને વાયરલ ચેપ તથા ટ્રાન્સપોઝોન્સ સામે કોષીય સંરક્ષણની પદ્ધતિ તરીકે જોવા મળતી અત્યંત સંરક્ષિત જૈવિક પ્રક્રિયા છે.
તેથી,વિધાન $I$ ખોટું છે અને વિધાન $II$ સાચું છે.

(C) સાચી જોડકાં નીચે મુજબ છે:
$A$. આલ્ફ્રેડ હર્ષે અને માર્થા ચેઝે બેક્ટેરિયોફેજ પર પ્રયોગો કરીને સાબિત કર્યું કે $DNA$ એ જનીન દ્રવ્ય છે $(IV)$.
$B$. યુક્રોમેટિન એ ક્રોમેટિનનો એવો ભાગ છે જે છૂટક રીતે પેક થયેલો હોય છે અને આછા રંગનો દેખાય છે $(III)$.
$C$. ફ્રેડરિક ગ્રિફિથે $Streptococcus pneumoniae$ નો ઉપયોગ કરીને રૂપાંતરણનો પ્રયોગ કર્યો હતો $(I)$.
$D$. હેટરોક્રોમેટિન એ ક્રોમેટિનનો એવો ભાગ છે જે ઘટ્ટ રીતે પેક થયેલો હોય છે અને ઘેરા રંગનો દેખાય છે $(II)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(C) દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(i)$ ખોટું: સુકોષકેન્દ્રી $\text{mRNA}$ મોનોસીસ્ટ્રોનિક હોય છે,જ્યારે આદિકોષકેન્દ્રી $\text{mRNA}$ પોલીસીસ્ટ્રોનિક હોય છે.
$(ii)$ સાચું: આદિકોષકેન્દ્રી $\text{mRNA}$ માં $5'$-કેપ અને $3'$-પોલી-એ ટેલનો અભાવ હોય છે,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રી $\text{mRNA}$ માં કેપિંગ અને ટેલિંગ જેવી પ્રક્રિયાઓ થાય છે.
$(iii)$ ખોટું: સુકોષકેન્દ્રી $\text{mRNA}$ નો પુરોગામી $\text{hnRNA}$ (heterogeneous nuclear $RNA$) છે,આદિકોષકેન્દ્રી નહીં.
$(iv)$ ખોટું: પ્રતિકૃતિ દરમિયાન,$DNA$ ની બંને શૃંખલાઓ નવી શૃંખલાઓના સંશ્લેષણ માટે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(v)$ સાચું: સુકોષકેન્દ્રીઓમાં,પ્રત્યાંકન કોષકેન્દ્રમાં થાય છે અને ત્યારબાદ $\text{mRNA}$ ભાષાંતર માટે કોષરસમાં મોકલવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાનો $(ii)$ અને $(v)$ સાચા છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$a.$ સમાપ્તિ: પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં,સમાપ્તિ $GTP$ આધારિત રિલીઝ ફેક્ટર દ્વારા થાય છે જે સ્ટોપ કોડોનને ઓળખે છે $(iii)$.
$b.$ ભાષાંતર: ચોક્કસ એમિનો એસિડ સાથે $t-RNA$ ને ચાર્જ કરવાની પ્રક્રિયા એમિનોએસીલ $t-RNA$ સિન્થેટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે $(i)$.
$c.$ પ્રત્યાંકન: આ પ્રક્રિયામાં $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $RNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $RNA$ પોલીમરેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે $(iv)$.
$d.$ $DNA$ પ્રતિકૃતિ: $DNA$ પ્રતિકૃતિ દરમિયાન,લેગિંગ સ્ટ્રેન્ડ ટૂંકા ટુકડાઓમાં સંશ્લેષિત થાય છે જેને ઓકાઝાકી ટુકડાઓ કહેવામાં આવે છે $(ii)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $a-iii, b-i, c-iv, d-ii$ છે.

(B) સ્પ્લિટ જનીન ગોઠવણી (ઇન્ટ્રોન્સ અને એક્સોન્સની હાજરી) ને જિનોમની પ્રાચીન લાક્ષણિકતા માનવામાં આવે છે કારણ કે તે મોટાભાગના સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જોવા મળે છે,જે સૂચવે છે કે તે ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસમાં શરૂઆતમાં હાજર હતી.
વિધાન $(A)$ સાચું છે.
$
\text{hnRNA}$ (હેટરોજીનસ ન્યુક્લિયર $RNA$) પ્રક્રિયાના તબક્કાઓમાંથી પસાર થાય છે જેમાં સ્પ્લાયસિંગ (ઇન્ટ્રોન્સ દૂર કરવા),કેપિંગ ($5'$ છેડા પર મિથાઈલ ગ્વાનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ ઉમેરવું) અને ટેલિંગ ($3'$ છેડા પર પોલી-$A$ પૂંછડી ઉમેરવી) નો સમાવેશ થાય છે જેથી તે કાર્યક્ષમ mRNA બની શકે.
કારણ $(R)$ પણ $\text{hnRNA}$ પ્રક્રિયા અંગેનું સાચું વિધાન છે.
જો કે,આપેલું કારણ એ સમજાવતું નથી કે સ્પ્લિટ જનીન ગોઠવણીને પ્રાચીન લાક્ષણિકતા કેમ માનવામાં આવે છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે,પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(C) $1$. $\text{DNA}$ નું સ્વયંજનન સુકોષકેન્દ્રી કોષચક્રના $S-$તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન થાય છે.
$2$. $\text{DNA}$ સ્વયંજનનની અર્ધ-રૂઢિચુસ્ત પદ્ધતિ વોટસન અને ક્રિક દ્વારા સૂચવવામાં આવી હતી,પરંતુ તે મેસેલ્સન અને સ્ટાલ દ્વારા પ્રાયોગિક રીતે સાબિત કરવામાં આવી હતી.
$3$. $\text{DNA}$ ની ઓળખ સૌપ્રથમ $1869$ માં ફ્રેડરિક મિશર દ્વારા કરવામાં આવી હતી,જેમણે તેને 'ન્યુક્લિન' નામ આપ્યું હતું. તે ફ્રેન્કલિન દ્વારા ઓળખવામાં આવ્યું ન હતું.
$4$. $\text{DNA}$ એ ખરેખર ડીઓક્સિરાઇબોન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો લાંબો પોલીમર છે.
$5$. તેથી,વિધાન $C$ ખોટું છે કારણ કે $\text{DNA}$ ને કોષકેન્દ્રમાં એસિડિક પદાર્થ તરીકે ફ્રેડરિક મિશરે ઓળખ્યું હતું,ફ્રેન્કલિને નહીં.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. $\text{mRNA}$ (મેસેન્જર $\text{RNA}$) એ એકલ-શૃંખલામય અણુ છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે $\text{DNA}$ માંથી જનીનિક સંકેતને રિબોઝોમ સુધી લઈ જાય છે. તે ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનું બનેલું છે,પ્રોટીનનું નહીં. પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ $\text{mRNA}$ દ્વારા વહન કરવામાં આવતી માહિતીના આધારે થાય છે.
- કેટલાક $\text{rRNA}$ (રિબોઝોમલ $\text{RNA}$) રાઈબોઝાઈમ (ઉદ્દીપક) તરીકે કાર્ય કરે છે,જેમ કે બેક્ટેરિયામાં $23S \ \text{rRNA}$.
- $\text{tRNA}$ (ટ્રાન્સફર $\text{RNA}$) પાસે એમિનો એસિડ સ્વીકારનાર છેડો ($3'$ છેડો) હોય છે,જેના પર ચોક્કસ એમિનો એસિડ જોડાય છે.
- સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,$\text{snRNA}$ (સ્મોલ ન્યુક્લિયર $\text{RNA}$) ખરેખર $\text{RNA}$ પોલિમરેઝ $\text{III}$ દ્વારા ટ્રાન્સક્રાઇબ થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ભાષાંતરની પ્રક્રિયામાં,સમાપ્તિ (termination) એ રિલીઝ ફેક્ટર્સ (પ્રોટીન) દ્વારા થાય છે જે સ્ટોપ કોડોન્સ $(UAA, UAG, UGA)$ ને ઓળખે છે.
ભાષાંતરની પ્રક્રિયાને રોકવા માટે કોઈ વિશિષ્ટ $tRNA$ હોતું નથી જેને 'ટર્મિનેટર $tRNA$' કહેવાય.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે ન્યુક્લિયોસોમ્સ એ ક્રોમેટિનના પુનરાવર્તિત એકમો છે.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે $DNA$ માં $RNA$ માં હાજર $2'-OH$ સમૂહનો અભાવ હોય છે,જે તેને વધુ સ્થાયી બનાવે છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે $PCR$ (પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન) એક કોષમાંથી $DNA$ નું વિસ્તૃતીકરણ કરવાની મંજૂરી આપે છે,જે $DNA$ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ માટે પૂરતું છે.

(C) વિધાન $(a)$ સાચું છે: બેક્ટેરિયામાં કોઈ સ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર હોતું નથી,તેથી પ્રત્યાંકન અને ભાષાંતર એક જ કોષરસમાં થાય છે અને તે એકસાથે (coupled) થઈ શકે છે.
વિધાન $(b)$ ખોટું છે: સ્પ્લિટ જનીન ગોઠવણી (ઇન્ટ્રોન્સની હાજરી) એ આદિમ લાક્ષણિકતા માનવામાં આવે છે,અદ્યતન નહીં.
વિધાન $(c)$ સાચું છે: સ્પ્લાઈસિંગમાં ઇન્ટ્રોન્સ દૂર થાય છે અને એક્સોન્સ જોડાય છે,જે રાઈબોઝાઈમ્સ ($RNA$ ઉદ્દીપકો) દ્વારા થાય છે,જે $RNA$-વર્લ્ડ પૂર્વધારણાને સમર્થન આપે છે.
વિધાન $(d)$ સાચું છે: સ્પ્લિટ જનીનમાં ઇન્ટ્રોન્સની હાજરી એ પ્રાચીન $RNA$ વર્લ્ડના અવશેષ તરીકે ગણવામાં આવે છે,જે આ જિનોમિક બંધારણની પ્રાચીનતા સૂચવે છે.
તેથી,વિધાનો $(a), (c),$ અને $(d)$ સાચા છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(a)$ લેક્ટોઝ એ $Lac$ ઓપેરોન માટે પ્રેરક (inducer) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રિપ્રેસર પ્રોટીન સાથે જોડાઈને ટ્રાન્સક્રિપ્શનની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે. તેથી,$(a)-(ii)$.
$2$. $(b)$ રિલીઝ ફેક્ટર એ પ્રોટીન છે જે mRNA પરના સ્ટોપ કોડોનને ઓળખે છે અને ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયાનું સમાપન કરે છે. તેથી,$(b)-(iv)$.
$3$. $(c)$ હિસ્ટોન એ બેઝિક પ્રોટીન છે જેની આસપાસ ઋણ વીજભારિત $\text{DNA}$ વીંટળાયેલું હોય છે,જે ક્રોમેટિનના પેકેજિંગમાં મદદ કરે છે. તેથી,$(c)-(iii)$.
$4$. $(d)$ એક્ઝોન એ જનીનના કોડિંગ ક્રમ છે જે અંતિમ mRNA ના ભાગ તરીકે અભિવ્યક્ત થાય છે. તેથી,$(d)-(i)$.
આમ,સાચો ક્રમ $(a)-(ii), (b)-(iv), (c)-(iii), (d)-(i)$ છે.

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે: $\text{RNA}$ ને પ્રથમ આનુવંશિક દ્રવ્ય માનવામાં આવે છે અને તે ચયાપચય,ભાષાંતર અને સ્પ્લાઈસિંગ જેવી આવશ્યક જીવન પ્રક્રિયાઓમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
વિધાન $(B)$ ખોટું છે: $^{15}N$ એ સ્થાયી ભારે આઈસોટોપ છે,રેડિયોએક્ટિવ નથી.
વિધાન $(C)$ ખોટું છે: કોડોન $\text{mRNA}$ માં હોય છે,$\text{rRNA}$ માં નહીં.
વિધાન $(D)$ સાચું છે: ભાષાંતરનું પ્રથમ પગલું એમિનો એસિડનું સક્રિયકરણ છે,જેમાં $\text{ATP}$ અને વિશિષ્ટ એમિનોએસીલ-tRNA સિન્થેટેઝ ઉત્સેચકની જરૂર પડે છે.
વિધાન $(E)$ ખોટું છે: એક વ્યક્તિની દરેક પેશીનું $\text{DNA}$ સમાન હોય છે; બહુરૂપતા (polymorphism) અલગ-અલગ વ્યક્તિઓ વચ્ચે જોવા મળે છે,એક જ વ્યક્તિની પેશીઓ વચ્ચે નહીં.
તેથી,માત્ર વિધાન $(A)$ અને $(D)$ સાચા છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. મોનોસિસ્ટ્રોનિક જનીન: આ એવા જનીનો છે જે એક જ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા માટે સંકેતન કરે છે અને મોટે ભાગે સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જોવા મળે છે $(IV)$.
$B$. પોલીસીસ્ટ્રોનિક જનીન: આ એવા જનીનો છે જે એક કરતા વધુ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓ માટે સંકેતન કરે છે અને મોટે ભાગે આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં જોવા મળે છે $(III)$.
$C$. એક્ઝોન્સ: આ કોડિંગ શૃંખલાઓ છે જે પરિપક્વ $RNA$ માં જોવા મળે છે $(I)$.
$D$. ઇન્ટ્રોન્સ: આ આંતરવર્તી શૃંખલાઓ છે જે પ્રોટીન માટે સંકેતન કરતી નથી અને $RNA$ સ્પ્લાઈસિંગ દરમિયાન દૂર કરવામાં આવે છે $(II)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(A-IV), (B-III), (C-I), (D-II)$ છે.

(A) વિધાન-$I$ સાચું છે: સ્પ્લિટ જનીનો (ઇન્ટ્રોન્સ અને એક્સોન્સ) ની હાજરીને જિનોમની એક પ્રાચીન લાક્ષણિકતા માનવામાં આવે છે,જેને ઘણીવાર 'જનીનોનો એક્સોન સિદ્ધાંત' કહેવામાં આવે છે.
વિધાન-$II$ સાચું છે: અનુલેખન પછીના ફેરફાર (સ્પ્લાયસિંગ) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,ઇન્ટ્રોન્સ તરીકે ઓળખાતા બિન-કોડિંગ અનુક્રમો દૂર કરવામાં આવે છે,અને કોડિંગ અનુક્રમો (એક્સોન્સ) ને જોડીને પરિપક્વ અથવા પ્રોસેસ્ડ $\text{mRNA}$ બનાવવામાં આવે છે. તેથી,ઇન્ટ્રોન્સ અંતિમ પરિપક્વ $\text{RNA}$ માં જોવા મળતા નથી.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. લાઈગેઝ: આ ઉત્સેચક $DNA$ ના ટુકડાઓને,ખાસ કરીને $DNA$ પ્રતિકૃતિ દરમિયાન ઓકાઝાકી ટુકડાઓને જોડવા માટે જવાબદાર છે $(1-c)$.
$2$. રાઈબોઝાઈમ: આ એક $RNA$ અણુ છે જે ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે ખાસ કરીને પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણને ઉદ્દીપ્ત કરે છે $(2-a)$.
$3$. પરમીએઝ: આ એક પટલ પરિવહન પ્રોટીન છે જે લેક્ટોઝ જેવા ચોક્કસ પદાર્થો માટે કોષરસ પટલની પ્રવેશશીલતામાં વધારો કરે છે $(3-d)$.
$4$. $\beta$-ગેલેક્ટોસિડેઝ: આ ઉત્સેચક લેક્ટોઝનું ગ્લુકોઝ અને ગેલેક્ટોઝમાં જળવિભાજન કરે છે $(4-b)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $1-c, 2-a, 3-d, 4-b$ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$i$. એવરી,મેકકાર્ટી અને મેકલીઓડ $(a)$: તેઓએ દર્શાવ્યું કે $DNA$ એ રૂપાંતરિત સિદ્ધાંત છે,કારણ કે DNAse ની હાજરીમાં $R$ કોષોનું $S$ કોષોમાં રૂપાંતરણ અટકી જાય છે.
$ii$. ગ્રિફિથ $(c)$: ફ્રેડરિક ગ્રિફિથે $Streptococcus$ $pneumoniae$ બેક્ટેરિયાનો ઉપયોગ કરીને રૂપાંતરણનો પ્રયોગ કર્યો હતો.
$iii$. હર્ષે અને ચેઝ $(d)$: તેઓએ બેક્ટેરિયોફેજમાં $DNA$ જ જનીન દ્રવ્ય છે તે સાબિત કરવા માટે રેડિયોએક્ટિવ સલ્ફર $(^{35}S)$ અને ફોસ્ફરસ $(^{32}P)$ નો ઉપયોગ કર્યો હતો.
$iv$. મેસેલ્સન અને સ્ટેહલ $(b)$: તેઓએ $E. coli$ અને $^{15}N$ આઇસોટોપ્સનો ઉપયોગ કરીને પ્રાયોગિક રીતે સાબિત કર્યું કે $DNA$ પ્રતિકૃતિ અર્ધ-રૂઢિચુસ્ત છે.
તેથી,સાચી જોડ $i-a, ii-c, iii-d, iv-b$ છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે: $DNA$ બે પ્રકારના કાર્યો કરે છે: સ્વયં-ઉત્પ્રેરક ($Autocatalytic$ - સ્વયંજનન) અને વિષમ-ઉત્પ્રેરક ($Heterocatalytic$ - ટ્રાન્સક્રિપ્શન અને ટ્રાન્સલેશન). વિષમ-ઉત્પ્રેરક કાર્યમાં,$DNA$ અન્ય અણુઓ જેવા કે $RNA$ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ નિર્દેશિત કરે છે.
વિધાન $II$ સાચું છે: $DNA$ ની બે શૃંખલાઓ વચ્ચે પૂરક બેઝ જોડી ($A$ એ $T$ સાથે અને $G$ એ $C$ સાથે જોડાય છે) એ મૂળભૂત ગુણધર્મ છે જે દરેક શૃંખલાને નવી પૂરક શૃંખલાના સંશ્લેષણ માટે ટેમ્પલેટ તરીકે કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે,આમ તે અર્ધ-રૂઢિગત સ્વયંજનનને સરળ બનાવે છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.

(D) $DNA$ નો એવો ખંડ જે પોલીપેપ્ટાઈડ અથવા કાર્યાત્મક $RNA$ અણુ માટે સંકેત આપે છે,અને ચોક્કસ લક્ષણના વારસા અને અભિવ્યક્તિ માટે જવાબદાર છે,તેને $cistron$ કહેવામાં આવે છે.
$1$. $Recon$ એ $DNA$ નો સૌથી નાનો એકમ છે જે પુનઃસંયોજન (recombination) માટે સક્ષમ છે.
$2$. $Muton$ એ $DNA$ નો સૌથી નાનો એકમ છે જે ઉત્પરિવર્તન (mutation) પામવા માટે સક્ષમ છે.
$3$. $Intron$ એ $DNA$ નો બિન-સંકેતિત (non-coding) ક્રમ છે જે $RNA$ સ્પ્લાઈસિંગ દરમિયાન દૂર કરવામાં આવે છે.
$4$. $Cistron$ એ વારસાનો કાર્યાત્મક એકમ છે,જે જનીન (gene) ને અનુરૂપ છે.

(B) વિકલ્પ $B$ સાચો છે. $rRNA$ (રિબોઝોમલ $RNA$) રિબોઝોમના બંધારણીય અને ઉદ્દીપકીય ઘટક તરીકે કાર્ય કરે છે અને તે વ્યાપક ગડીઓને કારણે જટિલ દ્વિતીયક બંધારણો ધરાવે છે.
- વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે $DNA$ ની શૃંખલાઓ પ્રતિ-સમાંતર અને એકબીજાની પૂરક હોય છે.
- વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે અગ્રેસર અને લેગિંગ બંને શૃંખલાઓ $DNA$ પોલીમરેઝ દ્વારા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં જ સંશ્લેષિત થાય છે.
- વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે $mRNA$ સામાન્ય રીતે એક રેખીય અણુ છે જે જનીનિક સંકેત વહન કરે છે; તે સામાન્ય રીતે $tRNA$ કે $rRNA$ જેવી હેરપિન રચનાઓ બનાવતું નથી.

(B) આણ્વિક જીવવિજ્ઞાનનો 'સેન્ટ્રલ ડોગ્મા' $1958$ માં ફ્રાન્સિસ ક્રિક દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો.
તે જૈવિક પ્રણાલીમાં આનુવંશિક માહિતીના પ્રવાહનું વર્ણન કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં $DNA$ માંથી $RNA$ (પ્રત્યાંકન) અને $RNA$ માંથી પ્રોટીન (ભાષાંતર) તરફ માહિતીનો પ્રવાહ સામેલ છે.
તેથી,$X$ એ ફ્રાન્સિસ ક્રિક છે,$Y$ એ પ્રત્યાંકન છે અને $Z$ એ ભાષાંતર છે.
સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) . $VNTR$ (વેરિયેબલ નંબર ટેન્ડમ રિપીટ્સ) નો ઉપયોગ $DNA$ ફિંગરપ્રિન્ટિંગમાં થાય છે $(A-q)$.
$B$. ઇન્ટ્રોન્સ અને એક્સોન્સ $hnRNA$ ના સ્પ્લાયસિંગ દરમિયાન પ્રક્રિયા પામે છે $(B-s)$.
$C$. ડિસ્ટ્રોફિન મનુષ્યોમાં સૌથી મોટું જનીન ગણાય છે $(C-p)$.
$D$. સેટેલાઇટ $DNA$ ને ડેન્સિટી ગ્રેડિયન્ટ સેન્ટ્રિફ્યુગેશન દરમિયાન મુખ્ય જીનોમિક $DNA$ થી અલગ કરવામાં આવે છે,જેને ઘણીવાર બલ્ક $DNA$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે $(D-r)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-q, B-s, C-p, D-r$ છે.

$(C)$. ગ્રિફિથે રૂપાંતરણનો પ્રયોગ કર્યો, જે "રૂપાંતરણના સિદ્ધાંત" $(A-iii)$ ની શોધ તરફ દોરી ગયો.
$B$. જેકોબ અને મોનોડે બેક્ટેરિયામાં જનીન નિયમન સમજાવવા માટે "લેક ઓપેરોન" $(B-i)$ મોડેલ પ્રસ્તાવિત કર્યું.
$C$. મેસેલ્સન અને સ્ટેહલે પ્રાયોગિક પુરાવા આપ્યા કે "$DNA$ અર્ધ-રૂઢિચુસ્ત રીતે સ્વયંજનન પામે છે" $(C-iv)$.
$D$. હર્ષે અને ચેઝે બેક્ટેરિયોફેજનો ઉપયોગ કરીને સાબિત કર્યું કે "$DNA$ જનીન દ્રવ્ય છે" $(D-ii)$.
તેથી, સાચી જોડ $A-iii, B-i, C-iv, D-ii$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(A)$ $DNA$ પ્રતિકૃતિ: આ પ્રક્રિયામાં $DNA$ ટેમ્પલેટ પરથી $DNA$ ની નવી શૃંખલાનું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $(q)$ $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$2$. $(B)$ ભાષાંતર: આ પ્રક્રિયામાં mRNA પરથી પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે. $(s)$ એમિનોએસીલ-tRNA સિન્થેટેઝ ઉત્સેચક tRNA ને યોગ્ય એમિનો એસિડ સાથે જોડવા માટે જવાબદાર છે.
$3$. $(C)$ પ્રત્યાંકન: આ પ્રક્રિયામાં $DNA$ ટેમ્પલેટ પરથી $RNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $(p)$ $RNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
$4$. $(D)$ રિવર્સ પ્રત્યાંકન: આ પ્રક્રિયામાં $RNA$ ટેમ્પલેટ પરથી $DNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે $(r)$ રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-(q), B-(s), C-(p), D-(r)$ છે.

(D) વિધાન $(A)$ સાચું છે: ટ્રાન્સક્રિપ્શન એકમમાં,પ્રમોટર કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડના $5'$ છેડે (અપસ્ટ્રીમ) આવેલું હોય છે.
વિધાન $(B)$ ખોટું છે: ટેમ્પલેટ સ્ટ્રેન્ડ $3' \rightarrow 5'$ ધ્રુવીયતા ધરાવે છે,જે $RNA$ પોલીમરેઝને $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં $RNA$ સંશ્લેષણ કરવામાં મદદ કરે છે.
વિધાન $(C)$ ખોટું છે: ટ્રાન્સક્રિપ્શન શરૂ કરવા માટે $RNA$ પોલીમરેઝ ઓપરેટર સાથે નહીં,પરંતુ પ્રમોટર સાથે જોડાય છે.
વિધાન $(D)$ સાચું છે: મનુષ્યોમાં જોવા મળતા સિંગલ બેઝ $DNA$ તફાવતોને સિંગલ ન્યુક્લિયોટાઇડ પોલીમોર્ફિઝમ $(SNPs)$ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાનો $(A)$ અને $(D)$ સાચા છે.